Jaarstukken 2025 Zaltbommel

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

INHOUDSOPGAVE 1. Voorwoord en leeswijzer / 3 2. 2025 in vogelvlucht / 4 2.1. Financieel resultaat / 4 2.2. Stand van zaken acties / 7 3. Jaarverslag / 9 3.1. Programma Bestuur en burgerzaken / 9 3.2. Programma Veiligheid / 12 3.3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 15 3.4. Programma Economie / 18 3.5. Programma Onderwijs / 21 3.6. Programma Sport, cultuur en recreatie / 24 3.7. Programma Sociaal domein / 28 3.8. Programma Volksgezondheid en milieu / 33 3.9. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / 36 4. Paragrafen / 39 4.1. Lokale heffingen / 40 4.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing / 48 4.3. Onderhoud kapitaalgoederen / 55 4.4. Financiering / 60 4.5. Bedrijfsvoering / 63 4.6. Verbonden partijen / 69 4.7. Grondbeleid / 79 4.8. Wet Open Overheid / 84 5. Jaarrekening / 85 5.1. Balans / 85 5.2. Toelichting op de balans / 87 5.3. Overzicht van baten en lasten / 102 5.4. Toelichting op de baten en lasten / 103 5.5. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling / 132 5.6. Algemene dekkingsmiddelen / 138 5.7. Overhead / 139 5.8. Vennootschapsbelasting / 141 5.9. Onvoorzien / 141 5.10. Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector / 142 5.11. Rechtmatigheidsverantwoording / 143 5.12.

Gebeurtenissen na balansdatum / 145 Bijlage 1 - Budgetoverheveling / 146 Bijlage 2 - Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld / 147 Bijlage 3 - Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (Sisa) / 149

2

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

1. Voorwoord en leeswijzer Voorwoord De Jaarstukken 2025 van de gemeente Zaltbommel zijn het sluitstuk van de planning- & controlcyclus over het jaar 2025 en daarmee een belangrijk instrument waarmee de raad zijn kaderstellende, maar vooral controlerende rol kan uitoefenen. Afgelopen jaar informeerden we u regelmatig over de voortgang en uitvoering van de in de programmabegroting opgenomen beleidsvoornemens. Via deze jaarstukken informeren wij u over de behaalde resultaten, zowel inhoudelijk als financieel. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening met bijlagen. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording vormt het hart van de jaarstukken waarin verantwoording wordt afgelegd over het gevoerde beleid aan de hand van de drie 'W'vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? In de tekstuele toelichting geven wij ook aan hoe de resultaten zich verhouden tot de in de begroting gestelde doelen en geplande activiteiten. Uiteraard nemen wij hierbij de besluitvorming in de loop van het jaar, vastgelegd bij de Perspectiefnota 2025, de bestuursrapportage, de slotwijziging en de tussentijdse wijzigingen van de begroting in acht. In het jaarverslag zijn financiële resultaten op hoofdlijnen toegelicht.

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de jaarstukken. Een meer gedetailleerde toelichting op de cijfers is opgenomen in de toelichting op de baten en lasten, die is opgenomen in het onderdeel "Jaarrekening". Na de programmaverantwoording komen de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en de post onvoorzien aan de orde. De jaarrekening bestaat uit de balans, overzicht van baten en lasten, de toelichting, de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. De bedragen in de tabellen zijn in € 1.000. Nadelige saldi zijn weergegeven met een N. Voordelige saldi zijn weergegeven met een V. In deze jaarstukken beschrijven wij de stand van zaken. Deze stand van zaken stellen wij vast aan de hand van de 'statusbalk'. Met de kleuren geven wij aan hoe de 'vlag' erbij hangt: Tijd Wordt het resultaat conform planning gehaald? in uitvoering conform planning / gereed onzeker of de planning wordt gehaald knelpunt; wordt niet gehaald conform planning / nog niet gestart

Financiën Zijn de toegekende middelen toereikend? uitvoering blijft binnen het budget onzeker of uitvoering binnen het budget blijft knelpunt; overschrijding van het budget

3

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

2. 2025 in vogelvlucht In dit hoofdstuk kunt u in vogelvlucht de belangrijkste resultaten van deze jaarstukken lezen.

2.1. Financieel resultaat De Jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat van € 628.000. Bij de Slotwijziging 2025 werd een voordelig saldo verwacht van € 873.000. De jaarrekening sluit € 245.000 nadeliger. Saldi per programma Bestuur en burgerzaken Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien

Saldo lasten -630 N 324 V 305 V -208 N 865 V 474 V 952 V 2.111 V -856 N 283 V -711 N 83 V 1V 2.992 V

Saldo baten Saldo reserves 71 V 53 V -200 N 411 V -594 N -334 N 485 V -777 N -101 N -61 N -458 N -1.204 N -159 N -2.232 N 13 V 2.916 V -862 N 376 V -23 N 131 V -604 N -83 N -651 N

-2.586 N

Saldo totaal -559 N 178 V 122 V -57 N -14 N -46 N -411 N -109 N 1.197 V 637 V -1.184 N 1V -245 N

Toelichting op hoofdlijnen Hieronder is per programma een toelichting op hoofdlijnen gegeven. Bestuur Het nadeel op het programma Bestuur wordt voornamelijk veroorzaakt door een storting in de voorziening wethouderspensioenen. Veiligheid De onderuitputting van het budget voor toezicht en handhaving en de overige integrale veiligheidsbudgetten heeft geleid tot een voordeel binnen het programma Veiligheid. Daarnaast is er sprake van budgetoverheveling voor de vaststellingsovereenkomst die gesloten is met De Heeren van Suylichem, welke financieel nog niet volledig is afgewikkeld. Verkeer, vervoer en waterstaat Dit programma kent een groot aantal verschillen, waarbij de projecten PHTB en GVVP de grootste verschillen oplevert. Deze projecten worden doorgeschoven naar 2026. Daarnaast zitten er een verschillen op de budgetten van kabels & leidingen en zandwinning. Deze verschillen zorgen weliswaar voor een afwijking op zowel de baten als de lasten. Economie Binnen het programma Economie worden de grondexploitaties (fysieke bedrijfsinfrastructuur) verantwoord. De afwijkingen op de baten en lasten, en dus ook op de reserves, komen doordat de uitvoering van de diverse grondexploitaties en verkoop van kavels anders lopen dan vooraf werd ingeschat. Een extra toelichting vindt u in de paragraaf grondbeleid.

Onderwijs De afwijkingen binnen het programma Onderwijs ontstaan voornamelijk door de specifieke uitkeringen (SPUK). De grootste afwijking komt voort uit de budgetoverheveling van het budget voor de noodlokalen van de school in Nederhemert naar 2026.

4

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Sport, cultuur en recreatie Dit programma kent een groot aantal verschillen, waaronder het groenonderhoud. Daarnaast leveren de budgetoverhevelingen van het Fiep Paviljoen, het Soorten Management Plan en het inclusief maken van speelplaatsen, de grootste afwijkingen op de lasten en reservemutaties. Sociaal domein Binnen het programma Sociaal domein worden onder andere de middelen van de Wmo en Jeugdzorg verantwoord. Het tekort op dit programma wordt vooral veroorzaakt door de Jeugdzorg. De gemeente Zaltbommel heeft in 2025 voor bovengemiddeld veel jeugdigen extreme dure hulp ingezet ten opzichte van vorige jaren. Daarnaast is de vraag naar specialistische behandeling in de GGZ toegenomen. Volksgezondheid en milieu Dit programma kent een groot aantal verschillen, met name het onderhoud van de begraafplaatsen, riolering en de afvalverwerking. De overheveling van de NIP-LAIK middelen zorgt voor het grootste verschil op de lasten en baten. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Binnen het programma Volkshuisvesting worden de grondexploitaties (niet-bedrijven) verantwoord. De afwijkingen op de baten en lasten, en dus ook op de reserves, komen doordat de uitvoering van de diverse grondexploitaties en verkoop van kavels anders lopen dan vooraf werd ingeschat. Een extra toelichting vindt u in de paragraaf grondbeleid.

Daarnaast zijn er in 2025 meer omgevingsvergunningen verleend, waardoor de legesopbrengsten hoger zijn dan vooraf ingeschat. Algemene dekkingsmiddelen Het voordeel binnen het programma algemene dekkingsmiddelen ontstaat voornamelijk door het gemeentefonds. De Decembercirculaire 2025 kwam niet op tijd om nog in 2025 vast te stellen. Deze circulaire liet voor 2025 een hogere uitkering zien. Overhead Het nadeel op overhead komt voornamelijk door een tekort op de personeelslasten. Daarnaast is er een voordeel op het budget voor organisatie ontwikkeling. Dit wordt overgeheveld naar 2026 en heeft daarom geen financieel effect. Vennootschapsbelasting De verwachting was dat we in 2025 € 115.000 vennootschapsbelasting moesten betalen. Uiteindelijk is dit bedrag lager gebleken, namelijk € 32.000. Dit resulteert in een voordeel op lastenkant van de vennootschapsbelasting. Per saldo verloopt dit budgettair neutraal omdat het via de reserve Winstneming grondexploitaties wordt verrekend. Onvoorzien In 2025 is de post onvoorzien niet ingezet en valt vrij in het saldo van de jaarrekening. Uitgebreide toelichting op de baten en lasten In de jaarrekening is onder de toelichting op de baten en lasten (paragraaf 5.4) een uitgebreidere toelichting opgenomen.

5

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Vermogenspositie Hieronder een overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Er is per saldo meer toegevoegd aan reserves en minder onttrokken.

Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo reservemutaties

Begroting 2025 na wijziging Rekening 2025 10.086 12.913 12.540 12.782 2.455 V

-132 N

Saldo t.o.v. begroting na wijziging -2.827 N 241 V -2.586 N

Per saldo stijgt de stand van de reserve met € 2,6 miljoen meer dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat we € 2,6 miljoen gestort hebben voor budgetoverhevelingen.

6

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

2.2. Stand van zaken acties In de begroting voor 2025 staan 58 acties. In het jaarverslag presenteren we de actuele stand van zaken. Van de acties lopen er 43 (74%) conform planning. Voor 15 acties (26%) is dit onzeker of zijn er knelpunten. In de onderstaande tabel geven wij een samenvatting. Een nadere toelichting is opgenomen in het jaarverslag.

Onderwerp Programma Bestuur en burgerzaken

Bestuursrapportage 2025 Status Status Tijd Financiën

Jaarrekening 2025 Status Status Tijd Financiën

Doorontwikkeling van onze dienstverlening Basisregistratie Personen (BRP) op orde Registratie rondom internationale werknemers op orde Programma Veiligheid Integrale veiligheid Opgave jaarwisseling Handhaving huisvesting internationale werknemers Handhaving nachtregister Handhaving alcoholbeleid Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Inhaalslag 60 km-zones Parkeerterrein Nederhemert-Zuid Delwijnsestraat Delwijnen Ridderstraat Gameren Toevoegen voetpad aan fietstunnel nabij De Tol Verenfonds Vrijliggend fietspad Bergsche Maasdijk Verkeerskundige maatregelen Programma Economie Ontwikkeling werklocaties Duurzaamheid op bedrijventerreinen Verhogen organisatiegraad Verbinden arbeidsmarkt Regionaal Stimuleringsfonds Programma Onderwijs Vervangende huisvesting basisschool Nederhemert Renovatie/verduurzaming basisschool Gameren Huisvesting scholen Brakel Huisvesting Toermalijn/invulling passend onderwijs Lokaal Educatieve Agenda Programma Sport, cultuur en recreatie Impuls inclusiviteit en klimaatadaptieve speelplaatsen Ophogen investeringskrediet Sociaal Cultureel Centrum Zorgplicht bibliotheek Beleidsnota sporten, spelen en bewegen Klompenpaden Economische promotie Hanzestad Programma Sociaal domein Stichting Kompas Bommelerwaard Incidenteel innovatiebudget voor Sociaal Domein Proeftuin Samen Verder Echtscheidingsaanpak bij complexe echtscheidingen

7

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Bestuursrapportage 2025 Elliz in Company: Fiets en Techniek Dorpshuizen Doorontwikkeling gebiedsgericht werken en kernenvisie Participatiewet in balans Regionaal Werkcentrum Welzijnsbeleid Programma Volksgezondheid en milieu Legen van openbare afvalbakken Werkprogramma Duurzaamheid Inmeten en koppelen begraafplaatsen Noodmaatregelen netcongestie Energietransitie Warmtetransitie Natuurinclusief isoleren Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Wet Versterking regie volkshuisvesting Omgevingswet Spreidingswet Overhead Formatie Organisatie impuls Opstellen plannen en visies Vervangen keuken kantine Uitbreiden overkapping gemeentewerf

8

Jaarrekening 2025

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3. Jaarverslag In het jaarverslag geven we per programma antwoord op de drie w-vragen. Vervolgens geven we in de paragrafen een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de jaarstukken.

3.1. Programma Bestuur en burgerzaken Onder dit programma vallen de taakvelden Bestuur en Burgerzaken.

Wat wilden we bereiken? • Verdere optimalisatie van de digitale dienstverlening • Basis Registratie Personen (BRP) op orde • Registratie rondom internationale werknemers op orde.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doorontwikkeling van onze dienstverlening Een goede dagelijkse dienstverlening is van groot belang in het contact met onze inwoners en bedrijven. We hebben dit op een zo goed mogelijk manier georganiseerd. Voor onze dienstverlening zijn we bereikbaar via: • Telefoon • Balie • Post/mail • Informatie- en contactformulieren op de website • Sociale media zoals Facebook, X (Twitter), Instagram en LinkdIn • BuitenBeter app In 2025 zijn we gestart met het beschikbaar stellen van een Persoonlijke Informatie Pagina (PIP) om de inwoners de mogelijkheid te geven om de status van een (lopende) aanvraag in te zien. Dit wordt naar verwachting in 2026 uitgerold voor onze inwoners. We hebben processen vereenvoudigd en we hebben diensten steeds completer aangeboden om onze inwoners nóg beter te helpen. Digitaal waar het kan en persoonlijk waar het moet. Status tijd:

Status financiën:

Basisregistratie Personen (BRP) op orde De kwaliteit van de basisregistratie is van belang voor alle overheidsinstanties die hun informatie halen uit de BRP. Aan een inschrijving zijn veel gevolgen gekoppeld. Denk hierbij aan rechten op onder andere de aanvraag van een ID-bewijs waarmee toeslagen aangevraagd kunnen worden, de inschrijving bij een woningbouwcorporatie, wet inburgering, kiesrecht en de aanvraag van recht op een uitkering. En ook de zorgvraag vanuit inwoners die alleen geboden kan worden als men in de gemeente geregistreerd staat. Meer aanbod op het gebied van digitale dienstverlening betekent een verschuiving in taken, met name op het gebied van controle en handhaving. Waar eerder een inwoner aan de balie kwam om zich te identificeren aan de hand van een identiteitsbewijs, krijgen we nu steeds meer te maken met inloggen vanuit welke plek dan ook. Met sturing op digitale dienstverlening worden mutaties door de inwoner zelf uitgevoerd. Deze mutaties dienen zorgvuldig gecontroleerd en zo nodig gehandhaafd te worden. Door diverse maatschappelijke ontwikkelingen neemt ook de complexiteit van de BRP toe. Dit vraagt meer expertise en hiervoor zijn meerdere medewerkers afgelopen jaar bijgeschoold. We werken meer samen met andere domeinen op sociaal vlak om de samenhangende problematiek te monitoren en te de-escaleren.

Daarnaast is er een toename in het aantal briefadressen. Dit is helaas inherent aan deze tijd, waarbij woning schaars zijn. Hiervoor is er een structureel overleg ingepland met team Samenleving en is er intensiever contact met Het Buurtteam.

9

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

De kwaliteit van de BRP hangt tegenwoordig ook aan een juiste BAG-registratie van panden. Met de komst van de nieuwe Omgevingswet, is er een nieuwe werkwijze ontstaan van het registreren van bewoners bij aanpassingen van panden. Status tijd:

Status financiën:

Registratie rondom internationale werknemers op orde Samen met de gemeente Maasdriel is een nieuw digitaal nachtregistratiesysteem in gebruik genomen dat voldoet aan de voorgeschreven richtlijnen en veiligheidseisen. In 2025 is dit verder uitgerold en zijn nieuwe verblijfsaanbieders geïnformeerd. Hier is een nauwere samenwerking in gang gezet. We hebben diverse (grote) controles uitgevoerd op het gebruik van het Digitaal Nacht Register, bij de diverse werkgevers en verblijfsaanbieders. Aangezien er ook veel werknemers zijn die langer verblijven dan 4 maanden, valt dit samen met BRP-controles. Hierdoor is het aantal adresonderzoeksprocedures verhoogd. De informatie richting internationale werknemers zal nog moeten worden verbeterd qua registratie en uitschrijving van een verblijfslocatie. Hiervoor is onder andere overleg geweest met een derde partij. Daar is een softwareprogramma in gebruik waar wij als gemeente van profiteren door het digitaal kunnen aangeven van verhuizingen en emigraties. Verder is er, onder andere door eerdere personele wisselingen, een intensievere samenwerking met de collega's van Veiligheid en Wonen opgepakt. Hierdoor is er meer beeld en controle geweest op locaties. Status tijd:

Status financiën:

Wat heeft het gekost? BESTUUR

Lasten Bestuur Burgerzaken

Rekening 2024

Begroting Begroting 2025 Rekening 2025 2025 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

3.335 1.426

2.406 1.411

2.810 1.519

3.410 1.549

-600 N -30 N

4.760

3.817

4.329

4.959

-630 N

6 678

599

50 613

49 685

-1 N 72 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

684 -4.076 N 175 -

599 -3.218 N -

663 -3.666 N -

734 -4.226 N -

Saldo reservemutaties Resultaat programma

-175 N -4.251 N

-3.218 N

-3.666 N

-4.226 N

71 V -559 N -

Totaal lasten Baten Bestuur Burgerzaken

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Legesverordening • Besluit burgerlijke stand • Regeling briefadres 2024 • Huisvestingsbeleid Internationale werknemers • Uitvoeringsplan dienstverlening • Visie op werken Betrokken (verbonden) partijen • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard (BVEB) • Veiligheidsregio Gelderland Zuid (VRGZ)

10

-559 N

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Indicator

Periode

Zaltbommel

Bron Eigen 4,64 gegevens Eigen 4,70 gegevens

Formatie

2025

Bezetting

2025

Apparaatskosten

2025

Externe inhuur

2025

Eigen 835,00 gegevens Eigen 27,3% gegevens

Overhead

2025

Eigen 11,76% gegevens

Omschrijving De totale formatie van het ambtelijk apparaat in Fte per 1.000 inwoners Het werkelijk aantal werkzaam Fte per 1.000 inwoners De apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie per inwoner De kosten van de externe inhuur exclusief inhuur vanuit vacatureruimte als % van de totale loonsom inclusief inhuur Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces als percentage van de totale lasten als % van de totale lasten

11

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3.2. Programma Veiligheid Onder dit programma vallen de taakvelden Crisisbeheersing & Brandweer en Openbare Orde & Veiligheid.

Wat wilden we bereiken? • We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen. • We willen dat onze inwoners weerbaar zijn tegen verschillende vormen van criminaliteit. • We willen de leefbaarheid en veiligheid verbeteren en overlast en criminaliteit tegengaan door middel van een integrale en gebiedsgerichte aanpak.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Integrale veiligheid We werkten op basis van de prioriteiten die vastgesteld zijn in het Integrale Veiligheidsplan 2023-2026. We werkten hierin samen met relevante ketenpartners zoals de politie en het Openbaar Ministerie, zowel op lokaal als regionaal niveau. We werkten aan het vergroten van de veiligheid en het verhogen van het veiligheidsgevoel. Ondermijnende criminaliteit We zetten in op het vergroten van de weerbaarheid van de inwoner en de overheid tegen ondermijnende criminaliteit. We hebben een eerste stap gezet met het Gelders Akkoord om de gemeentelijke organisatie weerbaarder te maken en zetten campagnes in vanuit Meld Misdaad Anoniem. We voerden meerdere integrale controles uit vanuit het Interventieteam De Waarden. We pasten het Bibob-beleid toe en pakten integraal casussen op richting het RIEC. Zorg en veiligheid We zetten in op vroegsignalering. Hiervoor intensiveerden we de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners door een sluitende ketenaanpak. We optimaliseerden casus-overleggen, waaronder het ketenoverleg, de aanpak Samen verder en het Zorg- en Veiligheidshuis. We zetten in op preventie en op voorlichting voor inwoners en/of specifieke doelgroepen, o.a. door de inzet van Halt, Iriszorg en het Buurtteam.

Verder zetten we regionaal stappen in de aanpak van zorgfraude en voerden we een onderzoek uit naar ‘anti institutioneel extremisme’. Jeugd De focus in de aanpak rondom jeugd lag op preventie, met daarnaast aandacht voor zorg en repressie. We werkten met een integrale (gebiedsgerichte) aanpak, met een goede verbinding tussen het sociaal- en veiligheidsdomein. Vanuit het 7-stappen-model pakten we problematiek op. Drugs: We zetten preventief in op de bewustwording rondom de gevaren en risico’s van drugs. We werkten nauw samen met ketenpartners om drugscriminaliteit aan te pakken. We stelden beleidsregels op voor drugshandel op straat en pasten dit meerdere keren toe. De integrale aanpak (bestuurs- en strafrecht) kwam hierin adequaat samen. We ontwikkelden een video in samenwerking met de politie over 'Samen voor een veilige buurt', om inwoners bewust te maken van signalen van drugshandel in onze gemeente. Digitale criminaliteit We zetten in op het vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners. We namen deel aan de regionale actiedag ‘Echt niet vandaag’ op 2 april. In samenwerking met de politie is een voorlichtingstraining gegeven. Ook stelden we met de regionale werkgroep een projectenplan op met acties voor komende jaren. Status tijd:

12

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Jaarwisseling De ambtelijke werkgroep startte in juli met de operationele voorbereiding voor de jaarwisseling. Samen met de betrokken partners zetten we in op preventie, maakten we duidelijke afspraken en legden dit vast in een plan van aanpak en operationeel draaiboek. We hebben in een vroeg stadium inwoners betrokken. Er werden weer evenementen en activiteiten georganiseerd, voor en door inwoners. Vanuit de gemeente hebben we dit gefaciliteerd en financieel ondersteund. We hebben preventieve communicatiecampagnes ingezet om de jaarwisseling veilig en gezellig te laten verlopen. Ook traden we (bestuursrechtelijk) op tegen misstanden. We verstuurden waarschuwingen en lasten onder dwangsom naar personen die negatief in beeld kwamen. Status tijd:

Status financiën:

Handhaving huisvesting internationale werknemers We blijven inzetten op de handhaving van situaties die in strijd zijn met het beleid huisvesting van internationale werknemers. Waar mogelijk worden strijdige situaties opgeheven door in te zetten op legalisatie van kwalitatief goede huisvestingslocaties, met een (tijdelijke) omgevingsvergunning. Wanneer legalisatie niet mogelijk blijkt wordt een handhavingstraject opgestart. In 2025 verliepen alle tijdelijk verleende omgevingsvergunningen in het kader van het beleid huisvesting internationale werknemers voor reguliere woningen in de woonkernen. Deze locaties zijn in beeld gebracht en elke locatie is beoordeeld of een verlenging van de omgevingsvergunning mogelijk is. Wanneer dit niet het geval was, is aangegeven dat de huisvesting beëindigd moest worden. Bovendien blijven wij inzetten op een duurzaam woon- en leefklimaat door middel van de verhuurdersvergunning. De verhuurdersvergunning wordt ook ingezet als instrument om op te kunnen treden tegen overlast. Status tijd:

Status financiën:

Handhaving nachtregister In 2025 is gestart met de structurele controles op het bijhouden van het digitaal nachtregister. De locaties die het digitaal nachtregister niet goed op orde hadden, zijn hierop gewezen via een brief. Hierin is een termijn gesteld waarvoor het digitaal nachtregister op orde moet zijn. Bij een volgende overtreding wordt een sanctie opgelegd als beschreven in de "Beleidsregel van de burgemeester van de gemeente Zaltbommel houdende regels omtrent handhaving van het nachtregister 2024". Status tijd:

Status financiën:

Handhaving alcoholbeleid In 2025 zijn alle horeca-inrichtingen in de dorpskernen gecontroleerd. Verder zijn er op verschillende (grote) evenementen alcoholcontroles uitgevoerd. Deze controles zagen zowel toe op de naleving door de organisator als op de naleving door bezoekers. Status tijd:

Status financiën:

13

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? VEILIGHEID

Rekening 2024

Lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Begroting Begroting 2025 Rekening 2025 2025 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.607 1.457

2.761 1.708

2.776 2.019

2.761 1.710

16 V 309 V

4.064

4.470

4.795

4.471

324 V

48

11

11

5 60

5V 48 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

48 -4.016 N 223 -

11 -4.458 N -

11 -4.784 N -

64 -4.406 N 200 -

53 V 378 V -200 N -

Saldo reservemutaties Resultaat programma

-223 N -4.239 N

-4.458 N

-4.784 N

-200 N -4.606 N

-200 N 178 V

Totaal lasten Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Beleidsregel Bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet • Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Zaltbommel 2023 • Regionaal Crisisplan • Evenementenbeleid (2020-2024) • Bibob-beleid (2020) • Standplaatsenbeleid (2021-2025) • Vergunningen Toezicht en Handhavingsbeleid (VTH) 2022-2025 • Beleid huisvesting arbeidsmigranten gemeente Zaltbommel 2019 (wijziging 2022) Betrokken (verbonden) partijen • Veiligheidsregio Gelderland Zuid (VRGZ) • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) • Avri (Toezicht & Handhaving) • Politie • Openbaar Ministerie Beleidsindicatoren Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

14

Periode

Zaltbommel

Nederland

Bron

2025 2025 2025 2025

13 0,7 3,0 1,0

10 2,1 4,6 1,2

Halt Politie CBS CBS

2025

5,8

5,7 CBS

Omschrijving Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners

Per 1.000 inwoners

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3.3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Onder dit programma vallen de taakvelden Verkeer & Vervoer, Parkeren, Havens en Openbaar Vervoer.

Wat wilden we bereiken? • Ondersteuning van de sociale en economische functies in de gemeente. • Een optimale bereikbaarheid van Zaltbommel met behoud van leefbaarheid en veiligheid. • Realisatie van de in het Uitvoeringsplan Mobiliteit genoemde projecten. • Veiligheid voor onze kwetsbare verkeersdeelnemers

Wat hebben we daarvoor gedaan? Inhaalslag 60 km-zones Binnen het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) zijn diverse projecten gepland met betrekking tot 60 km-zones voor de uitvoeringsjaren 2024 en 2025. Deels zijn deze projecten inmiddels opgepakt. Deze projecten worden op een efficiënte manier gebundeld en sober uitgevoerd. Dit stelt ons in staat om boven op de geplande projecten een inhaalslag te realiseren en een meer consistente uitstraling te creëren, wat de herkenbaarheid en verkeersveiligheid ten goede komt. In de Perspectiefnota 2025 staat het project "Inhaalslag 60 km-zones" gepland voor 2026. Status tijd:

Status financiën:

Parkeerterrein Nederhemert-Zuid Het parkeerterrein in Nederhemert-Zuid is aangelegd. Bezoekers kunnen hier parkeren nabij de toeristische trekpleisters van Nederhemert-Zuid. Door het parkeerterrein aan te leggen is een ordelijke parkeersituatie gecreëerd en wordt wild parkeren aan de Kasteellaan voorkomen. Er resteren nog laatste werkzaamheden met betrekking tot inplanting va het groen. Status tijd:

Status financiën:

Delwijnsestraat Delwijnen Het wegdek op de Delwijnsestraat is aan vervanging toe. Wij willen de verkeersveiligheid zowel binnen de bebouwde kom van Delwijnen en Kerkwijk verbeteren. Dit voornemen is met name ingegeven door het frequente fietsverkeer van jongeren op deze locatie. De aandachtsgroep jongeren (leerlingen) is binnen het GVVP aangemerkt als prioritaire aandachtsgroep. Door asfalt te vervangen door klinkers neemt de verkeersveiligheid toe. Deze aanpassing in de wegverharding is in lijn met het GVVP, dat stelt dat binnen de bebouwde kom in 30 km-zones klinkerverharding wordt toegepast. In 2025 is de voorbereiding en aanbesteding geweest. De werkzaamheden zijn gestart per januari 2026. Deze komen gereed eind 2026. Status tijd:

Status financiën:

Ridderstraat Gameren De Ridderstraat in Gameren is een hoofdroute op dorpsniveau. Het asfalt is aan groot onderhoud toe. Door dit onderhoud ontstaat nu een natuurlijk moment om te investeren in de ruimtelijke kwaliteit, verkeersveiligheid en leefbaarheid van het gebied door de weg opnieuw in te richten en te voorzien van gebakken klinkers. In overleg met de dorpsraad, omwonenden en gebruikers wordt bezien waar de veiligheid, bruikbaarheid en leefbaarheid verbeterd kan worden. We stemmen het af met de woningbouwplannen in de Hendrikstraat en de voorgenomen herinrichting van de Hendrikstraat. Vanwege de woningbouw worden de herinrichting van de Ridderstraat en Hendrikstraat afzonderlijk van elkaar uitgevoerd. Status tijd:

Status financiën:

Toevoegen voetpad aan fietstunnel nabij De Tol Vanwege de ontwikkeling van het flexwoningenproject 'De Tol' is de verwachting dat voetgangers de kortste route naar het centrum nemen. Momenteel is er geen voetpad voorzien in de fietstunnel wat leidt tot

15

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

ongewenst gebruik van het (snel)fietspad. Om gevaarlijke situaties te voorkomen is het noodzakelijk de tunnel te verbreden en van een voetpad te voorzien. Het bieden van een alternatieve (en langere) looproute om de tunnel heen wordt als onwenselijk beschouwd, gezien de ongunstige verkeerssituatie nabij De Tol en het feit dat mensen doorgaans toch de kortste route zullen kiezen. De totale kosten (€ 600.000) worden door betrokken opdrachtgevers (Provincie Gelderland en Gemeente Zaltbommel) gedeeld. In 2025 is gestart met de bouw van de tunnel en afronding vindt plaats in 2026. Status tijd:

Status financiën:

Verenfonds In de gemeente Zaltbommel kennen we, naast de Bergsche Maasveren, een drietal veer-exploitaties: 1. BrakelHerwijnen 2. Aalst-Veen en 3. Nederhemert Noord/Zuid. Deze veren kennen allen een jaarlijks negatief exploitatierendement. Het Verenfonds Gelderland subsidieerde tot enige jaren geleden een groot deel van het exploitatietekort van deze veren maar is inmiddels opgeheven. De Provincie Gelderland heeft een vervangende subsidieregeling gepubliceerd maar die biedt minder ondersteuning dan de oude Verenfonds-regeling. De oevergemeenten West Betuwe en Altena betalen voortaan de helft van het uiteindelijk overblijvende jaarlijkse structurele exploitatietekort bij de veren Brakel en Aalst. Voor Nederhemert Noord/Zuid geldt met betrekking tot het verenfonds hetzelfde als voor Brakel en Aalst. Met de Stichting Veer Nederhemert is afgesproken dat zij door exploitatieverbeteringen (tariefverhoging e.d.) een substantieel deel van de wegvallende subsidie voor eigen rekening nemen. Vanuit de gemeente zal voor dit veer structureel een maximum van € 20.000 per jaar worden bijgedragen. Status tijd:

Status financiën:

Vrijliggend fietspad Bergsche Maasdijk Conform het bestuursakkoord zijn wij voornemens om samen met de provincie Gelderland een vrijliggend fietspad aan te leggen naast de Bergsche Maasdijk (N831). Dit fietspad zal in verbinding staan met het aangrenzende vrijliggende fietsnetwerk. Uitvoering van het vrijliggende fietspad is afhankelijk van prioritering en besluitvorming van de provincie. De financiering van de werkzaamheden vindt plaats in cofinanciering met de provincie. Door de reservering van drie miljoen is onze positie richting de provincie versterkt bij de prioritering van infrastructurele projecten. De uitkomsten van het lopende onderzoek naar de haalbaarheid en de geactualiseerde kostenraming worden nog afgewacht. Op basis daarvan zullen we in afstemming met de provincie verdere stappen bepalen. Status tijd:

Status financiën:

Verkeerskundige maatregelen Het implementeren van verkeersmaatregelen is van cruciaal belang om de veiligheid, doorstroming, toegankelijkheid en leefbaarheid in onze gemeente te bevorderen. Onze inwoners worden dagelijks hierdoor beïnvloed. Regelmatig zijn kleine aanpassingen in het verkeer nodig. Het is daarom essentieel dat we als gemeente flexibel zijn en reageren op de behoeften van onze inwoners, evenals op veranderende ontwikkelingen en trends. Momenteel is hiervoor structureel een beperkte ruimte van € 25.000 opgenomen in de begroting. Met een eenmalige impuls van € 100.000 kunnen we meerdere kleine verkeersmaatregelen implementeren of onderzoeken uit (laten) voeren. Daarnaast zijn wij voornemens om met ingang van het jaar 2026 structureel ruimte binnen het wegenbeheerplan op te nemen voor verkeerskundige maatregelen. Status tijd:

16

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

Rekening 2024

Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

Begroting Begroting 2025 Rekening 2025 2025 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

4.986 166 79 79 1.305

4.993 153 99 60 901

5.687 148 125 60 883

5.273 154 108 190 873

413 V -6 N 18 V -130 N 10 V

6.616

6.206

6.903

6.598

305 V

898 0 45 72 640

369 23 80 544

485 23 80 544

784 -0 31 160 567

300 V 0N 8V 80 V 23 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

1.655 -4.961 N 1.139 738

1.016 -5.191 N 474

1.132 -5.771 N 308

1.542 -5.056 N 615 329

411 V 716 V -615 N 21 V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

-401 N -5.362 N

474 V -4.716 N

308 V -5.463 N

-286 N -5.341 N

-594 N 122 V

Totaal lasten Baten Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Kwaliteitsambitie openbare ruimte (2012) • Wegenbeheerplan (2023-2026) • Beheerplan openbare verlichting (2020-2025) • Masterplan Fietspaden 3.0 (2021) • Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP 2020-2025) • Uitvoeringsplan Mobiliteit Betrokken (verbonden) partijen • Bergsche Maasveren • Regiotaxi • Arriva • Provincie Gelderland • Provincie Noord-Brabant Beleidsindicatoren Niet van toepassing bij dit programma.

17

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3.4. Programma Economie Onder dit programma vallen de taakvelden Economische Ontwikkeling, Fysieke bedrijfsinfrastructuur, Bedrijvenloket & bedrijfsregelingen en Economische promotie.

Wat wilden we bereiken? • De strategische ligging en voorzieningen van Zaltbommel optimaal blijven inzetten. • Toekomstbestendig omgaan met huidige en nieuwe ruimte voor bedrijvigheid. • Versterken van onze binnenstad. • Versterken arbeidsmarkt en onderwijs.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Ontwikkeling werklocaties In het afgelopen jaar hebben wij het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) herijkt om het programma beter te laten aansluiten op de actuele marktvraag en regionale ontwikkelingen. Het bestemmingsplan Wildeman III is onherroepelijk geworden, waarmee een belangrijke planologische mijlpaal is bereikt voor de verdere uitbreiding van het bedrijventerrein. Daarnaast zijn wij gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden voor de realisatie van een adequate elektriciteitsvoorziening op dit nog te ontwikkelen terrein, mede in het licht van de netcongestieproblematiek. Verder is een onderzoek gestart naar de leegstand in de kantorenzone aan de Hogeweg (De Waluwe). In dat kader werken wij aan een kansenkaart die inzicht geeft in de mogelijkheden voor herontwikkeling en transformatie, met als doel de ruimtelijke kwaliteit en economische vitaliteit van dit gebied te versterken. Status tijd:

Status financiën:

Duurzaamheid op bedrijventerreinen Eind 2024 is Zaltbommel geselecteerd als Living Lab in het kader van het programma Werklandschappen van de Toekomst inclusief subsidie toekenning, waarna het in 2025 concreet is gestart met activiteiten en samenwerking rond dit thema. Het Living Lab‑concept houdt in dat het terrein als proeftuin wordt benut voor onderzoek en innovatie op het gebied van duurzaam en toekomstbestendig ondernemen, samen met ondernemers, onderwijs, overheid en andere partners. In samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen en regionale partners zijn praktijkgerichte onderzoeken opgestart op het gebied van energie, circulariteit en klimaatadaptatie. Daarnaast is gewerkt aan een integrale visie op de doorontwikkeling van de Zaltbommelse bedrijventerreinen. Hierbij is nadrukkelijk gekeken naar de combinatie van economische groei, ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid en bereikbaarheid. In 2025 zijn vervolgstappen gezet in het concretiseren van maatregelen, waaronder het versterken van de groenstructuur, het stimuleren van functiemenging waar passend en het toekomstbestendig inrichten van de openbare ruimte. Hierbij wordt ook nadrukkelijk gekeken naar oplossingen voor de truckparkeer problematiek en de mogelijkheden voor truckcharging. In 2025 is vanuit de Regio Rivierenland gewerkt aan het behalen van gelden uit de regiodeal.

Dit integrale programma richt zich op het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen door inzet op energiehubs, circulaire innovatie, vergroening en versterking van de organisatiegraad. Voor Zaltbommel betreft dit met name het project Smart Grid Zaltbommel, waarvoor een bijdrage uit de Regio Deal van € 3 miljoen is toegekend. Met dit project wordt ingezet op een collectief energiesysteem met 10 MWp opwek, 10 MWh opslag en meer dan 50 collectieve laadpunten, waarmee de druk op het elektriciteitsnet wordt verlaagd en een belangrijke stap wordt gezet richting energieneutraliteit in 2030. De Regio Deal fungeert daarbij als vliegwiel: elke euro wordt meer dan verdubbeld door bijdragen van gemeenten, ondernemers en fondsen. Hiermee draagt de Regio Deal substantieel bij aan economische versterking, verduurzaming en regionale samenwerking. Status tijd:

18

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Verhogen organisatiegraad In het afgelopen jaar zijn enquêtes uitgezet op de bedrijventerreinen in Nederhemert en Gameren om het draagvlak voor samenwerking en parkmanagement te peilen. De opgehaalde gegevens zijn geanalyseerd en vormen de basis voor een vervolgaanpak die momenteel wordt uitgewerkt. Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) is gecontinueerd, evenals de samenwerking met de diverse ondernemersverenigingen. Voor de binnenstad zijn gesprekken gevoerd met vastgoedeigenaren met als doel te komen tot een zogenoemde ‘gouden driehoek’, waarin ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente gezamenlijk optrekken in de versterking van de binnenstad. In dat kader wordt samen toegewerkt naar de oprichting van een bedrijveninvesteringszone (BIZ), om structurele samenwerking en investeringen mogelijk te maken. Status tijd:

Status financiën:

Verbinden arbeidsmarkt In 2025 heeft de gemeente Zaltbommel ingezet op het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Wij faciliteerden overleg tussen onderwijsinstellingen en ondernemers(verenigingen) om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, met aandacht voor onder meer techniek, logistiek en agribusiness. Ondernemers zijn gestimuleerd om stage- en leerwerkplekken aan te bieden en bij te dragen aan activiteiten zoals bedrijfsbezoeken en gastlessen. Daarnaast heeft de gemeente deelgenomen aan Bommelerwaard Werkt 2025, waarmee de verbinding tussen onderwijs, ondernemers en arbeidsmarkt in de regio verder is versterkt. Hiermee is gewerkt aan een duurzame aansluiting tussen opleidingen en de behoeften van de lokale en regionale arbeidsmarkt. Vanuit de Wildeman Living Lab is gestart met een initiatief om te komen tot een HBO-studenten hub in Zaltbommel waarbij studenten aan actuele opdrachten en lokale ondernemers worden gekoppeld. Status tijd:

Status financiën:

Regionaal Stimuleringsfonds Het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) van Regio Rivierenland stimuleerde innovatieve projecten binnen de speerpunten agribusiness, logistiek & vestigingsklimaat en recreatie & toerisme. In 2025 zijn in twee aanvraagrondes diverse regionale initiatieven ondersteund. De gemeente Zaltbommel droeg ook in 2025 bij aan het fonds en stimuleerde lokale partijen om hiervan gebruik te maken. Het RSF versterkte daarmee de regionale samenwerking en het economisch vestigingsklimaat. Status tijd:

Status financiën:

19

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? ECONOMIE

Rekening 2024

Lasten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Begroting Begroting 2025 Rekening 2025 2025 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

380 314 140 334

335 4.403 138 359

468 467 138 362

483 655 126 377

-16 N -188 N 11 V -15 N

1.168

5.235

1.434

1.642

-208 N

49 1.989 24 599

34 4.543 24 447

51 582 24 437

48 254 21 436

-3 N -328 N -3 N -1 N

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

2.661 1.493 V 1.668 15

5.048 -187 N 140 10

1.093 -340 N 63 -4

759 -883 N 418

-334 N -543 N -63 N 423 V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

-1.653 N -160 N

-130 N -317 N

-67 N -407 N

418 V -465 N

485 V -57 N

Totaal lasten Baten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Visie Vrijetijdseconomie 2015-2020 • Regionaal Programma Werklocaties 2023 • Afsprakenkader Regionale Samenwerking bedrijventerreinen Regio Rivierenland (2013) • Regionale Detailhandelsvisie (2014) Betrokken (verbonden) partijen • Regio Rivierenland • Logistieke Hotspot Rivierenland • Stichting Streekmarketing Bommelerwaard • Bureau Toerisme Rivierenland (BTR) Beleidsindicatoren Indicator

Periode

Zaltbommel Nederland

Bron

Functiemenging

2024

59,60%

54,50% CBS

Vestigingen (van bedrijven)

2024

195,6

191,4 LISA

20

Omschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3.5. Programma Onderwijs Onder dit programma vallen de taakvelden Openbaar basisonderwijs, Onderwijshuisvesting en Onderwijsbeleid & Leerlingzaken.

Wat wilden we bereiken? • Het waarborgen van de continuïteit van het openbaar onderwijs en de handhaving van het specifieke karakter van het openbaar onderwijs. Conform artikel 23 lid 41 van de Grondwet dient in elke gemeente voldoende openbaar primair onderwijs te zijn (met voldoende wordt bedoeld als de inwoners erom vragen en binnen een straal van 10 kilometer). • Het zorgen voor adequate en voldoende huisvesting voor onderwijsinstellingen in Zaltbommel die aansluit op de actuele behoefte. • Wij bieden ieder kind optimale kansen om veilig, gezond en met veel plezier op te groeien en talent te ontwikkelen in Zaltbommel.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Vervangende huisvesting basisschool Nederhemert Er is locatieonderzoek gedaan en besluitvorming voorbereid voor een beslissing over de aankoop van de beoogde locatie aan de Nederhemertsekade in Nederhemert. ln afstemming met het schoolbestuur zijn de voorbereidingen gestart voor de nieuwbouw van CBS De Wegwijzer, de voorschool en de gymzaal in Nederhemert. Status tijd:

Status financiën:

Nieuwbouw School met de Bijbel, voorschool en gymzaal in Gameren Op 27 maart 2025 is door de gemeenteraad besloten een voorbereidingskrediet van € 808.000 beschikbaar te stellen voor vervangende huisvesting van de basisschool, voorschool en gymzaal te Gameren. De besluitvorming voor de aankoop van de voormalige schoolwoning is voorbereid om in 2026 een beslissing te kunnen nemen. In afstemming met het schoolbestuur zijn de voorbereidingen gestart voor de nieuwbouw van de School met de Bijbel, de voorschool en de gymzaal in Gameren. De nieuwbouw wordt gerealiseerd op de huidige locatie van de school. Status tijd:

Status financiën:

(Ver)nieuwbouw basisscholen en renovatie gymzaal te Brakel De raad heeft een voorbereidingskrediet van € 712.000 beschikbaar gesteld voor de (ver)nieuwbouw van de basisscholen en gymzaal in Brakel. In afstemming met de schoolbesturen is de voorbereiding gestart voor de vernieuwbouw (renovatie) van de Willem van Oranje school en de Van Dam van Brakelschool. Ook de gymzaal wordt gerenoveerd. Status tijd:

Status financiën:

Huisvesting Toermalijn/invulling passend onderwijs De gemeente en de schoolbesturen van Toermalijn (Signum), De Spelwert (STROOMM) en De Leiboom (CPOB) hebben een bureau opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de binnen- en buitenruimte van Brede School De Zandkampen geschikt te maken is voor huisvesting van de drie scholen. Op basis van het onderzoek wordt naar verwachting in 2026 een besluit genomen over de inpassing van de Toermalijn bij brede school Zandkampen. Status tijd:

Status financiën:

21

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Lokaal Educatieve Agenda In 2025 is het onderwijsachterstandenbeleid in samenwerking met het VVE-netwerk in concept ontwikkeld. Dit beleid wordt in 2026 in de nieuwe Lokaal Educatieve Agenda (LEA) opgenomen en ter besluitvorming aangeboden. Status tijd:

Status financiën:

Wat heeft het gekost? ONDERWIJS

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Rekening 2024

Begroting Begroting 2025 Rekening 2025 2025 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

295 2.820 1.942

308 3.216 1.186

308 2.740 2.928

300 2.670 2.141

8V 70 V 787 V

5.057

4.710

5.976

5.111

865 V

379 825

324 40

160 1.707

182 908

22 V -799 N

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

1.204 -3.854 N 95 29

364 -4.346 N 66 104

1.868 -4.109 N 66 98

1.090 -4.021 N 169 99

-777 N 88 V -103 N 2V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

-65 N -3.919 N

39 V -4.308 N

32 V -4.077 N

-69 N -4.090 N

-101 N -14 N

Totaal lasten Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Integraal huisvestingsplan onderwijs gemeenten Zaltbommel en Maasdriel 2022-2037 • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Zaltbommel 2015 • Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid Zaltbommel 2012 • Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Zaltbommel 2024 • Verordening leerlingenvervoer gemeente Zaltbommel 2023 • Lokaal Educatieve Agenda 2022 • Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs gemeente Zaltbommel 2018 • Ondersteuningsplan 2022-2026 samenwerkingsverband De Meierij PO • Ondersteuningsplan 2023-2027 samenwerkingsverband De Meierij VO • Leerhuis Zaltbommel 2019 Betrokken (verbonden) partijen • Samenwerkingsverband de Meierij PO en VO (passend onderwijs) • Regio Rivierenland (VSV en leerplicht) • GGD Gelderland Zuid (toezicht en lichte handhaving kinderopvang) • Scholen in de gemeente Zaltbommel • Stichting brede scholen Zaltbommel • Gemeente Maasdriel • ROC Rivor • Stichting Kompas • Bibliotheek Rivierenland

22

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Beleidsindicatoren Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Periode Zaltbommel Nederland Bron 2024 4,8 6,7 DUO 2024 21 28 DUO

2024

1,80%

2,30% DUO

Omschrijving per 1.000 leerlingen per 1.000 leerlingen % van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan.

23

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3.6. Programma Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de taakvelden Sportbeleid & Activering, Sportaccommodaties, Cultuur, Musea, Cultureel erfgoed, Media, Openbaar groen en Recreatie.

Wat wilden we bereiken? • Inwoners de mogelijkheid bieden om met plezier te sporten en te bewegen in een veilige, gezonde en klimaatbestendige omgeving. • Sport- en beweegdeelname vergroten om daarmee gezondheidswinst te bereiken. • Toekomstbestendige sportaccommodaties die duurzaam en eenduidig worden gebruikt en onderhouden. • Culturele voorzieningen in stand houden en uitbreiden waar nodig. • Met kunst en cultuur vergroten we de leefbaarheid en lokale verbinding en stimuleren we ontmoeting. Dit heeft een positief effect op het tegengaan van eenzaamheid. • Met kunst en cultuur dragen we bij aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. • Door kunst en cultuur willen we talenten en creativiteit van inwoners aanboren en innovatie tot bloei laten komen. • Behoud en verduurzamen bestaande voorzieningen waaronder ook groen, speeltuinen en dorpshuizen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Impuls inclusiviteit en klimaatadaptieve speelplaatsen In 2024 is een eenmalige impuls van € 150.000 gegeven voor de inclusiviteit en toegankelijkheid van speelplaatsen. In 2025 is € 39.500 van het inclusiebudget ingezet tijdens geplande herinrichtingen in Kerkwijk, Nederhemert, Delwijnen en Zaltbommel. Voor de jaren 2026 en 2027 wordt het resterende budget ingezet verspreid over de overige dorpskernen en wijken binnen Zaltbommel. Door dit mee te nemen tijdens herinrichtingsprojecten werken we efficiënter en creëren we in ieder dorp of wijk in Zaltbommel minimaal 1 inclusievere/ toegankelijkere speelplaats. Speelplaats Neswaarden in Aalst is overstijgend en sinds 2025 benoemd als de Samenspeelplek van de gemeente Zaltbommel. Status tijd:

Status financiën:

Ophogen investeringskrediet Sociaal Cultureel Centrum Sinds de eerste besluitvorming in 2021 van de raad zijn de investeringskosten voor de nieuwbouw van het Sociaal Cultureel Centrum de Poorterij door diverse (markt)omstandigheden zeer fors gestegen. Deze kostenstijgingen waren aanleiding om het beschikbare krediet uit 2021, zijnde € 10,4 miljoen in eerste instantie te verhogen met een bedrag van € 1,5 miljoen en uiteindelijk naar een investeringsbedrag van in totaal € 13,85 miljoen. Met dit financiële besluit van de raad in juli 2025 (variant C) kan het oorspronkelijke nieuwbouwontwerp van de Poorterij alsnog volgens de toenmalige wensen worden gerealiseerd. Status tijd:

Status financiën:

Zorgplicht bibliotheek Het meerjarenplan is in samenwerking met de bibliotheek opgesteld. Met de inwerkingtreding van de zorgplicht (vanaf 2027) ontvangen we vanuit het rijk middelen om de zorgplicht uit te voeren. Status tijd:

Status financiën:

Beleidsnota sporten, spelen en bewegen In 2025 is de Beleidsnota Sport en Bewegen vastgesteld door de gemeenteraad. Deze dient als hoofdlijnenkader voor dit beleidsterrein voor de komende jaren. Status tijd:

24

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Klompenpaden In de Bommelerwaard wordt hard gewerkt aan een dekkend klompenpadennetwerk. Dit is een populair wandelproduct voor inwoners en bezoekers die willen genieten van ons prachtige agrarische landschap. In oktober is het laatste klompenpad gerealiseerd. Dit betreft het Aalderpad in Kerkwijk, waarbij gelijk de verbinding is gezocht met het Ommetje Bruchem. Bijna alle kernen binnen de gemeente Zaltbommel zijn nu voorzien van een klompenpad. Verdere uitbreiding van klompenpaden staat voorlopig niet op de planning mede door stopzetting van de subsidie door de Provincie. Het onderhoud en beheer van de klompenpaden blijft. Status tijd:

Status financiën:

Economische promotie Er wordt vanuit de streekmarketing door Bureau Toerisme en Stichting Streekmarketing Bommelerwaard gewerkt met een streekplan. Focuspunten in dit streekplan zijn de thema's Vestingdriehoek, Hanzestad Zaltbommel, streekproducten en Bommelse verhalen. Vanuit het Binnenstadsfonds wordt er gewerkt vanuit een Waalzinnig programma in samenwerking met de gemeente. Dit programma bevat activiteiten om de binnenstad te verbeteren en te verstevigen, geregisseerd door de binnenstadmanager. In 2025 zijn we begonnen met de voorbereiding om Zaltbommel als Hanzestad te vermarkten. Verdere uitwerking hiervan volgt in 2026 met in juni 2026 lancering Zaltbommel Hanzestad. Hierdoor verwachten wij nog meer bekendheid te geven aan de Binnenstad Zaltbommel. Status tijd:

Status financiën:

Hanzestad Sinds 2022 hebben wij het predicaat Hanzestad. Hanzestad heeft een grote aantrekkingskracht voor nationale en internationale (Duitse en Belgische) toeristen. Door een extern marketing- en communicatiebureau is een plan van aanpak geschreven om Zaltbommel als Hanzestad te profileren. In samenwerking met het marketingbureau en een historicus zijn er vier verhaallijnen ontwikkeld. Deze verhaallijnen zijn uitgewerkt tot wandelroutes en gerealiseerd. Tevens een doorontwikkeling van de uitstraling van de binnenstad met onder andere bijpassend hanzenlogo, kleurgebruik en reclame-uitingen. Vanaf 20 juni 2026 bij de lancering Zaltbommel Hanzestad zal dit ook te zien zijn in de binnenstad van Zaltbommel. Maasbommel en Tiel zijn ook Hanzesteden. Beide liggen samen met Zaltbommel in het rivierengebied. Om de samenwerking te bevorderen en te versterken is een overeenkomst gesloten. Vanuit deze overeenkomst is een eerste fietsroute een feit om de Hanzesteden te verbinden. Met een gezamenlijke stakeholders bijeenkomst is er gekeken naar de mogelijkheden om de Hanzesteden in het Rivierengebied nog meer op de kaart te zetten. Status tijd:

Status financiën:

25

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Rekening 2024

Begroting Begroting 2025 Rekening 2025 2025 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.508 882

2.194 1.137

2.102 1.008

2.171 1.080

520

619

592

520

71 V

451 642 600 3.469

463 549 663 3.291

663 600 769 3.817

457 592 753 3.504

205 V 8V 17 V 313 V

9.071

8.915

9.550

9.076

474 V

948 25

950 11

987 31

1.012 51

25 V 20 V

-

-

-

-

-

32 71 132

6 19 231

33 96 368

38 95 258

5V -1 N -110 N

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

1.208 -7.863 N 504 198

1.217 -7.698 N 5 199

1.515 -8.035 N 125 189

1.454 -7.623 N 629 235

-61 N 412 V -504 N 46 V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

-305 N -8.168 N

194 V -7.504 N

64 V -7.971 N

-394 N -8.016 N

-458 N -46 N

Totaal lasten Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • 'Groen dicht bij de burger' Groenbeleid Ruimtelijk Beheer 2016-2026 • Groenbeheerplan 2019-2028 • Algemene subsidieverordening gemeente Zaltbommel 2024 • Subsidieregelingen 2024 • Beheerplan speelplaatsen (2022-2026) • Kadernota Accommodatiebeleid Visie Vrijetijdseconomie 2015-2020 • Verder Ontwikkelen; cultuurvisie 2023 • Landschapsplan Zaltbommel 2023 • Sportakkoord Maasdriel en Zaltbommel • Convenant Bibliotheekwerk Rivierenland 2023-2026: Samen maken we de bieb Betrokken (verbonden) partijen • Regio Rivierenland • Stichting Beheer Openbare Voorziening Zaltbommel • Bibliotheek Rivierenland • Pand 9 • VVE 't Raethuys • Regionaal Archief Rivierenland • Sportfondsen Zaltbommel • Welzijn Bommelerwaard (team Spel&) • Kernteam Sport

26

-69 N -72 N

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Beleidsindicatoren Indicator

Niet sporters

Periode

Zaltbommel

2024

49%

Nederland

Bron

Omschrijving Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet 42,50% Gezondheidsmonitor minstens één keer per week aan sport doet.

27

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

3.7. Programma Sociaal domein Onder dit programma vallen de taakvelden Samenkracht & Burgerparticipatie, Toegang & Eerstelijnsvoorzieningen, Inkomensregelingen, WSW & beschut werk, Arbeidsparticipatie, Maatwerkvoorzieningen (Wmo), Maatwerkdienstverlening 18+, Huishoudelijke hulp (Wmo), Begeleiding (Wmo), Dagbesteding (Wmo), Overige maatwerkarrangementen (Wmo), Maatwerkdienstverlening 18-, Jeugdhulp begeleiding, Jeugdhulp behandeling, Jeugdhulp dagbesteding, Jeugdhulp zonder verblijf overig, Pleegzorg, Gezinsgericht, Jeugdhulp met verblijf overig, Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf, Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf, Gesloten plaatsing, Geëscaleerde zorg 18+, Beschermd wonen (Wmo), Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo), Geëscaleerde zorg 18-, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering.

Wat wilden we bereiken? • Een toegankelijk Zaltbommel waar alle inwoners deelnemen aan de samenleving, zich daarin gelukkiger voelen en zich kunnen ontwikkelen • Ervoor zorgen dat alle inwoners passend en goed geholpen worden • Een goede start voor statushouders die een woning in Zaltbommel toegewezen krijgen. • Eén Regionaal Werkcentrum dat leren en werken voor iedereen in Rivierenland toegankelijk maakt door het bieden van goede, bereikbare, kwalitatieve dienstverlening. • Leefbare dorpen en wijken: zorgen dat onze inwoners in een prettige en veilige omgeving kunnen wonen en leven.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Stichting Kompas Bommelerwaard In 2025 heeft Stichting Kompas structureel € 25.000 meer subsidie gekregen en daarnaast is er incidenteel geld beschikbaar gesteld. Hiermee heeft Stichting Kompas zich verder kunnen professionaliseren en zijn de taken op een goede manier uitgevoerd. Status tijd:

Status financiën:

Incidenteel innovatiebudget voor Sociaal Domein In 2025 is er € 200.000 aan incidentele middelen beschikbaar gesteld voor innovatie in het sociaal domein. Dit bedrag is onderverdeeld in: € 100.000 voor Toekomsttuin (Samen Verder), € 50.000 voor Elliz in Company, € 15.000 voor onderzoek buurthuizen (dorpshuizen), € 35.000 voor echtscheidingsproblematiek. Hiervoor hebben we in 2025 gezorgd dat team Samen Verder door kon gaan met het leveren van expertise bij onveiligheid in gezinnen. Fiets en techniek van EiC is gecontinueerd om in 2025 ook een onderzoek te kunnen doen naar de maatschappelijke waarde. Er is een DKK onderzoek voorbereid naar het dorpshuis in Aalst. En professionals van Buurtzorg Jong en het Buurtteam zijn getraind in het aanpakken van echtscheidingsproblematiek en er is een intervisiestructuur opgezet met een expert om deze aanpak duurzaam te borgen. Status tijd:

Status financiën:

Proeftuin Samen Verder De professionals van Samen Verder hebben samen met de lokale teams van Buurtzorg Jong en Buurtteam verder gebouwd aan het tijdig helpen van huishoudens die kampen met onveilige situaties. Lokale teams hebben advies en handvatten van Samen Verder gekregen om dit type casussen op systematische wijze op te pakken. In totaal ging het om 25 casussen. In 46 casussen hebben de professionals van Samen Verder procesregie gevoerd, waarbij de lokale teams betrokken bleven als casusregisseur en contactpersoon voor de huishoudens. Veilig Thuis meldingen zijn daarnaast binnen Samen Verder door de Veilig Thuis medewerker opgepakt in samenwerking met de lokale teams. Het gaat om 37 casussen. Als er sprake is van een tijdelijk huisverbod dan nam Samen Verder de regie op zich, bewaarde het overzicht en stemde af met betrokken professionals wie wat doet in de casus. Er zijn 4 tijdelijk huisverboden opgepakt. Status tijd:

28

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Echtscheidingsaanpak bij complexe echtscheidingen In 2025 hebben we een groep professionals van Buurtzorg Jong en Buurtteam getraind in het effectiever aanpakken van scheidingsproblematiek waarbij ouders ondersteund worden de regie te pakken op hun proces. Er is daarnaast een samenwerking aangegaan met een lokale expert op het vlak van scheidingsproblematiek. Zij kijkt waar nodig mee en neemt tijdig over zodat de focus van Buurtzorg Jong zo veel als mogelijk kan liggen bij het ondersteunen van jeugdigen. Status tijd: