DB 25.03.19 - 3.2b Nota zienswijzen op Kadernota 2026
Tekst van het document
Zienswijzen gemeenten bij Kadernota 2026
Gemeente
Buren
Behandeld in raad 04-022025 voorstelnummer D.205787 Besluitnummer D.205881 Z.065101 Definitieve, getekende brief opgevraagd
Reactie Avri
Op 15 november 2024 hebben wij de Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Avri (hierna: Avri) ontvangen. In uw begeleidende brief verzocht u ons om een zienswijze te geven op de Kadernota 2026. In deze brief geeft de raad van Buren haar zienswijze op dit document. Financiële situatie gemeenten Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling doen wij u hierbij een inhoudelijke zienswijze toekomen, voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeenten. Het betreft een collectieve zienswijze, van alle 8 gemeenten in de regio Rivierenland.
Financiële situatie gemeenten Wij zijn ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt.
De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeenten bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan.
Daarbij hebben we uiteraard oog voor efficiency om kosten te reduceren. Zo zijn we in 2024 gestart met de optimalisatie van onze routes van papierinzameling en wordt in 2025 een vervolgslag gemaakt. Dit is een continu proces waar we structureel op gaan inzetten. De komende jaren
We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en toekomstbestendige regio. Daarbij hanteren we als kader een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere gemeentelijke bijdrage vanaf 2028. Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor (ook scenario’s om stijging van de afvalstoffenheffing te voorkomen), voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken.
worden alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit. Uw verzoek om te komen tot voorstellen voor kostenreductie nemen we mee met de begroting 2026. We zullen een aantal voorstellen presenteren waarin we ingaan op de beleidsmatige implicaties. Bij het opstellen van de voorstellen maken we graag gebruik van de inbreng van uw gemeente. De voorstellen zullen besproken worden in het dagelijks en algemeen bestuur. Het Algemeen Bestuur maakt vervolgens keuzes die in de begrotingswijzing 2026 worden verwerkt.
We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen heeft
1
voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026. Hierover gaan we graag met u in gesprek. Prioritering van projecten We begrijpen de ambitie om in 2026 verder te bouwen op lopende strategische projecten. Wel willen we benadrukken dat de deelnemende gemeenten hebben aangegeven voorlopig geen nieuwe initiatieven te willen starten met het oog op de capaciteit en middelen. In de scenario’s waarom hierboven verzocht is, verwachten wij ook dat Avri bekijkt welke projecten minder prioriteit hebben en daarom doorgeschoven kunnen worden naar de toekomst. Daarbij valt te denken aan het circulair ambachtscentrum. Graag ontvangen wij van Avri bij de genoemde scenario’s een analyse van de eventuele opbrengsten en kosten (niet alleen in financieel, maar ook in milieu-opzicht) van het doorschuiven van bepaalde projecten.
Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) De hierboven genoemde vermindering van kosten voor 2026, 2027, 2028 en verdere jaren geldt ook voor de IBOR-uitvoeringskosten. Daarbij willen we voor 2026 inzicht krijgen in de effecten van het terugnemen van een aantal IBOR-taken door de gemeente Neder Betuwe. Wij verzoeken u daarom dan ook hieraan aandacht te besteden in de conceptbegroting 2026.
Overdracht stortplaats De mogelijkheid bestaat dat in 2026 de overdracht van de stortplaats aan de provincie in beeld komt en daardoor de afvalstoffenheffing met een bedrag tot € 12 verlaagd kan worden. Indien dit het geval is verwachten wij nog steeds dat Avri met scenario’s komt die tot een verlaging van de afvalstoffenheffing leidt met de hierboven genoemde percentages. Cirtex In 2021 heeft AVRI samen met Werkzaak en 2Switch de coöperatie CIRTEX opgericht om specifiek de textiel grondstoffenstroom te verwerken. Wij maken ons, gezien de ontwikkelingen op de
Prioritering van projecten De centrale boodschap in de kadernota is doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd. Hierbij ligt onze focus op het halen van milieudoelstellingen met oog voor de balans tussen service voor de inwoners en de kosten en baten. Projecten uitstellen betekent ook dat milieudoelstellingen later gehaald worden. Hoewel het lastig is te kwantificeren zal het niet behalen van de milieudoelen op termijn kostenverhogend werken. Zoals hierboven is aangegeven zullen we bij de begroting 2026 voorstellen opstellen en voorleggen aan het Algemeen Bestuur. Daarbij zullen we ook kijken naar de samenhang van lopende projecten, kostenbeheersing, serviceverlening en milieudoelstellingen. Via uw AB-lid heeft u invloed op de prioritering. Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) De werkzaamheden die we uitvoeren voor IBOR zijn gebaseerd op de opdracht die de gemeente geeft. Dit betekent dat gemeenten zelf ook besluiten of ze wel of niet bezuinigen op het integraal beheer van de openbare ruimte. Wanneer taken worden teruggenomen door andere gemeenten, zoals Neder-Betuwe, worden de frictiekosten die hieruit voortvloeien in rekening gebracht bij de betreffende gemeente. Dit heeft vooralsnog geen effect op de begroting voor de IBOR-taken voor uw gemeente.
Overdracht stortplaats Wij hebben verschillende reacties ontvangen waarvan het merendeel de voorkeur heeft voor direct teruggeven en een kleiner deel de voorkeur uitspreekt voor het vormen van een voorziening. We komen te zijner tijd met een concreet voorstel hierover.
Cirtex Vervuiling van specifiek de textiel grondstoffenstroom is inderdaad zorgelijk. Deze ontwikkeling is landelijk en met deze situatie hadden we met een andere sorteerder ook te maken gehad. Avri neemt extra maatregelen om de vervuiling tegen te gaan.
2
wereldmarkt van grondstoffen en de vervuiling van het in onze regio ingezamelde textiel, ernstig zorgen over de financiële situatie van Cirtex en daarmee ook voor de werkgelegenheid van de doelgroep. In de kadernota wordt aangegeven dat er in 2026 een evaluatie wordt gehouden. Vanwege onze zorgen vragen wij u om in het vroege voorjaar van 2025 een tussentijdse evaluatie op onder andere maatschappelijke meerwaarde en financiële uitgangspunten te houden, zodat bij het opstellen van de conceptbegroting 2026 hiermee rekening gehouden kan worden.
In de businesscase van Cirtex is rekening gehouden met aanloopverliezen in de pilotjaren 2023 t/m 2026. Intussen heeft Cirtex maatregelen getroffen. Ondanks de vervuiling levert ons textiel dankzij Cirtex ons nog steeds een voordeel op. Een voordeel niet alleen in geld maar ook voor de werkgelegenheid van kwetsbare groepen. We houden vast aan de planning zodat we ook voldoende en goede data hebben voor een evaluatie. Cirtex werkt aan een vernieuwde business case gebaseerd op het creëren van deze maatschappelijke meerwaarde voor de pilotjaren 2025 en 2026. Aangezien dit een verandering is in de dekking van de exploitatie Cirtex doorlopen Avri en Werkzaak dit voorjaar de gebruikelijke bestuurlijke route met een zienswijzeprocedure aan de gemeenteraden.
3
Gemeente
Culemborg
Definitief, Kenmerk: GZDGCB 1765694/1768398 Datum brief: 11-12-2024
In goede orde ontvingen wij uw kaderbrief over het jaar 2026. Wij hebben kennis genomen van dit document en deze behandeld in onze commissievergadering van 16 januari 2025 en de raadsvergadering van 30 januari 2025. In deze zienswijze gaan wij in op uw kaderbrief.
Datum ondertekening: 03-02-2025
Kaderbrief 2026 Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling doen wij u hierbij een inhoudelijke zienswijze toekomen, voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeenten. Het betreft een collectieve zienswijze, van de gemeenten in de regio Rivierenland. De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeenten bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan.
Reactie Avri
Kaderbrief 2026 Wij zijn ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt. Daarbij hebben we uiteraard oog voor efficiency om kosten te reduceren. Zo zijn we in 2024 gestart met de optimalisatie van onze routes van papierinzameling en wordt in 2025 een vervolgslag gemaakt. Dit is een continu proces waar we structureel op gaan inzetten. De
komende jaren worden alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit.
Overigens beseffen we ook dat in uw geval de kosten worden gedekt door de tarieven afvalstoffenheffing en er dus geen directe relatie is met onze gemeentebegroting. Indirect zien we echter wel een relatie als we kijken naar de totale woonlasten. Een verlaging van het tarief afvalstoffenheffing biedt bijvoorbeeld mogelijkheden de Uw verzoek om te komen tot voorstellen voor kostenreductie nemen we OZB-opbrengst (extra) te verhogen zonder substantiële effecten op mee met de begroting 2026. We zullen een aantal voorstellen het totaal van de woonlasten voor onze inwoners. presenteren waarin we ingaan op de beleidsmatige implicaties. Bij het opstellen van de voorstellen maken we graag gebruik van de inbreng We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in van uw gemeente. De voorstellen zullen besproken worden in het gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en dagelijks en algemeen bestuur. Het Algemeen Bestuur maakt toekomstbestendige regio. vervolgens keuzes die in de begrotingswijzing 2026 worden verwerkt. Daarbij hanteren we als kader een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere gemeentelijke bijdrage vanaf 2028.
Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar
4
te maken. We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen heeft voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026. Hierover gaan we graag met u in gesprek. Overdracht stortplaats De overdracht van de stortplaats aan de provincie in 2026 kan zorgen voor een verlaging van de afvalstoffenheffing met € 12. Dit staat los van de gevraagde inzet van kostenverlaging via de scenario’s.
Overdracht stortplaats Wij hebben verschillende reacties ontvangen waarvan het merendeel de voorkeur heeft voor direct teruggeven en een kleiner deel de voorkeur uitspreekt voor het vormen van een voorziening. We komen te zijner tijd met een concreet voorstel hierover.
Toetreding andere gemeenten Culemborg juicht de ontwikkeling van het mogelijk toetreden van nieuwe gemeenten toe. Voorwaarde daarbij is uiteraard een positieve business case voor alle deelnemers aan de Avri.
Toetreding andere gemeenten We zijn blij met uw ondersteuning van onze visie om te kijken naar verdere samenwerken. We zullen de raden blijven informeren over en betrekken bij deze ontwikkeling.
Cirtex De financiële situatie van Cirtex baart ons grote zorgen. De al aangekondigde maatregelen moeten wel tot resultaat gaan leiden. Wij vragen u om eind eerste kwartaal 2025 een tussentijdse evaluatie op o.a. maatschappelijke meerwaarde en financiële uitgangspunten te houden, zodat wij gezamenlijk de juiste stappen kunnen maken bij het opstellen van de concept begroting 2026.
Cirtex Vervuiling van specifiek de textiel grondstoffenstroom is inderdaad zorgelijk. Deze ontwikkeling is landelijk en met deze situatie hadden we met een andere sorteerder ook te maken gehad. Avri neemt extra maatregelen om de vervuiling tegen te gaan.
Koersplan afspraken De centrale boodschap bij het opstellen van het koersplan door de deelnemende gemeenten was met name ‘Schoenmaker blijf bij je leest’. Het koersplan dat nu als basis dient voor de kadernota 2026
Koersplan afspraken De centrale boodschap in de kadernota is doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd. Zoals eerder aangegeven ligt onze focus op het halen van milieudoelstellingen met oog voor de service
In de businesscase van Cirtex is rekening gehouden met aanloopverliezen in de pilotjaren 2023 t/m 2026. Intussen heeft Cirtex maatregelen getroffen. Ondanks de vervuiling levert ons textiel dankzij Cirtex ons nog steeds een voordeel op. Een voordeel niet alleen in geld maar ook voor de werkgelegenheid van kwetsbare groepen. We houden vast aan de planning zodat we ook voldoende en goede data hebben voor een evaluatie. Cirtex werkt aan een vernieuwde business case gebaseerd op het creëren van deze maatschappelijke meerwaarde voor de pilotjaren 2025 en 2026. Aangezien dit een verandering is in de dekking van de exploitatie Cirtex doorlopen Avri en Werkzaak dit voorjaar de gebruikelijke bestuurlijke route met een zienswijzeprocedure aan de gemeenteraden.
5
is een erg positieve vertaling van wat de opstellers hebben aangereikt. Maar gelukkig heeft u in uw kadernota 2026 wel gehoor gegeven aan de wens om door te gaan waar de Avri al mee bezig is en ook doen wat de Avri heeft beloofd en daar ook in te prioriteren. Vanuit Culemborg vragen wij u ook daar concrete keuzes in te maken en ook duidelijk onderbouwd aan te geven welke onderdelen makkelijk doorgeschoven kunnen worden. Gezien de situatie waarin de gemeenten en de Avri als verlengstuk van de gemeenten zich bevinden mag de Avri vooral focus leggen op de optimalisatie van de basistaken. Bij het realiseren van een circulair ambachtscentrum in Medel vragen wij u dan ook vooral te kijken naar subsidies uit een regiodeal of andere mogelijke bronnen en de reguliere begroting maximaal te ontzien. Tevens suggereren we om de raden aan de voorkant actief te betrekken bij de conceptontwikkeling analoog aan de wijze waarop de houtskoolschets tot stand is gekomen.
voor de inwoners en in relatie tot de kosten en baten. Projecten uitstellen betekent ook dat milieudoelstellingen niet gehaald worden. Hoewel het lastig is te kwantificeren, zal het niet behalen van de milieudoelen op termijn kostenverhogend werken. Zoals hierboven is aangegeven zullen we bij de begroting 2026 voorstellen presenteren. Daarbij zullen we ook kijken naar de samenhang tussen lopende projecten, kostenbeheersing, serviceverlening en milieudoelstellingen. Via uw AB-lid heeft u invloed op de prioritering. Bij de voorbereiding voor realisering van Medel kijken we ook naar mogelijkheden voor subsidies. Een eerste toezegging voor subsidie is begin 2025 ontvangen. Ook hebben we een oproep gedaan aan raadsleden om deel te nemen aan een raadswerkgroep CA Medel. Deze raadsleden zullen we actiever betrekken bij de uitwerking van de plannen. De businesscase zal met een zienswijzeprocedure aan de raden ter beoordeling worden voorgelegd.
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Wij begrijpen dat er in 2025 een onderzoek gaat plaatsvinden naar Hierover worden gemeenten te zijner tijd over geïnformeerd. Bij het de voor- en nadelen van de invoering van één- en uitwerken van een eventueel onderzoek zijn alle opties nog open. meerpersoonshuishoudens. Daarmee wordt al gesuggereerd dat er onvoldoende differentiatie is, wij gaan er vanuit dat er goede aanwijzingen zijn om dit daadwerkelijk te onderzoeken. In uw onderzoek zouden wij graag zien dat de voor- en nadelen die onderzocht worden betrekking hebben op (a) effecten op aantal kg restafval (b) op de efficiency binnen de Avri en (c) financiële effecten in brede zin. Kwijtschelding Het lijkt alsof er een indicatie is dat afvalscheiding onder deze groep bewoners minder goed wordt gedaan. Is hier ook een goede onderbouwing van? Wij vragen ons namelijk af of deze groep inwoners met een financiële prikkel geholpen is om beter te gaan scheiden, wanneer het maximale bedrag van kwijtschelding verlaagt. Ons is namelijk nu niet duidelijk of voorgaande een verhoging of een verlaging van het maximale bedrag zal betekenen. Graag zouden we deze stelling en daaraan verbonden consequentie met cijfers onderbouwd zien.
Kwijtschelding In de kadernota is geen signaal afgegeven en wij hebben ook geen signalen ontvangen dat afvalscheiding onder deze groep bewoners minder goed wordt gedaan. De kwijtschelding voor het variabele tarief is tot een maximum bedrag (€ 25) beperkt. Dit bedrag is gebaseerd op het gemiddeld aantal aanbiedingen van de inwoners in Rivierenland. Inwoners die in aanmerking komen voor kwijtschelding behouden hiermee de prikkel om zo min mogelijk restafval aan te bieden.
Betrekken van raden In eerdere gesprekken met u vanuit Culemborg hebben wij aangegeven dat het betrekken van de raden voor ons een essentieel punt is om in de toekomst de verbinding met de Avri goed te kunnen
Betrekken van raden Tijdens de platformbijeenkomst in januari is voor CA Medel een oproep gedaan voor een raadswerkgroep en dit verzoek is ook naar de griffies uitgegaan. Ook bij de ontwikkeling van het grondstoffenplan gaan we
6
behouden. Wij zouden de komst van een raadswerkgroep/klankbordgroep dan ook zeer wenselijk vinden.
gemeenteraden actiever betrekken. We blijven de raadsleden ook volledig informeren op de platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Ook komen we op uitnodiging graag naar de gemeenteraden toe.
Slot Met deze zienswijze hopen wij een constructieve bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling van de Kadernota 2026 en zien wij uit naar een nauwe samenwerking bij de uitvoering van de bovenstaande stappen. Verder vertrouwen wij op een goed werkende gemeenschappelijke regeling, met de nadruk op het woord gemeenschappelijk. Wij vernemen graag uw reactie op de punten uit deze zienswijze. Rest ons nog u veel succes te wensen met het opstellen van de ontwerpbegroting 2026.
Slot We danken u voor uw zienswijze. Wij waarderen uw constructieve bijdrage en delen uw streven naar een nauwe samenwerking.
7
Gemeente
Maasdriel
Definitief, Kenmerk: 1116676 Datum brief: 30-01-2025
Op 15 november 2024 hebben wij de Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Avri (hierna: Avri) ontvangen. In uw begeleidende brief verzocht u ons om een zienswijze te geven op de Kadernota 2026, in deze brief geeft de raad van Maasdriel onze zienswijze op dit document.
Reactie Avri
1. Uitwerking Grondstoffenplan 2025 Het is essentieel dat het grondstoffenplan, dat in 2025 wordt opgesteld, zoveel mogelijk in samenspraak met de gemeenten wordt opgesteld. Hierbij is het dus van groot belang dat gemeenten tijdig en volledig geïnformeerd worden, zodat voldoende gelegenheid bestaat om inhoudelijke inbreng te leveren. Alleen door een transparant proces met heldere informatievoorziening kunnen wij als gemeenten bijdragen aan een effectief en toekomstbestendig grondstoffenplan.
Uitwerking Grondstoffenplan We gaan de gemeenteraden actief betrekken bij de ontwikkeling van het grondstoffenplan door dit te agenderen voor beeldvormende avonden. Ook zal het grondstoffenplan aan de raden worden voorgelegd met een zienswijzeprocedure.
2.Temporisering en focus op lopende projecten De ambitie om in 2026 verder te bouwen op lopende strategische projecten wordt gesteund. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat de deelnemende gemeenten hebben aangegeven voorlopig geen nieuwe initiatieven te willen starten, gezien de druk op capaciteit en middelen. De focus op het afmaken van reeds gestarte projecten zoals het circulair ambachtscentrum en het grondstoffenplan wordt daarom toegejuicht. Datagestuurd werken zal naar alle waarschijnlijk leiden tot meer efficiënte inzameling. Het effect hiervan is enerzijds een kostenbesparing, goed voor onze inwoners. Anderzijds kan het bijdragen aan reductie van gereden kilometers en zo aan minder CO2 uitstoot. Maasdriel hoopt, gelet op deze argumenten, op een snelle implementatie.
Temporisering en focus op lopende projecten De centrale boodschap in de kadernota is doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd. Zoals eerder aangegeven ligt onze focus op het halen van milieudoelstellingen met oog voor service voor de inwoners in relatie tot de kosten en baten.
3. Financiële bijdrage aan uw begroting De financiële druk op gemeenten door de herverdeling van het gemeentefonds en de zogenaamde ‘ravijnjaar’-effecten vanaf 2026 is zorgwekkend. Avri's inzet om een realistische begroting te hanteren en de kosten zo laag mogelijk te houden, wordt gewaardeerd. Het blijft echter van groot belang dat er rekening wordt gehouden met de bredere financiële uitdagingen waar gemeenten voor staan, zodat de afvalstoffenheffing niet verder stijgt en de belastingdruk op onze inwoners beperkt blijft.
Financiële bijdrage aan uw begroting Wij zijn ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt.
In 2024 zijn we gestart met de optimalisatie van onze routes. De komende
jaren worden alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit.
Daarbij hebben we uiteraard oog voor efficiency om kosten te reduceren. Zo zijn we in 2024 gestart met de optimalisatie van onze routes van papierinzameling en wordt in 2025 een vervolgslag gemaakt. Dit is een
8
continu proces waar we structureel op gaan inzetten. 4. Samenwerking en duurzame verwerking Het lopende onderzoek naar een samenwerkingsverband zoals met HVC voor de verwerking van afval wordt met belangstelling gevolgd. Het streven naar meer prijsstabiliteit en duurzame verwerking is een belangrijke stap in het realiseren van een circulaire economie. Maasdriel blijft graag nauw betrokken bij de besluitvorming rondom deze samenwerking, zodat zowel de financiële als de milieu-impact goed kan worden afgewogen. Samenwerking kan alleen voldoende effectief zijn als beide partijen elkaar zo vroeg mogelijk is het proces weten te vinden. Helaas moet worden geconstateerd dat dit nog steeds niet altijd als voldoende wordt ervaren op ambtelijk niveau. Wij vragen met klem hier in een verbetering op door te voeren.
Samenwerking en duurzame verwerking Inmiddels heeft het dagelijks bestuur van Avri besloten nu niet toe te treden tot HVC. Bij een positief besluit was er uiteraard een consultatieronde uitgevoerd. Om raadsleden goed te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. Op ambtelijk niveau werken we samen in het RBA. In het RBA worden ook deze onderwerpen besproken. Samen met de RBA-leden gaan we komend jaar de samenwerking verbeteren.
5. Uitdagingen in grondstoffenmarkten De ontwikkelingen op de grondstoffenmarkten brengt uitdagingen met zich mee, zoals druk op prijzen en afzetkanalen. Het belang van schone grondstofstromen en de inzet van afvalcoaches wordt erkend als een middel om deze uitdagingen het hoofd te bieden. De positieve evaluaties van deze initiatieven dienen verder te worden benut om kosten te beheersen en de afvalstoffenheffing te stabiliseren.
Uitdagingen in grondstoffenmarkten Deze uitdagingen ziet Avri ook en wij merken de druk op de prijzen en afzetkanalen. Om de milieudoelstellingen te halen blijven we inzetten op schonere grondstoffen.
6. Afschaffing stortplaatstoelage en vooruitzicht op kostenstijging De afschaffing van de stortplaatstoelage van €12 per aansluiting is een positief signaal naar de inwoners. Tegelijkertijd zijn er aanzienlijke investeringen te verwachten, gezien de ontwikkelingen op dit gebied. De investeringen in onder andere Medel en de verwachte uitkomsten van het nieuwe grondstoffenplan zullen waarschijnlijk leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing. Het DB wordt verzocht om een analyse op te stellen van de verwachte kostenstijgingen en deze ter besluitvorming voor te leggen aan het AB. Een mogelijke (gehele of gedeeltelijke) teruggave van het genoemde bedrag kan dan in een bredere context worden afgewogen, ter voorkoming van een forse stijging van de kosten in latere jaren. Hoewel het verlagen of afschaffen van de stortplaatstoelage van €12 op termijn een positief signaal naar de inwoners zou zijn, lijkt het verstandiger om deze middelen voorlopig niet terug te geven. Gezien de onzekerheden en de verwachte kostenstijgingen door investeringen in de modernisering van milieustraten, adviseren wij om deze €12 te reserveren als buffer. Dit voorkomt een mogelijke toekomstige stijging van de afvalstoffenheffing en zorgt voor financiële stabiliteit.
Afschaffing stortplaatstoelage en vooruitzicht op kostenstijging Wij hebben verschillende reacties ontvangen waarvan het merendeel de voorkeur heeft voor direct teruggeven en een kleiner deel de voorkeur uitspreekt voor het vormen van een voorziening. We komen te zijner tijd met een concreet voorstel hierover.
Uw verzoek om te komen om een analyse op te stellen van de verwachte kostenstijging nemen we mee met de begroting 2026. We zullen een aantal voorstellen presenteren waarin we ingaan op de beleidsmatige implicaties. Bij het opstellen van de voorstellen maken we graag gebruik van de inbreng van uw gemeente. De voorstellen zullen besproken worden in het dagelijks en algemeen bestuur. Het Algemeen Bestuur maakt vervolgens keuzes die in de begrotingswijzing 2026 worden verwerkt.
9
7. Onderzoek naar afschrijfmethoden De voorgestelde herziening van de afschrijvingstermijnen voor materieel is een positieve stap om kosten voor onderhoud en verstoring van dienstverlening te beperken. Wij vragen tijdig te worden geïnformeerd over de gevolgen voor de kapitaallasten.
Onderzoek naar afschrijfmethoden We informeren onze gemeenten tijdig over de gevolgen. Vooralsnog verwachten we per saldo slechts beperkte financiële effecten op de begroting.
8. Aansluiten nieuwe gemeenten De mogelijke uitbreiding van afvalinzameling naar omliggende gemeenten vanaf 2026 biedt kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Maasdriel gelooft in de kracht van regionale samenwerking. Hierom staan wij in beginsel positief tegenover deze ontwikkeling.
Aansluiten nieuwe gemeenten We zijn blij met uw ondersteuning van onze visie om te kijken naar verdere samenwerken. We zullen de raden blijven informeren over en betrekken bij deze ontwikkeling.
9. Toekomstige Tariefstructuren voor één- en meerpersoonshuishoudens Het onderzoek naar differentiatie in de afvalstoffenheffing tussen éénen meerpersoonshuishoudens kan naar onze mening leiden tot een rechtvaardigere tariefstructuur.
Toekomstige Tariefstructuren voor één- en meerpersoonshuishoudens Hierover worden gemeenten te zijner tijd over geïnformeerd. Bij het uitwerken van een eventueel onderzoek zijn alle opties nog open.
Met deze zienswijze hopen wij een constructieve bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling van de Kadernota 2026 en zien wij uit naar een nauwe samenwerking bij de uitvoering van de bovenstaande stappen.
Dank voor uw zienswijze. Wij waarderen uw constructieve bijdrage en zien uit naar een nauwe samenwerking
10
Gemeente
Neder – Betuwe
Definitief Kenmerk: Z/24/105148/ 233157 Datum brief 03-02-2025
Op 15 november heeft u ons de Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Avri (hierna Avri) toegestuurd. Dank u voor de helderheid en volledigheid van het document. In de kadernota worden de richtlijnen voor de begroting en de koers van Avri voor de periode 2026 tot en met 2029 weergegeven. Op basis van het document dienen we de volgende zienswijze in:
Reactie Avri
Financiële situatie van gemeenten Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling doen wij u hierbij een inhoudelijke zienswijze toekomen, voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeenten. Het betreft een collectieve zienswijze, van meerdere gemeenten in de regio Rivierenland.
Financiële situatie van gemeenten Wij zijn ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt.
De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeenten bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan.
Daarbij hebben we uiteraard oog voor efficiency om kosten te reduceren. Zo zijn we in 2024 gestart met de optimalisatie van onze routes van papierinzameling en wordt in 2025 een vervolgslag gemaakt. Dit is een continu proces waar we structureel op gaan inzetten. De komende jaren
We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en toekomstbestendige regio. Daarbij hanteren we als kader een lagere afvalstoffenheffing van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere afvalstoffenheffing vanaf 2028. Hoewel de hoogte van de afvalstoffenheffing niet direct drukt op de gemeentelijke begroting zelf, is het belangrijk dat de kosten voor de inwoners op het gebied van afvalinzameling en – verwerking lager worden. Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken.
worden alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit. Uw verzoek om te komen tot voorstellen voor kostenreductie nemen we mee met de begroting 2026. We zullen een aantal voorstellen presenteren waarin we ingaan op de beleidsmatige implicaties. Bij het opstellen van de voorstellen maken we graag gebruik van de inbreng van uw gemeente. De voorstellen zullen besproken worden in het dagelijks en algemeen bestuur. Het Algemeen Bestuur maakt vervolgens keuzes die in de begrotingswijzing 2026 worden verwerkt.
We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen heeft voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw
11
gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026. Hierover gaan we graag met u in gesprek. Inhoudelijke punten Inhoudelijke punten Prioriteit geven aan projecten Gezien de eerder genoemde context en de huidige situatie van Avri begrijpen wij dat de centrale boodschap van de kadernota 2026 is: voortbouwen op de huidige activiteiten en het nakomen van beloftes. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk om aandacht te besteden aan de projecten die Avri momenteel uitvoert of van plan is op te starten. Wij vragen daarom om een duidelijke uitwerking van de strategische agenda, zodat de raden kunnen prioriteren in de begroting. Het opstellen van een lijst met scenario’s, inclusief een advies van Avri, kan hierbij helpen. Ook vragen wij expliciet een apart advies en aparte scenario’s voor het realiseren van een Circulair Ambachtscentrum op bedrijventerrein Medel.
Daarin zouden wij het op prijs stellen dat de volgende zaken aan bod komen: • houdbaarheid huidige milieustraat, wat kost doorgaan ons? • een minimale versie van het Circulair Ambachtcentrum; • het realiseren van een Circulair Ambachtscentrum in fases; Wij stellen voor om een overzicht te maken van projecten, vergelijkbaar met de lijst in de kadernota, waarbij per project wordt aangegeven wat de financiële impact is (wat kost het?) en welke prioriteit Avri eraan geeft voor de komende jaren. Een compacte en gerichte lijst kan bijdragen aan kostenbesparingen en een betere focus. De raden kunnen hun voorkeurscenario met u delen via de zienswijze op de begroting 2026.
Prioriteit geven aan projecten De centrale boodschap in de kadernota is doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd. Zoals eerder aangegeven ligt onze focus op het halen van milieudoelstellingen met oog voor de service voor de inwoners en in relatie tot de kosten en baten. Projecten uitstellen betekent ook dat milieudoelstellingen niet gehaald worden. Hoewel het lastig is te kwantificeren zal het niet behalen van de milieudoelen op termijn kostenverhogend werken. Logistiek en Arbo-technisch zijn de huidige milieustraten niet meer geschikt. Met de recente ingrepen geeft het enige verlichting maar geen structurele oplossingen. Over de realisatie van een circulair ambachtscentrum worden de gemeenten nog uitgebreid geïnformeerd.
Zoals hierboven is aangegeven zullen we bij de begroting 2026 voorstellen presenteren. Daarbij zullen we ook kijken naar de samenhang tussen lopende projecten, kostenbeheersing, serviceverlening en milieudoelstellingen. De voorstellen zullen besproken worden in het dagelijks en algemeen bestuur. Het Algemeen Bestuur maakt vervolgens keuzes die in de begrotingswijzing 2026 worden verwerkt. Via uw AB-lid heeft u invloed op de prioritering.
Overdracht stortplaats De mogelijkheid bestaat dat in 2026 de overdracht van de stortplaats aan de provincie in beeld komt en daardoor de afvalstoffenheffing met € 12 of een lager bedrag verlaagd kan worden. In dat geval verwachten wij nog steeds dat Avri met scenario’s komt die tot een verlaging van de afvalstoffenheffing leidt met de hierboven genoemde percentages.
Overdracht stortplaats Wij hebben verschillende reacties ontvangen waarvan het merendeel de voorkeur heeft voor direct teruggeven en een kleiner deel de voorkeur uitspreekt voor het vormen van een voorziening. We komen te zijner tijd met een concreet voorstel hierover.
Toetreding tot HVC Inmiddels is duidelijk dat er besloten is dat er geen toetreding plaatsvindt van de Avri naar HVC. Echter: wij blijven benadrukken dat de gemeenteraden tot nu toe onvoldoende betrokken zijn bij dit
Toetreding tot HVC Om raadsleden goed te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of
12
proces, ondanks onze eerdere verzoeken in zienswijzen. Voor een belangrijke beslissing als deze vinden wij het indienen van een zienswijze niet voldoende. Dit betreuren wij ten zeerste. Wij verzoeken u met klem om in trajecten/projecten waar de betrokkenheid van de raden op enig moment gewenst/vereist is hierover in een vroegtijdig stadium in gesprek te gaan met de griffiers van de deelnemende gemeenten.
financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. Ons doel is te allen tijde om u goed te informeren en aangehaakt te houden op belangrijke politieke of financiële besluitvormingsdossiers. Over de wijze en het moment waarop gaan we graag met u in gesprek.
Cirtex Wij maken ons zorgen over de financiële situatie van Cirtex, mede door ontwikkelingen op de wereldmarkt voor grondstoffen en de kwaliteit van het ingezamelde textiel in onze regio. Hoewel in de kadernota staat dat er in 2026 een evaluatie zal plaatsvinden, vinden wij het noodzakelijk om al in het voorjaar van 2025 een tussentijdse evaluatie te houden. Een dergelijke evaluatie helpt om bij de voorbereiding van de conceptbegroting 2026 tijdig rekening te houden met mogelijke aanpassingen. Bovendien biedt dit de raden een beter inzicht in de kosten en baten van Cirtex, zeker met het oog op de afronding van de pilot. Wij verzoeken u daarom deze evaluatie tijdig te plannen en de uitkomsten met de raden te delen. Dit stelt de raden in staat om, indien nodig, tijdig in te grijpen en bij te sturen om Cirtex tot een succes te maken. Het is belangrijk om te voorkomen dat we aan het einde van de pilot tot de conclusie moeten komen dat eerder ingrijpen noodzakelijk was geweest.
Cirtex Vervuiling van specifiek de textiel grondstoffenstroom is inderdaad zorgelijk. Deze ontwikkeling is landelijk en met deze situatie hadden we met een andere sorteerder ook te maken gehad. Avri neemt extra maatregelen om de vervuiling tegen te gaan. In de businesscase van Cirtex is rekening gehouden met aanloopverliezen in de pilotjaren 2023 t/m 2026. Intussen heeft Cirtex maatregelen getroffen. Ondanks de vervuiling levert ons textiel dankzij Cirtex ons nog steeds een voordeel op. Een voordeel niet alleen in geld maar ook voor de werkgelegenheid van kwetsbare groepen. We houden vast aan de planning zodat we ook voldoende en goede data hebben voor een evaluatie. Cirtex werkt aan een vernieuwde business case gebaseerd op het creëren van deze maatschappelijke meerwaarde voor de pilotjaren 2025 en 2026. Aangezien dit een verandering is in de dekking van de exploitatie Cirtex doorlopen Avri en Werkzaak dit voorjaar de gebruikelijke bestuurlijke route met een zienswijzeprocedure aan de gemeenteraden.
Paslezers op textielcontainers Paslezers op textielcontainers In het begin van 2024 is gesproken over het plaatsen van paslezers op Een voorstel hiervoor is geagendeerd voor het AB van 10 mei 2025. textielcontainers. In oktober heeft wethouder Van Someren tijdens het AB navraag gedaan naar de status van dit voorstel. Wij verzoeken u om dit voorstel zo spoedig mogelijk uit te werken, met als doel de kwaliteit van de afvalstromen te verbeteren. Daarnaast zien wij graag dat de implementatie van deze paslezers wordt opgenomen in de begroting, zodat dit plan structureel kan worden gerealiseerd. Tenslotte vertrouwen wij erop dat Avri onze zienswijze verwerkt in haar Wij nemen uw zienswijze zorgvuldig mee bij de uitwerking van de conceptbegroting 2026 en wij zien de verdere samenwerking met conceptbegroting 2026. Ook wij kijken met vertrouwen uit naar een vertrouwen tegemoet in 2025. constructieve samenwerking.
13
Gemeente
Tiel
Definitief Kenmerk: Datum brief: 6 febr 2025
In goede orde ontvingen wij op 18 november 2024 uw kadernota 2026. Met deze brief informeert u de gemeenteraden op hoofdlijnen over de ontwikkelingen en het beleid voor het jaar 2026, vertaald naar de financiële effecten.
Reactie Avri
Financiële situatie van gemeenten Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling doen wij u hierbij een inhoudelijke zienswijze toekomen, voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeenten. Het betreft een collectieve zienswijze, van de meeste gemeenten in de regio Rivierenland.
Financiële situatie van gemeenten Wij zijn ons terdege bewust van de financiële situatie bij de gemeenten, zoals u omschrijft. In ons Koersplan hebben we met elkaar de acties bepaald die nodig zijn om de regionale milieudoelstellingen te halen. Bij het opstellen van onze begroting is een realistische raming voor al onze kosten en ontvangsten altijd het uitgangspunt.
De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeenten bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan.
Daarbij hebben we uiteraard oog voor efficiency om kosten te reduceren. Zo zijn we in 2024 gestart met de optimalisatie van onze routes van papierinzameling en wordt in 2025 een vervolgslag gemaakt. Dit is een continu proces waar we structureel op gaan inzetten. De komende jaren
We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en toekomstbestendige regio. Daarbij hanteren we als kader een lagere afvalstoffenheffing van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere afvalstoffenheffing vanaf 2028. Hoewel de hoogte van de afvalstoffenheffing niet direct drukt op de gemeentelijke begroting zelf, is het belangrijk dat de kosten voor de inwoners op het gebied van afvalinzameling en – verwerking lager worden. Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken.
worden alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit. Uw verzoek om te komen tot voorstellen voor kostenreductie nemen we mee met de begroting 2026. We zullen een aantal voorstellen presenteren waarin we ingaan op de beleidsmatige implicaties. Bij het opstellen van de voorstellen maken we graag gebruik van de inbreng van uw gemeente. De voorstellen zullen besproken worden in het dagelijks en algemeen bestuur. Het Algemeen Bestuur maakt vervolgens keuzes die in de begrotingswijzing 2026 worden verwerkt.
We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen kan hebben voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de
14
conceptbegroting 2026. Hierover gaan we graag met u in gesprek. Inhoudelijke punten Hieronder volgt een aantal inhoudelijk punten waarop wij onze zienswijze willen geven.
Inhoudelijke punten
Prioritering in projecten We begrijpen dat, gezien bovengenoemde situatie en de situatie van Avri, de centrale boodschap van de kadernota 2026 Avri is: doorgaan waarmee Avri bezig is en doen wat Avri heeft beloofd. Daarnaast hebben de meeste deelnemende gemeenten het signaal afgegeven om te temporiseren en voorlopig geen nieuwe initiatieven te willen starten. Het valt op dat in de kadernota desondanks redelijk veel nieuwe ontwikkelingen en projecten staan. Daarom willen we aandacht vragen voor de projecten waarmee Avri op dit moment bezig is of nog op zal pakken. In de scenario’s waarom hierboven verzocht is, verwachten wij ook dat Avri bekijkt welke projecten minder prioriteit hebben en daarom doorgeschoven kunnen worden naar de toekomst. Daarbij valt te denken aan de nieuwe milieustraat op Medel. Graag ontvangen wij van Avri bij de genoemde scenario’s een analyse van de eventuele opbrengsten en kosten (niet alleen in financieel maar ook in milieu-opzicht) van het doorschuiven van bepaalde projecten.
Prioritering in projecten De centrale boodschap in de kadernota is doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd. Zoals eerder aangegeven ligt onze focus op het halen van milieudoelstellingen met oog voor de service voor de inwoners en in relatie tot de kosten en baten. Projecten uitstellen betekent ook dat milieudoelstellingen niet gehaald worden. Hoewel het lastig is te kwantificeren zal het niet behalen van de milieudoelen op termijn kostenverhogend werken.
Nascheiding Bij de bespreking van de gemeentelijke begroting 2025 hebben wij besloten om de rekenkamer te vragen een onderzoek uit te voeren naar nascheiding, dat wil zeggen het nascheiden van PMD (Plastic, Metaal en Drinkpak) uit restafval. Wij verwachten niet dat dit onderzoek op tijd, dat wil zeggen voor het opstellen van de programmering en dus de concept-begroting 2026, afgerond zal worden. Toch vragen wij u om hierover mee te denken en hieraan mee te werken.
Nascheiding Ondanks dat er al veel onderzoek is gedaan naar de voor- en nadelen van bron- of nascheiding en de resultaten van het recente onderzoek in Tiel naar de milieu- en financiële resultaten van nascheiding pmd (in 2022) werken we hier uiteraard aan mee. In het op te stellen grondstoffenplan zullen alle afval- en grondstofstromen en methoden aan bod komen.
Stortplaatstoelage afvalstoffenheffing en vooruitzicht op kostenstijging De mogelijkheid bestaat dat in 2026 de overdracht van de stortplaats aan de provincie in beeld komt en dat daardoor de afvalstoffenheffing met € 12 (of minder) per aansluiting verlaagd kan worden. Dat is op zich een positief signaal naar onze inwoners. Tegelijkertijd zijn er aanzienlijke investeringen te verwachten, gezien de ontwikkelingen op het gebied van afvalinzameling en -verwerking. Zo kunnen de verwachte uitkomsten van het nieuwe grondstoffenplan leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing. Op de eerste plaats willen wij graag geïnformeerd worden over de stand van zaken over de mogelijke overdracht van de stortplaats en over de standaardisering van de rekenrente landelijk (voor alle
Stortplaatstoelage afvalstoffenheffing en vooruitzicht op kostenstijging Wij hebben verschillende reacties ontvangen waarvan het merendeel de voorkeur heeft voor direct teruggeven en een kleiner deel de voorkeur uitspreekt voor het vormen van een voorziening. We komen te zijner tijd met een concreet voorstel hierover.
Zoals hierboven is aangegeven zullen we bij de begroting 2026 voorstellen presenteren. Daarbij zullen we ook kijken naar de samenhang tussen lopende projecten, kostenbeheersing, serviceverlening en milieudoelstellingen. Via uw AB-lid heeft u invloed op de prioritering.
15
provincies). Daarnaast vragen wij u om een analyse op te stellen van de verwachte kostenstijgingen van de ontwikkelingen die in de kadernota onder paragraaf 4 bij het programma Afval genoemd worden, en deze in de vorm van een aantal scenario’s ter besluitvorming voor te leggen aan het AB. Een mogelijke (gehele of gedeeltelijke) teruggave van het genoemde bedrag van € 12 kunnen wij dan in een bredere context afwegen ter voorkoming van een forse stijging van de afvalstoffenheffing in latere jaren. Datagestuurd werken In de kadernota 2026 geeft u aan dat u in 2026 verder wilt bouwen aan een efficiëntere, datagedreven en gebruiksvriendelijke manier van werken. Wij ondersteunen uw inzet op datagestuurd werken, omdat dit waarschijnlijk zal leiden tot een efficiëntere inzameling. Het effect hiervan is enerzijds een kostenbesparing die kan leiden tot een verlaging van de afvalstoffenheffing. Anderzijds kan dit bijdragen aan een reductie van gereden kilometers en dus aan minder CO2 uitstoot. Gezien deze argumenten, dringen wij aan op een snelle implementatie.
Datagestuurd werken (Optimaliseren containerbeheer) In 2024 zijn we gestart met de optimalisatie van onze routes. In 2026 zijn
alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit.
Grondstoffenplan Grondstoffenplan Het Grondstoffenplan zal in 2025 opgesteld worden en in 2026 zal In het op te stellen grondstoffenplan zullen alle afval- en grondstofstromen daaraan uitvoering gegeven worden. Wij verzoeken u dringend om in aan bod komen. het Grondstoffenplan de inzameling van grondstoffen in de hoogbouw (mede naar aanleiding van een motie uit 2020 over PMD-inzameling in de hoogbouw van onze raad) een prominente plek te geven. Uiteraard gaan we ervan uit dat, gezien het bovenstaande, ook nascheiding in het Grondstoffenplan aan bod komt. Tenslotte spreekt u in de kadernota van wettelijke en niet-wettelijke taken. Graag willen wij in het grondstoffenplan geïnformeerd worden over van welke nietwettelijke taken in het kader van grondstoffen sprake is. Cirtex Wij maken ons, gezien de ontwikkelingen op de wereldmarkt van grondstoffen en de vervuiling van het in onze regio ingezamelde textiel, zorgen over de financiële situatie van Cirtex. In de kadernota wordt aangegeven dat er in 2026 een evaluatie wordt gehouden. Vanwege onze zorgen vragen wij u om in het vroege voorjaar van 2025 een tussentijdse evaluatie op o.a. maatschappelijke meerwaarde en financiële uitgangspunten te houden, zodat bij het opstellen van de concept-begroting 2026 hiermee rekening gehouden kan worden.
Cirtex Vervuiling van specifiek de textiel grondstoffenstroom is inderdaad zorgelijk. Deze ontwikkeling is landelijk en met deze situatie hadden we met een andere sorteerder ook te maken gehad. Avri neemt extra maatregelen om de vervuiling tegen te gaan. In de businesscase van Cirtex is rekening gehouden met aanloopverliezen in de pilotjaren 2023 t/m 2026. Intussen heeft Cirtex maatregelen getroffen. Ondanks de vervuiling levert ons textiel dankzij Cirtex ons nog steeds een voordeel op. Een voordeel niet alleen in geld maar ook voor de werkgelegenheid van kwetsbare groepen. We houden vast aan de planning zodat we ook voldoende en goede data hebben voor een evaluatie.
16
Cirtex werkt aan een vernieuwde business case gebaseerd op het creëren van deze maatschappelijke meerwaarde voor de pilotjaren 2025 en 2026. Aangezien dit een verandering is in de dekking van de exploitatie Cirtex doorlopen Avri en Werkzaak dit voorjaar de gebruikelijke bestuurlijke route met een zienswijzeprocedure aan de gemeenteraden. Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) en Toezicht & Handhaving (T&H) De hierboven genoemde vermindering van kosten voor 2026, 2027, 2028 en verdere jaren gelden ook voor de IBOR-uitvoeringskosten. In de brief van het college van oktober 2024 hebben wij u gevraagd om bij het aanbieden van uw Kadernota 2026 aan te geven: Welke efficiëntiemaatregelen u nog kunt doorvoeren; Welke kosten op overhead en bedrijfsvoering kunnen worden verlaagd; Welke niet-wettelijke taken u voor de gemeenten uitvoert. Hoewel u in de Kadernota 2026 geen uitwerking van bovenstaande punten hebt gepresenteerd, gaan we ervan uit dat u dit in de conceptbegroting 2026 wel zult doen voor IBOR. Dan willen we ook inzicht krijgen in de effecten van het terugnemen van een aantal IBOR-taken door de gemeente Neder Betuwe. Dit overhevelen van taken naar Neder-Betuwe kan invloed hebben op de overhead. Daarnaast hebben wij de intentie uitgesproken om de BOAtaken in eigen beheer van de gemeente Tiel uit te voeren hetgeen ook consequenties kan hebben voor de overhead.
Daarmee vormen beide punten een risico voor de gemeentelijke bijdrage. Wij verzoeken u daarom dan ook hieraan aandacht te besteden in de conceptbegroting 2026.
Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) en Toezicht & Handhaving (T&H) De werkzaamheden die we uitvoeren voor IBOR en Toezicht & Handhaving zijn gebaseerd op de opdracht die de gemeente geeft. Dit betekent dat gemeenten zelf besluiten of ze wel of niet bezuinigen op deze taken. Wanneer taken worden teruggenomen door andere gemeenten, zoals Neder-Betuwe, worden de frictiekosten die hieruit voortvloeien in rekening gebracht bij de gemeente. Dit heeft geen effect op de begroting voor uw gemeente.
Betrekken van raden bij belangrijke besluiten Zienswijze en business case Last but not least willen wij aandacht vragen voor het betrekken van de raden bij belangrijke besluiten. In de nieuwe Gemeenschappelijke regeling is opgenomen dat voorafgaand aan alle besluiten van het algemeen bestuur die een aanzienlijk politiek of financieel belang hebben, een zienswijze gevraagd wordt aan de raden van de betrokken gemeenten. Dat betekent o.i. dat het DB over de afvalinzameling voor andere gemeenten en over de herziening van afschrijvingstermijnen een zienswijze aan ons als raad vraagt. Dit zijn immers zaken die een aanzienlijk financieel belang hebben. Om een goede zienswijze te kunnen geven is het van belang om over deze onderwerpen een business case te ontvangen met de kosten en opbrengsten daarvan zowel op maatschappelijk als financieel gebied. Hierdoor wordt duidelijk wat de aanpak daarvan financieel (ook voor de hoogte van de afvalstoffenheffing) betekent. Wanneer een
Betrekken van raden bij belangrijke besluiten / Platformbijeenkomst en zienswijze niet altijd voldoende/ Betrekken van raden opnemen in conceptbegroting 2026 Om raadsleden goed te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we inderdaad platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. Bij de ontwikkeling van het CA Medel gaan we raadsleden actiever betrekken. We hebben reeds een oproep gedaan voor raadsleden om zich aan te melden voor een raadswerkgroep. Ook komt dit onderwerp vaker terug op onze bijeenkomsten en gaan we op uitnodiging ook langs bij gemeenteraden. Voor het grondstoffenplan komen we bij de raden langs in beeldvormende vergaderingen en met een zienswijze procedure. Op deze manier kunnen we zowel het RBA als de raden actiever te betrekken.
17
businesscase over deze onderwerpen aan de raden voorgelegd wordt, De actie het betrekken van gemeenteraden is ook opgenomen in ons dan kunnen zij die inhoudelijk bespreken en op basis daarvan Strategisch Koersplan. In deze lijn zullen we dit ook oppakken. aangeven of zij wel of niet akkoord gaan met de uitvoering daarvan. Het gaat hierbij ook om de projecten die in paragraaf 4 van de kadernota genoemd worden. Platformbijeenkomst en zienswijze niet altijd voldoende Bij het traject dat tot besluitvorming over HVC leidt, zijn de raden niet (voldoende) betrokken geweest. Bij een dergelijk belangrijk besluit is alleen de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze of tot het verkrijgen van informatie tijdens een platformbijeenkomst ons inziens niet voldoende. Het is essentieel dat dergelijke plannen zoveel mogelijk in samenspraak met de gemeenten worden opgesteld. Hierbij is het belangrijk dat gemeenten tijdig en volledig geïnformeerd worden, zodat voldoende gelegenheid bestaat om een inhoudelijke inbreng te leveren. Alleen door een transparant proces met heldere informatievoorziening kunnen wij als gemeenten bijdragen aan effectieve en toekomstbestendige plannen. Datzelfde geldt voor het grondstoffenplan.
Platformbijeenkomst en zienswijze niet altijd voldoende Inmiddels heeft het dagelijks bestuur van Avri besloten nu niet toe te treden tot HVC. Bij een positief besluit was er uiteraard een consultatieronde uitgevoerd. Om raadsleden goed te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. Op ambtelijk niveau werken we samen in het RBA. In het RBA worden ook deze onderwerpen besproken. Samen met de RBA-leden gaan we komend jaar de samenwerking verbeteren.
Betrekken van raden opnemen in concept-begroting 2026 In het Programma Bestuur en Beleid in de kadernota noemt u dat de uitkomsten van het onderzoek naar de besturingsstructuur in 2025 bekend zullen zijn. Wij willen overigens benadrukken dat ook bij dit onderwerp de raden nauw betrokken moeten worden. In de kadernota staat ook dat er in 2026 uitvoering gegeven gaat worden aan de over de besturingsstructuur genomen besluiten. Datzelfde moet volgens ons over het betrekken van de raden opgenomen worden in de concept-begroting 2026: hierover moeten in 2025 afspraken gemaakt worden qua proces en soort besluiten en die kunnen dan vanaf 2026 uitgevoerd worden.
Betrekken van raden opnemen in concept-begroting 2026 Om raadsleden goed te informeren en betrekken bij de besluitvorming van het algemeen bestuur organiseren we platformbijeenkomsten en raadsinformatieavonden. Voor onderwerpen met een aanzienlijk politiek of financieel belang vragen we gemeenteraden om een zienswijze. De actie het betrekken van gemeenteraden is ook opgenomen in ons Strategisch Koersplan. In deze lijn zullen we dit ook oppakken.