Conceptbegroting 2025 Werkzaak Rivierenland
Tekst van het document
begroting 2025 meerjarenraming 2026-2028
2
1 Inhoud 1 2 3 4 5
6
7
8
Inhoud Voorwoord Bestuurlijke samenvatting Doelstellingen Programma’s 5.1 Programma bestuur en beleid 5.2 Programma participatie 5.3 Programma Wet sociale werkvoorziening 5.4 Programma beschut werk 5.5 Programma inkomensvoorziening 5.6 Overhead 5.7 Algemene dekkingsmiddelen Financiële begroting 6.1 Uitgangspunten begroting 6.2 Vennootschapsbelasting 6.3 Onvoorzien 6.4 Geprognosticeerde balans 6.5 Reserves en voorzieningen 6.6 Meerjareninvesteringsoverzicht 6.7 Incidentele baten en lasten Paragrafen 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 7.2 Financiering 7.3 Onderhoud kapitaalgoederen 7.4 Bedrijfsvoering 7.5 Verbonden partijen Bijlagen 8.1 Bijlage 1: Gemeentelijke bijdrage 8.2 Bijlage 2: Begroting per taakveld 8.3 Bijlage 3: Lijst met afkortingen
3 5 6 10 12 12 18 24 26 28 32 34 36 37 40 40 41 42 42 43 46 46 54 56 57 61 66 66 70 71
Succes verhalen Marieke heeft via Werkzaak mbo-niveau 2 diploma Werk versterkt herstel Medewerker met tablet In één oogopslag Gemeenten zijn inclusief werkgever Mick redt bananen van de prullenbak
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
11 23 35 44 60 65
3
Strategische keuze Meerjarenbeleidsplan:
“De groeiende groep mensen in kwetsbare posities doet mee. We zetten het juiste instrument in op het juiste moment. We hebben voldoende werkplekken waar mensen zich ontwikkelen met passende begeleiding. De werkplekken variëren in werksoorten en zijn verspreid over de regio.”
4
2 Voorwoord Beste lezer, Werkzaak Rivierenland voert voor de Rivierenlandse gemeenten de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening effectief uit. Zo geven we invulling aan de Nederlandse ambitie voor een inclusieve arbeidsmarkt. Ook in 2025 willen we dat vele inwoners van jullie gemeenten via onze dienstverlening weer meedoen, zich ontwikkelen, waardevol zijn voor werkgevers en positief bijdragen aan de maatschappij. De win-win-win voor werkzoekenden, werkgevers en gemeenten noemen we dat in ons Meerjarenbeleidsplan 2024-2027.
Een nobele en moeilijke taak Primair opereren we in het sociaal domein. We kunnen ons werk alleen goed uitvoeren als we de raakvlakken met vele andere domeinen benutten. Denk aan bestaanszekerheid, onderwijs, migratie, economische zaken en het vestigingsbeleid voor werkgevers. En voor de uitvoering zien wij kansen in innovatie, technologie en de nieuwe economie die circulair en inclusief is. Samenleven is samenwerken Het zijn werkwoorden die wederkerigheid vereisen: iets voor elkaar over hebben. Wie zorgt voor wie? Is het de taak van werkgevers of de overheid om voor de mensen te zorgen? Of ligt deze taak bij ons allemaal, als samenleving? Ik neig naar het laatste. Waarom? Omdat ik mensen zag opbloeien en groeien als we samenwerkten en de verschillende domeinen doorkruisten. We hebben in Rivierenland bestuurders, politici en werkgevers met een bewonderenswaardige betrokkenheid bij de inclusieve arbeidsmarkt. Tegelijk zijn er werkgevers die kwetsbaren in een businessmodel plaatsen. Is dit verkeerd? Ik aarzel. Begin 2024 inspireerde de 85-jarige organisatiedeskundige Henry Mintzberg mij tijdens een bijeenkomst. Hij benadrukte het belang van contact tussen organisaties én de samenleving. Luisteren naar elkaar. Wat heeft de ander nodig om zijn werk goed te doen? En in een bredere context over meerdere domeinen heen: wat heeft de ander nodig voor een menswaardig bestaan?
Deze vragen zijn groots, het antwoord is eenvoudig: balans Balans tussen marktwerking en individualisme, tussen zorg en controle door de staat. Kijk naar de Verenigde Staten en China. Beide uitersten zijn wat mij betreft niet de weg. Ergens daartussen ligt de juiste koers. Met een balans tussen bedrijven en organisaties waarbij politiek en uitvoering in één hand gaan om te zorgen voor de inwoners. Zo’n organisatie is Werkzaak. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ziet Werkzaak als voorbeeld voor vele gemeenten. Dat siert Rivierenland. In 2025 is er veel te doen Laten we in 2025 samenwerkend, domeinen overstijgend, goed naar elkaar luisterend vooruit blijven bewegen. En de win-win-win voor werkzoekenden, werkgevers en gemeenten blijven voeden. Er is veel te doen. Hoe kunnen we bijvoorbeeld (minima)aanvragen simpel maken en (speciaal voor de wethouders economie) heel breed inzetten op circulair- en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Investeren we verder in technologie om de dienstverlening te verbeteren voor onze inwoners? Geven we invulling aan de toekomst van het sociaal werkbedrijf waarbij we ook andere doelgroepen kunnen ondersteunen zoals inwoners die gedeeltelijk afgekeurd zijn voor hun oude werkzaamheden, of jongeren die tussen wal en schip vallen? Er is nog veel te doen voor de inwoners die nu niet mee kunnen doen, daar hebben we elkaar wel voor nodig.
Elfriede Boer, directeur Werkzaak Rivierenland
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
5
3 Bestuurlijke samenvatting Iedereen doet mee is onze ambitie Onze ambitie is: Iedereen doet mee in de samenleving. Daar gelooft Werkzaak Rivierenland in. We begeleiden mensen bij het vinden en behouden van werk. Want iedereen verdient een kans. Wij versterken werkzoekenden, medewerkers en werkgevers bij het ontdekken, benutten en vergroten van talenten. We luisteren aandachtig en bepalen samen de beste route naar werk. Dat zorgt voor een win-win-win, voor werkzoekenden, werkgevers en de gemeenten. Tijdens de strategische sessie van het algemeen bestuur in maart 2024 zijn de volgende speerpunten benoemd: 1. Meerdere doelgroepen bedienen (zoals vso pro jongeren, statushouders, WW, Wia). Onderzoek toont aan dat investeren in deze groepen lonend is. Het leidt tot een besparing op de uitkering, structureel ongeveer 16.000 euro en een besparing op de zorgkosten, Wmo, veiligheid en bijzondere bijstand, structureel 4.000 tot 6.000 euro. Zie hiervoor het rapport van Berenschot MKBA Loonkostensubsidie op hun site of die van Cedris of Divosa. 2. Verkennen of Werkzaak zelf mensen in dienst kan nemen. 3. Verkennen uitbreiding ondernemerschap (bijvoorbeeld zoals Cirtex). Bovenstaande speerpunten vinden we als bestuur belangrijk en nemen we mee in de gesprekken naar de raad.
Belangrijke activiteiten waar we in 2025 aan gaan werken, doorontwikkelen of continueren worden hieronder samengevat. Stabiele financiële basis Wij bieden bestaanszekerheid aan mensen die niet in staat zijn werk te verrichten waarmee ze volledig in hun bestaan kunnen voorzien. Dit gebeurt in verschillende vormen van uitkeringen. Het verstrekken van een uitkering gebeurt langdurig bij een vrijstelling van de arbeidsplicht of tijdelijk als overbrugging. Degenen die parttime werken ontvangen een aanvullende uitkering. In 2025 verwachten we dat de nieuwe wet Participatiewet in Balans is ingevoerd. Kwetsbare mensen versterken met werk en samenwerking Ons doel in 2025 is om nog meer ontwikkelplekken en mogelijkheden voor statushouders aan te bieden, om toetreding tot de arbeidsmarkt te vergemakkelijken. Werkzaak staat voor duurzame uitstroom uit de uitkering. Daarom bieden we meerjarige trajecten om statushouders te ontwikkelen voor banen in de ICT en het onderwijs (Voorbereiding IT en docententraject). We gaan investeren in cultuur- en taalverbinders en kennissessies voor werkgevers over cultuurproof werken. In 2025 starten we de pilot met een jobhunter gericht op statushouders. Door deze jobhunter vergroten wij het aantal succesvolle matches tussen werkgevers en statushouders.
In 2025 bouwen ggz-instellingen in de regio, gemeenten, UWV en Werkzaak verder aan de samenwerking en het begeleiden van psychisch kwetsbaren in het vinden en behouden van werk. Werk is een bijzonder effectief instrument om te werken aan herstel. De samenwerking met het vso pro onderwijs zetten wij in 2025 voort. We onderzoeken hoe we het arbeidspotentieel van leerlingen methodisch goed in kaart kunnen brengen zodat zij naadloos de stap van onderwijs naar (regulier) werk kunnen maken.
6
In 2024 start in de regio de verkenning van de plannen van het kabinet om in iedere arbeidsmarktregio tot een regionaal werkcentrum te komen. Verdere uitwerking vindt in 2025 plaats. Inclusief werkgeverschap voor een inclusieve arbeidsmarkt De rol van Werkzaak verschuift van matchen op vacatures naar adviseren over procesoptimalisatie, jobcarving, begeleiding op de werkvloer, leven lang ontwikkelen en technologische oplossingen om werk makkelijker te maken. Technologie maakt moeilijk werk makkelijk We onderzoeken hoe technologie onze begeleiding naar werk effectiever maakt voor de werkzoekenden en bijdraagt aan de kwaliteit, kwantiteit en productiviteit voor de werkgever. Inclusieve technologie ondersteunt de infrastructuur van Werkzaak. De komende jaren zijn nog zeker driehonderd medewerkers afhankelijk van werk in de productiehallen van Werkzaak. Nieuwe economie is circulair en inclusief We willen een arbeidsmarktregio waar inclusief ondernemen vanzelfsprekend is en waar plek is voor iedereen die kan en wil werken. We ontwikkelen de werknemers- en vakvaardigheden en ondersteunen ze in het behouden van werk en begeleiden ze, waar nodig, met het omgaan met veranderende processen en de inzet van technologie.
Kwetsbare jongeren vragen aandacht De verwachting is dat met de Wet van school naar duurzaam werk, die in 2025 ingaat, de samenwerking tussen de Doorstroompunten, scholen en Werkzaak verder geïntensiveerd wordt. Zo krijgen mbo-scholen de taak om leerlingen tijdens hun opleiding intensiever te begeleiden en deze begeleiding ook door te zetten tot één jaar na de opleiding. Voor Doorstroompunten verandert er ook veel, zo wordt de doelgroep groter en krijgen doorstroomcoaches te maken met een leeftijdsuitbreiding naar 27 jaar en met verbreding van de doelgroep. Vanwege de leeftijdsuitbreiding worden jongeren steeds vaker begeleid naar betaald werk, in plaats van naar een startkwalificatie. Hierin vervult Werkzaak een belangrijke rol door jonge mensen de mogelijkheid te bieden om deel te nemen aan trainingen, praktijkobservaties, leerwerkroutes en oefenstages. Ook bemiddelen we jongeren naar kansrijke beroepen en helpen hen door speeddates met werkgevers. Financiële resultaten De totale lasten in 2025 van Werkzaak zijn 104.168.500 euro. Dit is: •
55.336.900 euro voor BUIG, LKS, bijzondere bijstand en BBZ
(zie bijlage 8.1 Gemeentelijke bijdrage regels 1 tot en met 6); •
20.296.200 euro voor SW (zie bijlage 8.1 Gemeentelijke bijdrage regel 7);
•
6.636.800 euro voor het participatiebudget (zie bijlage 8.1 gemeentelijke bijdrage regel 8);
•
951.500 euro voor de DVO’s (zie bijlage 8.1 gemeentelijke bijdrage regel 9).
•
20.947.100 euro voor bedrijfsvoering (zie bijlage 8.1 gemeentelijke bijdrage regel 10).
De tabellen geven de subsidieresultaten en het bedrijfsvoeringsresultaat weer.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
7
Subsidieresultaat Subsidieresultaat Jaarrekening
Begroting Begroting
Begroting Begroting Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
BUIG
3.981.100
4.535.300
3.792.700
3.829.000
3.845.100
3.889.300
BBZ
233.500
50.000
250.000
250.000
250.000
250.000
Bijzondere bijstand
-17.100
-281.000
-60.000
-60.000
-60.000
-60.000
SW
1.650.900
1.559.600
1.614.400
2.274.500
2.931.700
3.467.500
Herverdeling BUIG
-1.990.600
-
-
-
-
-
Totaal
3.857.800
5.863.900
5.597.100
6.293.500
6.966.800
7.546.800
-
4.535.300
3.792.700
3.829.000
3.845.100
3.889.300
3.857.800
1.328.600
1.804.400
2.464.500
3.121.700
3.657.500
Stelpost BUIG Subsidieresultaat
BUIG De afrekening van de BUIG is in 2025 voor het eerst volledig volgens de nieuwe verdeelsystematiek; eventuele BUIG-tekorten van deelnemende gemeenten worden gedekt uit BUIG-overschotten van andere gemeenten. Voor het verschil tussen de rijksbijdrage en de begrote lasten is een stelpost opgenomen. Voor de begroting 2025 sluiten we voor het aantal werkzoekenden aan bij de Macro Economische Verkenning tot met 2028 van het CPB van augustus 2023. Hierin wordt een lichte stijging van de aantallen verwacht. De lasten en de rijksbijdrage zijn geïndexeerd. Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) Hier is het bedrag opgenomen dat gemeenten aan Werkzaak moeten betalen of ontvangen. De rijksbijdrage die gemeenten moeten betalen of terugontvangen is niet opgenomen. Er is geen directe relatie meer met deze bedragen. Bij de bestuursrapportage en de jaarrekening nemen we deze wel mee in de bijlage gemeentelijke bijdrage.
Bijzondere bijstand De bijzondere bijstand is naar beneden bijgesteld op basis van de afgelopen jaren wordt hier veel minder een beroep op gedaan. Wet sociale werkvoorziening (Wsw) Bij de Wsw is rekening gehouden met een bestandsafname van 6%. De lasten en de rijksbijdrage zijn geïndexeerd.
8
Bedrijfsvoeringsresultaat Bedrijfsvoeringsresultaat Jaarrekening 2023 Organisatiekosten
19.660.700
Begroting Begroting 2024
2025
Begroting Begroting Begroting 2026
2027
2028
23.648.900 24.660.500 24.206.200 24.077.800 23.920.200
Kosten doelgroepprofessionals
380.400
350.000
293.000
293.000
Omzet versus inleenvergoeding
-4.723.000
-4.635.000
-4.006.400
-3.500.300
Herverdeling BUIG
-1.990.600
Totaal
13.327.500
293.000
293.000
-2.997.500 -2.498.100
19.363.900 20.947.100 20.998.900 21.373.300 21.715.100
Ten opzichte van de begroting 2024 stijgen de bedrijfsvoeringslasten met 1.583.200 euro. Door indexering (1.823.000 euro) én door een lagere omzet (121.000 euro). Door de daling van het aantal mensen uit de Wet sociale werkvoorziening en een toename van met name de doelgroep beschut werk neemt de omzet af. Voor de doelgroep sociale werkvoorziening wordt een hogere financiering ontvangen van het Rijk dan voor de doelgroep beschut werk. De begeleidingsbehoefte van de doelgroep beschut werk is gemiddeld genomen hoger. De hogere bedrijfsvoeringslasten worden overigens ruimschoots gecompenseerd door het verwachte positieve subsidieresultaat. Resteert een voordeel van 360.000 euro en dit is voornamelijk de ESF subsidie die structureel is ingebracht. Door de invoeging van de extra functies in 2024 is een andere verdeling van de salarislasten over de programma’s ontstaan. Dit leidt in 2025, naast indexering en een verschil in aantallen, tot een hogere toerekening aan de bedrijfsvoeringslasten SW. Deze aangepaste verdeling is nog niet meegenomen in de begroting 2024 en wordt voor 2024 meegenomen in de bestuursrapportage. Zie voor de verdeling 7.4 paragraaf bedrijfsvoering. Berenschot deed recent onderzoek in opdracht van Cedris en Divosa. Daaruit blijkt dat het bijna altijd loont om mensen met én zonder bijstandsuitkering met een loonkostensubsidie aan werk te helpen.
Of dat nu een beschutte werkplek is, een dienstverband bij het sociaal ontwikkelbedrijf of bij reguliere werkgevers. Berenschot deed een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) voor de inzet van loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet. Hierbij is gekeken naar de besparing op een uitkering én besparing op de zorgkosten, Wmo, veiligheid, aanvullende financiële ondersteuning uit de bijzondere bijstand en het effect op meer kwaliteit van leven. Dit rapport MKBA Loonkostensubsidie is te lezen op de site van Berenschot, Divosa of Cedris.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
9
4 Doelstellingen Doelen Instroompercentage In 2023 realiseerden we een instroompercentage van 45,3%. Dat betekent dat ruim de helft van de mensen die we spraken, meteen zijn bemiddeld naar werk of op voorliggende voorzieningen zijn gewezen (zoals WW of Wajong). In 2025 willen we 50% instroom realiseren. Een winstwaarschuwing is wel dat het aantal te huisvesten statushouders in onze regio heel bepalend is voor het realiseren van deze doelstelling. We realiseren deze doelstelling door continuering van de huidige aanpak, aangevuld met een experiment aan de poort om werkzoekenden direct naar werk te begeleiden vanuit de intakegesprekken. Loonkostenplaatsingen en detacheringen Het gaat om plaatsingen bij werkgevers in Rivierenland en inzet in onze eigen organisatie. Traditioneel zien we veel mutaties (in/uitstroom) op deze doelstellingen. Duurzame uitstroom Steeds meer werkzoekenden hebben multiproblematiek en daardoor is intensievere begeleiding door Werkzaak nodig. Dit leidt tot een wat lagere uitstroom naar werk. We streven naar een hoger percentage dan het landelijk gemiddelde. Het percentage vertalen we in deze doelstelling naar een getal. Voor 2025 verwachten we dat 210 personen duurzaam uitstromen.
50%
10
450
385
210
Marieke heeft via Werkzaak mbo-niveau 2 diploma
Marieke werkt in de schoonmaak bij Werkzaak. Zij behaalde met ondersteuning van Werkzaak haar diploma mbo-niveau 2 facilitaire diensten. Daar is zij trots op, want het was niet gemakkelijk.
“Ik ben trots dat ik heb doorgezet. Ik heb een vaste baan, ik heb een diploma en sociale contacten”
Doorzetten levert wat op Ik ben trots op mijn diploma en dat ik heb doorgezet. Ik ben echt heel blij. Ik ben nu een stuk gelukkiger dan drie jaar geleden toen ik hier kwam. Ik heb een vaste baan, ik heb een diploma en sociale contacten en ik haalde mijn rijbewijs. Ik kom nu zelf met mijn elektrische brommobiel auto naar Geldermalsen.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
11
5 Programma’s 5.1 Programma bestuur en beleid Wat willen we bereiken? Voor 2025 ambiëren we onder andere de uitbouw van langdurige partnerschappen met werkgevers met een focus op circulair en duurzaam werk. Van werkzoekenden en medewerkers uit de doelgroep willen we een goed klantbeeld hebben en houden. We activeren met bewezen methoden richting werk. We verbreden de leerwerkroutes om mensen gericht en in de praktijk op te leiden voor een sector. Bijvoorbeeld met het uitgeven van praktijkverklaringen. We zetten in op technologie om moeilijk werk makkelijk te maken. Wat gaan we daarvoor doen? Dit beschrijven we per strategische keuze uit ons meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Kwetsbare mensen versterken met werk We verbeteren het inzetten van het juiste instrument op het juiste moment door verdere stappen te zetten in het evidence based en methodisch werken. Met het integratief gedragsmodel (IGM) krijgen we een goed klantbeeld. Onze werkcoaches maken met de werkzoekenden plannen van aanpak, gericht op het krijgen en behouden van werk. We monitoren het behalen van de doelen in het plan. Zo nodig stellen we het plan samen bij. Door intervisie leren we van én met elkaar en ontwikkelen professionals hun vakmanschap continu. En we blijven onze instrumenten verbeteren en vernieuwen. Ons leiderschap ondersteunt professionals met richting, ruimte en ruggensteun.
De arbeidsparticipatie van migranten en statushouders blijft achter. Werkzaak maakt het mogelijk om gelijktijdig te werken, ontwikkelen, een opleiding te volgen én de kennis over de Nederlandse taal en maatschappij te vergroten. Dit vergroot hun kansen op de arbeidsmarkt. Gemeenten voeren de Wet inburgering 2021 uit. Wij werken graag samen met de gemeenten en de regio aan het verhogen van de synergie van onze gezamenlijke dienstverlening aan statushouders en migranten. Doel is dat de activiteiten elkaar kunnen versterken. Deze samenwerking sluit aan bij het VN-doel ‘Partnerschap om doelen te bereiken’. Zodra de Inburgeringsconsulent het inburgeringstraject met de statushouder start, begint ook het traject richting werk bij hun werkcoach van Werkzaak. De werkcoach stelt met de statushouder een realistisch plan van aanpak richting werk op, inclusief de eerste participatie activiteiten. Tijdens het traject naar werk stemmen de werkcoach en de inburgeringsconsulent regelmatig de vorderingen met elkaar af. Ons doel in 2025 is om nog meer ontwikkelplekken en mogelijkheden voor statushouders aan te bieden, om toetreding tot de arbeidsmarkt te vergemakkelijken. Werkzaak staat voor duurzame uitstroom uit de uitkering. Daarom bieden we meerjarige trajecten om statushouders te ontwikkelen voor banen in de ICT en het onderwijs (Voorbereiding IT en docententraject).
We investeren in cultuur- en taalverbinders en kennissessies voor werkgevers over cultuurproof werken. In 2025 starten we de pilot met een jobhunter gericht op statushouders. Door deze jobhunter vergroten wij het aantal succesvolle matches tussen werkgevers en statushouders.
12
Kwetsbare mensen versterken door samenwerking Werkzoekenden en werkgevers lopen vast in de veelheid van loketten, regelingen en samenwerkingsverbanden. Werkzaak wil werkzoekenden en werkgevers de beste ondersteuning bieden. Deze richt zich op ontwikkeling naar een zo regulier en duurzaam mogelijke verbinding tussen werkzoekende en werkgever. Dit vraagt om ontschotting van de dienstverlening en intensieve samenwerking met gemeenten, regio, onderwijs, werkgevers, ggz enzovoort. • In 2025 bouwen ggz-instellingen in de regio, gemeenten, UWV en Werkzaak verder aan de samenwerking en het begeleiden van psychisch kwetsbaren in het vinden en behouden van werk. Werk is een bijzonder effectief instrument om te werken aan herstel. • Met het voorgezet speciaal- en praktijkonderwijs (vso - pro) onderzoeken we hoe we het arbeidspotentieel van leerlingen methodisch goed in kaart kunnen brengen, zodat zij naadloos de stap van onderwijs naar zo regulier mogelijk werk kunnen maken. Deze samenwerking zetten we ook in 2025 voort. • In 2024 start in de regio de verkenning van de plannen van het kabinet om in iedere arbeidsmarktregio tot een regionaal werkcentrum te komen. Verdere uitwerking vindt in 2025 plaats. Inclusief werkgeverschap voor een inclusieve arbeidsmarkt De krappe arbeidsmarkt biedt een kans op betaald werk voor mensen met een kwetsbaarheid.
Tegelijkertijd heeft onze doelgroep steeds vaker te maken met multiproblematiek. Dat vraagt om versterking van inclusief werkgeverschap bij werkgevers. De rol van Werkzaak verschuift van matchen op vacatures naar adviseren over procesoptimalisatie, jobcarving, begeleiding op de werkvloer, leven lang ontwikkelingen en technologische oplossingen om werk makkelijker te maken. Er blijft een stigma in de samenleving. Bijvoorbeeld dat mensen met een psychische kwetsbaarheid minder competent zijn, terwijl juist onder deze groep, werk een van de belangrijkste elementen voor (behoud van) herstel is. Leven lang ontwikkelen op en voor de werkvloer Door veel en snelle veranderingen zijn leren en ontwikkelen essentieel voor werkenden en werkzoekenden om mee te doen op de arbeidsmarkt. We blijven werkzoekenden en doelgroepmedewerkers ontwikkelen op competenties die nodig zijn om succesvol deel te nemen in de maatschappij van de toekomst. Mensen kunnen deze vaardigheden ontwikkelen op de werkvloer en in ons Leerlab. Taal is de basis van alle ontwikkeling. In ons Leerlab is extra aandacht voor laaggeletterdheid van werkzoekenden en doelgroepmedewerkers en statushouders oefenen er met vaktaal. Werkzaak werkt vanuit het Taalakkoord samen met partners (ROC, gemeenten, stichting Lezen en Schrijven en taalhuizen) bij het herkennen en aanpakken van laaggeletterdheid.
We onderzoeken ook hoe we rond leven lang ontwikkelen de samenwerking tussen ROC Rivor en Werkzaak voor kwetsbare jongeren kunnen verstevigen en intensiveren. Als vervolg op het Regionaal investeringsfonds (RIF) project CircuLEREN creëren we samen met werkgevers en onderwijs een veilige leerwerkomgeving die meer mensen met mbo-niveau 1 en 2 aan het werk helpt en uitval van nieuwe werknemers op de arbeidsmarkt vermindert. We verkennen samen de mogelijkheden van praktijkverklaringen als mbo-niveau 1 niet haalbaar is. De praktijkverklaringen worden geëxamineerd en afgegeven door het ROC. Ons bedrijfsrestaurant Smaakzaak is bijvoorbeeld een erkend leerwerkbedrijf waar een mbo-instelling in de toekomst de praktijkverklaringen afgeeft. Duurzaam werk is de basis voor zelfredzaamheid, persoonlijke balans en tevredenheid, het fundament onder een sterk Rivierenland. Het zorgt er ook voor dat minder mensen instromen in de dienstverlening van Werkzaak.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
13
Technologie maakt moeilijk werk makkelijk Technologie gebruiken we om mensen te ontwikkelen en moeilijk werk makkelijker te maken. Inclusieve technologie geeft mensen zelf invloed op de productiewijze en de kwaliteit van het werk. Men kan ook zelf een verbetering aanbrengen. Hierdoor kunnen mensen naar werkgevers. Werkgevers zien dat deze technologie ingezet kan worden in hun productieproces en er meer arbeidspotentieel beschikbaar komt. Waar vroeger werkplekaanpassing de enige mogelijkheid was, zijn de mogelijkheden nu breder. Een VR-bril helpt bij keuzes voor een ander beroep of werkgever. De digitale werkinstructie op de werkplek helpt een persoon om zelf invloed te hebben op het proces, kwaliteit en tempo. Juist voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt helpen technologische ontwikkelingen om ze verder te begeleiden naar de arbeidsmarkt. Investeren in technologie loont en ontwikkelt zich omdat ook de doelgroep verandert, meer statushouders, meer jongeren en meer kwetsbare groepen. We onderzoeken hoe technologie onze begeleiding naar werk effectiever maakt voor de werkzoekenden en bijdraagt aan de kwaliteit, kwantiteit en productiviteit voor de werkgever. Inclusieve technologie ondersteunt de infrastructuur van Werkzaak. De komende jaren zijn nog zeker driehonderd medewerkers afhankelijk van werk in de productiehallen van Werkzaak.
Persoonsgebonden technologieën We geven een vervolg aan het experiment stressmonitoring met coaching. We willen bijdragen aan het verminderen van uitval door langdurig ervaren stress. We onderzoeken op welke manier we AI kunnen inzetten ter ondersteuning van professionals en werkzoekenden. Productiegebonden technologieën bij werkgevers Met enkele werkgevers proberen we productie gebonden technologieën uit. Deze technologieën zorgen ervoor dat meer mensen aan het werk kunnen en de gewenste kwaliteit leveren. We onderzoeken of we met behulp van projectietechnologie een afdeling bij een werkgever kunnen bemensen met onze doelgroep. We gaan door met het implementeren van digitale werkinstructies in de productiehallen van Werkzaak. Als dit goed werkt, worden werkplekken uitgerust met digitale instructies die leren en ontwikkelen stimuleren. Oplossingen schaalbaar maken Ons doel voor de langere termijn is alle opgedane kennis digitaal en fysiek bij elkaar te brengen en in Rivierenland te delen. Tint-Rivierenland.nl is ons digitale platform waar we al kennis delen en regelmatig nieuwe informatie aan toe voegen. Delen is belangrijk omdat veel oplossingen schaalbaar en inspirerend kunnen zijn. We denken na over een vorm waarin we kennis, ontwikkelen en leren verder toegankelijk kunnen maken voor werkgevers in Rivierenland.
We maken verbinding met Hub Rivierenland, ROC Rivor Praktijklab en DigiLab, Lectoraten van de Hogeschool Arnhem & Nijmegen, Fontys Innovatie Centrum, Avance en hoger onderwijsinstellingen buiten onze regio. Stabiele financiële basis Het kabinet wil het stelsel van inkomensondersteuning vereenvoudigen, om bestaanszekerheid en (arbeids)participatie van mensen te verbeteren. De vele regelingen, verschillende uitvoerders en ingewikkelde voorwaarden maakt mensen onzeker over hun rechten, plichten en hun inkomen. Zij krijgen te maken met terugvorderingen en schulden of gebruiken de regelingen niet. Ook durven zij de stap naar (meer) werk niet altijd te zetten. Wetenschappelijk is bewezen dat armoede een belemmering is bij het vinden en behouden van werk en andersom weten we ook dat het hebben van werk de grootste kans biedt om uit de armoede te komen. Nieuwe economie is circulair en inclusief 14
Werkzaak werkt graag samen met bedrijven die zich aantoonbaar inzetten voor de nieuwe economie (impact economie). Een economie waarbij bedrijven ook streven naar waarden als gezondheid, welzijn, tevredenheid en harmonie met de omgeving. Een economie die werkt voor alle mensen, die circulair is en armoedevrij. Positieve maatschappelijke impact is het doel van deze bedrijven, financiële groei een middel. De nieuwe economie is circulair: de waarde van grondstoffen blijft behouden door hergebruik en recycling. We verwachten dat er meer handwerk ontstaat waar onze doelgroep mee aan de slag kan, zoals sorteer-, demontage- en assemblagewerkzaamheden. Waar mogelijk gaan we de samenwerking aan met impact ondernemers en breiden we bestaande samenwerkingen uit. We zoeken deze samenwerkingen om medewerkers te kunnen plaatsen en om werkzaamheden in onze productiehallen uit te voeren. Daar waar het kan kiezen we dus voor samenwerken met werkgevers die zich aantoonbaar inzetten voor de nieuwe economie. Dit lukt niet altijd, want de eerste voorwaarde is voldoende werk hebben voor onze productiehallen om de medewerkers uit de doelgroep aan het werk te hebben, houden en kunnen ontwikkelen. Werkgevers, ook juist het midden- en kleinbedrijf (mkb), die zich inzetten voor deze nieuwe economie zijn belangrijke samenwerkingspartners.
Dat maakt mkb-werkgevers, die bezig zijn met circulaire economie en samenwerkingsverbanden zoals met Avri, belangrijke samenwerkingspartijen voor Werkzaak. We zijn ondernemend en nemen werkzoekenden in dienst om te blijven investeren in de nieuwe economie op basis van publiek private samenwerking (PPS) en nieuwe circulaire businessmodellen. Belangrijke samenwerkingen zijn: • Cirtex, waar kleding wordt hergebruikt en mechanisch- en chemisch gerecycled naar nieuwe circulaire producten (kleding en meubilair openbare ruimte). • De Verschilmakerij: winnaar van de Gelderse innovatieprijs 2024 categorie circulair communities met onder andere het Pleintje van Morgen. • Sunbeam: assembleren van onderleggers voor zonnepanelen in onze productiehallen. • Project Greensteel: onderzoeken of van afgeschreven lichtmasten, meubilair voor de openbare ruimte kan worden gemaakt. Onze doelgroep voert het assemblage werk uit. Deze initiatieven bevorderen de bewustwording over de circulaire economie en het hergebruik van afval in onze regio. Voor de consortiumsamenwerking met het midden- en kleinbedrijf Rivierenland hebben we een nieuwe Europese subsidie (Op Oost) voor Cirtex aangevraagd voor een test- of demonstratie faciliteit in de regio, waarmee we die samenwerking verder kunnen opschalen.
De samenwerking richt zich op het sluiten van de textielketen door nieuwe halffabricaten en circulaire eindproducten af te zetten in de regio Rivierenland en Nederland. Welke relevante marktontwikkelingen zijn er te verwachten? In 2023 heeft het kabinet stappen gezet om te komen tot een wijziging van de Participatiewet, het versoepelen van terugvorderingsbepalingen en de oprichting van een regionaal werkcentrum. De val van het kabinet en de onderhandelingen over het nieuwe regeerakkoord hebben gevolgen voor de planning en mogelijk ook de inhoud van deze voornemens. Er heerst daarom, tijdens het schrijven van deze begroting, onzekerheid over het regeerakkoord en de wetsvoorstellen waarmee we in 2025 aan de slag gaan.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
15
We volgen de ontwikkelingen. Als er meer zicht is op hoe de wetswijzigingen eruit gaan zien, schakelen we met de beleidsmedewerkers van de gemeenten. Waar nodig, worden verordeningen en beleidsregels aangepast. Het is waarschijnlijk dat de druk op gemeenten voor opvang en begeleiding toeneemt. We zien een landelijk tekort aan NT2-docenten, waardoor de start van de inburgering stagneert en daarmee de eerste stappen naar werk ook vertragen. Nieuwe landelijke ontwikkelingen als de invoering van de Spreidingswet en het loslaten van de 24 weken-eis van het UWV beïnvloeden de instroom en begeleiding bij Werkzaak. Door de woningcrisis komen er alternatieve opvangplekken voor statushouders in de gemeenten. Daardoor starten statushouders met inburgeren en werken in een plaats waar ze niet permanent gaan wonen. Hoe deze ontwikkelingen elkaar beïnvloeden in 2025 is nog onduidelijk. Zeker is dat het invloed heeft op de doelstellingen van Werkzaak op verschillende gebieden. Projectensubsidies Om onze dienstverlening te verbeteren en om te innoveren, gebruiken we subsidieregelingen. Via deze regelingen ontvangen we projectsubsidies; • ZonMw voor Keuzehulp Instrumenten EVA, • ESF voor leerwerkroutes, • ReactEU voor Cirtex, • Regio Deal voor technologie. De subsidies zijn onderdeel van de projectfinanciering.
Als er voor innovatieve projecten mogelijkheden zijn voor externe financiering dan zetten we daarop in. We scannen steeds de mogelijkheden en zetten een externe subsidiezoeker in. We volgen nadrukkelijk de mogelijkheden om subsidies te verwerven via de volgende Regio Deal en het regionaal LEADERprogramma van Fruitdelta Rivierenland. Beleidsindicatoren In het kader van het Besluit begroting en verantwoording zijn we verplicht de beleidsindicatoren per gemeente op te nemen. Deze beleidsindicatoren geven inzicht in de gemeentelijke kengetallen ten opzichte van het landelijke beeld en komen van de website waarstaatjegemeente.nl. De intensieve begeleiding door eigen medewerkers en (daardoor) beperkte inzet van externe instrumenten leidt tot duurzame uitstroom. Een voorbeeld van een succesvol intern instrument zijn de leerwerkroutes. De relatief lage ratio voor lopende re-integratievoorzieningen heeft te maken met deze bewuste keuze van Werkzaak om begeleiding door eigen werkcoaches te laten uitvoeren en zelf instrumenten te ontwikkelen. Dat in tegenstelling tot gemiddeld in het land waar meer trajecten worden ingekocht. Beleidsindicatoren Gemeente
Netto arbeidsparticipatie
Personen bijstands-
Werkloze jongeren
uitkeringen
Kinderen in
Lopende re-integratie-
uitkeringsgezin
voorzieningen
per 1000 pers.
per 1000 inw.
beroepsbevolking)
per 1000 inw.
Banen (banen
Culemborg
72,9%
28,7
1%
5%
8,5
756,0
Maasdriel
75,3%
12,7
0%
3%
5,9
635,2
Tiel
72,4%
38,2
1%
6%
14,2
874,7
West Betuwe
74,9%
13,4
1%
3%
7,5
862,3
West Maas en Waal
73,4%
14,5
1%
4%
7,9
587,8
Zaltbommel
75,2%
17,2
1%
3%
7,2
851,3
Werkzaak Rivierenland
74,0%
21,5
1%
4%
8,9
791,4
Nederland
72,2%
34,5
1%
6%
19,2
825,4
16
Wat mag het kosten? Programma bestuur en beleid (in €) Rekening
Begroting Begroting
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
89.700
110.100
120.400
120.400
120.400
120.400
Baten
0
0
0
0
0
0
-89.700
-110.100
-120.400
-120.400
-120.400
-120.400
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
-89.700
-110.100
-120.400
-120.400
-120.400
-120.400
Saldo van baten en lasten
Totaal
Uitgangspunten De lasten van accountantskosten, de cliëntenraad en vergaderkosten zijn geïndexeerd met 2,7%.
Strategische keuze Meerjarenbeleidsplan:
“De inzet van technologie die inclusie stimuleert, is in 2027 normaal voor inwoners die Werkzaak begeleidt, die werken bij Werkzaak en de werkgevers waarmee we samenwerken. We zien samen kansen, proberen nieuwe technologieën uit en implementeren.”
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
17
5.2
Programma participatie
Wij maken geen onderscheid in de dienstverlening op basis van de achtergrond van de doelgroep. De doelstellingen voor dit programma en de programma’s Wet sociale werkvoorziening (4.3) en Beschut werken (4.4) komen daarom overeen. De programmatekst nemen we op in dit programma, bij de overige programma’s verwijzen we hiernaar. Wat willen we bereiken? Een arbeidsmarktregio waar inclusief ondernemen een vanzelfsprekendheid is en waar plek is voor iedereen die kan en wil werken. Binnen groepsplaatsingen en Speciaal facilitair, de schoonmaaktak van Werkzaak, willen we iedereen die in staat is te werken een opstap bieden naar, of in, betaald werk. Met inzet op ontwikkeling van werknemersvaardigheden en vakvaardigheden en het bouwen aan zelfvertrouwen realiseren we door en -uitstroom naar zo regulier mogelijk en duurzaam werk. Medewerkers die zich niet of in beperkte mate kunnen ontwikkelen, ondersteunen we in het behouden van hun werk en begeleiden we in het omgaan met veranderende (productie)processen en de inzet van technologie. Wat gaan we daarvoor doen? Werkzoekenden die zich melden voor een uitkering en in staat zijn om te werken leiden we door naar betaald werk bij een van onze relaties. Onze werkcoaches en praktijkbegeleiders bieden direct en op de werkvloer van de werkgever ondersteuning en begeleiding in de arbeidsontwikkeling.
De werkgever wordt ontzorgd in de werving en selectie en Werkzaak haalt periodiek de capaciteitsbehoefte van de werkgever op om zo aanvullende arbeidsmarktkansen te verzilveren voor de werkzoekenden in Rivierenland. We onderzoeken met onze relaties de mogelijkheden van de inzet van technologie om ook voor de meest kwetsbare medewerker een werkplek passend te maken of te houden. Welke relevante marktontwikkelingen zijn er te verwachten? De arbeidsmarktkrapte zal in de meeste sectoren waar we met groepsplaatsingen actief zijn voorlopig aanhouden. Bij groenonderhoud, zorg en schoonmaak en de productie van warmtepompen blijft voldoende werk voor de doelgroep van Werkzaak. In het afgelopen jaar was er beperkte krimp in de in- en ompakwerkzaamheden. De verwachtingen zijn dat de markt hierin stabiel blijft. We verwachten een toename van werkplekken in de circulaire business. De sorteer- en demontagewerkzaamheden van deze business, lijken voor een brede doelgroep toegankelijk. Strategisch partnerschap De ambities voor 2025 zijn onder andere de uitbouw van strategisch partnerschap met werkgevers en focus op duurzaam werk. Strategisch partners hebben oog voor elkaars doelen. In onze dagelijkse praktijk zijn invloeden van buitenaf steeds sneller direct van invloed op ons werk. Het zet gemaakte afspraken met partners onder druk.
Wij trekken samen op met andere sociaal ontwikkelbedrijven en onze brancheorganisatie Cedris om gezamenlijk meer (en betere) positie in de markt te krijgen en strategische werkgevers aan ons soort organisaties te verbinden. We onderzoeken de Unique Buying Reasons van werkgevers om arbeidsgehandicapten in dienst te nemen zodat we hierop in kunnen spelen. In toenemende mate blijkt dat werkgevers kiezen voor de goedkoopste arbeidskracht.
18
We zien in toenemende mate dat de werkgever de loon- en bedrijfskosten van een medewerker betaalt en een loonkostensubsidie (lks) ontvangt. Werkzaak financiert de aanvullende begeleidingskosten op de werkvloer. We ontvangen hiervoor geen specifieke financiering van de gemeente, dit is onderdeel van de vergoeding voor re-integratie. Door de succesvolle inzet van loonkostensubsidie wordt deze doelgroep van medewerkers steeds groter, waardoor onze kosten toenemen. De uitbreiding van deze vorm van ondersteuning is voor Werkzaak Rivierenland een uitdaging. Kwetsbare inwoners zonder de indicatie beschut Mensen met een arbeidsbeperking hebben soms heel veel begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig. Gemeenten moeten deze mensen een betaalde baan bieden in een aangepaste omgeving: beschut werk. Iemand die beschut werk doet, is in dienst van de gemeente, een sociaal ontwikkelbedrijf of een andere werkgever. En krijgt salaris. Dit is ten minste het wettelijk minimumloon. De werkgever komt vaak in aanmerking voor loonkostensubsidie van de gemeente. Kwetsbare mensen zonder de indicatie beschut (geen handicap of beperking), willen ook graag werken met een fulltime dienstverband. Voor deze mensen zoekt Werkzaak mogelijkheden om hen wel in dienst te nemen.
Werkzaak Rivierenland wil graag onderzoeken of er een sluitende business case te maken is door de besparing op de uitkering en de compensatie op de loonkosten via subsidie af te wegen tegen het in dienst nemen van de betrokkene. Kwetsbare jongeren vragen aandacht De toename van kwetsbare jongeren die onze dienstverlening nodig hebben is blijvend. We blijven investeren in de overstap van school naar werk en duurzame inpassing in kansrijk en zinvol werk. Via vroegtijdig contact met scholen en het Doorstroompunt benaderen we jongeren met meervoudige en complexe problematiek integraal. In deze preventieve aanpak helpt Werkzaak jongeren hun weg op de arbeidsmarkt te vinden als zij (vroegtijdig) de school verlaten. Op beleidsniveau versterken we de samenwerking tussen het onderwijs- en het arbeidsmarktdomein verder. Het Regionaal Actieplan Jeugdwerkloosheid realiseerde het Kernteam Jongeren en het Leerwerkconsortium. De verwachting is dat met de Wet van school naar duurzaam werk, die in 2025 ingaat, de samenwerking tussen de Doorstroompunten, scholen en Werkzaak verder geïntensiveerd wordt. Zo krijgen mbo-scholen de taak om leerlingen tijdens hun opleiding intensiever te begeleiden en deze begeleiding ook door te zetten tot één jaar na de opleiding.
Voor Doorstroompunten verandert er ook veel, zo wordt de doelgroep groter en krijgen doorstroomcoaches te maken met een leeftijdsuitbreiding naar 27 jaar en met verbreding van de doelgroep. Vanwege de leeftijdsuitbreiding worden jongeren steeds vaker begeleid naar betaald werk, in plaats van naar een startkwalificatie. Hierin vervult Werkzaak een belangrijke rol door jonge mensen de mogelijkheid te bieden om deel te nemen aan trainingen, praktijkobservaties, leerwerkroutes en oefenstages. Ook bemiddelen we jongeren naar kansrijke beroepen en helpen hen door speeddates met werkgevers.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
19
Leerwerkroutes Wat willen we bereiken? Voor een deel van onze doelgroep is het belangrijk dat zij zich kunnen ontwikkelen via werken in combinatie met leren. Werkzoekenden krijgen vaardigheden, kennis en meer mogelijkheden op de arbeidsmarkt om duurzaam aan het werk te gaan en te blijven. De ambities voor 2025 zijn onder andere de verdere uitbouw van strategisch partnerschap met werkgevers voor leerwerkplekken en doorstroom naar betaalde werkplekken. Daarnaast focussen wij op het verbreden van opleidingsmogelijkheden door ook te werken met certificaten en praktijkverklaringen met als doel de kansen van onze werkzoekenden op de arbeidsmarkt te vergroten. Wat gaan we daarvoor doen? Werkzaak heeft meerdere leerwerkroutes: Bouw, Techniek, Logistiek, KCC, Horeca, ICT, Zorg en Schoonmaak. We werken samen met werkgevers en opleiders. We investeren in een voortraject in de werknemersvaardigheden omdat dit de kans op uitstroom vergroot. We zetten het instrument leerwerkroute in als een opleidingscomponent én ondersteuning nodig is om te kunnen uitstromen. Deelnemers zijn meestal werkzoekenden met een Participatiewet uitkering en enkele niet uitkeringsgerechtigden of een SW-medewerker die een doorontwikkeling kan maken. We blijven verbreden binnen de sectoren door nieuwe werkgevers en opleiders te binden aan het concept van de leerwerkroutes én aan de talenten.
We voegen geleidelijk het nieuwe leerpad van de praktijkverklaring toe. Een manier om vaardigheden in kaart te brengen en vast te leggen. Met een praktijkverklaring wordt voor een werkgever inzichtelijk welke vaardigheden iemand heeft zonder dat daarvoor op school een opleiding is gevolgd. Welke relevante marktontwikkelingen zijn er te verwachten? De meeste nieuwe vacatures in 2025 zijn te verwachten in de detailhandel, zorg en welzijn en horeca. De leerwerkroutes Zorg en Horeca sluiten goed aan bij deze sector. Voor detailhandel is er nog geen leerwerkroute. Wij onderzoeken of de mogelijkheden voor opleiding en uitstroomplekken aanwezig zijn en inzet van een leerwerkroute gewenst is. In de sectoren Bouw en Techniek zien wij veel kansrijke beroepen op middelbaar niveau. Hier speelt de leerwerkroute op in om nieuwe aansluitende opleidingen te contracteren om zo geschoolde deelnemers een werkplek te kunnen bieden bij werkgevers. De sector ICT heeft vooral vacatures op een hoger opleidingsniveau. Dit sluit vaak niet aan bij het niveau van de deelnemers van de leerwerkroutes en het niveau van de opleidingen die wij deze deelnemers bieden. We focussen op functiecreatie om toch vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Dienstverbanden P-wet Aantallen dienstverbanden per 1-1 2024
2025
2026
2027
2028
Dienstverbanden P-wet
109
112
114
116
118
Dienstverbanden WIW
4
3
3
3
3
113
115
117
119
121
Totaal
De verwachting is dat de dienstverbanden Participatiewet per jaar licht stijgen. In 2024 is er in de WIW een persoon uitgestroomd.
20
Wat mag het kosten? Programma participatie (in €) Rekening 2023
Begroting Begroting
Meerjarenraming
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
13.029.000 11.978.300
9.270.000
9.393.900
9.445.300
9.502.500
Baten
8.040.800
7.457.900
7.458.000
7.911.200
8.000.000
8.114.400
Saldo van baten en lasten
-4.988.200
-4.520.400 -1.812.000 -1.482.700
-1.445.300 -1.388.100
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
237.800
50.000
0
0
0
0
Mutatie reserves
237.800
50.000
0
0
0
0
Totaal
-4.750.400
-4.470.400 -1.812.000 -1.482.700
-1.445.300 -1.388.100
Uitgangspunten Het participatiebudget is 95% van de rijksbijdrage zoals opgenomen in het gemeentefonds volgens de septembercirculaire 2023 exclusief uitkeringsfactor. Voor de berekening van de begeleidings- en reïntegratiemiddelen op dit programma gebruikten we de calculatietool van Berenschot. Een toelichting op de omzet en de inleenvergoedingen is opgenomen in dit programma onder Omzet en inleenvergoedingen. Een toelichting op de salarissen staat in het programma Overhead. Voor projecten Technologie en Inclusie staat in de begroting 100.000 euro. Dit zijn succesvolle projecten en innovaties uit het verleden die in de reguliere organisatie geborgd moeten worden. Deze projecten zijn de afgelopen jaren belangrijk geweest voor het aan het werk helpen van onze doelgroep en het is belangrijk dat we dit continueren. Omzet en inleenvergoedingen Het realiseren van omzet is geen doelstelling op zich. Het draagt bij aan onze primaire doelstelling: duurzame uitstroom van werkzoekenden. Als opstap naar duurzaam regulier werk en voor een groep als maximaal haalbaar, detacheren we werkzoekenden bij werkgevers die daarvoor een vergoeding betalen. In de omzet verwerken we ook de gevolgen van de doorbelasting van de interne omzet voor doelgroepprofessionals.
Plaatsing van werkzoekenden in een dienstverband resulteert dus in een besparing in het programma Inkomen omdat de uitkeringslast lager wordt. Het restant van de loonkosten komt terug als loonkostensubsidie bij het programma Inkomen.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
21
De totale netto-netto omzet (over alle programma’s heen) daalt ten opzichte van 2024 met 628.600 euro. Dit komt door hogere inkoopkosten die met name ontstaan door de opening van een nieuwe Smaakzaak-kantine (hiertegenover staat ook omzet) en vooral door hogere inleenvergoedingen. Bij de berekening van de bruto-omzet is rekening gehouden met de daling van 6% bij Wsw, een stijging van 2% voor de doelgroep Beschut en een indexatie van 2%. Voor de inleenvergoeding gaan we uit van een loonwaarde voor de doelgroep Beschut van 50%. Voor de doelgroep uit de Participatiewet 64% (m.u.v. van Flex en Zeker 26 personen 51%), dit sluit aan op de gemiddelde berekende loonwaarden uit de cijfers van 2023. De inleenvergoeding stijgt met 519.700 euro. Dit zit voornamelijk in de toename van mensen met een indicatie voor Beschut. De gemiddelde prijs van 2023 is verhoogd met 3,75% WML per 1 januari 2024, 1,2 % per 1 juli 2024 WML en 5,8% voor 2025 (Kadernota). Omzet (in €) Jaarrekening
Begroting Begroting
Begroting Begroting Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Participatie
1.137.400
1.062.000
1.202.700
1.212.100
1.218.900
1.222.600
Beschut
1.028.900
1.327.500
1.503.300
1.743.600
1.975.400
2.196.400
SW
6.806.400
6.460.500
6.091.400
5.674.100
5.271.300
4.885.700
Totaal
8.972.700
8.850.000
8.797.400
8.629.800
8.465.600
8.304.700
Totaal
1.115.700
868.500
924.800
924.800
924.800
924.800
Netto omzet
7.857.000
7.981.500
7.872.600
7.705.000
7.540.800
7.379.900
Participatie
1.708.400
1.965.200
1.940.200
1.974.600
2.009.000
2.043.400
Beschut
1.425.600
1.381.300
1.926.000
2.230.100
2.534.300
2.838.400
Totaal
3.134.000
3.346.500
3.866.200
4.204.700
4.543.300
4.881.800
Netto-netto omzet
4.723.000
4.635.000
4.006.400
3.500.300
2.997.500
2.498.100
Gefactureerde Omzet
Kosten van de omzet
Inleenvergoedingen
22
Werk versterkt herstel
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat starten met betaalde arbeid (first place, then train) grote positieve effecten heeft op de (mentale) gezondheid. Werk hebben helpt mensen met een psychische aandoening bij hun herstel. Werk brengt inkomen, financiële zelfstandigheid, sociale contacten, voldoening, persoonlijke waardering en nieuwe ervaringen. Het versterkt eigenwaarde, structuur en routine.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
Hoogleraar Burdorf liet in zijn onderzoek zien dat bij cliënten met een ernstig psychische aandoening die meer dan 32 uur gingen werken de mentale gezondheid met 36% toenam en de mate van geluk met 47% over een periode van 2 jaar. Binnen zijn onderzoeksgroep bleken de mensen zonder werk zo’n 183 euro per maand aan zorg te betalen. Van de groep mensen die van start gingen met betaald werk daalden de zorgkosten van 183 naar 83 euro per maand.
23
5.3
Programma Wet sociale werkvoorziening
Wat willen we bereiken? Werk bij Werkzaak is bedoeld om mensen te ontwikkelen en als opstap naar de arbeidsmarkt. Het is daarom in principe tijdelijk: wanneer het kan, worden medewerkers gedetacheerd of geplaatst bij reguliere werkgevers. Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor werk met ontwikkelaspecten voor onze medewerkers. De activiteiten staan in het programma Participatie (5.2). We zien in toenemende mate dat onze medewerkers zorgen hebben over hun financiële situatie en een kwetsbare gezondheid hebben. Overzicht van de ontwikkeling van de aantallen. Aantallen per 1-1 2024
2025
2026
2027
2028
Wsw
604
568
534
502
472
LKS Wsw
88
83
78
73
69
Totaal
692
651
612
575
541
De aantallen dalen met 6%. Wat mag het kosten? Programma Wet sociale werkvoorziening (in €) Rekening 2023
Begroting Begroting 2024
2025
Meerjarenraming 2026
2027
2028
Lasten
21.022.200 24.959.600 25.940.200 24.452.200 23.037.000 21.690.100
Baten
26.978.000 26.091.400 26.520.800 24.923.100 23.412.600 21.987.200
Saldo van baten en lasten
5.955.800
1.131.800
580.600
470.900
375.600
297.100
0
0
0
0
0
0
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
5.955.800
1.131.800
580.600
470.900
375.600
297.100
Totaal
Uitgangspunten Bij de lasten van de Wsw is rekening gehouden met een daling van 6%. Daarnaast is rekening gehouden met een indexering van 1,2% per 1 juli 2024 (stijging WML) en 5,8% vanaf 1 januari 2025 op de loonkosten. Vanaf 2025 vervalt het lage inkomensvoordeel (LIV), onduidelijk is nog of hier wel of niet iets voor in de plaats komt. De overige kosten zijn geïndexeerd met 2,7% maar door een zichtbare daling in 2023 naar beneden bijgesteld. De indexering is ook toegepast op de rijksbijdrage uit de septembercirculaire 2023. Het subsidieresultaat staat bij de paragraaf Afspraken bestuurlijke agenda en steeg licht ten opzichte van 2024. Een toelichting op de omzet en de inleenvergoedingen is opgenomen in het programma Participatie onder Omzet en inleenvergoedingen. Een toelichting op de salarissen staat bij het programma Overhead.
24
Afspraken bestuurlijke agenda In de bestuurlijke agenda is afgesproken dat de werkelijk gemaakte kosten voor de doelgroep Wsw worden doorbelast naar de deelnemers. In onderstaand overzicht zijn de verwachte kosten voor de doelgroep afgezet tegen de rijksvergoeding wat leidt tot het subsidieresultaat Wsw. Dit is exclusief de bedrijfsvoeringskosten. Deze vertaling leidt tot de volgende effecten: Wsw subsidieresultaat 2024
2025
2026
2027
2028
Kosten Wsw
19.845.900 20.296.000 19.083.400
17.943.400
16.871.800
Rijksvergoeding Wsw
21.405.500 21.910.400 21.357.900
20.875.100
20.339.300
Totaal
1.559.600
2.931.700
3.467.500
1.614.400
2.274.500
Strategische keuze Meerjarenbeleidsplan:
“Het vergroten van bestaanszekerheid is een automatisme in de dienstverlening van Werkzaak. We weten wat hierin werkt en passen dat toe. Gemeenten voeren schuldhulpverlening, bijzondere bijstand en armoedebeleid uit. We stellen samen met hen doelen vast. Werkgevers ondersteunen we bij het herkennen van schuldenproblematiek bij werknemers.”
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
25
5.4
Programma beschut werk
Wat willen we bereiken? Beschut werk is een instrument voor mensen die kunnen werken in een aangepaste omgeving. Het gaat hierbij om mensen die met begeleiding en/of aanpassing(en) van het werk wel kunnen werken. Werkzaak zet de eigen infrastructuur in om mensen met de indicatie beschut te ondersteunen met passend werk of ontwikkeltrajecten naar een meer economisch zelfstandig bestaan. Voor de doelgroep beschut ontvangen we een rijksvergoeding die gebaseerd is op de taakstelling voor deze doelgroep. Iedereen die een indicatie heeft hebben we in beeld en voor zover ze nog geen betaald werk hebben, bemiddelen we ze naar een interne of externe werkplek. Wat gaan we daarvoor doen? De activiteiten zijn opgenomen in het programma Participatie (5.2). Aantal dienstverbanden blijf groeien, met een loonkostensubsidie blijft gelijk De doelgroep beschut groeit de komende jaren en hebben we goed in beeld. Een gedeelte van de afname van de Wet sociale werkvoorziening wordt opgevangen door de groei in de doelgroep beschut. We gaan voor beschut uit van een groei naar de taakstelling op 1 januari 2025 en hierna een stijging van twee personen per maand. Op basis van deze groei ontwikkelen de baten en lasten zich. De inzet van interne (ambtelijke) capaciteit verschuift van de Wsw doelgroep naar beschut en is van invloed op het programma resultaat.
Als het aantal mensen met een dienstverband bij Werkzaak stijgt naar het niveau van onze taakstelling? Dan komen we financieel tekort op de specifieke rijksvergoeding voor de begeleiding van deze doelgroep. De loonkosten voor deze doelgroep worden betaald uit verstrekte loonkostensubsidies en inleenvergoedingen. Hier resteert een nadeel, dat wordt gecompenseerd door een voordeel op BUIG.
26
Hieronder een overzicht van de ontwikkeling van de aantallen. Aantallen per 1-1 2024
2025
2026
2027
2028
Beschut
136
157
181
205
229
Totaal
136
157
181
205
229
Wat mag het kosten? Programma beschut werk (in €) Rekening
Begroting Begroting
Meerjarenraming
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
1.638.800
3.058.900
3.562.400
4.159.900
4.757.300
5.354.400
Baten
1.971.600
2.350.700
2.520.700
2.822.200
3.114.900
3.395.700
Saldo van baten en lasten
332.800
-708.200 -1.041.700 -1.337.700
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
-1.642.400 -1.958.700 0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Totaal
332.800
-708.200 -1.041.700 -1.337.700 -1.642.400 -1.958.700
Uitgangspunten Het participatiebudget voor beschut werk is 95% van de integratie-uitkering Participatie zoals opgenomen in de septembercirculaire 2023. Een toelichting op de omzet en de inleenvergoedingen is opgenomen in het programma Participatie onder Omzet en inleenvergoedingen. Een toelichting op de salarissen staat in het programma Overhead.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
27
5.5 Programma inkomensvoorziening Wat willen we bereiken? Wij bieden bestaanszekerheid aan mensen die niet in staat zijn werk te verrichten waarmee ze volledig in hun bestaan kunnen voorzien. Dit gebeurt met verschillende vormen van uitkeringen. Het verstrekken van een uitkering gebeurt langdurig bij een vrijstelling van de arbeidsplicht of tijdelijk als overbrugging. Degenen die parttime werken ontvangen een aanvullende uitkering. Wat gaan we daarvoor doen? • Vanuit het perspectief van de inwoner richten we het poortproces in. De vraag van de inwoner, werk, inkomen en/of zorg wordt opgepakt vanuit een integrale benadering. • We willen de situatie van de uitkeringsgerechtigden beter in beeld hebben, om deze gerichter te kunnen ondersteunen. Het gaat om onder andere meer aandacht voor eventuele schulden. Schulden zijn een belemmering voor participatie in de samenleving. Dit willen we gaan doen in afstemming met onze ketenpartners. • We werken klantgerichter als het gaat om vaststelling van de rechtmatige verstrekking van de uitkering, bijvoorbeeld door signaalsturing. Hierdoor belasten we de klant minder door minder uit te vragen omdat we al veel informatie hebben. • We verbeteren onderdelen van de dienstverlening naar aanleiding van klantwaardeonderzoek.
• We handhaven met toepassing van de menselijke maat waardoor de uitkeringsgerechtigde perspectief houdt op een menswaardig bestaan. • Ten onrechte ontvangen bijstand vorderen we terug, dit is van belang voor het maatschappelijk draagvlak. Als ten onrechte ontvangen bijstand wordt teruggevorderd passen we maatwerk- oplossingen toe, zodat de uitkeringsgerechtigde perspectief houdt. • We doen meer aan vroegsignalering bij ondernemers met schulden. In 2025 verwachten we dat de nieuwe wet Participatiewet in Balans is ingevoerd. Bij de implementatie geven we aandacht aan rechten en plichten die zinvol en begrijpelijk zijn en nageleefd kunnen worden door iedere uitkeringsgerechtigde. Waarbij, als de situatie daarom vraagt, proportioneel gesanctioneerd kan worden. Onze visie op naleving waarbij de menselijke maat en mee blijven doen centraal staat, is daarbij behulpzaam. Indicatoren Indicatoren Concrete doelstelling
Activiteiten
Doel
Rechtmatige en doelmatige verstrekking van
Werkzoekenden met recht op Participatiewetuitkering die per 1ste van
100%
bijstand en salaris aan mensen die hier recht
de maand voldoen aan de verplichtingen, ontvangen uitkering uiterlijk
op hebben
10de van de maand
Instroompercentage
Actief inzetten op het toeleiden van mensen naar werk en hen de
50%
inkomensvoorziening of uitkering laten ontvangen waarop ze recht hebben (zoals WW) Besparing realiseren op inkomensdeel uit
Zoveel mogelijk werkzoekenden met een PW/IOAW- uitkering
opgegeven inkomsten
(gedeeltelijk) aan het werk helpen. Het resultaat is besparing op
1,5 miljoen
BUIG-gelden. Onterecht verstrekte bijstand, al dan niet door gepleegde fraude terugvorderen
28
Terugvordering van te veel en ten onrechte verstrekte uitkeringen
0,8 miljoen
Conjunctuur De Nederlandsche Bank geeft op hun website de economische verwachtingen voor de komende jaren: Lage inflatie Na een recordhoogte van 11,6% in 2022, is de inflatie in 2023 gedaald naar 4,1%. De Nederlandse Bank verwacht dat deze in 2024 verder daalt naar 2,9%, en in 2025 met 2,2% dichterbij de beoogde 2% komt. De lagere energieprijzen en de renteverhogingen van de centrale banken zijn hier de belangrijkste oorzaken van. Ook lage groei De economie is in 2023 met 0,1% gegroeid. Dat is fors lager dan in 2022, toen er nog veel groei werd ingehaald na de coronapandemie. In de komende jaren zal de groei iets hoger zijn, met 0,3% in 2024 en 1% in 2025. De belangrijkste oorzaken van de afkoeling van de economie zijn de terugval van de wereldhandel en het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank. Dat beleid is nodig om de hoge inflatie te bestrijden. Er is een groeiend aantal mensen dat nu al nauwelijks rond komt. We verwachten dat het uitkeringsbestand van Werkzaak licht zal stijgen. Risico’s: • Het aantal arbeidsfitte mensen is relatief laag • Instroom kent complexe problematiek • Economische groei vertraagt • Armoede neemt toe Voor de begroting 2025 sluiten we voor het aantal werkzoekenden aan bij de Macro Economische Verkenning tot met 2028 (MEV) van het CPB van augustus 2023. Aantallen per 1-1 2024
2025
2026
2027
2028
Aantal werkzoekenden
2.411
2.491
2.525
2.525
2.525
Totaal
2.411
2.491
2.525
2.525
2.525
Door de koppeling aan de rijksvergoeding en maandelijks monitoren, verwachten we in control te zijn. Voor het resultaat tussen de rijksvergoeding en de kosten nemen we een stelpost op in de begroting zodat de impact op de begroting gedempt wordt. Natuurlijk vraagt een bestandstoename ook (tijdelijk) extra personele capaciteit. Als het nodig is, dan financieren wij deze uit de stelpost. Onze opgave is om het minstens zo goed te doen als het landelijk gemiddelde.
Werkzaak Rivierenland begroting 2025
29
Bedragen (in €) Rekening 2023
Begroting Begroting 2024
2025
Meerjarenraming 2026
2027
2028
Lasten BUIG
40.049.700
41.246.800 45.578.300 45.588.100
45.597.900
46.207.000
Loonkostensubsidies
4.627.700
5.423.800
6.947.000
7.319.400
6.155.900
6.574.700
Nettolasten BUIG
44.677.400
46.670.600 51.734.200 52.162.800
52.544.900
53.526.400
Rijksvergoeding BUIG
43.277.700
44.892.400 48.028.900 48.028.900
48.028.900
48.653.200
Rijksvergoeding loonkostensubsidie
5.380.800
6.313.500
7.962.900
8.361.100
8.762.500
Loonkostensubsidie
48.658.500
51.205.900 55.526.900 55.991.800
56.390.000
57.415.700
Saldo BUIG
7.498.000
3.981.100
4.535.300
3.792.700
3.829.000
3.845.100
3.889.300
Stelpost BUIG
-
4.535.300
3.792.700
3.829.000
3.845.100
3.889.300
Resultaat BUIG
3.981.100
-
-
-
-
-
Voor lasten BUIG, loonkostensubsidies en de rijksvergoeding 2025 wordt rekening gehouden met een minimumloonstijging van 1,2% per 1 juli 2024 en voor 2025 met 5,8%. Het effect hiervan op de gemiddelde uitkeringsbedragen en loonkostensubsidies is hieronder in tabellen weergegeven. Gemiddelde loonkostensubsidie (in €) 2023