Concept verslag Klankbordgroep raadsleden RES Rivierenland d.d. 31-05-2021

Klankbordgroep raadsleden Regionale Energiestrategie Rivierenland CONCEPT VERSLAG Maandag 31 mei 2021 19.30 - 21.30 uur (online via Teams)

1

Opening & vaststellen agenda Aanwezig: Nanda van Doremalen (vz, Buren), Marco van Zandwijk (Culemborg), Jasper van Everdingen (Culemborg), Ko Hooijmans (Maasdriel), Rita Boer Rookhuiszen (West Betuwe), Ronald Orlemans (West Maas en Waal), Cees Roffelsen (West Maas en Waal), Frits van der Schans (Zaltbommel), Koen Steenbergen (griffie West Betuwe), Annemieke Spit (procesmanager RES FruitDelta Rivierenland). Afwezig: Hans Lammers (Buren), Toine Nettenbreijers (Maasdriel), Gerwin Roseboom (Neder-Betuwe), Rudine Berends (Neder-Betuwe), Erik Rhebergen (Tiel), Unal Sözen (Tiel), Diane de Zeeuw (West Betuwe), Liza Biesheuvel (Zaltbommel),

2

Verslag klankbordgroep 28 april 2021 Ongewijzigd vastgesteld.

3

Mededelingen (19.45 – 19.55) Er zijn geen mededelingen. Stand van zaken besluitvorming RES 1.0 (19.55 – 20.15)

4

Mw. Spit, procesmanager RES Rivierenland, geeft een korte terugblik op de besluitvorming rondom de RES tot nu toe, de stand van zaken van de behandeling van de RES 1.0, moties en amendementen en een vooruitblik voor de komende maanden. Besluitvorming over de RES tot nu toe: • •

•

•

Klimaatakkoord vastgesteld door VNG d.d. 29 november 2019. Hierin opgenomen de gezamenlijke RES aanpak van IPO, VNG en Unie van Waterschappen met als doelstelling 35 TWh grootschalig zon en wind op land als bijdrage aan de klimaatafspraken. Notitie Uitgangspunten RES Rivierenland eind 2019 vastgesteld door raden, gedeputeerde staten en DB Waterschap Rivierenland. In deze notitie zijn doel van de RES, werkwijze, organisatie, participatie, escalatiemodel besluitvorming en samenwerkingsagenda beschreven. Concept RES bod FruitDelta Rivierenland als tussenstap op basis van bestaande en in voorbereiding zijnde projecten voor wind en zon en beschrijving van de afwegingscriteria richting een hogere ambitie in de RES 1.0. Concept-bod 0,632 TWh vastgesteld door raden, Gedeputeerde Staten en DB Waterschap Rivierenland en ingediend bij Nationaal Programma RES d.d. 1 juni 2020. RES 1.0 FruitDelta Rivierenland met een definitief bod van 1,2 TWh, begin april 2021 voorgelegd voor besluitvorming door raden, provinciale Staten, en AB Waterschap Rivierenland.

Stand van zaken behandeling van het RES-bod 1.0 (d.d. 31 mei) RES 1.0 bod vastgesteld door: 23 april AB Waterschap Rivierenland 20 mei raad West Maas en Waal 26 mei raad West Betuwe

RES 1.0 bod in behandeling: 3 juni Culemborg (RES-bod inmiddels vastgesteld) 9 juni Provinciale Staten 10 juni Maasdriel, Zaltbommel 15 juni Buren 16 juni Tiel 30 juni Neder Betuwe

Een overzicht van de actuele data van behandelingen in raden en Provinciale Staten met een link naar de betreffende raadsagenda’s is te vinden op https://www.resrivierenland.nl/kalender/ Moties en amendementen RES 1.0

Op 14 april is tijdens de regionale opiniërende bijeenkomst over de RES een aanvang gemaakt met het uitwisselen van moties en amendementen voor de RES 1.0. Op de website https://www.zienswijzengelderlandzuid.nl/res-bod-1-0-fruitdelta-rivierenland/ worden concept moties gedeeld en wordt bijgehouden in welke gemeenten moties en amendementen zijn aangenomen danwel verworpen. Hiervan wordt al goed gebruik gemaakt, maar omdat raden op verschillende momenten besluiten is het tijdig uitwisselen van moties en amendementen nog geen vanzelfsprekendheid. Vooruitblik Op 30 juni vindt de laatste raadsbehandeling van de RES 1.0 plaats in Neder-Betuwe. Uitgaande van vaststelling van het RES-bod door alle raden en PS wordt de RES 1.0 op 1 juli aangeboden bij NPRES, met daarbij een oplegnotitie waarin de aangenomen moties en amendementen zijn opgenomen. September - december In de periode na besluitvorming staat het RES-proces vooral in het teken van borging en uitvoering van de regionale ambitie van 1,2 TWh in 2030. Daarnaast richt het proces richting RES 2.0 zich ook op samenwerking en verbreding. Hierbij gaan naast kennisdeling en samenwerking ook aspecten als opslag, innovatie en verbindingen met andere regionale (ruimtelijke) opgaven zoals de regionale adaptatie strategie (RAS) en mobiliteit een rol spelen.

Bij aanvang van het RES proces is in 2019 een ‘Notitie uitgangspunten RES Rivierenland’ opgesteld en behandeld in de raden. De Stuurgroep RES wil deze notitie uitgangspunten graag actualiseren op basis van de opgedane ervaringen in de afgelopen 2 jaar, de aangenomen moties en amendementen, de handreiking RES 2.0 die NPRES in september publiceert en input van de raden via deze klankbordgroep. Streven is deze notitie eind dit jaar voor vaststelling aan te bieden aan de raden zodat kaders voor de RES 2.0 tijdig kunnen worden meegegeven. In reactie op deze toelichting vindt een gesprek tussen de klankbordgroepleden plaats waarin onder meer aan de orde komt: - Wat is het juiste moment voor vaststelling notitie uitgangspunten RES 2.0, voor of na de verkiezingen? o Er is behoefte aan tijdig kaders voor de RES 2.0 te laten stellen door de raden. Een RES 2.0 opleveren in 2023 lijkt ver weg maar vraagt om doorpakken. Ervaringen klankbordgroep hierbij gebruiken als basis. Dat pleit voor vaststelling van de uitgangspunten door de huidige raden eind dit jaar waarmee een vliegende start wordt geboden voor de nieuwe raden. o ‘Regeren voor de meerderheid, met oog voor de minderheid’: niet doorrennen maar tijd nemen om inwoners en raden goed te betrekken. Dat pleit voor vaststelling van de uitgangspunten voor de RES 2.0 door de nieuwe raden.

o Tussenvorm zou kunnen zijn een procesvoorstel van de huidige raden, besluitvorming door de nieuwe raden. - Richting 2.0 wordt in ieder geval aandacht gevraagd voor: o Verbeteren participatie en communicatie inwoners lokaal/regionaal o Positie en rol Stuurgroep(partners) en samenwerkingsagenda. - Griffies zijn stabiele factor, betrek hen bij procesvoorstel inrichting bestuurlijke organisatie richting RES 2.0. - Opgedane kennis en ervaring van de klankbordgroep naar de nieuwe raden goed borgen. - Wordt in de oplegnotitie bij aanbieding RES 1.0 ook een korte samenvatting opgenomen van moties en amendementen die niet zijn aangenomen? Dit punt wordt afgesloten met de afspraak dat in het volgende overleg van de klankbordgroep de balans wordt opgemaakt van de moties en amendementen en verder wordt doorgepraat over een procesvoorstel voor de uitgangspunten RES 2.0. Met daarbij de vraag aan de Stuurgroep RES/RES-team om dit voor te bereiden. De huidige afspraak van de klankbordgroep die op 23 juni staat gepland wordt verplaatst naar een datum na de laatste raadsbehandeling van de RES 1.0 (30 juni, Neder-Betuwe).

Evaluatie klankbordgroep RES (20.15 - 21.00) Tijdens de eerste vergadering van de klankbordgroep RES op 13 januari 2021 is afgesproken dat de klankbordgroep in mei haar rol evalueert. In het overleg van 28 april werd aangegeven dat het ook van belang is om tijdig na te denken over een overdracht naar een nieuwe raad in 2022. Er wordt gesproken over het continueren van de klankbordgroep, wat terugkijkend goed gaat en/of beter kan en vooruitkijkend welke rol de klankbordgroep richting RES 2.0 speelt en wat daarvoor nodig is. Continueren klankbordgroep Er wordt breed gedeeld dat de klankbordgroep een meerwaarde heeft en gecontinueerd zou moeten worden richting RES 2.0. Daarbij wordt opgemerkt dat de klankbordgroep zichzelf misschien overbodig maakt als de democratische legitimiteit van de RES volledig op orde is. Terugkijkend: wat gaat goed/kan beter? - Via klankbordgroep beter idee van wat er in andere raden speelt. - Elkaar leren kennen en kennis delen heeft meerwaarde. - Klankbordgroep is eigenlijk een soort regionaal minidebat. Helpt bij uitwisseling ideeën en dilemma’s. - Beter beeld van waarop ingegrepen kan worden en waar niet. - Raden worden via terugkoppelingen door klankbordgroep beter ingelicht/betrokken. - Meerwaarde in zelf bespreekpunten kunnen identificeren, regionaal onderwerp gezamenlijk gaan benaderen.

- Verschil in rol klankbordgroep versus een regionale raadswerkgroep in de gaten houden. - Proces tussen klankbordgroepleden en eigen raad kan scherper. Na klankbordgroep altijd een terugkoppeling in de raad, vooraf bespreken welke boodschap minimaal afgegeven moet worden.

6

Vooruitkijkend: rol klankbordgroep richting RES 2.0 en wat is daarvoor nodig? - Rol klankbordgroep betrekken bij voorstel voor proces en bestuurlijke organisatie RES 2.0 - Rol moet gaan over proces, gericht op kennis delen, democratisering, participatie en verbreding van de RES met nieuwe kansen/technieken. - Raden zelf actief in positie brengen, klankbordgroep in de voorhoede moet niet leiden tot achteroverleunen in de raden. - Daarbij de essentie op tafel houden. De RES is veel informatie, raden zijn druk. Rol van de klankbordgroep om focus en overzicht te behouden. Terugkoppeling klankbordgroep op basis van verslagen en highlights er uit halen is essentiële taak. - Daarbij het besef dat nooit iedereen volledig geïnformeerd zal zijn, aanbieden van informatie en positie betekent niet per definitie dat het ook wordt opgepakt. - Het opiniërende karakter zoals van de regionale bijeenkomst op 14 april inzetten als middel om het proces te versterken. Inventariseren bespreekpunten volgende klankbordgroep De volgende vergadering staat gepland op 23 juni. Deze wordt verplaatst naar een datum na de laatste raadsbehandeling van de RES 1.0 in Neder-Betuwe (30 juni). Zodoende kan tijdens de volgende vergadering de eindbalans worden opgemaakt van de besluitvorming inclusief aangenomen moties en amendementen.

Er wordt geïnventariseerd of er behoefte is om fysiek bij elkaar te komen of nog online. Bespreekpunten volgende keer:

7

Besluitvorming, moties en amendementen Procesvoorstel bestuurlijke organisatie RES 2.0 Participatie en communicatie richting RES 2.0 Vooraf delen: Modelverordening Participatie VNG Afsluiting en vervolgafspraken