Raadsvoorstel

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Wegenbeheerplan 2023-2025

Kern van het raadsvoorstel De gemeente heeft als wegbeheerder de verplichting de wegen goed te onderhouden. Uit dit wegenbeheerplan komt naar voren dat de onderhoudstoestand van de wegen verbeterd is ten opzichte van 2018. Voor de komende 3 jaar is een onderhoudsbudget berekend van € 4.364.393. De enorme kostenstijging is een bedreiging voor de kwaliteit van de wegen omdat de budgetten ontoereikend zijn om dit op te vangen. Gerelateerde raadsstukken  Wegenbeheerplan 2023-2025  Bijlagen bij Wegenbeheerplan

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Wegenbeheerplan 2023-2025

Zaaknummer

: 409011

Datum collegevergadering

: 13 september 2022

Datum raadsbesluit

: 20 oktober 2022

Datum raadsvergadering

: 20 oktober 2022

Portefeuillehouder

: Wethouder Van Leeuwen

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Realisatie en Beheer ZBM, Erik Gossink

Voorstel 1. Het wegenbeheerplan vast te stellen 2. Voor het beheer van de wegen (weer) een voorziening in het leven te roepen 3. De nieuwe budgetten in de begroting 2023 te verwerken Inleiding De gemeente heeft als wegbeheerder de verplichting de wegen goed te onderhouden. Om deze zorgplicht vorm te geven, is een wegenbeheerplan opgezet. In dit plan is aan de hand van een inventarisatie en inspectie van alle gemeentelijke wegen het benodigde budget berekend. Uit dit wegenbeheerplan komt naar voren dat de onderhoudstoestand van de wegen verbeterd is ten opzichte van 2018. Voor de komende 3 jaar is een onderhoudsbudget berekend van € 4.364.393. De enorme kostenstijging (asfaltwerk is 34% duurder geworden) is een bedreiging voor de kwaliteit van de wegen omdat de budgetten ontoereikend zijn om dit op te vangen. Het is niet mogelijk om een betrouwbare berekening te maken van het prijspeil voor de komende jaren. Daarom moeten de kostenstijgingen in de begroting opgevangen worden. Participatie Het wegenbeheerplan gaat uit van objectieve weginspecties. Het plan zelf leent zich niet voor burgerparticipatie. Bij de uitvoering van onderhoudsmaatregelen varieert de participatie van informeren tot inspraak. De mate van inspraak is vooral afhankelijk van aanvullende middelen en samenvoeging van projecten (werk met werk maken).

De in dit plan genoemde kosten zijn berekend op basis van de meest efficiënte en duurzame onderhoudsmaatregel. Argumenten 1.1 Wettelijke plicht De gemeente is verplicht om de wegen goed te onderhouden. Bij tekortkomingen kan de gemeente aansprakelijk gesteld worden of zelfs strafrechtelijk vervolgd worden. 1.2 Wegen zijn onontbeerlijk voor economie en leefbaarheid Onze wegen zijn noodzakelijk voor alle inwoners en bedrijven. Slecht onderhoud betekent slechtere bereikbaarheid. 1.3 Achterstand leidt tot kapitaalvernietiging en risico

Omdat de wegen sowieso onderhouden moeten worden, is het laten afzakken van het onderhoudsniveau op de lange termijn zeer onverstandig. Vooral bij asfalt nemen de onderhoudskosten snel toe met de tijd. 2.1 Een voorziening is wenselijk Tot enkele jaren geleden hadden we een financiële voorziening voor het wegenonderhoud. Een voorziening maakt het mogelijk om in de begroting een vast bedrag per jaar te hanteren. Daarnaast stelt het ons in staat om op tactisch niveau te schuiven met projecten als daar een goede aanleiding voor bestaat. In de huidige onzekere economische situatie stelt een voorziening ons ook in staat om materialen eerder in te kopen of projecten later te starten als dat een positieve invloed heeft op de totale kosten. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Kleine achterstand is normaal Wij conformeren ons aan de landelijke CROW-richtlijnen op het niveau “basis” volgens de in 2012 door uw raad vastgestelde kwaliteitsambitie. 97,5% van het verhardingsareaal van de gemeente Zaltbommel voldoet op dit moment aan de CROW-norm, 2,5% voldoet niet. In 2018 voldeed 8,1% niet, de kwaliteit van de wegen is dus significant verbeterd. Hoewel een onderhoudsachterstand op zich niet gewenst lijkt, zal er altijd een kleine achterstand zijn. Het is simpelweg te duur om de wegen zo strak als een biljartlaken te houden.

Het is praktisch ook onmogelijk om schades exact op tijd te onderhouden, en die aanpak is ook niet duurzaam. Uitgaande van een gemiddelde levensduur van een wegverharding van 20 jaar zou verwacht mogen worden dat ca 5% (1/20) van het areaal aan onderhoud toe is in een willekeurig jaar.

Technische kwaliteit gehele oppervlak 2.75% 2.50%

94.75%

Voldoende

Matig

Onvoldoende

1.2 Kostenstijgingen bedreigen de onderhoudstoestand Alle kosten in dit plan zijn berekend op basis van het prijspeil van eind 2021. In de eerste helft van 2022 hebben we te maken gekregen met een ongekend hoge inflatie. Het is op dit moment nog onzeker of de prijzen van 2022 ook op de langere termijn zo zullen blijven of dat de prijzen kunnen dalen. De prijzen voor wegen met open verharding (tegels, klinkers) zijn tussen juli 2021 en juli 2022 gestegen met 10%. Wegen met asfaltverharding zijn in dezelfde periode 33,8% duurder geworden. De kosten van het maken van asfalt en straatstenen zijn sterk afhankelijk zijn van de olieprijs (bitumen, brandstof) en gas (productie van asfalt of gebakken klinkers heeft

veel warmte nodig). Als de olie- en gasprijzen dalen dan zou daling van de totale kosten reëel kunnen zijn. Omdat de situatie te onzeker is, en het onrealistisch is om een te groot beslag te leggen op de gemeentelijke begroting gaan we voorlopig uit van de prijzen van eind 2021. Het is in de begroting dan wel zaak dat er jaarlijks gecompenseerd wordt voor de werkelijke kostenstijgingen. Als de kostenstijging niet vanuit de begroting gecompenseerd kan worden dan ontstaat onherroepelijk een onderhoudsachterstand. 1.3 Het wegenbeheerplan behandelt alleen beheer van bestaande verhardingen Het wegenbeheerplan is opgesteld om de bestaande verhardingen te beheren, de kosten gaan alleen over dit beheer. Het plan is waar mogelijk afgestemd op andere plannen zoals het Water- en Rioleringsplan en plannen van nutsbedrijven. Daar waar verhardingen bij die projecten afgeschreven zijn bi. Het kan zijn dat er aanvullende wensen zijn ten aanzien van de inrichting van de openbare ruimte. De kosten daarvan maken geen deel uit van dit beheerplan en moeten dus vanuit andere programma’s, kredieten of budgetten komen. Dit was bijvoorbeeld het geval bij het toegankelijk maken van trottoirs op basis van uw Stoepenmotie. Programma duurzaamheid Bij het onderhoud van de wegen bepalen we de meest duurzame en kostenefficiënte onderhoudsmaatregel.

Soms kan dat conservering van het asfalt zijn, soms vervanging van de hele verharding. Alle materialen die wij toepassen zijn circulair. We hergebruiken asfalt in onderlagen van nieuw asfalt. We hergebruiken klinkers en tegels waar mogelijk. Daar waar klinkers of tegels niet meer herstraat kunnen worden wordt het materiaal gebroken tot granulaat en gebruikt als funderingsmateriaal of grondstof voor nieuw beton. Financiën (incl. BTW-effect) Voor het wegenonderhoud is de komende jaren het volgende budget nodig 2023 2024 Groot onderhoud Onderhoud elementenverharding Klein onderhoud Onderhoud bermverharding Halfverhardingen Markeringen Weginspectie Totaal

2025

€ 1.047.894 € 150.000 € 22.500 € 113.000 € 15.500 € 43.000 € 25.000 € 1.416.894

€ 1.176.448 € 150.000 € 22.500 € 113.000 € 15.500 € 43.000

€ 1.133.151 € 100.000 € 22.500 € 113.000 € 15.500 € 43.000

€ 1.520.448

€ 1.427.151

2023

2024

2025

€ 1.436.700 € 1.416.894 € -19.806

€ 1.436.700 € 1.520.448 € 83.748

€ 1.436.700 € 1.427.151 € -9.549

Het verschil met de huidige begroting: Huidige begroting Voorstel Verschil

Tot enkele jaren geleden hadden we een voorziening voor het wegenonderhoud. Mede op verzoek van concerncontrol wordt weer een voorziening gevormd. Een voorziening maakt het mogelijk om in de begroting een vast bedrag per jaar te hanteren. Daarnaast stelt het ons in staat om op tactisch niveau te schuiven met projecten als daar een goede aanleiding voor bestaat. In de huidige onzekere economische situatie stelt een voorziening ons ook in staat om materialen eerder in te kopen of projecten later te starten als dat een positieve invloed heeft op de totale kosten

Het huidige onderhoudsplan heeft nog maar een beperkte looptijd, waardoor de dotaties aan de voorziening de komende drie jaren, beperkt, fluctueren. Met het volgende meerjarig onderhoudsplan voor 2024 – 2030 zal de dotatie gebaseerd zijn op totale uitvoeringskosten uit dit plan. Omdat de voorziening niet negatief mag staan is het wenselijk om in de begroting het huidige bedrag (€ 1.436.700) voor 2023 te handhaven, de stijging in 2024 bedraagt dan € 63.942 naar € 1.500.642. Gezien de onzekerheid met inflatie en areaaluitbreiding nemen we ook in 2025 en 2026 € 1.500.642 in de begroting op. Alle bedragen zijn op prijspeil 2021, excl. BTW Bedrijfsvoering Veel werkzaamheden worden aanbesteed op basis van raamcontracten. De noodzaak om steeds meer werk aan te besteden en de toegenomen financiële verantwoording leggen veel druk op de personele capaciteit. Uitvoering Planning De werkzaamheden op basis van het vigerende wegenbeheerplan uit 2018 worden voortgezet. De voorliggende herziening sluit daar naadloos op aan. Evaluatie / controle In 2023 wordt het wegenbeheerplan weer herzien. Bijlagen  

Wegenbeheerplan Bijlage 1 bij wegenbeheerplan (lijst met te onderhouden wegvakonderdelen)