Presentatie Onderzoek ondermijning 20231119

Over (de aanpak van) ondermijning in de gemeente Zaltbommel Onderzoek Rekenkamercommissie Zaltbommel Presentatie Carrousel 30 november 2023

1. Doel en vraagstelling Aanleiding • Ondermijning is in 2019 door raadsleden genoemd als een interessant onderzoeksonderwerp en daarmee op de groslijst van de Rekenkamercommissie geplaatst. • Ondermijning is in algemene zin een actueel en belangrijk onderwerp binnen gemeenten en kan grote invloed hebben. In gesprek met Presidium november 2022 is nut onderzoek bevestigd. Doel van het onderzoek: • Meer inzicht in de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid op ondermijnende criminaliteit; • Daarmee meer inzicht in de mogelijkheden om dit beleid te versterken.

2. Vraagstelling Vraagstelling: Criminologisch: • Wat zijn in Zaltbommel de belangrijke criminele gelegenheidsstructuren? • Welke vormen van ondermijnende criminaliteit doen zich in Zaltbommel voor? • Welke effecten hebben deze op de samenleving? Bestuurskundig: • Hoe zijn het beleid en de bestuurlijke en ambtelijke organisatie ingericht? • Welke instrumenten worden toegepast en hoe? • Wat is de effectiviteit van de aanpak en wat zijn de mogelijkheden om deze te verbeteren? • Wat is de rol van de raad in dit geheel?

3. Proces • Verkenning en bespreking presidium

14 november 2022

• Selectie bureau Lokale Zaken

december 2022

• Aankondiging aan raad en college

4 januari 2023

• Start onderzoek

januari 2023

• Gesprekken met professionals bij gemeente, politie, RIEC, gemeenteraad en bewonersorganisaties • Oplevering conceptrapport

januari-mei 2023

11 juli 2023

• Ambtelijk wederhoor, gemeente, politie en RIEC

juli-september 2023

• Definitief rapport met nota conclusies en aanbevelingen 13 oktober 2023 • Bestuurlijk wederhoor • Definitieve documenten naar de raad

14 okt./ 7 nov. 2023 13 november 2023

4. Conclusies (1/2) 1. Geen samenhangend beeld van ondermijnende criminaliteit. Dat bemoeilijkt gerichte beleidsinspanningen en uitvoering. 2. ‘Gunstige voedingsbodem’ voor ondermijnende criminaliteit (pullfactoren). Gevolgen van prioritering elders (pushfactoren). Waarschijnlijk meer gaande dan bekend. 3. Nog veel te winnen in informatie en analyse (wat is er gaande), resultaatgerichte formulering van doelen (outcome), scherpere prioritering en omzetting naar (opeenvolgende) acties.

4. Conclusies (2/2) 4.

Beleid en organisatie; a) In opbouw en heeft geen sleutelfunctie b) Weinig bewustzijn van ondermijning c) Formatie beperkt in omvang en werkdruk is hoog d) Kwetsbaarheid groot. e) Geen duidelijke sturing en voortgangsbewaking f) Geen procesafspraken g) Informatiepositie en -uitwisseling rudimentair.

5.

De raad ondersteunt en legitimeert het beleid, maar heeft beperkt beeld, richt zich op details, incidenten en casuïstiek; stelt veel vragen, maar vraagt niet door naar de kern van de zaak.

5. Aanbevelingen Aan het college en de raad: 1.

Zorg dat de ambtelijke organisatie kwantitatief en kwalitatief in evenwicht is met de aard en omvang van de problematiek.

2.

Breng meer focus aan in het integraal veiligheidsbeleid, stel scherpere prioriteiten, maak keuzes, formuleer op resultaatgerichte doelen en stuur daarop.

3.

Verhoog en verdiep het samenhangende inzicht in de ondermijnende criminaliteit en versterk daarmee de greep.

Aan de raad: 4.

Maak de positie en rol van de raad expliciet en laat dat blijken.