Nota Reserves en voorzieningen 2024 - Versie Raad 12 december 2024

Nota Reserves en voorzieningen 2024

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

INHOUDSOPGAVE Inleiding / 3 Samenvatting van de acties / 4 Reserves / 6 Algemeen / 6 Algemene reserves / 7 Bestemmingsreserves / 9 Voorzieningen / 15 Algemeen / 15 Verplichtingen, verliezen en risico's / 16 Gelijkmatige verdeling van lasten / 17 Middelen derden / 18 Reserves en voorzieningen wettelijke kaders en algemeen / 20

2

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Inleiding De nu geldende Nota reserves en voorzieningen is vastgesteld op 23 april 2020. In de financiële verordening van de gemeente Zaltbommel is opgenomen dat de Nota reserves en voorzieningen eens per vier jaar wordt geactualiseerd. In de voorliggende Nota reserves en voorzieningen geven we u per reserve en per voorziening de belangrijkste informatie en stellen eventueel wijzigingen voor. Daarnaast heffen we enkele reserves op, waarvan we het restant terug laten vloeien naar de algemene reserve. In het laatste hoofdstuk besteden we aandacht aan de wet- en regelgeving omtrent de reserves en voorzieningen Met deze actualisatie van de Nota reserves en voorzieningen heeft de raad deze mogelijkheden: • Het eerder gekozen beleid voor de reserves en voorzieningen aan te passen • Het instellen van nieuwe reserves en voorzieningen • Het aanpassen of wijzigen van de huidige reserves en voorzieningen • Het opheffen van huidige reserves en voorzieningen In de Nota reserves en voorzieningen 2024 zitten geen beleidsmatige wijzigingen. Er wordt wel een nieuwe reserve ingesteld, reserves worden gewijzigd en er worden reserves opgeheven. In de voorzieningen zitten geen wijzigingen. Zie ook in het volgende hoofdstuk de samenvatting van de acties. Daarna worden de bestaande reserves en voorzieningen per onderdeel verder toegelicht.

Dit zijn dus de reserves en voorzieningen die in stand blijven na de Nota reserves en voorzieningen 2024.

3

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Samenvatting van de acties In dit hoofdstuk wordt kort beschreven wat de gevolgen zijn van deze Nota reserves en voorzieningen. Per onderdeel wordt aangegeven of het om iets nieuws, een wijziging of opheffing gaat. Reserves Nieuwe reserves We stellen voor om de volgende reserve in te stellen: Renovatie en vervanging sportvelden (bestemmingsreserve) In de Perspectiefnota 2022 is voor het renoveren en vervangen van sportvelden een jaarlijks exploitatiebudget van € 100.000 beschikbaar gesteld. Deze werkzaamheden komen voor rekening van de gemeente. Wij stellen voor om een bestemmingsreserve in te stellen voor deze werkzaamheden. De reserve wordt gevoed door het jaarlijks beschikbaar exploitatiebudget als storting te verwerken. Kosten van renovatie of vervanging van een sportveld worden hier dan uit gedekt. Deze werkwijze zorgt ervoor dat het jaarlijks exploitatiebudget niet vrijvalt, maar dat er gespaard wordt voor de toekomst. Wijzigingen Onderwijshuisvesting Gomarus In de Nota reserves en voorzieningen 2020 is opgenomen dat het doel van deze reserve is het opvangen van tekorten onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs. Na vier jaren wordt bekeken of deze reserve nog direct noodzakelijk is als risico-reserve.

Geconstateerd is dat momenteel (2024) ruimtetekorten nog steeds actueel zijn, maar voorgesteld wordt om de reserve ook breder in te kunnen zetten voor andere projecten en innovaties binnen de onderwijshuisvesting van het voortgezet onderwijs. De naam van deze reserve wordt gewijzigd in Reserve Huisvesting Voortgezet Onderwijs. Dekking afschrijvingen Deze reserve is gevormd door bij aangewezen activa (investeringskredieten) geld in de reserve te stoppen ter dekking van de bijbehorende afschrijvingslasten. Dit is in alle gevallen voor 100% afdekking van toekomstige afschrijvingslasten behalve voor de afschrijvingskosten voor de bouwkosten van de Sportwaard. Daarvan is bij de bouw besloten om een gedeelte van de investeringen (€ 4,9 miljoen) de afschrijvingslasten uit het meerjarig begrotingssaldo te dekken. Voor nu laten we dat zo, we kunnen in de toekomst eventueel dit bedrag onttrekken aan de algemene reserve en storten in de reserve dekking afschrijvingen. Zodat de jaarlijkse afschrijvingslasten gedekt worden uit de reserve. Dit zou een structureel voordeel opleveren voor onze begroting. Op dit moment zit er € 164.715 te veel in deze reserve omdat investeringen na afronding goedkoper bleken dan verwacht (1,5% afwijking), dit wordt toegevoegd aan de Algemene reserve.

Opheffen We heffen de volgende reserves op en storten het restantsaldo terug in de algemene reserve: Sociaal domein Met de vaststelling van het Bestuursakkoord 2014-2018 is besloten om een reserve transities op te richten. Met de Nota reserves en voorzieningen 2020 is de naam gewijzigd in Reserve sociaal domein. Deze reserve was bedoeld om financiële tegenvallers binnen het sociaal domein op te vangen. Eventuele overschotten aan het einde van het jaar werden toegevoegd aan deze reserve. Op dit moment heeft deze reserve geen saldo. De middelen van het sociaal domein maken onderdeel uit van de exploitatie. Dat betekent dat voor- of nadelen worden verwerkt in het saldo van de jaarrekening. De reserve sociaal domein heeft daarom geen functie meer en wordt daarom opgeheven. Calamiteiten handhaving De Reserve calamiteiten handhaving werd in 2019 gevormd voor de gevolgen van handhavingsoperaties rondom calamiteiten (onder ander drugsdumpingen en calamiteiten). We hebben deze reserve gelukkig niet aan hoeven spreken. De afgelopen jaren zijn er geen kosten van significante omvang geweest. We heffen daarom deze reserve op en voegen het saldo toe aan de algemene reserve. Het risico wegen we af bij

4

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

het opstellen van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing bij de begroting en jaarrekening. Als zich een geval voordoet en bestaande budgetten zijn ontoereikend, spreken we het weerstandsvermogen aan. Risicoreserve Corona Aan het begin van de Coronapandemie in 2020 is deze reserve ter grootte van € 2,5 miljoen ingesteld, zodat we snel zouden kunnen handelen om de gevolgen van Corona voor onze begroting en voor onze maatschappelijke instellingen te kunnen verzachten. De Rijksuitkeringen die we kregen voegden we ook toe aan deze reserve. De maatregelen zijn genomen en aan vullende maatregelen zijn niet meer nodig. Er is nog een zeer beperkt aantal leningen, die we - onder voorwaarden- om willen zetten in een gift. Deze zullen we meenemen in de slotwijziging 2024 en brengen we dan ten laste van het jaarrekeningsaldo. Mochten de vaststellingen pas in een later jaar worden afgehandeld, nemen we die op in de gebruikelijke P&Cdocumenten. Dekkingsreserve voor incidentele lasten Deze reserve was een administratieve reserve om incidentele gelden af te zonderen van de algemene reserve. We hebben onze werkwijze vereenvoudigd en daardoor is deze administratieve tussenstap inmiddels overbodig geworden.

Onderstaand is het effect per reserve zichtbaar, het totaalsaldo wordt teruggestort in de algemene reserve: Reserve Dekking afschrijvingen Reserve Sociaal domein Reserve Calamiteiten handhaving Risicoreserve Corona Dekkingsreserve voor incidentele lasten

€ 164.715 €0 € 350.000 € 1.007.795 €0

Totaal

€ 1.522.510

Voorzieningen In deze nota worden geen voorstellen gedaan om nieuwe voorzieningen in te stellen, te wijzigen, of op te heffen.

5

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Reserves Algemeen In dit hoofdstuk beschrijven we de werkwijze omtrent het vormen en inzetten van de reserves, de mutaties in de reserves, voorzover er eerder nog geen besluit over is genomen. Reeds genomen besluiten zijn uiteraard al geëffectueerd en worden beschreven bij de afzonderlijke reserve. in het volgende hoofdstuk geven we per afzonderlijke reserve informatie over de werking daarvan. Werkwijze bij reserves Beleid rondom de reserves Het algemene uitgangspunt binnen de gemeente Zaltbommel is dat structurele lasten zoveel mogelijk worden gedekt uit de jaarlijkse begroting en dat incidentele lasten gedekt kunnen worden uit reserves. Op hoofdlijnen zijn verder de volgende afspraken gemaakt. De algemene reserve heeft een bufferfunctie en is bedoeld om risico’s op te vangen. Een mutatie in de algemene reserve is altijd een raadsbevoegdheid. Bestemmingsreserves worden door de raad ingesteld op basis van een concreet voorstel, waaruit het doel en de bestedingswijze van de reserve blijken. Zodra dit plan is gerealiseerd kan de reserve worden opgeheven. Een mutatie in een bestemmingsreserve is gemandateerd aan het college binnen de aard en het doel van de reserve.

6

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Algemene reserves Hieronder vindt u de toelichting op de afzonderlijke posten binnen de categorie algemene reserves.

Algemene reserve Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen

Bijzonderheden

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Algemene reserve Algemene reserve - Buffer Afdekken van financiële risico’s en ‘parkeren’ van niet gebruikte financiële middelen. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t. 9500100 Weerstandsvermogen minimaal 1,0 N.v.t. € 13.665.162 Raad Positieve resultaten uit de jaarrekening worden toegevoegd en negatieve resultaten worden onttrokken. Daarnaast kan de gemeenteraad besluiten om bedragen te onttrekken ter dekking van incidentele uitgaven of toevoegingen te doen aan andere reserves. In de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen is opgenomen, dat de streefwaarde van ons weerstandsvermogen minimaal “voldoende” is (1,0 tot 1,4). In het geval dat het kengetal van het weerstandsvermogen lager dan 1,0 is, maken we een herstelplan om de algemene reserve aan te vullen. Geen Handhaven

Algemene reserve grondexploitaties Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen

Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

7

Algemene reserve grondexploitaties Algemene reserve - Buffer Buffer voor het opvangen van nog niet voorziene tekorten binnen de grondexploitaties. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t. 9500200 €0 N.v.t. € 1.734.776 Raad Toevoegingen en onttrekkingen vinden plaats bij het vormen en actualiseren van een -verplichte – voorziening in het geval van een verliesgevende grondexploitatie. Daarnaast vind toevoeging plaats van het positieve resultaat van een grondexploitatie vanuit de reserve Winstneming grondexploitatie op het moment dat een exploitatie wordt gesloten. N.v.t. Geen Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Winstneming grondexploitaties Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met

Winstneming grondexploitaties Algemene reserve - Buffer Genomen winsten van lopende grondexploitaties minus te betalen VPB en onttrekkingen t.b.v. fonds bovenwijks Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t.

Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

9500201 €0 N.v.t. € 9.666.801 College

Toevoegingen en onttrekkingen

Toevoegingen betreft (tussentijdse) winstnemingen. Onttrekkingen worden gedaan voor de te betalen vennootschapsbelasting, de stortingen in de reserve Bovenwijkse voorzieningen op basis van uitgifte van kavels. Daarnaast wordt de totale winstneming van een individuele exploitatie onttrokken ten gunste van de Algemene reserve grondexploitatie als de exploitatie wordt afgesloten. N.v.t. Geen Handhaven

Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

8

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Bestemmingsreserves In een aantal gevallen zijn in het verleden budgetten afgezonderd en vastgelegd in een bestemmingsreserve. Vooraf is bepaald voor welk doel bestedingen uit de bestemmingsreserve mogen plaatsvinden, conform artikel 43 lid 2 van het BBV. Bestemmingsreserves worden tot het eigen vermogen gerekend, omdat deze reserves ondanks de toegekende bestemming vrij besteedbaar zijn. Per reserve wordt hier nader op ingegaan.

Materieelplan BOR Naam Aard Doel

Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen

Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Materieelplan BOR Bestemmingsreserve - Besteding Uit het Beheerplan Openbare Ruimte voortvloeiende kosten van kleine aanschaffingen en kapitaallasten van de investeringen in het materieel van de buitendienst, om zo grote schommelingen in de begroting op te vangen en om de buitendienst in staat te stellen altijd met adequaat materieel en gereedschap te werken. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t. 9502120 Voldoende dekking voor tenminste de eerste 8 jaren van het materieelplan zodat de meest voorkomende vervangingen minimaal 1 keer zijn gedekt N.v.t. € 356.491 College Binnen de reguliere P&C-cyclus worden de budgetten en kredieten van het materieelplan beoordeeld en wordt de hoogte van de reserve beoordeeld. Eventuele aanpassingen worden dan voorgelegd. Geen Geen Handhaven

Budgetoverheveling Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Ambtelijk beheerder van de reserve Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

9

Budgetoverheveling Bestemmingsreserve - Dekking Het beschikbaar houden van budgetten bij de overgang van een nieuw boekjaar voor activiteiten die niet geheel zijn uitgevoerd Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9502134 €0 Overgeheveld budget naar volgend jaar Financiën € 3.425.303 College Restanten van incidentele budgetten die bij een jaarrekening worden overgeheveld naar het volgend boekjaar. Het college besluit hierover, zodat de mutaties nog in een jaarrekening verwerkt kunnen worden. Geen Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Neswaarden Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met

Neswaarden Bestemmingsreserve - Besteding Het doel van deze reserve is het kunnen sparen voor groot onderhoud en egalisatie exploitatielasten. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t.

Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

9502144 €0 N.v.t. € 28.123 College

Toevoegingen en onttrekkingen

Jaarlijks wordt een vast bedrag toegevoegd. Betalingen aan of voor de Beheerstichting, onttrekken we aan de reserve. In 2013 is het recreatiegebied De Neswaarden in Aalst opgeknapt en uitgebreid met een grote openbare speeltuin. Daarbij is de afspraak gemaakt dat Beheerstichting de Neswaarden het terrein gaat onderhouden. Hiervoor krijgen zij de beschikking over het jaarlijkse budget van de post Stichting de Neswaarden. Geen Handhaven

Bijzonderheden

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Huisvesting Voortgezet onderwijs Naam Aard Doel

Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

10

Huisvesting Voortgezet Onderwijs Bestemmingsreserve - Besteding De reserve heeft als doel het opvangen van ruimtetekorten in het voortgezet onderwijs. Daarnaast zijn er mogelijkheden tot innovaties en projecten binnen de onderwijshuisvesting van het voortgezet onderwijs. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) 2029 9502150 €0 n.v.t. € 517.266 College Reservering groeiuitkering De looptijd van de reserve is 11 jaar, te weten 10 jaar zolang we de groeiuitkering ontvangen, daarna nog 1 jaar om de reserve in te zetten en/of het nut van deze reserve te evalueren. Als er niets anders besloten wordt, valt het restant vrij in de algemene reserve. - Omschrijving van de reserve - Het doel van de reserve Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Bovenwijkse voorzieningen Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met

Bovenwijkse voorzieningen Bestemmingsreserve - Besteding Uitvoering geven aan de nota Bovenwijkse voorzieningen, die doorgaans jaarlijks wordt geactualiseerd Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t.

Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

9502200 €0 N.v.t. € 2.828.361 College

Toevoegingen en onttrekkingen

Bijdrage per verkochte m2 grond voor woningbouw en kantoren of uit anterieure overeenkomsten. In de nota Bovenwijkse Voorzieningen zijn specifieke bestedingen opgenomen. De bedragen die voor de afzonderlijke maatregelen worden besteed, worden onttrokken aan de reserve. Als vanuit deze reserve een bijdrage wordt gedaan in een ander project, dan wordt dit bedrag geheel uit de reserve bovenwijkse voorzieningen onttrokken en betrokken bij het totale project en verder niet meer financieel gevolgd binnen de reserve Bovenwijkse voorzieningen. Geen Handhaven

Bijzonderheden

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Sint-Maartenskerk Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

11

Sint-Maartenskerk Bestemmingsreserve - Besteding Uitvoeren van groot onderhoud aan de toren Perspectiefnota 2022 Looptijd project 9502224 €0 N.v.t. € 3.310.000 Raad / College De kosten van het groot onderhoud leiden tot onttrekkingen. Eventueel ontvangen bijdragen van derden voegen we toe. Geen Nieuw Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Uitvoering Klimaatakkoord Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met

Uitvoering Klimaatakkoord Bestemmingsreserve - Besteding Uitvoering geven aan de gemeentelijke inspanningen voor het klimaatakkoord, inclusief de programmakosten voor ons duurzaamheidsprogramma 2030 Raad 15 december 2022 & Perspectiefnota 2025 2032

Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

9502231 €0 N.v.t € 520.855 College

Toevoegingen en onttrekkingen

In de Perspectiefnota 2025 is besloten tot een aanvullende storting van € 750.000 in deze reserve gedaan om uitvoering te kunnen geven aan het Duurzaamheidsprogramma 2030. We hebben niet veel structureel duurzaamheidsbudget. Gemeenten moeten hun aandeel leveren in de uitvoering van het klimaatakkoord. Hoe hoog de kosten voor Zaltbommel worden en in welk jaar ze vallen is niet goed in te schatten. Daarom is het nodig dat de ontvangen (Rijks-) gelden voor de hele looptijd van de uitvoering van het klimaatakkoord beschikbaar blijven. De CDOKE-gelden staan hier los van, omdat dit een Specifieke uitkering van het Rijk is. Mocht dit in de toekomst een algemene uitkering worden, dan voegen we deze alsnog toe aan deze reserve (en dekken we de bijbehorende kosten ook uit deze reserve) Nieuw Handhaven

Bijzonderheden

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Thuis in de Wijk Naam Aard Doel Besluit Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen

Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

12

Thuis in de Wijk Bestemmingsreserve - Besteding Het dekken van investeringen in de beweging naar Thuis in de wijk om een goede basis te bieden voor psychische kwetsbare inwoners. 9 november 2023 N.v.t. 9502232 €0 N.v.t. € 717.180 College De reserve wordt gevoed door uitkeringen uit de regionale reserve van de centrumgemeente 's-Hertogenbosch. Daarnaast worden overschotten of tekorten van het lokaal uitvoeringsplan verwerkt in de reserve. Geen Nieuw Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Noodmaatregelen Netcongestie Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met

Noodmaatregelen Netcongestie Bestemmingsreserve - Besteding Onderzoek, overleg en het treffen van noodmaatregelen om netcongestie het hoofd te bieden. 19 september 2024 N.v.t.

Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

9502244 €0 N.v.t. €0 College

Toevoegingen en onttrekkingen

De te maken kosten worden onttrokken aan deze reserve. Eventuele opbrengsten en bijdragen van derden worden weer teruggestort in deze reserve. In 2024 is € 2,5 miljoen gestort in deze reserve. Geen Nieuw Handhaven

Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Renovatie en vervanging sportvelden Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Renovatie en vervanging sportvelden Bestemmingsreserve - Dekking De kosten voor groot onderhoud van sportvelden te dekken. Nota Reserves en Voorzieningen 2024 N.v.t. 9502136 €0 N.v.t. €0 College De reserve wordt gevoed door een jaarlijks te storten bedrag. De onttrekking is op basis van de kosten voor groot onderhoud aan sportvelden. Geen Nieuw Handhaven

Dekking afschrijvingen Artikel 59 van het BBV schrijft voor dat investeringen (bijvoorbeeld gebouwen) moeten worden geactiveerd, dat wil zeggen zichtbaar gemaakt moet worden op de balans. Bij dekking uit reserves is dit standaard niet het geval, de afwikkeling verloopt zonder aanvullende maatregelen volledig via de raming van baten en lasten. Om toch reserves te kunnen gebruiken als dekkingsmiddel en gelijktijdig te kunnen voldoen aan artikel 59 van het BBV is het systeem van activering op de balans via een zogenaamde dekkingsreserve bedacht. De hoogte van de dekkingsreserve sluiten wij altijd aan met de boekwaarde van de investering. De mutatie op de dekkingsreserve verloopt via de algemene reserve.

13

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer)

Dekking afschrijvingen Bestemmingsreserve - Dekking Dekking van afschrijvingslasten van specifiek aangewezen activa. (een samenstel van veel afzonderlijke activa, zie onderstaande tabel) Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020)

Looptijd tot en met

N.v.t.

Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

95021xx €0 De boekwaarde van de onderliggende activa € 22.359.932 College

Toevoegingen en onttrekkingen

Toevoegingen op basis van raadsbesluiten bij investeringskredieten, veelal opgenomen in onze P&C-documenten. Voor de projecten voor Bovenwijkse voorzieningen op basis van het uitgavenplan Fonds bovenwijks. Onttrekkingen doen we op basis van de afschrijvingslasten. Bij het afsluiten van een aangewezen krediet brengen we de afschrijvingsreserve op hetzelfde peil als de daadwerkelijke (netto-)uitgaven van het bijbehorende krediet ten laste van de algemene reserve of, in geval van een project voor Bovenwijkse voorzieningen ten laste van de reserve bovenwijkse voorzieningen. Dit gebeurt jaarlijks bij het opmaken van de jaarrekening en kan een positief of negatief effect hebben op de hoogte van de reserve. De hoogte van de afschrijvingsreserve is in beginsel gelijk aan de boekwaarde van de aangewezen activa. Daarmee drukken de afschrijvingslasten voor deze posten per saldo niet op het begrotingssaldo. De aangewezen activa maken onderdeel uit van deze reserve totdat het activum geen boekwaarde meer heeft. Uitzondering is de Sportwaard, daarvan is besloten dat een gedeelte van de afschrijvingslasten gedekt wordt uit het begrotingssaldo.

Bijzonderheden

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Geen Handhaven en kleine administratieve aanpassingen om de reserve en de boekwaarden van de bijbehorende activa gelijk te trekken.

Aansluiting activa met de reserve dekking afschrijvingen Hieronder worden de activa weergegeven die niet volledig aansloten met de reserve dekking afschrijvingen. Met deze nota worden deze verschillen opgeheven. Stand reserve per 31-12-2024 € 468.560 € 87.500 € 631.386 € 836.000

Boekwaarde activa per 31-12-2024 € 443.764 € 88.723 € 633.404 € 1.017.884

Verschil € 24.796 -€ 1.223 -€ 2.018 -€ 181.884

Verv straatmeubilair binnenstad INV Pilot Aardgasvrij Zuilichem Overlagen Maas-Waalweg Burgemeester Posweg MF 12 Fietsstroken Kloosterwiel GVVP - 2022 Uitbr. berging sporthal Buys Ballot Stoeptoegankelijkheid Instandhouding BZC14 velden Instandhouding BZC14 verlichting Instandhouding BZC14 kleedkamers

€ 104.391 € 497.930 € 1.118.400 € 369.784 € 316.800 € 230.400 € 94.500 € 92.000 € 652.819 € 127.776 € 88.511

€ 104.375 € 525.927 € 987.732 € 326.966 € 341.173 € 230.549 € 160.016 € 155.138 € 337.479 € 118.301 € 80.610

€ 16 -€ 27.997 € 130.668 € 42.818 -€ 24.373 -€ 149 -€ 65.516 -€ 63.138 € 315.340 € 9.475 € 7.901

Totaal

€ 11.659.293

€ 11.494.578

€ 164.715

Activum E.P. van Oijenstraat Brandmeldinstallatie Sint-Maartenskerk Rotonde Gameren, kruising PWA straat Kwaliteitsimpuls openbare ruimte

Het totaalbedrag van € 164.715 betekent dat de afschrijvingsreserves een hogere waarde hebben dan de huidige activa die daar tegenover staan. We gaan deze afschrijvingsreserves op peil brengen en dit totaalbedrag storten in de algemene reserve.

14

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Voorzieningen Algemeen Vormen van voorzieningen Voorzieningen zijn vermogensbestanddelen die als vreemd vermogen worden aangemerkt en niet vrij te besteden zijn. Voorzieningen worden enerzijds ingezet om concrete verplichtingen of verwachte verliezen af te dekken en anderzijds om schommelingen in de exploitatie te voorkomen. Een voorziening moet de omvang hebben van de betreffende verplichting of risico. Dit houdt in, dat iedere voorziening moet zijn onderbouwd met een berekening van de achterliggende verplichting of risico. Als een voorziening niet toereikend is, kan een tekort op de exploitatie ontstaan en een te hoge voorziening legt onnodig beslag op de schaarse middelen. Onderhoudsvoorziening Voor voorzieningen, die zijn ingesteld om kosten te egaliseren, dienen meerjaren (onderhoud)beheersplannen beschikbaar te zijn. Het groot onderhoud en de vervanging kunnen worden gedekt uit de voorziening. Verliesvoorzieningen Naast een voorziening voor concrete verplichting of het voorkomen van schommelingen kan ook sprake zijn van een verliesvoorziening. In feite gaat het hier om risico’s waarvan vast is komen te staan dat ze feitelijk niet meer afwendbaar zijn. In dat geval maken ze geen onderdeel meer uit van het risicoprofiel (en weerstandscapaciteit) maar dient er binnen de totale vermogenspositie een deel te worden afgezonderd om dit risico te kunnen afdekken.

Specifiek te besteden middelen van derden Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren (deze categorie wordt onder de overlopende passiva verantwoord). Alleen die middelen van derden, waarvan de bestemming gebonden is, worden geclassificeerd onder voorzieningen. Dit betekent in feite dat van derden ontvangen gelden, waarop een bestedingsverplichting rust en die in een jaar niet (volledig) zijn besteed tot de voorzieningen worden gerekend. Hierop rust een eventuele terugbetalingsverplichting bij onderbesteding of als ze niet zijn besteed aan het doel waarvoor ze zijn uitgekeerd. Wettelijk kader Voorzieningen zijn vermogensbestanddelen die binnen de BBV als vreemd vermogen worden aangemerkt en niet vrij te besteden zijn. Voorzieningen moeten dekkend zijn voor de achterliggende verplichtingen of risico's waarvoor ze zijn gevormd. Om een juiste weergave van de vermogenspositie van de gemeente te geven is het daarom nodig om de noodzakelijke omvang van een voorziening te bepalen. Als een voorziening niet toereikend is, kan er immers een tekort op de exploitatie ontstaan.

Tegelijk kan een te hoge voorziening juist onnodig beslag leggen op de schaarse middelen. Om de noodzakelijk omvang van een voorziening te bepalen is het daarom van belang dat er bijvoorbeeld goede beheerplannen beschikbaar zijn. Op basis van deze beheerplannen kunnen voorzieningen worden gevormd om de onderhoudslasten van de kapitaalgoederen zo egaal mogelijk over de jaren te spreiden. Deze werkwijze geldt bijvoorbeeld voor het onderhoud van kapitaalgoederen zoals wegen, riolering en accommodaties. De uitgangspunten voor het instellen van een voorziening en het in stand houden daarvan zijn binnen het BBV aan strikte regelgeving gebonden. Voor het instellen van een onderhoudsvoorziening geldt: geen beheersplan, geen voorziening. Een voorziening om de onderhoudslasten van een kapitaalgoed over een aantal jaren te egaliseren kan worden ingesteld als voldaan wordt aan onderstaande criteria:

15

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

1. Instelling en voeding gebeurt alleen op basis van een meerjarenbeheersplan van het betreffende kapitaalgoed. 2. Het beheerplan dient periodiek te worden geactualiseerd (minimaal eenmaal in de vijf jaar) 3. De stand van een voorziening mag niet negatief worden.

Verplichtingen, verliezen en risico's Voormalige bestuurders Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

Voormalige bestuurders Verplichtingen Het kunnen voldoen aan de wachtgeldverplichtingen van voormalig bestuurders. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t. 9510102 €0 n.v.t. € 287.225

Toevoegingen en onttrekkingen

College Toevoeging op basis van wachtgeldberekening en onttrekkingen op basis van werkelijke lasten.

Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Geen Geen Handhaven

Pensioenen voormalige bestuurders Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

Pensioenen voormalige bestuurders Verplichtingen Het kunnen voldoen aan de pensioenverplichtingen ten behoeve van wethouders of hun nabestaanden. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) 2028 9510106 €0 n.v.t. € 2.563.640

Bijzonderheden

College Toevoeging op basis van actuariële berekeningen en onttrekkingen op basis van werkelijke lasten. Op 1 januari 2028 moet de pensioenen worden overgedragen aan het pensioenfonds ABP

Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Overdracht aan ABP Handhaven

Toevoegingen en onttrekkingen

16

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Verlofsparen Naam Aard Doel

Verlofsparen Verplichtingen Het sparen van verlof van en door medewerkers.

Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) N.v.t. 9510115 €0 N.v.t. € 180.432 College Jaarlijks worden de toevoegingen gedaan op basis van onderliggende verplichtingen. Geen Nieuw Handhaven

Gelijkmatige verdeling van lasten Onderhoud gemeentelijke gebouwen Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Onderhoud gemeentelijke gebouwen Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten, gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9511101 €0 n.v.t. € 709.299 College Op basis van onderhoudsplan Geen Geen Handhaven

Onderhoud haven Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

17

Onderhoud haven Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de lasten voor het baggeren van de haven. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9511103 €0 n.v.t. € 80.000 College Op basis van onderhoudsplan Geen Geen Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Wegen Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Wegen Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten voor groot onderhoud, gebaseerd op een beheerplan Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9510210 €0 n.v.t. €0 College Op basis van beheerplan. Geen Geen Handhaven

Middelen derden Riolering Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid

Riolering Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de lasten van rioolexploitatie, gebaseerd op een beheerplan Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9511102 €0 n.v.t. € 3.239.036 College

Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota

Op basis van beheerplan. Geen Geen

Actie

Handhaven

Riolering Glastuinbouw Naam Aard Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

18

Riolering Glastuinbouw Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de lasten van rioolexploitatie, gebaseerd op een beheerplan Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9511112 €0 n.v.t. € 208.993 College Op basis van beheerplan. Geen Geen Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Onderhoud begraafrechten Naam Aard

Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

Onderhoud begraafplaatsen Egaliseren van kosten Deze voorziening dient ter dekking van de onderhoudskosten van de begraafplaats en wordt gevoed door de verplichte afkoop van het onderhoud conform de verordening lijkbezorgingsrechten. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9511105 €0 n.v.t. € 1.379.129 College Op basis van beheerplan. Geen Geen Handhaven

Bijzondere noden (legaten) Naam Aard

Doel Besluit (incl. zaaknummer) Looptijd tot en met Administratie Omvang minimaal Omvang maximaal Stand per 1-1-2024 Bestedingsbevoegdheid Toevoegingen en onttrekkingen Bijzonderheden Wijzigingen sinds vorige nota Actie

19

Bijzondere noden (legaten) Specifiek te besteden middelen van derden Het legaat is bestemd voor personen die door bijzonderen omstandigheden in financiële problemen zijn geraak en op wie reguliere regelgeving niet van toepassing is. De betreffende voorwaarden zijn bepaald bij notariële akte. Nota Reserves en Voorzieningen 2020 (23-04-2020) n.v.t. 9512114 €0 n.v.t. € 1.250 College Onttrekking als voldaan wordt aan de voorwaarden. We kunnen deze voorziening pas opheffen wanneer het saldo € 0 is. Geen Handhaven

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Reserves en voorzieningen wettelijke kaders en algemeen In dit onderdeel wordt eerst ingegaan op de belangrijkste wetgeving waarmee we bij reserves en voorzieningen rekening moeten houden. Deze wetgeving is met name vastgelegd in de Gemeentewet en in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. a. Gemeentewet: In relatie met de reserves en voorzieningen staat het budgetrecht centraal. Artikel 189, lid 1 van de Gemeentewet luidt als volgt: Artikel 189 Gemeentewet 1. Voor alle taken en activiteiten brengt de raad jaarlijks op de begroting de bedragen die hij daarvoor beschikbaar stelt, alsmede de financiële middelen die hij naar verwachting kan aanwenden. Toelichting op artikel 189: In de Gemeentewet wordt dus bepaald dat de Raad bepaald welke budgetten er zijn en hoe deze lasten voor deze budgetten worden gedekt. De reserves en voorzieningen zijn een middel deze lasten te dekken. b. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (Bbv): De belangrijkste wettelijke voorschriften voor reserves en voorzieningen zijn vastgelegd in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna te noemen BBV). Hieronder wordt op de belangrijkste regelgeving in relatie tot de reserves en voorzieningen ingegaan. Artikel 42 BBV presentatie eigen vermogen en resultaat 1.

Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. 2. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Toelichting op artikel 42: Dit onderdeel gaat over de wijze waarop reserves als eigen vermogen moeten worden gepresenteerd in de jaarrekening. Artikel 43 BBV soorten reserves en welk orgaan stelt reserves vast. 1. In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Toelichting op artikel 43: Het is op grond van dit artikel verplicht om een algemene reserve te hebben. Aanvullende reserves kunnen worden vastgesteld door de raad. Artikel 44 BBV voorwaarden het instellen van een voorziening 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c.

kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekttot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. Toelichting artikel 44:

20

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Naast dat beschreven is waarvoor voorzieningen kunnen worden ingesteld staat er tussen de regels door ook wat anders: om toekomstige verplichtingen/verliezen in te kunnen schatten, is er een plan met daarin een inschatting van de toekomstige betalingsverplichtingen nodig. De voorzieningen zoals die zijn opgenomen in onderdeel 1, voldoen aan de kaders van artikel 44. De plannen worden jaarlijks geactualiseerd, zodat we steeds redelijkerwijs kunnen inschatten welke lasten er in de toekomst op ons af komen. Met deze voorzieningen zijn we in staat om buffers op te bouwen voor lasten die in de toekomst gaan optreden. Doordat we buffers opbouwen zijn we in staat om toekomstige schommelingen in de exploitatie te minimaliseren. Artikel 54 BBV specificaties van reserves op de balans 1. In de toelichting op de balans worden de aard en reden van elke reserve en de toevoegingen en onttrekkingen daaraan toegelicht. 2. Per reserve wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken: a. het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; b. de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar; c. de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening; d. de verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd; e.

het saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Toelichting artikel 54: Inzichtelijk is wat het vermogen van de gemeente is en uit welke onderdelen het vermogen bestaat. Artikel 55 BBV specificatie van voorzieningen op de balans 1. In de toelichting op de balans worden de aard en reden van de voorzieningen, bedoeld in artikel 44 en de wijzigingen daarin toegelicht. Per voorziening wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken: a. het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; b. de toevoegingen; c. ten gunste van de rekening van baten en lasten vrijgevallen bedragen; d. de aanwendingen; e. saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Toelichting: de kaders hiervoor worden door de gemeenteraad via deze nota en de daartoe bestemdeplanningen control instrumenten vastgesteld. Toelichting artikel 54: Op basis van deze verplichte toelichting bij de balans in de jaarrekening, wordt inzicht gegeven in de stand van de voorzieningen en is toetsing aan de begroting mogelijk.

Inzicht in de toereikendheid van voorzieningen ontstaat door (onderhouds)plannen te koppelen aan de werkelijke stand van de voorziening per balansdatum Relatie van wetgeving met lokale keuzes voor reserves en voorzieningen De wetgeving voor reserves en voorzieningen is erop gericht dat de bevoegdheden helder zijn, dat de informatie eenduidig en bruikbaar is voor het maken van afwegingen en dat de verslaglegging over reserves en voorzieningen bij elke gemeente eenduidig is. Aanvullend behoren uitgangspunten voor reserves en voorzieningen ook lokaal geregeld worden. Met uitzondering van de vrije algemene reserve, zijn de gemeenten vrij om te bepalen welke reserves of voorzieningen er zijn. Daarnaast bepalen gemeenten zelf welke uitgaven gedekt kunnen worden uit reserves. Voor voorzieningen geldt dit ook, alleen een voorwaarde daarvoor is dat aan uitgaven uit voorzieningen een plan ten grondslag ligt. Ook kunnen lokaal uitgangspunten worden gekozen voor de hoogte van reserves. c. Soorten reserves en voorzieningen Om een afgewogen keuze te kunnen maken, is het nodig op basis van de indeling van de wetgever een hoofdindeling te maken van reserves en voorzieningen: 1. De vrije algemene reserve (vrij besteedbaar, wettelijk verplicht) 2. De bestemmingsreserves (de raad heeft hieraan een doel toegekend) 3.

Specifieke bestemmingsreserves, de dekkingsreserves (ter dekking van investeringslasten)

21

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

d. Relatie reserves en voorzieningen met bedrijfsvoering en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin een gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen teneinde haar taken voort te kunnen zetten. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico's van de gemeente waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie, nu en op termijn. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn, te dekken. Het gaat om die elementen, waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden, zoals bijvoorbeeld de algemene reserve, maar ook de onbenutte belastingcapaciteit en stille reserves. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden in incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Met incidentele weerstandscapaciteit wordt bedoeld het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van de taken.

Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld, die permanent ingezet kunnen worden om de tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De indicatoren waaruit de weerstandscapaciteit is opgebouwd zijn: Als buffer voor onverwachte ontwikkelingen met incidentele financiële gevolgen: • algemene reserves; • stille reserves (bestaande uit privaatrechtelijke eigendommen die een hogere waarde in het economisch verkeer hebben dan de boekwaarde). Als buffer voor onverwachte ontwikkelingen met structurele financiële gevolgen: • begrotingsruimte; • de onbenutte belastingcapaciteit. e. Functies van reserves en voorzieningen Hieronder wordt ingegaan op de verschillende functies die reserves en voorzieningen kunnen hebben. De financieringsfunctie Door het vormen van reserves (eigen vermogen) en voorzieningen (vreemd vermogen) wordt vermogen afgezonderd voor toekomstige besteding. Reserves en voorzieningen kunnen worden ingezet als dekkingsmiddel. Bij een uitgave ten laste van een reserve of voorziening, wordt het exploitatiesaldo niet belast. Bufferfunctie De bufferfunctie is een belangrijke functie van reserves. Naast de doelstelling die is meegegeven aan reserves, kunnen reserves ook dienst doen om in bepaalde (onvoorziene) omstandigheden risico's af te dekken.

Deze bufferfunctie is feitelijk ook van toepassing op de zogenaamde stille reserves en de voorzieningen. Verwezen wordt naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting en jaarrekening. Hierin wordt via de berekening van het kengetal weerstandscapaciteit invulling gegeven aan de bufferfunctie. Bestedingsfunctie Een gemeente heeft de mogelijkheid om via reserves en voorzieningen te sparen voor toekomstige uitgaven. Als een reserve of voorziening wordt ingezet ter dekking van toekomstige uitgaven, spreekt men van een reserve met een bestedingsfunctie, een bestemmingsreserve. f. Resultaatbestemming en resultaatbepaling in relatie tot reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen moeten elk op de wettelijk voorgeschreven wijze worden verwerkt in de jaarrekening: Reserves in relatie tot de resultaatbepaling en de resultaatbestemming Ten aanzien van de bepaling en bestemming van het resultaat is voorgeschreven dat inzichtelijk moet zijn op welke wijze het resultaat wordt bepaald en op welke wijze de bestemming daarvan plaats vindt. Dat wil zeggen dat zowel bij de begroting als bij de rekening, alle baten en lasten allereerst worden verantwoord zonder rekening te houden met toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (het brutoresultaat).

22

GEMEENTE ZALTBOMMEL | NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024

Vervolgens worden op het aldus bepaalde resultaat de toevoegingen en onttrekkingen uit de reserves verwerkt (de resultaatbestemming). Het saldo wat daarna resteert is het resultaat na resultaatbestemming. Voorzieningen in relatie tot de resultaatbepaling en de resultaatbestemming Op grond van Bbv regelgeving geldt het hierboven beschreven systeem van resultaatbestemming bij reserves niet voor voorzieningen. Om voorzieningen te voeden worden onttrekkingen daarvoor rechtstreeks ten laste van de raming van baten en lasten gebracht. Als er uitgaven plaats vinden ten laste van voorzieningen, worden deze rechtstreeks uit de voorziening gedekt. Bij de werkelijke uitgaven is er dus geen rechtstreekse link met de exploitatiebegroting. g. Uitgangspunt, incidentele lasten kunnen met incidentele middelen worden gedekt, structurele lasten moeten met structurele middelen worden gedekt Een standaard uitgangspunt is dat voor jaarlijks terugkerende lasten voldoende dekking moet zijn. Hier wordt voor gezorgd door structurele lasten te dekken uit structurele inkomsten. Incidentele lasten mogen ook gedekt worden uit de exploitatieruimte of uit reserves en voorzieningen. Er is een goede reden om dit uitgangspunt strikt toe te passen. Enerzijds omdat dit noodzakelijk is voor het verkrijgen van het oordeel van repressief toezicht van de provincie voor de begroting.

Anderzijds is er ook een financiële reden om het genoemde uitgangspunt te hanteren. Als structurele lasten structureel gedekt worden uit een reserve, dan raakt de reserve uitgeput. Als de reserves uitgeput zijn, zal dekking gevonden moeten worden in de exploitatie. Als die er niet is, zal moeten worden bezuinigd. In de financiële advisering voor nieuw beleid zal daarom altijd worden getoetst aan het genoemde uitgangspunt. h. De dekkingsreserves Op grond van het Besluit begroting en verantwoording zijn we verplicht om investeringen te activeren en op investeringen af te schrijven. Als investeringen ineens worden gedekt uit een reserve, is het activeren en afschrijven op een investering niet mogelijk. Met de inzet van een dekkingsreserve kunnen we wel overgaan tot activeren en afschrijven van investeringen. Het is niet verstandig om dekkingsreserve gedurende de looptijd ervan op te heffen of van bestemming te veranderen. Dit veroorzaakt namelijk extra lasten voor de exploitatie.

23

Gemeente Zaltbommel Postbus 10.002 5300 DA Zaltbommel Hogeweg 11 5301 LB Zaltbommel Telefoon: 0418 - 68 16 81 Fax: 0418 - 68 16 45 www.zaltbommel.nl