Concept Mobiliteitsagenda Rivierenland 2023-2026

(DOOR)STROMEND RIVIERENLAND MOBILITEITSAGENDA 2023-2026 OVER DE REGIO De regio Rivierenland ligt centraal in Nederland en is daardoor in trek bij bedrijven en (potentiële) inwoners. Snel-, spoor- en vaarwegen verbinden de regio met belangrijke economische kernen zoals Utrecht, ’s-Hertogenbosch, Arnhem en Nijmegen. De regio heeft verschillende gezichten. Van stedelijke tot uitgestrekte landelijke gebieden. Van logistieke bedrijvigheid tot prachtige natuur. De unieke ligging tussen de rivieren geeft de regio haar identiteit, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. Zeker ook op gebied van mobiliteit. Daarom werken we samen aan het verbeteren van de bereikbaarheid in en door onze regio. INTEGRALE OPGAVEN EN AMBITIES Als regio, in samenwerking met de gemeenten, zijn we ambitieus. De komende jaren staan we voor een aantal brede (maatschappelijke) opgaven. Goede bereikbaarheid en een passend mobiliteitsaanbod zijn voorwaardelijk om onze regionale ambities te realiseren.

Economie & logistiek

Wonen

Onderwijs & arbeidsmarkt

Rivierenland is door haar ligging een aantrekkelijk gebied voor bedrijfsvestigingen. Hierdoor hebben we diverse grote regio-specifieke sectoren, zoals transportbedrijven en agri-business. Om ons vestigingsklimaat te behouden en te versterken zijn goede corridor-verbindingen over land, spoor en water en doorstroming op de A2, A15 en de Rijnbrug cruciaal. Wij blijven ons hiervoor inzetten door te participeren in (boven-)regionale processen zoals de MIRT-trajecten. Daarin werken we samen met de provincie, aanliggende regio’s, het Rijk en private partners.

De komende jaren zijn er duizenden nieuwe woningen nodig om te kunnen blijven voorzien in de vraag. De regio heeft de ambitie om 12% extra woningen bij te bouwen tot 2030. In deze gebiedsontwikkelingen speelt mobiliteit een belangrijke rol: hoe organiseren we dat in de schaarse ruimte de bereikbaarheid op orde en veilig is? Hoe stimuleren we duurzame en slimme mobiliteit? Dit vraagt om een multimodaal mobiliteitsaanbod en een transities in reisgedrag.

Of je nu in Rivierenland woont, werkt, leert of stage loopt, je bestemming moet vlot en veilig te bereiken zijn. Om deze reden zetten we in Rivierenland in op het ontwikkelen van ‘MobiliteitsHubs’ vanaf waar je met het meest passende vervoersmiddel je bestemming kunt bereiken. Zo geven we iedereen letterlijk toegang tot ons onderwijs en onze arbeidsmarkt. Een uitdaging, want het reguliere openbaar vervoer staat onder druk en deelmobiliteit komt niet zomaar van de grond in uitgestrekte gebieden.

Recreatie & toerisme

Leefbaarheid

Duurzaamheid

Rivierenland is door haar veelzijdige landschappen en steden en de centrale ligging een zeer populaire recreatieftoeristische bestemming. Daarom zet de regio zich in voor het behouden en vergroten van de beleving op en rondom fiets-, vaaren wandelroutes. Van fruittuinen, rivieren en dijken tot bijzondere binnensteden en cultureel erfgoed zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie (UNESCO Werelderfgoedlijst): ook deze hotspots moeten goed bereikbaar zijn. Daar ligt voor ons een opgave!

Leefbaarheid kent in onze regio vele gezichten. Van veilig naar school kunnen fietsen tot de mogelijkheid om – ook als je ouder wordt – naar de winkel in het dorp verderop te kunnen gaan. Een andere uitdaging voor de leefbaarheid is het sluipverkeer op het onderliggend wegennet en de bijkomende milieueffecten; waaronder geluid, trillingen en fijnstof. We zetten ons in voor veilige, leefbare kernen en een passend mobiliteitsaanbod.

In het klimaatakkoord hebben we nationaal afgesproken onze CO2-uitstoot te reduceren met 55% in 2030 en met 95% 2050. Ook wij moeten hiermee aan de slag! Mobiliteit heeft veel impact op het milieu: 20% van de totale uitstoot komt van onze mobiliteit en ongeveer 60% van de uitstoot van het wegverkeer is afkomstig van personenauto’s. Het autobezit in Rivierenland is hoog. Niet verrassend als je kijkt naar het karakter van de regio. Desondanks zien wij volop kansen om stappen te zetten op het gebied van verduurzaming; gericht op en passend bij de regio.

AMBITIES EN DOELEN MOBILITEIT: SAMEN WERKEN AAN EEN BEREIKBARE REGIO De opgaven voor onze regio zijn divers, gemeente- en regiogrensoverschrijdend en vragen om een verscheidenheid aan oplossingen op het gebied van mobiliteit. We bundelen regionaal onze krachten. Zo heeft onze inzet meer impact in de regio. Hierbij werken we ook samen met andere regio’s, provincies en rijk. Dit met één gezamenlijk doel voor ogen: goede oplossingen voor een duurzaam bereikbare, vitale regio. Om onze doelen te bereiken hebben we drie programmalijnen met 8 thema’s:

EEN AANTREKKELIJKE REGIO MET EEN ROBUUST EN COMPLEET NETWERK

EEN LEEFBARE REGIO VOOR JONG EN OUD

SCHONER REIZEN IN EEN DUURZAME REGIO

De mobiliteitsketen op orde

Meer mensen op de fiets Betere bereikbaarheid van het OV

Een veilig en compleet regionaal autonetwerk

Betrouwbare regionale autoverbindingen

Verkeersveiligheid en verkeersdata

Schonere automobiliteit

Stimuleren slim en innovatief reisgedrag

EEN AANTREKKELIJKE REGIO MET EEN ROBUUST EN COMPLEET NETWERK Betrouwbare regionale autoverbindingen Het meeste verkeer op onze wegen reist van buiten de regio naar Rivierenland of vanuit Rivierenland naar buiten de regio. Daarom zetten wij ons in voor robuuste bovenregionale wegverbindingen met specifieke aandacht voor de A2, A15 en de Rijnbrug. Deze verbindingen zijn cruciaal voor onze ambities op het gebied van economie & logistiek en woningbouw. Wij brengen het belang van deze verbindingen/ corridors multimodaal in kaart en zetten in op maatregelen binnen onze invloedsfeer, waaronder het verleiden van werknemers, bewoners en logistiek om andere (duurzamere) keuzes te maken. Aanvullend verkennen wij hoe we als regio onze belangen beter kunnen agenderen bij provincie en Rijk. Wij maken met deze partijen graag afspraken over hun bijdrage aan het maatregelenpakket vanuit hun rol in onze gezamenlijke belangen.

Een veilig en compleet regionaal autonetwerk Om regionale doelen/ ambities te bereiken moeten de lokale en regionale verbindingen binnen onze regio ook op orde zijn. Denk daarbij aan de bereikbaarheid van werklocaties, toeristische hotspots en parkeren/ bereikbaarheid in relatie tot woningbouw. We geven dit concreet handen en voeten door het wegen/ bereikbaarheidsplan te actualiseren, met aandacht voor verkeersveiligheid, en de belangrijkste knelpunten te identificeren.

De mobiliteitsketen op orde Voor goede bereikbaarheid zijn alle schakels in de keten van belang. Zeker gezien de aard van onze regio maken we ons hard voor goede multimodale oeververbindingen en behoud van veren als cruciale verbindingen in de keten. Ketenmobiliteit biedt ook nieuwe kansen. Deelmobiliteit kan in nieuwe woonwijken een alternatief zijn voor de (tweede) auto. Zo kan de schaarse ruimte anders worden benutten. En goede (stations)hubs zorgen ervoor dat het OV aantrekkelijker wordt als alternatief voor de auto. De afgelopen jaren hebben we daarom onderzocht hoe we de hubfunctie van de stations Tiel, Geldermalsen, Culemborg en Zaltbommel kunnen verbeteren. We gaan nu concreet met maatregelen aan de slag en onderzoeken andere geschikte locaties voor mobiliteitshubs. Deelmobiliteit kan ook bijdragen aan de bereikbaarheid van landelijke gebieden, bijvoorbeeld doordat mensen beschikking hebben over een e-bike of een deelauto (eventueel met vrijwillige chauffeur). Een dergelijk systeem komt echter niet ‘zomaar’ van de grond. Wij brengen in kaart hoe een dergelijk systeem van hub tot haarvaten wel zou kunnen werken.

EEN LEEFBARE REGIO VOOR JONG EN OUD Meer mensen op de fiets Wij zien in onze regio veel kansen voor de fiets. Met goede (boven) regionale fietsverbindingen bieden we een alternatief voor de auto. We richten ons met name op de routes waar nu veel korte autoverplaatsingen zijn, want daar kan de fiets (tot 7,5 km) of e-bike (tot 15 km) een prima alternatief zijn. Daarom zetten wij in op een snelle fietsroute langs de A2 en de A15. Wij sluiten aan bij de ontwikkelingen uit het Nationaal Toekomstbeeld Fiets en ondersteunen gemeenten bij het zorg dragen voor kwalitatief goede fietsverbindingen op schoolroutes en recreatieve routes. Daarbij zoeken we naar een structurele oplossing voor het in de vaart houden van de veerponten, omdat pontjes een belangrijke schakel zijn in ons (recreatieve) fietsnetwerk. Ze verkorten de reisafstand en vergroten daardoor de potentie van de fiets.

Betere bereikbaarheid van het OV Spoor en openbaar vervoer vormen de ruggengraat van ons duurzame mobiliteitssysteem. Voor het duurzaam faciliteren van de woningbouwopgave is een goede keten van OV, hubs en kleinschalige mobiliteit voorwaardelijk. Doen we dat niet, dan loopt het autowegennet vast. Op een aantal routes heeft het spoor potentie om te concurreren met de auto. Hoe beter de keten is georganiseerd, hoe hoger de potentie en waarde van het OV in het totaalaanbod. Als regio zijn we geen opdrachtgever van het OV en HaltetaxiRRReis, maar we maken ons richting de provincie wel hard voor het belang van het OV als onderdeel van de mobiliteitsketen in onze regio.

Verkeersveiligheid en verkeersdata Veiligheid in het verkeer kan niet los worden gezien van mobiliteit. Zowel op onze wegen als fietspaden zet de toenemende drukte de veiligheid onder druk. Daarom werkt Regio Rivierenland samen met provincie Gelderland aan een risico gestuurde aanpak van verkeersveiligheid in de regio. Onze focus als regio ligt op de (boven)regionale verbindingen. Door de meeste onveilige verkeerssituaties als eerst aan te pakken, zetten we ons in om het aantal verkeersslachtoffers te minimaliseren. De wereld om ons heen waaronder ook onze mobiliteit (auto, OV, fiets) worden steeds digitaler. Dat biedt kansen, maar vraagt ook iets van onze werkprocessen en de digitale competenties van ons als wegbeheerders/ overheden. We werken samen aan deze digitaliseringsopgave.

SCHONER REIZEN IN EEN DUURZAME REGIO Schonere automobiliteit Het autobezit in Rivierenland is relatief hoog. Dit komt door de geografie van onze regio: een groot deel is sterk landelijk gebied. Daarom is het niet realistisch om veel mensen uit de auto te krijgen. Wel zien we kansen om het aantal autoritten te reduceren en de autoritten zo schoon mogelijk te laten zijn. We zetten dan ook in op elektrisch rijden, met als doel CO2-reductie en een prettigere leefomgeving. Het laadnetwerk wordt door gemeenten steeds verder op orde gebracht en regionaal willen we mensen het elektrisch rijden laten ervaren.

Stimuleren slim en innovatief reisgedrag Alleen het faciliteren van ander aanbod is niet genoeg om ander reisgedrag te realiseren. Daarom stimuleren we ander reisgedrag actief. Onze mobiliteitsmakelaar gaat met bedrijven aan de slag. We richten ons daarbij op: meer thuiswerken (dus minder reizen), minder in de spits reizen en duurzamer reizen. Op basis van onze nulmeting bepalen we onze doelgroepen: hebben ze toegang tot een alternatief én staan ze potentieel open voor ander reisgedrag. We leggen daarbij nadrukkelijk de link met het aanbod, bijvoorbeeld een fietscampagne gekoppeld aan de realisatie van een nieuwe, snelle fietsroute. Eén van de aspecten waar we in het kader van leefbaarheid wat mee willen is de drukte en geluidshinder op onze mooie dijken. Daarnaast schalen we de gedragscampagne tussen het agrarische verkeer en de fietser op. Rivierenland is een centrale regio, liggend in de topcorridor van Rotterdam naar Duitsland en als schakel tussen Utrecht en Brabant. We hebben allerlei interessante bedrijven én ruimte om innovaties uit te proberen. We zetten daarom regio Rivierenland in als proeftuin voor het testen van slimme/ innovatieve oplossingen die duurzame mobiliteit stimuleren.