Oplegger bij bericht TenneT
Tekst van het document
Oplegger bij bericht TenneT – derde rekenronde FGU-gebied Geachte raadsleden, TenneT heeft de uitkomsten gepubliceerd van de derde rekenronde voor het hoogspanningsnet in Flevopolder, Gelderland en Utrecht (FGU-gebied). Uit deze analyse blijkt dat het hoogspanningsnet in dit gebied op meerdere punten zijn grens heeft bereikt en de beschikbare transportcapaciteit zeer beperkt is. Door de groei van het elektriciteitsgebruik bij bestaande aansluitingen neemt de belasting sneller toe dan eerder geraamd. Zonder aanvullende maatregelen kan dit betekenen dat nieuwe of zwaardere aansluitingen niet meer mogelijk zijn zodra de resterende capaciteit is benut. In dat geval worden aanvragen op een wachtlijst geplaatst. TenneT waarschuwt dat dit niet alleen grootverbruik, maar mogelijk ook kleinverbruik (zoals woningbouw en MKB) kan raken. TenneT spreekt van de noodzaak tot krachtige interventies om een aansluitstop voor kleinverbruik te voorkomen. Het gaat daarbij om versnelling van netuitbreidingen, intensivering van het maatregelenpakket, mogelijke bestuurlijke keuzes over het tijdelijk zwaarder belasten van het net en het beperken van piekbelasting. Daarnaast wijst TenneT erop dat er lokale verschillen zijn binnen het FGU-gebied. TenneT werkt toe naar nadere uitwerking in focusgebieden waar onder voorwaarden mogelijk nog ruimte kan ontstaan. De analyse wordt onafhankelijk gevalideerd.
Uiterlijk in maart volgt een nieuwe update over de voortgang en besluitvorming. Bijgevoegd treft u het persbericht en de begeleidende brief van TenneT aan. Met vriendelijke groet, RES-regio FruitDelta Rivierenland
Korte samenvatting van de stukken
TenneT heeft in de derde rekenronde vastgesteld dat het hoogspanningsnet in het FGU-gebied structureel tegen zijn grenzen aanloopt.
Door autonome groei (bestaande klanten die meer elektriciteit gebruiken) neemt de belasting sneller toe dan verwacht.
Zonder aanvullende maatregelen kan een aansluitstop voor kleinverbruikers noodzakelijk worden zodra de resterende capaciteit is benut.
TenneT noemt vier typen interventies: versnelling van netuitbreiding, intensiveren van het maatregelenpakket, bestuurlijke keuzes over risiconiveau (zwaardere netbelasting) en het verminderen van piekverbruik.
Er zijn lokale verschillen binnen het gebied; TenneT werkt toe naar focusgebieden waar onder voorwaarden mogelijk nog ruimte ontstaat.
De analyse wordt onafhankelijk gevalideerd. In maart volgt een nadere update.
Kernboodschap: het net zit voller dan eerder berekend en zonder extra maatregelen kan dit ook gevolgen krijgen voor huishoudens en woningbouw. Reactie provincie Gelderland Gelderland is enorm geschrokken van de aankondiging van TenneT dat de congestie op het elektriciteitsnet in onze regio veel ernstiger blijkt dan gedacht. TenneT waarschuwt nu voor een algehele aansluitstop. De gevolgen van een dergelijke stop kunnen desastreus zijn voor de grote gezamenlijke opgaven waar we met het Rijk, gemeenten, ondernemers en maatschappelijke partners provincie op dit moment voor staan. De bouw van nieuwe woningen, economische ontwikkelingen en de verduurzaming van huizen, transport en bedrijven komen hierdoor stil te liggen. Met een algehele aansluitstop zijn deze doelen niet meer haalbaar. Dat is niet acceptabel. Wij verlangen maximale urgentie, ook van het ministerie van Klimaat en Groene Groei, om zo snel mogelijk de gevolgen in beeld te brengen en te werken aan een oplossing. Als Gelderland werken wij hierbij nauw samen met de netbeheerders en het ministerie. Wij dringen aan op het versnellen van netuitbreidingen, het wegnemen van belemmeringen en meer risico’s te durven nemen in het opereren van het net. Zo nodig via noodwetgeving vanuit het Rijk. Er moet alles op alles gezet worden om te voorkomen dat de ontwikkelingen in Gelderland stilvallen.
Q&A Provincie Gelderland 1. Wat is er precies aan de hand? TenneT heeft aangegeven dat de transportcapaciteit van het hoogspanningsnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht zijn grenzen bereikt. Hierdoor dreigt voor zowel grootverbruik als kleinverbruik een aansluitstop. Dit betekent dat nieuwe initiatieven geen aansluiting op het net kunnen krijgen en niet van elektriciteit kunnen worden voorzien. 2. Wat betekent een ‘stop’ precies? Er geldt sinds 2022 al een aansluitstop voor grootverbruik. Dit zijn aansluitingen groter van 3 x 80 Ampère, zoals grotere kantoorgebouwen en productiebedrijven. TenneT waarschuwt nu dat er mogelijk ook zo’n aansluitstop voor kleinverbruikaansluitingen nodig is om het net veilig te houden. Hieronder vallen ook aansluitingen voor woningen. Op het moment dat zo’n stop van kracht zou worden, komen nieuwe aanvragen op een wachtlijst bij de netbeheerder. De exacte impact moet nog worden onderzocht. 3. Waarom komt dit nieuws nu? Dit volgt uit de nieuwste analyse van TenneT voor het FGU (Flevopolder, Gelderland, Utrecht) net. De netbeheerder ziet dat de groei van de vraag sneller gaat dan de capaciteit kan volgen, waardoor de technische grenzen eerder in zicht komen. 4. Hoe groot zijn de gevolgen voor bedrijven en (woningbouw)projecten? Dat weten we nog niet volledig. Dat wordt de komende weken uitgezocht door de netbeheerders.
Als provincie zijn we hierbij nauw betrokken. We verwachten wel dat dit gevolgen kan hebben voor economische ontwikkelingen, woningbouw, mobiliteitsprojecten en de energietransitie. 5. Wat kunnen bedrijven en ontwikkelaars nu verwachten? Er is op dit moment helaas onzekerheid. We begrijpen dat dit bij veel partijen vragen oproept. Zolang de impact nog wordt onderzocht, kunnen wij geen concrete uitspraken doen. Zodra TenneT regionale duidelijkheid geeft, wordt dit actief gecommuniceerd. 6. Wie is verantwoordelijk voor de oplossing? De uitvoering van netuitbreidingen en technische ingegrepen in het net ligt bij de netbeheerders. Het Rijk bepaalt de landelijke kaders. Provincies werken nauw samen met beide partijen. Zo werken we aan regels voor netbewuste nieuwbouwwoningen en zetten we in op netbewust laden bij openbare laadpalen.
7. Wat kan de provincie doen hierin? We hebben geen bevoegdheid in dit probleem. Wel zijn we met netbeheerders en het ministerie in gesprek om te kijken of er nog mogelijkheden zijn om deze enorme tegenslag te voorkomen. 8. Had dit voorkomen kunnen worden? De afgelopen jaren is de vraag naar elektriciteit steeds meer verschoven naar piekmomenten. Helaas zijn de netuitbreidingen niet op tijd klaar om dit helemaal te kunnen opvangen. De afgelopen drie jaar zijn er diverse maatregelen genomen in Gelderland. Helaas blijken deze nu waarschijnlijk niet voldoende op te leveren om een aansluitstop te voorkomen. Overal in Nederland zie je dat dit leidt tot knelpunten.
9. Gebeurt dit dan ook in ander provincies dan deze 3? Waarom niet? Ook in andere provincies is er netcongestie. In FGU zijn de knelpunten wel zeer fors van omvang. 10. Wanneer is er meer duidelijk? Wij hopen zo snel mogelijk. TenneT komt binnen korte tijd met meer technische details per regio. Daarna volgt een impactanalyse en weten we het effect. 11. Wat kan de provincie doen? Als provincie brengen we de komende weken, samen met de netbeheerders en het Rijk, in kaart wat we kunnen doen. 12. Welke lopende projecten en toekomstige ontwikkelingen in Gelderland staan hierdoor onder druk? Ontwikkelingen die al een contract hebben voor een aansluiting met de netbeheerder worden aangesloten. Als er een aansluitstop komt, gaat dit gelden voor nieuwe ontwikkelingen. Q&A – woordvoeringslijn vanuit de regio 1. Wat betekent dit concreet voor FruitDelta Rivierenland? De analyse van TenneT geldt voor het hele FGU-gebied, waar Rivierenland onderdeel van is. De precieze impact verschilt per locatie. De komende periode wordt duidelijk waar de knelpunten het meest urgent zijn en welke ruimte er lokaal nog beschikbaar is. 2. Moeten we rekening houden met vertraging van woningbouw? Dat risico is reëel als de resterende netcapaciteit volledig wordt benut. Tegelijkertijd wordt per gebied bekeken welke projecten doorgang kunnen vinden en onder welke voorwaarden. Hierover volgt nadere uitwerking.
3. Wat betekent dit voor bedrijven? Voor grootverbruik geldt al langer een wachtlijst. Als aanvullende maatregelen onvoldoende effect hebben, kan dit ook kleinverbruik raken, waaronder MKB. De exacte gevolgen hangen af van de lokale netruimte.
4. Wat doen we regionaal om hiermee om te gaan? Binnen de regio werken gemeenten, provincie en netbeheerders samen aan netbewust programmeren, het beperken van piekbelasting en het ontwikkelen van oplossingen zoals energiehubs en vraagsturing. Dit moet helpen om de beschikbare netruimte zo efficiënt mogelijk te benutten. 5. Is dit een tijdelijke of structurele situatie? Op korte termijn is de situatie krap. Op langere termijn moeten netuitbreidingen verlichting geven, maar deze projecten vragen meerdere jaren. Tot die tijd zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk. 6. Wanneer weten we meer? TenneT werkt de analyse verder uit, laat deze onafhankelijk valideren en komt in maart met een nadere update over focusgebieden en mogelijke vervolgstappen.