Perspectiefnota 2026
Tekst van het document
Perspectiefnota 2026- 2029
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding / 3 2. Leeswijzer / 4 3. Financieel meerjarenperspectief / 5 3.1. Totaal financieel beeld / 5 3.2. Reeds genomen besluiten na Programmabegroting 2025 / 6 3.3. Gemeentefonds - Meicirculaire 2025 / 7 4. Structurele lasten per programma / 9 4.1. Totaaloverzicht structurele lasten / 9 4.2. Programma Bestuur en burgerzaken / 9 4.3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 9 4.4. Programma Economie / 10 4.5. Programma Sport, cultuur en recreatie / 10 4.6. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / 11 4.7. Overhead / 11 5. Incidentele lasten per programma / 12 5.1. Totaaloverzicht incidentele lasten / 12 5.2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 13 5.3. Programma Economie / 13 5.4. Programma Sport, cultuur en recreatie / 13 5.5. Programma Sociaal domein / 14 5.6. Programma Volksgezondheid en milieu / 15 5.7. Programma Volkshuisvesting / 15 5.8. Overhead / 16 6. Investeringen per programma / 17 6.1. Totaaloverzicht investeringen / 17 6.2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 18 6.3. Programma Overhead / 19 7. Richtlijnen Programmabegroting 2026-2029 / 21
2
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
1. Inleiding U leest de Perspectiefnota 2026 van Zaltbommel. De koers en prioritering voor onze gemeente die straks de basis vormt voor de begroting. In tijden van financiële onrust voor gemeenten is het ons gelukt een stabiel, robuust en kansrijk perspectief te schetsen. De perspectiefnota vormt de aftrap van de jaarlijkse planning & control-cyclus van de gemeente Zaltbommel. De perspectiefnota is daarmee primair het document waarin strategische keuzes worden gemaakt voor de toekomst en de integrale afweging van beleid vorm krijgt. Met de Perspectiefnota 2026 doet het college voorstellen aan de gemeenteraad voor de Programmabegroting 2026. Daarnaast kan de gemeenteraad het college bij de behandeling van de perspectiefnota specifieke beleidsopdrachten geven die dienen te worden uitgewerkt ter voorbereiding op de Programmabegroting 2026. De gemeente Zaltbommel is financieel gezond en dat biedt het college de ruimte om u deze Perspectiefnota 2026 aan te bieden. Daarmee blijven we investeren in de samenleving van de gemeente Zaltbommel.
3
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
2. Leeswijzer Financieel meerjarenperspectief In het financieel meerjarenperspectief geven wij de financiële uitgangspositie weer, gevolgd door de effecten van de gekozen beleidsprioriteiten in deze perspectiefnota. In dit hoofdstuk wordt ook het effect op de stelpost beleidsvoornemens weergegeven. Daarnaast is er een aparte paragraaf geschreven om de effecten van de Meicirculaire 2025 te beschrijven. Structurele lasten per programma In dit hoofdstuk zijn de beleidsprioriteiten opgenomen met een structureel effect. Aan het begin van het hoofdstuk is een totaaloverzicht van deze beleidsprioriteiten opgenomen. Incidentele lasten per programma In dit hoofdstuk zijn de beleidsprioriteiten opgenomen met een incidenteel effect. Aan het begin van het hoofdstuk is een totaaloverzicht van deze beleidsprioriteiten opgenomen. Investeringen per programma In dit hoofdstuk zijn de investeringen opgenomen inclusief de bijbehorende structurele kapitaallasten. Aan het begin van dit hoofdstuk is een totaaloverzicht van deze investeringen opgenomen. Richtlijnen Programmabegroting 2026 In dit hoofdstuk staan de gehanteerde uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2025-2028. Presentatie financiële gegevens In de Perspectiefnota 2026 staan alle bedragen in duizenden euro's.
4
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
3. Financieel meerjarenperspectief In dit hoofdstuk wordt het totaal financieel beeld van de Perspectiefnota 2026 gepresenteerd. Daarnaast zijn de reeds genomen besluiten na het vaststellen van de Programmabegroting 2025-2028 opgenomen. Tot slot worden de gevolgen van de Meicirculaire 2025 toegelicht.
3.1. Totaal financieel beeld Deze paragraaf geeft de totale financiële effecten weer van de Perspectiefnota 2026. In de tabel is het meerjarenperspectief van de exploitatie gepresenteerd. Hierin is het structureel begrotingssaldo, na vaststelling van deze perspectiefnota, zichtbaar. Meerjarenperspectief 2026-2029 2026 Saldo Programmabegroting 2025 Reeds genomen besluiten Meicirculaire 2025 Effect Bestuursrapportage 2025* Effect Gemeenschappelijke Regelingen Inzet Stelpost Beleidsvoornemens Storting (-) / Onttrekking (+) in Algemene reserve
200 -28 3.986 -1.542 -443 250 -350
2027 181 105 4.116 -2.484 -648 350 -200
2028 197 193 3.144 -2.420 -595 0 350
2029 295 -12 3.318 -2.420 -529 250 0
Financiële uitgangspositie Perspectiefnota 2026
2.073
1.420
868
903
Structurele effecten perspectiefnota Incidentele effecten perspectiefnota Effecten investeringen perspectiefnota
-594 -1.260 -45
-614 -555 -65
-614 0 -65
-614 0 -105
174
186
189
184
Begrotingssaldo na vaststellen Perspectiefnota 2026
* Nog niet vastgesteld door gemeenteraad.
Het meerjarenperspectief 2026-2029 is voor Zaltbommel alle jaren positief. Dit biedt een financieel gezond uitgangspunt richting de Programmabegroting 2026. Meicirculaire 2025 Een toelichting op de Meicirculaire 2025 staat in paragraaf 3.3. Effect Bestuursrapportage 2025 Dit is het effect van de Bestuursrapportage 2025. Deze is nog niet vastgesteld door de gemeenteraad. De behandeling staat gepland voor de raadsvergadering van 18 september 2025. Effect Gemeenschappelijke Regelingen In de raadsvergadering van 12 juni 2025 zijn de begrotingen 2026 van onze gemeenschappelijke regelingen behandeld en vastgesteld. Al deze begrotingen tezamen hebben een financieel effect van € 443.000 in 2026.
5
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
Inzet stelpost Beleidsvoornemens De afgelopen jaren hebben we in onze begroting een stelpost Beleidsvoornemens gecreëerd om nieuwe beleidsprioriteiten mogelijk te maken en de kapitaallasten van toekomstige investeringen te kunnen dekken. Bij deze perspectiefnota zetten we deze dekking deels in. De stand van deze stelpost is als volgt: Stand Beleidsvoornemens Stand voorafgaand aan deze voorstellen Sint Maartenskerk Sociaal Cultureel Centrum Inzet bij perspectiefnota
2026 673 V 132 N 250 N
2027 733 V 132 N 350 N
2028 733 V 132 N 400 N -
2029 1.133 V 132 N 400 N 250 N
Stand na deze voorstellen
292 V
252 V
201 V
351 V
In de bovenstaande tabel zijn de financiële effecten van de Sint Maartenskerk en het Sociaal Cultureel Centrum verwerkt conform de raadsvoorstellen die worden behandeld in de raad van 3 juli 2025. Storting / Onttrekking in Algemene reserve In 2026 en 2027 storten we respectievelijk € 350.000 en € 200.000 omdat er die jaren een incidenteel begrotingsoverschot is. Vervolgens onttrekken we in 2028 een bedrag van € 350.000 om het incidenteel tekort op te vangen. Vanaf 2029 is er geen onttrekking nodig. Structurele effecten perspectiefnota Zie hoofdstuk 4. Incidentele effecten perspectiefnota Zie hoofdstuk 5. Effecten investeringen perspectiefnota Zie hoofdstuk 6.
3.2. Reeds genomen besluiten na Programmabegroting 2025 Hieronder een overzicht van de reeds genomen besluiten na vaststelling van de Programmabegroting 2025. Deze zijn meegenomen in de hiervoor gepresenteerde tabel van het totaal financieel beeld. Reeds genomen besluiten (x € 1.000) Slotwijziging 2024 Decembercirculaire 2024 Vrijval rentelasten grondaankoop MFA Brakel Kapitaallasten Raadszaal Stadhuis
2026 3 -59 60 -32
2027 3 73 60 -31
2028 3 159 60 -30
2029 3 -45 60 -30
Totaal reeds genomen besluiten
-28
105
193
-12
6
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
3.3. Gemeentefonds - Meicirculaire 2025 De inkomsten uit het gemeentefonds zijn de grootste structurele inkomstenbron van de gemeente. Er verschijnen drie circulaires per jaar: de Meicirculaire, de Septembercirculaire en de Decembercirculaire. Algemeen Op woensdag 28 mei 2025 is de Meicirculaire 2025 verschenen. Deze meicirculaire is gebaseerd op de Voorjaarsnota 2025. Deze meicirculaire geeft de update voor het lopende jaar en de nieuwe indexeringen voor het nieuwe jaar, op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk. Het is de basis voor de berekening van het effect in de perspectiefnota. We vergelijken deze circulaire met de uitkomsten van de Decembercirculaire 2024, die in ons meerjarenperspectief 2025-2028 is opgenomen. De uitkomsten van de Decembercirculaire 2024 zijn door de raad vastgesteld in de raad van 20 februari 2025. Mutatie uitkering Gemeentefonds We ontvangen bij deze meicirculaire meer dan bij de Decembercirculaire 2024. De bedragen vanaf 2026 zijn nu berekend tegen prijspeil 2026. Bij de Decembercirculaire 2024 was dat nog prijspeil 2025. Dat verklaart al het grootste deel van het verschil. Van de extra middelen is een deel bestemd voor taakmutaties. Taakmutaties zijn wijzigingen in de algemene uitkering voor een specifiek doel, waarvoor het Rijk extra middelen toekent (of terugneemt).
Uitgangspunt is dat we deze middelen, voor zover dit substantiële bedragen zijn, oormerken voor dit doel. Na het toewijzen van deze taakmutaties resteert het vrij besteedbare saldo. De uitkomsten van de Meicirculaire 2025 staan in de volgende tabel. Onder de tabel geven we een toelichting op de afzonderlijke posten. De bedragen voor 2025 zijn ter kennisname, deze worden namelijk opgenomen in de Bestuursrapportage 2025. De bedragen voor 2026 en verder zijn van invloed op ons meerjarenperspectief in deze perspectiefnota. Bedragen x € 1.000 Meicirculaire 2025 Decembercirculaire 2024
2025 63.057 62.027
2026 64.319 59.138
2027 64.715 59.794
2028 63.559 60.382
2029 64.125 60.776
0. Mutatie gemeentefonds totaal
1.030
5.181
4.922
3.177
3.349
0
570
471
47
47
0
0
0
-349
-351
Taakmutaties 1. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda 2. Eigen bijdrage Jeugd 3. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo 4. Wmo-hulpmiddelen 5. IBO Problematische schulden 6. Omgevingswet 7. Alleenverdienersproblematiek
0
278
0
0
0
0 19 164 64
12 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
Totaal taakmutaties
247
861
471
-302
-304
Totaal na taakmutaties 8. Mutaties achterliggende jaren
783 -243
4.320
4.450
3.478
3.653
Totaal Vrij besteedbaar
540
4.320
4.450
3.478
3.653
Eigen begroting: 9. Indexeringen eigen budgetten Saldo gerelateerd aan het gemeentefonds
0
-335
-335
-335
-335
540
3.986
4.116
3.144
3.318
Toelichting op de mutaties 0. Mutatie gemeentefonds totaal Dit is het totaal dat we nu meer verwachten te krijgen dan dat we bij de decembercirculaire berekenden. Hiermee zijn de inkomsten uit het gemeentefonds op prijspeil 2026 gebracht. Bij de vorige circulaire was dat nog prijspeil 2025.
7
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
1. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht. Hiervoor is in 2026 € 498 miljoen en in 2027 een bedrag van € 447 miljoen beschikbaar. De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt in 2028 gerealiseerd. In onze begroting is een negatieve stelpost opgenomen als gevolg van de Hervormingsagenda. Met de bedragen die wij ontvangen, wordt deze stelpost in 2026 en 2027 verwijderd en vanaf 2028 verzacht. 2. Eigen bijdrage Jeugd Er wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg per 1 januari 2028. Deze maatregel moet jaarlijks € 260 miljoen opleveren. Voor Zaltbommel wordt dit door BZK berekend op € 349.000. 3. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo In de Voorjaarsnota 2023 is besloten dat het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 wordt afgeschaft en dat in de plaats daarvan vanaf 2026 de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo opnieuw wordt ingevoerd. Hiervoor wordt het wetsvoorstel Vervanging abonnementstarief Wmo 2015 voorbereid. De inwerkingtreding van deze wet is nu voorzien per 1 januari 2027 in plaats van per 1 januari 2026. Dat betekent dat de besparing van € 225 miljoen voor het jaar 2026, die in de Voorjaarsnota 2023 in het gemeentefonds is verwerkt vervalt. 4.
Wmo-hulpmiddelen Het scheiden van wonen en zorg in de Wet langdurige zorg (Wlz) leidt bij gemeenten tot meerkosten. Bepaalde hulpmiddelen die bij zorg met verblijf vanuit de Wlz worden gefinancierd, worden bij andere leveringsvormen vanuit de Wmo gefinancierd. De meerkosten van gemeenten worden gedekt vanuit de Wlz. Voor 2025 zijn er in de Voorjaarsnota 2024 reeds middelen overgeboekt naar het gemeentefonds. In 2026 gaat het om een totaalbedrag van € 10 miljoen. 5. IBO Problematische schulden Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Dit pakket is gebaseerd op het basispakket uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden. Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Het gaat om een totaalbedrag van € 18,7 miljoen. 6. Omgevingswet Met het uitkeren van € 80,7 miljoen in 2025 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. De gemeenten ontvangen een uitkering op basis van een vast bedrag (15 procent van het totaal), het aantal inwoners (60 procent) en landoppervlak (25 procent). 7.
Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Deze decentralisatie-uitkering maakt dit mogelijk. Er is voor de alleenverdienersproblematiek voor 2025 een bedrag van € 25,4 miljoen beschikbaar. 8. Mutaties achterliggende jaren Dit betreffen afrekeningen van 2023 en 2024 die betrekking hebben op definitief vastgestelde maatstaven en verdelingen van bestaande regelingen die we nog niet konden voorzien bij de decembercirculaire. 9. Aanvulling loon- en prijsindex eigen begroting Om de begroting 2026 op het juiste prijspeil te krijgen, worden de budgetten geïndexeerd. Dit bedrag zetten we op een stelpost. Uitgezonderd zijn budgetten die al op prijspeil 2026 zijn opgenomen (bijvoorbeeld de Gemeenschappelijke regelingen en nieuwe posten uit de Perspectiefnota 2026).
8
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
4. Structurele lasten per programma In dit hoofdstuk zijn per programma beleidsprioriteiten opgenomen met een structureel effect. In de volgende programma's zijn geen mutaties: Veiligheid, Onderwijs, Sociaal domein, Volksgezondheid en milieu en Algemene dekkingsmiddelen.
4.1. Totaaloverzicht structurele lasten Hieronder ziet u een samenvatting van de structurele lasten per programma. 2026
2027
2028
2029
Programma Bestuur Regio Rivierenland - Ruimte
24
24
24
24
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Beleggen installatieverantwoordelijkheid
30
30
30
30
Programma Economie Gouden Driehoek Hanzestad
35 0
35 20
35 20
35 20
Programma Sport, cultuur en recreatie Subsidie Slot Loevestein
50
50
50
50
Programma Volkshuisvesting Kernenbudget
50
50
50
50
Overhead Organisatie en Formatie
405
405
405
405
Totaal
594
614
614
614
4.2. Programma Bestuur en burgerzaken Regio Rivierenland - Ruimte De ruimtelijke opgaven in Rivierenland zijn urgent en complex. Met de woningbouwopgave, energietransitie, klimaatadaptatie, mobiliteit, stikstofproblematiek en economische ontwikkeling worden er keuzes gemaakt die onze regio voor decennia bepalen. Deze opgaven zijn te groot en te verweven voor gemeenten om individueel op te pakken. De schaars beschikbare ruimte vraagt om zorgvuldige, integrale afweging. De komende jaren wordt er interbestuurlijk, volgend op het Regioarrangement FruitDelta Rivierenland, gewerkt aan gebiedsprogrammering. Dit vraagt om een regionale gecoördineerde aanpak.
Regio Rivierenland - Ruimte
2026 24
2027 24
2028 24
2029 24
4.3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Beleggen installatieverantwoordelijkheid De gemeente is verantwoordelijk voor alle installaties binnen haar beheergebied, zowel op procesmatig als technisch vlak. Op dit moment is deze verantwoordelijkheid niet expliciet belegd binnen de organisatie. Hierdoor loopt de gemeente het risico dat zij niet voldoet aan belangrijke wet- en regelgeving. Deze onbekende risico's kunnen leiden tot onveilige situaties en/of aansprakelijkstellingen. Op dit moment ligt de formele verantwoordelijkheid voor de installaties bij de gemeentesecretaris. Deze rol vereist echter specialistische kennis en een structurele aanpak die niet vanzelfsprekend binnen de taken van de gemeentesecretaris past. Om de risico’s beter te beheersen en de verantwoordelijkheden duidelijk te scheiden, is het verstandig deze taak uit te besteden aan een externe, deskundige partij.
Beleggen installatieverantwoordelijkheid
9
2026 30
2027 30
2028 30
2029 30
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
4.4. Programma Economie Gouden Driehoek In Zaltbommel richten we ons op een frisse dynamiek in de samenwerking tussen het Binnenstadsfonds Zaltbommel (BsfZ) en de gemeente. Dit bereiken we door in te zetten op een vastgoedcollectief als waardevolle partner in de Gouden Driehoek. Vanuit eerder contact met de BsfZ, de centrummanager en een groep pandeigenaren komt naar voren dat zij zich willen inzetten voor het collectief. Ze hebben daarbij ook een bepaald verwachtingsniveau, namelijk een goede club met een sterke vertegenwoordiging en professionele opzet. Waarbij de club niet alleen dingen wil, maar ook moet kunnen uitvoeren. De partners hebben besloten om een sterke ambitie neer te zetten in 2025, om hier recht aan te doen wordt een structurele bijdrage van de gemeente gevraagd. Daarnaast ontvangen we subsidie vanuit de provincie om de Gouden Driehoek op te zetten.
Gouden Driehoek
2026 35
2027 35
2028 35
2029 35
Hanzestad Het college heeft onlangs besloten om de overeenkomst ‘Hanze samenwerking Rivierenland’ te ondertekenen. Deze samenwerking vindt plaats tussen de Hanzesteden Tiel, Maasbommel en Zaltbommel en heeft als doel de gezamenlijke profilering van deze steden binnen de regio Rivierenland te versterken. Met deze samenwerking willen we de Hanzestad nieuw leven inblazen en het recreatieve en toeristische aanbod in de regio verbreden. Dit draagt niet alleen bij aan de cultuurhistorische beleving, maar versterkt ook de regionale economische positie. Om de samenwerking effectief vorm te geven, vragen wij een structureel bedrag van € 20.000 per jaar voor het onderhoud en de instandhouding van de beoogde activiteiten. Daarnaast wordt een incidenteel budget van € 100.000 gevraagd om in de opstartfase direct een zichtbare impuls te kunnen geven aan de ontwikkeling van de Hanzesteden.
Hanzestad
2026 0
2027 20
2028 20
2029 20
4.5. Programma Sport, cultuur en recreatie Subsidie Slot Loevestein De gemeente Zaltbommel heeft de afgelopen jaren jaarlijks een subsidie verstrekt aan Slot Loevestein. Deze bijdrage was echter tot op heden niet structureel geregeld. Het college stelt nu voor om deze subsidie structureel te maken, zodat Slot Loevestein kan rekenen op meer financiële zekerheid en daarmee op langere termijn kan plannen en investeren. Slot Loevestein is van grote waarde voor onze gemeente. Het is niet alleen een nationaal rijksmuseum en een monument van historisch belang, maar maakt ook deel uit van het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Daarmee vormt Loevestein een unieke schakel tussen erfgoed, cultuur en actualiteit. Daarnaast is Loevestein een sterke aanjager van toerisme in onze regio. Het trekt jaarlijks vele bezoekers van binnen en buiten de regio, en draagt bij aan de economische vitaliteit van Zaltbommel. Ook de samenwerkingen met regionale partners, zoals onderwijsinstellingen, toeristische organisaties en de Vestingdriehoek, onderstrepen de verbindende rol die Slot Loevestein speelt in onze samenleving.
Subsidie Slot Loevestein
10
2026 50
2027 50
2028 50
2029 50
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
4.6. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Kernenbudget Het kernenbudget speelt een belangrijke rol in het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid en betrokkenheid in onze dorpen en kernen. Tot op heden is dit budget, ter hoogte van € 50.000 per jaar, gefinancierd uit de reserve Bovenwijkse voorzieningen. Door veranderende wet- en regelgeving is deze wijze van financiering echter niet langer houdbaar. We willen het kernenbudget graag voortzetten met behoud van de bestaande spelregels, omdat het van grote waarde is voor de lokale gemeenschap. Hoewel het budget zelf in stand blijft, heeft het wegvallen van de dekking een nadelig effect op het begrotingssaldo en daarom opgevoerd in deze perspectiefnota.
Kernenbudget
2026 50
2027 50
2028 50
2029 50
4.7. Overhead Organisatie en Formatie Om onze organisatie voldoende in balans te houden met de werkzaamheden die er liggen en op ons afkomen, wordt er 5,3 FTE formatie toegevoegd op diverse onderdelen binnen het ruimtelijk domein. Dit stelt ons in staat om beter te anticiperen op de opgaven die er liggen op het gebied van wonen en onderhoud en beheer openbare ruimte. De kosten kunnen gedeeltelijk worden afgewend op projecten waarbinnen deze functionarissen werkzaam zijn.
Organisatie en Formatie
2026 405
2027 405
2028 405
2029 405
2026 10 125 -125 135 90 -90 55 120 85
2027 10 125 -125 135 90 -90 55 120 85
2028 10 125 -125 135 90 -90 55 120 85
2029 10 125 -125 135 90 -90 55 120 85
405
405
405
405
Hieronder is in de tabel de uitbreiding op de formatie in FTE's te zien. FTE 1,0 FTE 1,0 FTE 1,0 FTE 0,5 FTE 1,0 FTE 0,8 FTE 5,3 FTE
11
Organisatie en Formatie Jr werkvoorbereider -> werkvoorbereider groen Projectleider Dekking uit projecten Senior Beleidsmedewerker gebiedsontwikkeling Medewerker kabels en leidingen Dekking uit leges kabels en leidingen Medewerker Vastgoed Beleidsmedewerker RO Projectleider Wonen
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
5. Incidentele lasten per programma In dit hoofdstuk zijn per programma beleidsprioriteiten opgenomen met een incidenteel financieel effect. In de volgende programma's zijn geen mutaties: Bestuur en burgerzaken, Veiligheid, Onderwijs en Algemene dekkingsmiddelen.
5.1. Totaaloverzicht incidentele lasten Hieronder ziet u een samenvatting van de incidentele lasten per programma. 2026
2027
2028
2029
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Maasdijk Nederhemert-Noord
150
0
0
0
Programma Economie Hanzestad
100
0
0
0
Programma Sport, cultuur en recreatie Stichting Cultuurcluster Werkbudget erfgoed Vergroenen speeltuinen
100 10 50
100 0 0
0 0 0
0 0 0
Programma Sociaal domein Samen Verder
425
300
0
0
Programma Volksgezondheid en milieu Begraafplaatsen
70
0
0
0
Programma Volkshuisvesting Groene Huis Nota Actief grondbeleid
40 50
0 0
0 0
0 0
Programma Overhead Organisatie en Formatie Totaal
12
265
155
0
0
1.260
555
0
0
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
5.2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Maasdijk Nederhemert-Noord Het asfalt op de Maasdijk in Nederhemert-Noord is aan vervanging toe. Graag passen we hier hetzelfde profiel toe als we eerder op de dijken binnen de bebouwde kom in Gameren en Nieuwaal hebben toegepast. Het wegprofiel betreft een asfaltlaag in twee kleuren met een brede rijloper in het midden in een lichte kleur die geflankeerd wordt door twee smallere banen in een donkere kleur. Automobilisten worden zo richting het midden van de rijbaan gestuurd en rijden langzamer door de optisch smaller ogende rijbaan. Voor de fietsers ogen de donkere zijstroken als een soort fietsstrook.
Maasdijk Nederhemert-Noord
2026 150
2027 0
2028 0
2029 0
5.3. Programma Economie Hanzestad Het college heeft onlangs besloten om de overeenkomst ‘Hanze samenwerking Rivierenland’ te ondertekenen. Deze samenwerking vindt plaats tussen de Hanzesteden Tiel, Maasbommel en Zaltbommel en heeft als doel de gezamenlijke profilering van deze steden binnen de regio Rivierenland te versterken. Met deze samenwerking willen we de Hanzestad nieuw leven inblazen en het recreatieve en toeristische aanbod in de regio verbreden. Dit draagt niet alleen bij aan de cultuurhistorische beleving, maar versterkt ook de regionale economische positie. Om de samenwerking effectief vorm te geven, vragen wij een structureel bedrag van € 20.000 per jaar voor het onderhoud en de instandhouding van de beoogde activiteiten. Daarnaast wordt een incidenteel budget van € 100.000 gevraagd om in de opstartfase direct een zichtbare impuls te kunnen geven aan de ontwikkeling van de Hanzesteden.
Hanzestad
2026 100
2027 0
2028 0
2029 0
5.4. Programma Sport, cultuur en recreatie Stichting Cultuurcluster De voorbereiding voor de bouw van het nieuwe cultureel centrum is in volle gang. De Stichting Cultuurcluster wordt hoofdhuurder van het pand en is verantwoordelijk voor de exploitatie. De Stichting Cultuurcluster is momenteel simpelweg niet op sterkte om straks de uitdaging aan te kunnen om het nieuwe centrum te draaien. Stichting Cultuurcluster is echter een essentieel onderdeel van de culturele basisinfrastructuur in de gemeente Zaltbommel en een essentieel onderdeel voor het verwezenlijken van de ambities op het gebied van kunst en cultuur in de gemeente. Stichting Cultuurcluster moet goed uitgerust zijn voor de taken die zij uitvoert, zowel nu als in de toekomst. Een solide basis (met onder andere een passende CAO voor het personeel) is noodzakelijk om een toekomstbestendige organisatie neer te zetten die toe kan groeien naar het exploiteren en beheren van het nieuwe culturele centrum. Op deze manier kunnen zij een professionelere organisatie opzetten en het nieuwe culturele centrum op een goede manier exploiteren. Hiervoor wordt in 2026 en 2027 incidenteel € 100.000 per jaar opgenomen voor de exploitatie. Vanaf 2028 zal € 100.000 structureel extra opgenomen moeten worden in de exploitatie van het nieuwe cultureel centrum.
Stichting Cultuurcluster
13
2026 100
2027 100
2028 0
2029 0
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
Werkbudget erfgoed Voor het cluster Erfgoed is een werkbudget nodig om het erfgoedbeleid, zowel boven als onder de grond, te actualiseren door middel van object- en gebiedsgerichte onderzoeken. Hierdoor kan het erfgoed beter geborgd worden in relatie tot ruimtelijke opgaven, zoals het opstellen van de kernenvisies en de omgevingsvisie. Erfgoed laat zien wie we zijn en waar we vandaan komen. Het vertelt het verhaal van onze dorpen en de stad. Erfgoed zorgt voor herkenning en geeft inspiratie voor nieuwe ontwikkelingen. Momenteel is er alleen geoormerkt budget voor onderhoudssubsidies voor gemeentelijke monumenten, waarvan de provincie een deel cofinanciert en budget voor de presententiegelden voor leden van de subcommissie monumenten. Dit is dus niet geschikt om onderzoeken uit te voeren.
Werkbudget erfgoed
2026 10
2027 0
2028 0
2029 0
Vergroenen speeltuinen In 2023 is een subsidieaanvraag gedaan voor het vergroenen en klimaatadaptatiever maken van 25 speeltuinen. Begin 2025 wordt dit voor twaalf speeltuinen gerealiseerd. Echter is het budget niet toereikend om de nog resterende speeltuinen mee te nemen. Voor de overige speeltuinen willen we ook een groene impuls realiseren. Het vergroenen van speeltuinen draagt bij aan het welzijn van inwoners en heeft een grote aantrekkingskracht op kinderen.
Vergroenen speeltuinen
2026 50
2027 0
2028 0
2029 0
5.5. Programma Sociaal domein Samen Verder Het college heeft besloten om in 2025 € 600.000 beschikbaar te stellen voor het Veiligheidsteam 'Samen Verder'. In dit project wordt toegewerkt naar een situatie waarin kinderen, gezinnen en huishoudens kunnen rekenen op tijdige en passende hulp, ondersteuning en bescherming wanneer dit nodig is. Om voort te kunnen borduren op de ingezette duurzame ontwikkeling gericht op de aanpak voor huishoudens waar onveiligheid speelt is het noodzakelijk om ook in 2026 en 2027 verder te gaan met Samen Verder.
Samen Verder
14
2026 425
2027 300
2028 0
2029 0
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
5.6. Programma Volksgezondheid en milieu Begraafplaatsen Opstellen meerjaren investerings- en onderhoudsplan begraafplaatsen Dit onderwerp komt voort uit het beleidsplan begraafplaatsen. Om de toekomstbestendigheid van de begraafplaatsen te waarborgen, is het van belang dat inzichtelijk wordt welke investeringen noodzakelijk zijn voor de toekomstige onderhoudskosten per begraafplaats, anders dan het reguliere onderhoud. Inzichtelijk moet worden gemaakt wat deze werkzaamheden, vooral inrichting gerelateerd, per begraafplaats inhouden. Op basis hiervan wordt een kostenspecificatie gemaakt. Opstellen visie begraafplaats Bossche poort Het is van belang dat er een duidelijke toekomstvisie komt voor de begraafplaats Bossche Poort, waarbij ook wordt gekeken naar de toekomstbestendigheid van deze begraafplaats. Uitvoeren organisatiescan Buitendienst Het uitvoeren van een organisatiescan geeft inzicht in de huidige interne situatie, waarbij wordt gekeken naar de kansen en knelpunten. Het is van belang om onderzoek te verrichten naar de inrichting van de werkzaamheden van de Buitendienst en te kijken waar ruimte is voor verbetering en/of nieuwe kansen.
Begraafplaatsen
2026 70
2027 0
2028 0
2029 0
5.7. Programma Volkshuisvesting Het Groene Huis Eind 2025 wordt definitief besloten over de praktische invulling van de toekomst van Het Groene Huis na de geplande opstart-/groeiperiode van vijf jaar. Vanaf 2026 verzelfstandigt Het Groene Huis: dat heeft organisatorische impact en mogelijk ook gevolgen voor de fysieke locatie die wordt gebruikt. Het is van belang om de transitie naar de verzelfstandiging zorgvuldig uit te voeren om de ontwikkelde meerwaarde uit de opstartfase te borgen.
Groene Huis
2026 40
2027 0
2028 0
2029 0
Nota Actief grondbeleid Voor gebiedsontwikkeling is het grondbeleid een belangrijke randvoorwaarde. Om als gemeente meer sturing en regie te hebben is een vorm van actief grondbeleid of situationeel grondbeleid noodzakelijk. Herijking van het huidige grondbeleid is van belang om de juiste aanpak en instrumenten hiervoor te formuleren.
Nota Actief grondbeleid
15
2026 50
2027 0
2028 0
2029 0
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
5.8. Overhead Organisatie en Formatie Door incidenteel middelen beschikbaar te stellen kan een eerste aanzet gegeven worden op het terrein van Veiligheid en de werkzaamheden van Bibob-coördinator. Ook de werkzaamheden die ontstaan zijn op het gebied van asielopvang vragen tijdelijk om extra capaciteit.
Organisatie en Formatie
2026 265
2027 155
2028 0
2029 0
Hieronder is in de tabel de uitbreiding op de formatie in FTE's te zien. FTE
Organisatie en Formatie Inhuur medewerker Vastgoed 0,67 FTE Bibob coördinator 0,67 FTE Projectleider Asiel
2026 110 75 80
2027 0 75 80
2028 0 0 0
2029 0 0 0
1,34 FTE
265
155
0
0
16
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
6. Investeringen per programma In dit hoofdstuk zijn per programma investeringen opgenomen met een incidenteel financieel effect. In de volgende programma's zijn geen mutaties: Bestuur en burgerzaken, Veiligheid, Economie, Onderwijs, Sport, cultuur en recreatie, Sociaal domein, Volksgezondheid en milieu, Volkshuisvesting en Algemene dekkingsmiddelen.
6.1. Totaaloverzicht investeringen Hieronder ziet u een samenvatting van de investeringen per programma. Investering Bedrag Start Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Herinrichting Zandkampen Zaltbommel 900 2026 Aanleg bushaltes Maas-Waalweg 250 2026
Afronding
2026
2028 2026
0 0
Afschrijvingslasten 2027 2028
0 10
0 10
2029
40 10
Overhead Voorbereidingskrediet huisvesting gemeentekantoor
150
2026
2026
0
0
0
0
Verbouwing gemeentewerf
200
2026
2026
0
10
10
10
Algemene dekkingsmiddelen Rentelasten bovenstaande investeringen Totaal
17
1.500
45
45
45
45
45
65
65
105
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
6.2. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Herinrichting Zandkampen Zaltbommel De Zandkampen is in de jaren '70 ingericht, de inrichting is niet meer van deze tijd. De bomen in de groene hoofstructuur hebben extra groeiruimte nodig om te voorkomen dat ze gekapt moeten worden. We willen met behoud van de bomen de weg veiliger herinrichten. In het noordelijke deel van de Zandkampen is sprake van hoge parkeerdruk. De rijbaan is smal, wat in combinatie met de nabijgelegen schoolomgeving verkeersgevaarlijke situaties kan veroorzaken. De ambtelijke voorbereiding zal starten in 2026 en verwacht wordt dat het project in 2028 afgerond wordt. Hierdoor gaan de afschrijvingslasten lopen vanaf het jaar 2029. Investering Bedrag Start Herinrichting Zandkampen Zaltbommel
900
2026
Afronding
2026
2028
0
Afschrijvingslasten 2027 2028 0
0
2029 40
Aanleg bushaltes Maas-Waalweg Arriva is voornemens om buslijn 166 vanaf 2026 door te trekken van treinstation ’s-Hertogenbosch Centraal naar treinstation Zaltbommel. Het gaat om een grote bus die buiten de spits één keer per uur zal rijden en tijdens de spits twee keer per uur. Om deze aanzienlijke kwaliteitsverbetering van het openbaar vervoer te realiseren, moeten op drie locaties nieuwe bushaltes worden aangelegd. De beoogde locaties bevinden zich bij de rotondes aan de MaasWaalweg ter hoogte van Delwijnen, Nederhemert-Noord en Aalst. Het benodigde investeringskrediet wordt beschikbaar gesteld in 2026, en naar verwachting vindt de aanleg van de haltes ook in datzelfde jaar plaats. De afschrijving van deze investering start daarom in 2027. Investering Aanleg bushaltes Maas-Waalweg
18
Bedrag 250
Start 2026
Afronding 2026
2026 0
Afschrijvingslasten 2027 2028 10 10
2029 10
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
6.3. Programma Overhead Voorbereidingskrediet huisvesting gemeentekantoor Het gemeentekantoor is circa 40 jaar oud. De gemeente is hier gevestigd vanaf 2002 en in eigendom van de gemeente. Onderhoud heeft op noodzakelijk niveau plaatsgevonden op basis van een onderhoud- en beheerplan. Daarnaast is er ook gewerkt aan het verduurzamen van het pand (nieuwe technische installaties, zonnepanelen). Het kantoor is echter gedateerd en voldoet niet op alle vlakken aan de eisen en wensen van deze tijd. Daarom wordt een voorbereidingskrediet gevraagd om onderzoek te starten naar de gewenste toekomstige manier van huisvesting van het gemeentekantoor. Hierbij worden meerdere scenario’s onderzocht. Voordat dit onderzoek is afgerond en er richting is gegeven aan de toekomstige huisvesting, zijn we een aantal jaren verder. Investering Voorbereidingskrediet huisvesting gemeentekantoor
19
Bedrag
Start
Afronding
2026
150
2026
2026
0
Afschrijvingslasten 2027 2028 0
0
2029 0
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
Verbouwing gemeentewerf Op de gemeentewerf is te weinig ruimte in relatie tot het aantal medewerkers. Daarnaast is het vanuit overzicht van de medewerkers op de toegang van de werf en vanuit bezoekers op de toegankelijkheid, nodig kantoorruimte te realiseren op de hoek van de begane grond (in de huidige werkplaats). Daarmee is het aantal werkplekken op orde gebracht alsmede het wederkerige zicht. Er ontbreekt een overlegruimte voor 20 personen en vanuit welzijn en veiligheid van de medewerkers dienen de ramen in de kantoorruimtes te worden vervangen voor ramen die geopend kunnen worden. Bij eventuele brand in het trappenhuis is nu de enige vluchtroute geblokkeerd en kan er vervolgens niet via het raam (met behulp van vluchtladders) gevlucht worden.
Verbouwing gemeentewerf
20
Investering Bedrag Start 200 2026
Afronding 2026
2026 0
Afschrijvingslasten 2027 2028 10 10
2029 10
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
7. Richtlijnen Programmabegroting 2026-2029 Voor het opstellen van de begroting is het belangrijk om de uitgangspunten te benoemen. Hieronder staan de gehanteerde uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2026-2029. Deze zijn van invloed op de lengte van de financiële polsstok. Aanleiding De eerste stap voor de begroting 2026-2029 is het vaststellen van de uitgangspunten voor de begroting. We stellen de begroting 2026-2029 op basis van het bestaande beleid op, aangevuld met de effecten in deze perspectiefnota. Het bestaande beleid bestaat uit de meerjarige effecten van de Programmabegroting 2025-2028 en de tot nu toe genomen raadsbesluiten. Wijzigingen die zich voordoen in de tijd tussen het opstellen van de begroting en de aanbieding hiervan, worden toegelicht bij de aanbieding van de Programmabegroting 2026-2029. Financiële overwegingen De basis voor de begroting 2026 is de meerjarenbegroting 2025 voor de jaarschijf 2026. Op dit moment is het financiële beeld nog niet geheel compleet.
Met name mutaties op de volgende onderdelen zullen nog wijzigingen opleveren: • Doorrekening financieringskosten 2026 • Besluitvorming begrotingen 2026 gemeenschappelijke regelingen (effect voor besluitvorming reeds opgenomen) • Septembercirculaire 2025 • Uitkomsten Bestuursrapportage 2025 (effect voor besluitvorming reeds opgenomen) • Ontwikkelingen belastingen en heffingen Indexering We hanteren voor de indexering van salariskosten en materiële budgetten de ontwikkeling zoals genoemd in de laatst bekende circulaire van het Gemeentefonds. Bij het opstellen van de begroting actualiseren we dit op basis van de Septembercirculaire 2025. De salariskosten berekenen we op basis van het maximale salarisniveau van de toegestane formatie. De salarislasten zijn opgenomen conform de nieuwe CAO en reeds verwerkt in de Bestuursrapportage 2025. De looptijd van de nieuwe CAO is tot april 2027. Daardoor is er geen stelpost voor loonindexatie opgenomen in deze perspectiefnota. Voor de indexering van de materiële budgetten hanteren we een index van 2,7% en binnen het sociaal domein wordt geïndexeerd met 2,23%. Deze percentages komen uit de Meicirculaire 2025. Doorrekening financieringskosten De uitgangspunten voor het toerekenen van de rente vloeien voort vanuit de daarvoor geldende regelgeving. Daarbij houden we rekening met de actuele renteontwikkeling.
Ten opzichte van de begroting 2025 is de rente redelijk stabiel gebleven. Bij het opstellen van de begroting 2026 actualiseren we dit op basis van de dan bekende marktontwikkelingen. Op dit moment leidt deze berekening tot een door te belaste rente aan de grondexploitatie en voor de overige investeringen van 0,75% in 2026. Besluitvorming gemeenschappelijke regelingen Binnen de gemeente Zaltbommel kennen we de volgende gemeenschappelijke regelingen: • Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard (BVEB) • Veiligheidsregio Gelderland -Zuid (VRGZ) • Avri • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • Werkzaak Rivierenland • Regionaal Archief Rivierenland (RAR) • Regio Rivierenland • GGD Gelderland-Zuid • Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR)
21
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2026
Deze partijen hebben hun begroting opgesteld en aan ons een zienswijze gevraagd. De uitkomsten van onze zienswijzen zijn opgenomen in deze perspectiefnota. Als het algemeen bestuur van een GR afwijkend besluit ten opzichte van onze zienswijze, nemen we de afwijking mee in de begroting. Circulaires gemeentefonds Jaarlijks publiceert het ministerie een drietal documenten waarin de ontwikkelingen van de rijksinkomsten worden weergegeven. De meicirculaire is gebaseerd op de voorjaarsnota en kijkt vooral naar het komend begrotingsjaar. Ook vindt er een actualisering plaats voor het lopende jaar. De septembercirculaire kijkt naar het lopende begrotingsjaar en geeft een bijstelling voor het komende jaar. De decembercirculaire is gebaseerd op de najaarsnota van het Rijk en kijkt terug op het afgelopen jaar. Voor de perspectiefnota nemen wij de meicirculaire op. De septembercirculaire nemen we mee in de begroting en de decembercirculaire betrekken we bij de jaarrekening. Uitkomsten Bestuursrapportage 2025 De Bestuursrapportage 2025 geeft inzicht in de financiële ontwikkelingen van het bestaande beleid. Deze kunnen meerjarige gevolgen hebben. Op dit moment is dit effect in concept gereed en meegenomen in het financieel meerjarenperspectief van deze perspectiefnota. De definitieve meerjarige gevolgen nemen we op in de Programmabegroting 2026.
Ontwikkelingen belastingen en heffingen In het Bestuursakkoord 2022-2026 is opgenomen dat de belastingen slechts met de inflatie worden verhoogd. De Meicirculaire 2025 geeft voor 2026 een prognose van 2,7%. Dit is in het saldo van deze perspectiefnota verwerkt. Bij het opstellen van de begroting actualiseren we dit op basis van de Septembercirculaire 2025. Indeling programmabegroting Sinds de Programmabegroting 2023 ziet de indeling van de programma's er als volgt uit: Wat willen we bereiken? (opsommingstekens) • Doelstelling 1 • Doelstelling 2 • Etc. Wat gaan we daarvoor doen? (onderwerp in de kop en daaronder een toelichting op het onderwerp) Onderwerp 1 (toelichting op onderwerp 1) Onderwerp 2 (toelichting op onderwerp 2) Etc. Wat mag het kosten? (tabel) Financiële tabel van de baten en lasten van het programma.
22
Gemeente Zaltbommel Postbus 10.002 5300 DA Zaltbommel Hogeweg 11 5301 LB Zaltbommel Telefoon: 0418 - 68 16 81 Fax: 0418 - 68 16 45 www.zaltbommel.nl