Het verhaal van Piet. Bijlage 7

BIJLAGE 7. Evaluatie KP 4 Het verhaal van Piet. Om een gezicht te geven aan de doelgroep in klantprofiel 4, vertellen wij graag het verhaal van Piet (dit is een fictieve naam). Het verhaal van Piet is illustratief voor de doelgroep. Piet groeit tot zijn 10e op in een tehuis. Als tiener gaat hij het verkeerde pad op en pleegt inbraken. Als twintiger probeert hij zijn leven te beteren en gaat dingen maken. Meubels, riemen, eigenlijk alles wat met naaien en stofferen te maken heeft. Dat kan hij namelijk heel goed. Alles wat hij als zelfstandige verdient, wordt echter - letterlijk- door zijn neus heen geboord. Dat doet zijn relaties in zijn leven geen goed. Met zijn 4 kinderen heeft Piet bijvoorbeeld geen contact meer. In oktober 2022, krijgt Piet een hele zwarte hartaanval. Vanaf dat moment is hij volledig arbeidsongeschikt. Als zelfstandige heeft hij alleen recht op een bijstandsuitkering. Zo komt hij in beeld bij Werkzaak. Hij wordt geplaatst in klantprofiel 4. Dit zijn de uitkeringsgerechtigden met de grootste afstand tot werk die waarschijnlijk niet binnen 2 jaar naar betaald werk begeleid kunnen worden In maart 2023, neemt de participatiecoach contact met Piet op. Zij merkt in dit eerste gesprek dat er bij Piet, zoals bij veel cliënten, groot wantrouwen zit richting ‘de overheid’.

‘Sommige zitten al jaren in ‘het systeem’ en hebben al diverse hulpverleners en trajecten gehad. Als er geen snelle resultaten worden geboekt, worden ze als ‘moeilijk begeleidbaar’ gezien en wordt het traject beëindigd, is de ervaring van de participatiecoach. Mensen voelen zich daardoor niet gezien en gehoord. Het systeem is bovendien moeilijk en ondoordringbaar voor een groot deel van de doelgroep. Soms moet men allerlei stukken aanleveren en krijgt men toch een afwijzing. Mensen geven de moed op, omdat ze denken dat het toch niet gaat lukken. Dit terwijl ze recht hebben op hulp. Tijdens een kennismakingsgesprek op het gemeentekantoor, stelt de participatiecoach mensen op hun gemak. Zij benadrukt dat zij er is om hun welzijn te verbeteren en dat het niet haar doel is om hen weer aan het werk te krijgen, tenzij ze dit natuurlijk zelf willen. Van daaruit, voert ze korte, resultaatgerichte acties uit. Denk aan het aanvragen van bijvoorbeeld bijzondere bijstand, zorgtoeslag, huurtoeslag en de bijdrage maatschappelijke participatie. Ze verwijst mensen -bewust- niet door. In haar ervaring, stagneert de hulpverlening namelijk als mensen worden doorverwezen, omdat er dan te veel drempels blijven bestaan. En dus belt de participatiecoach samen met Piet de belastingdienst voor zorgtoeslag. Na 1,5 uur hebben zij het voor elkaar dat hij 1200,- EUR terugkrijgt op zijn rekening.

Door dit soort kleine successen, komen mensen met aanvullende vragen en zo groeit hun vertrouwen. Sommige aanvragen vragen echter repeterend veel tijd en aandacht, zoals het aanvragen van woonurgentie voor Piet. Veel artsen willen of kunnen, volgens de participatiecoach, de onderbouwing voor woonurgentie namelijk niet schrijven. Na een eerste afwijzing in 2023 van de commissie, probeert zij het dit jaar daarom opnieuw i.v.m. een versoepeling van de regels. Maar ook nu weer loopt zij tegen allerlei muren op. Alles wat zij instuurt is ‘niet goed genoeg’. Dit doet haar beslissen om een ‘hele boze mail’ op te sturen naar de betrokken partijen, zoals de woningbouwvereniging en de gemeente zelf. Van de één op de andere dag – letterlijk- krijgt Piet woonurgentie en een nieuw huis. Zo snel kan het dus geregeld worden, als de participatiecoach zich ergens in vastbijt. Met de verhuizing, komt ook het onderwerp van financien ter sprake. Door een plastic zak vol ongeopende brieven, komt de participatiecoach erachter dat Piet schulden heeft van een geschatte omvang van €10.000,-. Dit biedt haar een ingang om met Piet het gesprek aan te

gaan over schuldsanering, een budgetcoach en de voedselbank. Het vergt veel overtuigingskracht om Piet deze hulp te laten accepteren. En er zijn meer lichtpuntjes te noemen. Want Piet geeft tegenwoordig naailes aan een Oegandese statushouder. Zijn zoon, die in de voetsporen van zijn vader is getreden en een stofferingsbedrijf heeft, had nog personeel nodig. Na contact van de participatiecoach met Werkzaak, heeft Werkzaak ervoor gezorgd dat er een statushouder bij de zoon komt werken. Die statushouder wordt nu begeleid door Piet bij al het naai- en stofferingswerk, die zich daardoor weer nuttig voelt. Maar, het proces is broos. Soms zet je 1 stap vooruit en 2 stappen terug. Toen de participatiecoach, enkele weken geleden, op bezoek ging in het nieuwe huis van Piet, lagen er etensresten op de vloer, stond het aanrecht stond vol vieze vaat en er waren veel vliegen. De problemen waren met hem meeverhuisd. Twee weken geleden, heeft Piet bovendien een zwaar herseninfarct gehad. De beschadiging is groot. Terwijl Piet aan het revalideren is, bereid de participatiecoach zijn huis voor op zijn terugkomst, door te zorgen voor persoonsalarmering en meer hulp in huis. Het is echter nog de vraag of Piet naar huis kán komen. Het ziet er niet goed uit. Wat het verhaal van Piet laat zien is dat er driekwart jaar vol kleine stappen (o.a.

zorgtoeslag) nodig waren, voordat hij open stond voor grote stappen (o.a. schuldsanering). Door de begeleiding van deze doelgroep bij de gemeente te beleggen, heeft de participatiecoach de ruimte om zich bezig te houden met deze ‘kleine stappen’ of ‘randvoorwaarden’ voor participatie. Dit kost veel tijd, aandacht en doorzettingsvermogen van de participatiecoach, maar als je daar stevig op inzet, kun je daarna de verdieping in gaan met mensen en mogelijk veel voor elkaar krijgen.