Raadsinformatiebrief UBR 11 december 2025 (geanonimiseerd)

Aan de gemeenteraden van de bij de UBR aangesloten gemeenten T. a. v. de Griffie

Bezoekadres: Burg. van Lidth de Jeudelaan 3 , Tiel Postadres: Postbus 137 , 4000 AC Tiel Telefoon: 085-4000814 E-mail: info @ubrivierenland.nl Website: www. ubrivierenland. nl BNG IBAN: NL79 BNGH 0285180290 KvK: 76907694 BTW: NL860835546B01

Tiel , 11 december 2025 Onderwerp: raadsinformatiebrief UBRivierenland Geachte raad , Op verzoek en in afstemming met het Algemeen Bestuur van de UBRivierenland ontvangt u deze raadsinformatiebrief over UBRivierenland. Middels deze brief brengt het Algemeen Bestuur u op de

hoogte van laatste ontwikkelingen (afronding van de zogenaamde aanlegfase) alsmede de verwachte toekomstige ontwikkelingen (start van de onderhoud- en beheerfase). Wij hopen u hiermee weer volledig te hebben geïnformeerd en wensen u veel leesplezier toe. 1 Inleiding Per januari 2020 trad de Gemeenschappelijke regeling Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (hierna: GR UBR) in werking. De UBR is opgericht ‘teneinde de aanleg en het beheer van een breedbandnetwerk door de gemeenten in gezamenlijkheid te realiseren in de gemeenten’ (art. 2 GR

UBR). Sindsdien is de UBR verantwoordelijk geweest voor het aansluiten van woningen in het buitengebied in de regio Rivierenland op dit netwerk. Bij de oprichting van de UBR en de opdrachtverlening aan de opdrachtnemer is deze taakstelling opgeknipt in drie fasen: 1) het ontwerp en de aanleg van het breedbandnetwerk , 2) het onderhoud van het netwerk , en 3) het beheer daarvan. Momenteel zit de UBR in het verloop van fase 1 naar fase 2 en 3. Dit impliceert dat er in het jaar 2026 een eindoplevering van het netwerk zal zijn , waarna de opdrachtnemer van de UBR het netwerk zal onderhouden en (administratief) beheren. In de periode tussen de (pre-)oprichting van de UBR en de aankomende eindoplevering zijn de colleges en gemeenteraden van de deelnemende gemeenten regelmatig geïnformeerd over de voortgang van het project. Zo stelde een voormalig voorzitter van de UBR zichzelf actieve informatievoorziening als doel: ‘Eén van de rode draden in het project was – en dat is voor UBRivierenland nog steeds – het informeren van colleges en gemeenteraden’.1 1 Publicatie

‘De Strijd op het Buitengebied’ (pagina 16) De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland is een samenwerkingsverband van de gemeenten Culemborg , Maasdriel , Neder-Betuwe , Tiel , West Betuwe , West Maas en Waal en Zaltbommel

Daarmee hebben colleges en raden gedurende het gehele traject zicht gehouden op de stand van zaken en op de stappen die richting eindoplevering worden gezet. In voorliggend stuk informeren wij u over de voortgang van de aanleg van het breedbandnetwerk ten opzichte van de door de UBR gestelde projectdoelen (paragraaf 2) en geven wij een financiële duiding op hoofdlijnen (paragraaf 3). In paragraaf 4 blikken wij terug op het doorlopen proces aan de hand van de input van betrokken ambtenaren van de deelnemende gemeenten en van de bestuurders die zitting nemen in het AB/DB van de UBR.

2 De projectdoelen & -resultaten van de UBR De UBR heeft als doel om een breedbandnetwerk in de buitengebieden van de deelnemende gemeenten (de witte adressen) aan te (laten) leggen en te (laten) onderhouden en te (laten) beheren. De fases genoemd in paragraaf 1 corresponderen met deze doelstellingen. In de aanlegfase is de opdracht uitgegaan van circa 8. 880 aan te sluiten adressen in het buitengebied. In de loop van het project is deze lijst geconcretiseerd , waarbij de UBR en de opdrachtnemer hebben toegewerkt naar een definitieve adressenlijst van ruim 8. 800 adressen die bij de notaris wordt geregistreerd. Inmiddels is ongeveer 99 procent van deze adressen aangesloten , waarmee de aanlegopgave in hoofdzaak is voltooid. De resterende adressen bevinden zich vooral in gebieden waar de uitvoering later kon starten , waar nog afrondende technische controles nodig zijn of waar sprake is van dijkverzwaringstrajecten die in 2026 gepland staan. Deze adressen worden , conform de gemaakte afspraken met de opdrachtnemer , in de resterende periode in 2025/2026 opgeleverd. Met deze stand van zaken is het zwaartepunt van het project in zicht. De afronding van de resterende

aansluitingen en de formele vaststelling van de definitieve adressenlijst markeren de overgang van de aanlegfase (fase 1) naar onderhoud en vervolgens beheer van het netwerk (fasen 2 en 3). 3 Financieel perspectief De afronding van de fase 1 kent een gespreide financiële afwikkeling. Omdat een beperkt aantal aansluitingen (circa 200) pas in 2026 kan worden gerealiseerd , is de eindafrekening opgesplitst in Eindfactuur I en Eindfactuur II. Eindfactuur I betreft de werkzaamheden die dit jaar zijn voltooid en wordt de komende maanden ter besluitvorming aan het AB/DB van de UBR voorgelegd. De resterende adressen worden in 2026 opgeleverd en verwerkt in Eindfactuur II. De financiële positie van de UBR is stabiel en positief. De jaarrekening over 2024 laat een batig saldo zien en de meerjarenramingen tonen een voorspelbaar financieel beeld. Dit wordt mede verklaard door het aantal gebruikers dat al vroeg in de exploitatieperiode is aangesloten en door de voordelen van schatkistbankieren. Ook voor 2025 en 2026 worden geen afwijkingen van de begrotingskaders

verwacht op basis van de definitieve adressenlijst en de overeengekomen prijsafspraken. In de afrondende fase worden tevens enkele financiële dossiers verwerkt. Het dossier ‘leges en degeneratiekosten’ is in het najaar van 2025 aan het AB/DB van de UBR voorgelegd , zodat het bestuur een definitief besluit kon nemen over de wijze waarop deze kosten tussen de gemeenten en de UBR worden verdeeld. Daarmee kan dit dossier worden afgesloten en verwerkt in de financiële afwikkeling van de aanlegfase. Daarnaast worden eventuele verrekeningen als gevolg van het bijstellen van de adressenlijst en de afronding van de laatste aansluitingen meegenomen binnen de bestaande contractuele afspraken. Met de afronding van de aanleg in 2026 verschuift het financiële perspectief naar de onderhouds- en beheerfase. Voor deze fase is de beheeropdracht aan de opdrachtnemer van de UBR met vijf jaar verlengd , waarbij afspraken zijn vastgelegd over indexatie , onderhoudskosten en de systeemgarantie die ingaat per opleverdatum van de afzonderlijke adressen. Daarmee ontstaat een helder financieel kader voor de jaren na de technische oplevering van het netwerk , waarin de nadruk komt te liggen op continuïteit , beheer en een voorspelbare exploitatie.

De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland is een samenwerkingsverband van de gemeenten Culemborg , Maasdriel , Neder-Betuwe , Tiel , West Betuwe , West Maas en Waal en Zaltbommel

4 Ervaren proces Ter input zijn de betrokken ambtenaren van de deelnemende gemeenten en de AB/DB-leden van de UBR gevraagd om input te geven voor voorliggend stuk , om zo een schets te kunnen geven hoe het proces tot aan de eindoplevering van het netwerk is ervaren. Deze paragraaf gaat achtereenvolgens in

succesfactoren , ervaren knelpunten en ‘lessons learned’ voor dergelijke omvangrijke (infrastructurele) projecten. op ervaren

4. 1 Ervaren succesfactoren Zowel ambtelijk als bestuurlijk wordt het UBR-project als geslaagd beschouwd. De samenwerking tussen de deelnemende gemeenten , de UBR en de opdrachtnemer wordt breed als constructief , open en effectief gekarakteriseerd. In de woorden van één van de bestuurders was het een voorbeeld van hoe zeven gemeenten gezamenlijk ‘een ambitieus ICT- en infrastructuurproject binnen tijd en budget’ tot stand kunnen brengen. Ook ambtelijk wordt bevestigd dat de uitvoering goed is opgepakt en dat het project in de kern heeft opgeleverd waarvoor het is ingericht: een toekomstvast netwerk voor gebieden waar commerciële partijen niet wilden investeren. In meerdere reacties wordt genoemd dat inwoners en ondernemers in het buitengebied nu over snel internet beschikken en dat dit een merkbare versterking van de leefbaarheid is. Daarnaast wordt het financiële beheer als zorgvuldig en voorspelbaar ervaren , wat bijdroeg aan stabiliteit tijdens de uitvoering. Additioneel spreken sommige betrokkenen over de ‘kracht van regionale samenwerking’. De regio Rivierenland staat in den lande bekend als een regio waar veel samenwerkingsverbanden congrueren. Als gevolg daarvan is er op regionaal niveau voldoende slagkracht om een dergelijk project als de UBR te realiseren.

4. 2 Mogelijke verbeterpunten Algeheel gesprokken hebben de betrokkenen een positief oordeel over de UBR-samenwerking. Als mogelijke verbeterpunt wordt vooral benoemd dat de communicatie richting inwoners en ondernemers in de beginfase van het project door de hoofd- en onderaannemer zorgvuldiger had gekund. Door de fasering van de werkzaamheden en verschillen in lokale omstandigheden was niet altijd meteen duidelijk wanneer een adres zou worden aangesloten. Dat maakte het soms lastig om verwachtingen goed te managen en leidde in enkele gevallen tot vragen bij bewoners. Ook de strikte afbakening van het projectgebied zorgde lokaal voor ongemak , met name in grensstraten waar sommige adressen wel binnen de scope vielen en andere niet. Betrokkenen benadrukken dat deze afbakening juridisch en toezichtsrechtelijk noodzakelijk was , maar erkennen dat dit in de praktijk niet altijd eenvoudig uit te leggen was aan inwoners. 4. 3 ‘Lessons learned’ voor toekomstige projecten In de evaluaties worden een aantal observaties genoemd die waardevol zijn voor toekomstige regionale projecten.

Deze zien zowel op de wijze van samenwerken als op de manier waarop verwachtingen tijdens de uitvoering worden gemanaged: • Regionaal samenwerken loont: alleen ga je sneller , maar samen kom je verder! • Investeer vroeg in communicatie: bij projecten met een meerjarige en gefaseerde uitvoering helpt het wanneer inwoners tijdig inzicht krijgen in planning en vervolgstappen. • •

Duidelijkheid over reikwijdte voorkomt teleurstelling: het vooraf helder uitleggen waarom bepaalde adressen wel of niet binnen de scope vallen , helpt draagvlak te behouden. Een professionele beheerorganisatie is essentieel: naarmate een project het beheer in gaat , wordt structurele expertise en continuïteit belangrijker. De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland is een samenwerkingsverband van de gemeenten Culemborg , Maasdriel , Neder-Betuwe , Tiel , West Betuwe , West Maas en Waal en Zaltbommel

Raden

colleges actief meenemen: door hen regelmatig bestuurlijk begrip en stabiliteit over meerdere jaren.

e

en

Tenslotte nog het

en

tijdig te informeren

ontstaat

volgende

Maart 2026

zijn de eerst volgende gemeenteraadsverkiezingen. Naar aanleiding daarvan heeft het AB van de UBRivierenland besloten een speciale UBR-leaflet uit te brengen die kort en bonding het hoe, wat en waarom van de UBRivierenland uitlegt. Dit om met name nieuwe raadsleden, bestuurders en andere geïnteresseerden op een heldere en eenduidige manier te informeren over de UBRivierenland. informatie

Meer

B,

opnemen met (geanonimiseerd) secretaris40 00 814, e-mail: info@ubrivierenland.nl. Of kijk op de website: Directeur: tel. 085 www.ubrivierenland.nl. Voor

meer

informatie

over

de UBRivierenland kunt

u contact

—

Met

vriendelijke groeten,

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Voorzitter

PS Een

Algemeen

afschrift

De

van

Bestuur

UBRivierenland

deze brief is verzonden

naar

uw

College

van

B&W

Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland is een samenwerkingsverband van de gemeenten Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel