Raadsvoorstel afwegingscriteria locatiebepaling woonwagenstandplaatsen

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

:

Afwegingscriteria locatiebepaling woonwagenstandplaatsen.

Kern van het raadsvoorstel De raad wordt gevraagd om de afwegingscriteria voor de zoektocht naar geschikte locaties voor de uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen vast te stellen. Hierbij gaat het vooral over de randvoorwaarden over oppervlak bouwmogelijkheden gebruiksmogelijkheden afstanden tot (voor de beoogde gebruikers van de locatie) benodigde voorzieningen etc. Op basis van deze criteria wordt het onderzoek naar nieuwe geschikte locaties voor woonwagenstandplaatsen uitgevoerd. ,

,

,

Gerelateerde raadsstukken *

,

Raadsvoorstel

Onderwerp

1

Criteria

Zaaknummer

:

1476018

Datum

collegevergadering

1

9 december 2025

Datum

raadsbesluit

:

29

januari

2026

Datum

raadsvergadering

-

29

januari

2026

Portefeuillehouder

:

Wethouder Van

Inlichtingen bij

1

Gemeente

locatiebepaling woonwagenstandplaatsen.

Leeuwen

Zaltbommel,

team

Planvorming

& Beleid ZBM,

(geanonimiseerd)

Voorstel 1.

De

afwegingscriteria voor de locatiebepaling woonwagenstandplaatsen vast te stellen.

Inleiding Op 3 juli 2025

heeft

nieuwe

standplaatsenbeleid gemeente vastgesteld (zie bijlage 3). In 2019 is een eerste behoefteonderzoek naar standplaatsen uitgevoerd in de gemeente Zaltbommel. Hieruit kwam al naar voren dat er een behoefte is aan nieuwe woonwagenstandplaatsen. Hier is destijds echter geen vervolg aan gegeven. Bij het opstellen van het woonwagen- en standplaatsenbeleid is in 2024 een nieuw onderzoek naar de behoefte aan woonwagenstandplaatsen uitgevoerd. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat er een behoefte is aan de realisatie van 20 nieuwe woonwagenstandplaatsen in de gemeente (zie bijlage 4). uw

raad het woonwagen-

van

en

Zaltbommel 2025

Om

vast te stellen binnen

welk

tijdsbestek

deze

woonwagenstandplaatsen gerealiseerd

moeten voor

worden, wordt de wachttijd die een reguliere woningzoekende moet betrachten een grondgebonden sociale huurwoning gehanteerd. In de gemeente Zaltbommel

ligt deze wachttijd op 10 jaar. Uitgaande van de jaartallen waarop de woonbehoefteonderzoeken zijn uitgevoerd, 2019 en 2024, wordt als streefdatum de realisatie tweede

van

de eerste 10

woonwagenstandplaatsen

2029

gehanteerd

en

voor

voor

de

10 2034.

Op basis van landelijke wetgeving (wetsvoorstel versterking regie op de volkshuisvesting) moeten gemeenten verschillende aandachtsgroepen gaan huisvesten, waarbij woonwagenbewoners één van deze aandachtsgroepen is. De opgave om extra standplaatsen te realiseren valt onder één van de drie opgaveteams binnen de gemeente Zaltbommel, namelijk het opgaveteam huisvesting aandachtsgroepen. De KPI-score voor deze doelgroep is negatief, dat wil zeggen dat de gemeente onvoldoende huisvesting voor de doelgroep heeft gerealiseerd. Door de criteria voor de locatiebepaling van nieuwe woonwagenstandplaatsen vast te stellen wordt begonnen met het verbetertraject van deze KPl-score. Momenteel

Op

heeft de gemeente 5 woonwagenlocaties met in totaal 25 standplaatsen. slechts één van deze locaties is uitbreiding wellicht in beperkte mate mogelijk. Om

te kunnen

gestelde behoefte is het daarom noodzakelijk om te zoeken juiste sturing in het proces te krijgen is het bepalen van de criteria om tot de juiste locaties te komen cruciaal. Hierbij gaat het vooral over de randvoorwaarden over oppervlak, bouwmogelijkheden, gebruiksmogelijkheden, afstanden tot (voor de beoogde gebruikers van de locatie) benodigde voorzieningen, naar

voldoen

nieuwe

aan

de

locaties. Om

de

2

(geanonimiseerd) |

etc. Bij de criteria redeneren we vanuit een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (kortweg ‘ETFAL’ voorheen de criteria van een goede ruimtelijke ordening). Het gaat hierbij dus niet over de inrichting of het ontwerp van de locaties. Dat komt op een later moment aan de orde. In deze beoordeling betrekken we ons (en van andere overheden van toepassing zijnde) beleid de wetgeving en de milieubeperkingen. De specifieke criteria zijn te vinden in bijlage 1 van dit raadsvoorstel. ,

,

De criteria zijn bij voorkeur zo objectief mogelijk zodat er een zo klein mogelijke kans is op een verschil van mening over of een locatie geschikt is of niet. ,

Participatie De criteria zijn op woensdag 12 november besproken met de klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten 8 deelnemers die vanuit het woonbehoefteonderzoek in 2024 hebben aangegeven hieraan deel te willen nemen. De deelnemers konden zich in grote lijnen vinden in de opgestelde criteria. Kleine aanvullingen vanuit de klankbordgroep zijn vervolgens nog meegenomen.

Argumenten

1. 1 Afwegingscriteria zijn noodzakelijk om een goede locatiekeuze te kunnen maken voor nieuwe woonwagenstandplaatsen Uit het onderzoek naar de behoefte aan nieuwe woonwagenstandplaatsen uit 2024 is gebleken dat er een actuele behoefte is aan 20 nieuwe woonwagenstandplaatsen binnen de gemeente Zaltbommel. Uitbreiding is slechts op één van de huidige locaties in beperkte mate mogelijk. Om aan de behoefte te kunnen voldoen dient daarom gezocht te worden naar nieuwe locaties voor woonwagenstandplaatsen. Het aanwijzen van nieuwe locaties brengt verschillende ruimtelijke maatschappelijke en praktische aandachtspunten met zich mee. Om deze vaak uiteenlopende belangen op een objectieve consistente en uitlegbare manier te kunnen afwegen is het noodzakelijk om vooraf duidelijke afwegingscriteria vast te stellen. Door vooraf afwegingscriteria vast te stellen kan de gemeente op een gestructureerde manier toewerken naar een weloverwogen locatiekeuze die zowel aansluit bij de woonbehoefte van de woonwagengemeenschap als past binnen de ruimtelijke opgaven en ambities van de gemeente. ,

,

,

1. 2 Het vaststellen van afwegingscriteria voor de locatiebepaling bevordert de transparantie en objectiviteit van het proces Door vooraf duidelijke toetsbare en breed gedragen criteria te formuleren wordt het selectieproces voor nieuwe woonwagenstandplaatsen inzichtelijk en navolgbaar voor alle betrokken partijen. Dit voorkomt dat keuzes als willekeurig of onvoldoende gemotiveerd worden ervaren. Heldere criteria zorgen ervoor dat de geschiktheid van potentiële locaties op een gelijke en consistente wijze kan worden beoordeeld waardoor discussie over de objectiviteit van de afweging wordt beperkt. ,

,

,

1. 3 De afwegingscriteria dragen bij aan de bevordering van de sociale cohesie en leefbaarheid Door vooraf criteria vast te stellen die rekening houden met de ruimtelijke inpassing schaalgrootte en verspreiding van woonwagenlocaties kan worden gestuurd op een evenwichtige verdeling van woonvormen binnen de gemeente. Een zorgvuldige spreiding van woonwagenstandplaatsen voorkomt concentratie op enkele plekken en draagt bij aan een evenwichtige sociale structuur in wijken en kernen. ,

,

3

Het hanteren van criteria voor onder andere afstand tot voorzieningen aansluiting op bestaande woonmilieus verkeersveiligheid en de kwaliteit van de openbare ruimte zorgt ervoor dat nieuwe locaties op een manier worden gerealiseerd die bijdraagt aan een prettige en leefbare omgeving voor zowel bewoners van woonwagens als de omliggende buurt. Dit bevordert de integratie en ontmoeting tussen verschillende groepen inwoners. ,

,

Daarnaast bieden transparante criteria houvast om in de communicatie met omwonenden en belanghebbenden uit te leggen waarom bepaalde locaties passend zijn. Dit ondersteunt het creëren van begrip en draagvlak wat een belangrijke voorwaarde is voor een goede sociale inbedding van nieuwe woonwagenlocaties. ,

1. 4 Met het vaststellen van de afwegingscriteria voor de locatiebepaling zorgen we voor politiek draagvlak omtrent de locaties voor nieuwe

woonwagenstandplaatsen De keuze voor nieuwe woonwagenlocaties is in veel gemeenten een politiek en maatschappelijk gevoelig onderwerp. Door vooraf een helder objectief en transparant afwegingskader vast te stellen – en dit eerst ter besluitvorming aan uw raad voor te leggen – wordt het politieke draagvlak vergroot. Bovendien voorkomen we op deze manier dat de discussie pas ontstaat op het moment dat concrete locaties worden voorgesteld. ,

Kanttekeningen/risico’s 1. 1 Inspraak burgers en toekomstige omwonenden volgt pas bij de omgevingsvergunning In het proces van locatiebepaling voor nieuwe woonwagenstandplaatsen wordt in eerste instantie een afwegingskader vastgesteld en worden later potentiële locaties geselecteerd. Deze fase betreft een beleidsmatige en ruimtelijke afweging op hoofdlijnen waarbij nog geen sprake is van een concreet uitgewerkt plan of ontwerp. Daarom is formele inspraak in dit stadium niet aan de orde. ,

De formele participatie- en inspraakmogelijkheden voor burgers en toekomstige omwonenden vinden plaats bij de procedure voor de omgevingsvergunning. Op dat moment ligt er een uitgewerkt voorstel voor een specifieke locatie. Dit biedt bewoners een duidelijk kader om op te reageren en maakt het mogelijk om hun inbreng gericht mee te nemen in de besluitvorming. Door het inspraakmoment te koppelen aan de omgevingsvergunning wordt geborgd dat participatie plaatsvindt op een moment waarop de plannen voldoende concreet zijn om zinvol te kunnen worden beoordeeld. Tegelijkertijd blijft het proces transparant doordat de afwegingscriteria vooraf openbaar zijn en duidelijk is hoe de gemeentelijke selectie tot stand is gekomen.

1. 2 Verwachtingen van de klankbordgroep woonwagenbewoners kunnen niet (volledig) worden waargemaakt De klankbordgroep van woonwagenbewoners is een belangrijk advies- en gespreksplatform binnen het proces. Hun betrokkenheid levert waardevolle informatie op over de wensen dagelijkse praktijk en specifieke aandachtspunten van de woonwagengemeenschap. Tegelijkertijd is het essentieel om te benadrukken dat de gemeente een bredere verantwoordelijkheid heeft: bij de locatiebepaling moet rekening worden gehouden met diverse ruimtelijke juridische financiële en maatschappelijke ,

,

,

factoren. Hierdoor is het mogelijk dat niet aan alle wensen van de klankbordgroep tegemoet kan worden gekomen. De inbreng uit de klankbordgroep vormt een belangrijk onderdeel 4

van de

afweging maar is niet doorslaggevend; zij staat naast andere belangen zoals ruimtelijke haalbaarheid omgevingskwaliteit milieuregels beschikbare gronden en de belangen van omwonenden en andere inwoners. ,

,

,

,

1. 3 Het toevoegen van extra (detail)criteria kan het selectieproces onnodig complex maken. Hoewel aanvullende criteria kunnen bijdragen aan een zorgvuldiger afweging bestaat het risico dat het geheel te stringent of te uitgebreid wordt. Hierdoor kunnen potentiële locaties onterecht afvallen of wordt het proces minder wendbaar. Dit kan uiteindelijk leiden tot vertraging in het vinden van geschikte locaties en het bemoeilijken van de uitvoering van de opgave. ,

Inclusie De gemeente Zaltbommel wil dat iedere inwoner gedegen en verantwoord wordt gehuisvest. Dat geldt zodoende ook voor woonwagenbewoners. In 2014 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat de eigen cultuur van woonwagenbewoners gerespecteerd moeten worden en dat overheden verplicht zijn om die levensstijl te faciliteren. Ook het Nederlandse College voor de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman oordeelden vergelijkbaar. Door afwegingscriteria voor locatiebepaling vast te stellen en vervolgens op zoek te gaan naar geschikte locaties geeft de gemeente invulling aan het faciliteren van de levensstijl van woonwagenbewoners. Programma duurzaamheid N. v. t.

Financiën (incl. BTW-effect) N. v. t.

Bedrijfsvoering N. v. t. Uitvoering Planning Na vaststelling van de criteria door de gemeenteraad kan worden gestart met het locatieonderzoek. Dit locatieonderzoek wordt uitgevoerd door een deskundig adviesbureau. Handhaving N. v. t.

Communicatie Communicatie vindt op de gebruikelijke wijze plaats. Evaluatie/ controle N. v. t.

Bijlagen

1. 2. 3. 4.

Afwegingscriteria locatiebepaling nieuwe woonwagenstandplaatsen. Raadsbesluit afwegingscriteria locatiebepaling woonwagenstandplaatsen. Woonwagen- en standplaatsenbeleid Zaltbommel 2025. Rapport behoefte standplaatsen Zaltbommel.

5