Brief cliëntenraad tbv stukken miniregelingen
Tekst van het document
Aan:
Gemeente Maasdriel, aan het College van B&W Maasdriel
Datum:
15-08-2025
Betreft:
Reactie op de adviesvraag Bijzondere Bijstand Bommelerwaard 2026, Individuele Inkomenstoeslag Zaltbommel 2026 (IIT) en Maatschappelijke Participatie Maasdriel 2026 (MAPA)
Geacht College,
U heeft ons gevraagd advies uit te brengen over de aanpassingen van een aantal minimaregelingen voor de inwoners van de Bommelerwaard. Het betreft de beleidsregels bijzondere bijstand Bommelerwaard 2026, de verordening individuele inkomenstoeslag Zaltbommel 2026 en de verordening maatschappelijke participatie Maasdriel 2026 en de beleidsregels regeling maatschappelijke participatie. Op 7 oktober jl. hebben wij in een gesprek reeds inhoudelijk van gedachten gewisseld met de betrokken beleidsambtenaren waarin een toelichting is gegeven op de wijzigingen ten opzichte van de huidige regelingen en waarin vragen van onze kant zijn beantwoord. Dank voor deze constructieve wijze van vooroverleg. beleidsregels bijzondere bijstand Bommelerwaard 2026 Ons advies en aanbevelingen betreffende de beleidsregels bijzondere bijstand Bommelerwaard 2026 is opgenomen in bijlage 1. Naast meer algemeen advies over het beleid worden er ook concrete adviezen per thema aangegeven op verschillende gebieden: De door u voorgestelde aanpassing van de tandartskosten vinden wij een heel goed idee, het voorkomen dat kwetsbare mensen de tandzorg mijden is een belangrijk onderwerp. Om dit onder de aandacht te brengen van de doelgroep roepen wij u op om hierover duidelijk en goed vindbaar te communiceren.
verordening individuele inkomenstoeslag Zaltbommel 2026 Ons advies betreffende de verordening individuele inkomenstoeslag Zaltbommel 2026 is opgenomen in bijlage 2. verordening maatschappelijke participatie Maasdriel 2026 Ons advies betreffende de verordening maatschappelijke participatie Maasdriel 2026 is opgenomen in bijlage 3. De grootste aanpassing in de verordening, het niet meer werken met het declaratiesysteem, vinden wij een zeer positieve wending. Wij zijn verheugd dat de pilot goed is aangeslagen en nu wordt overgenomen voor alle cliënten. Het vertrouwen dat daarvan uitgaat en de vrijheid die het de cliënten biedt past naadloos in onze gezamenlijke ambitie.
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
1
Beleidsregels regeling maatschappelijke participatie De automatische indexering van de bedragen in deze nieuwe opzet vinden wij een goede zaak. Wij zijn erg benieuwd naar uw reactie op ons advies en aanbevelingen en als er nog een toelichting gewenst is dan horen wij dat graag. Met vriendelijke groet,
Namens de Cliëntenraad sociaal domein Bommelerwaard Mieke Boas, voorzitter
Bijlagen: Bijlage 1 advies en aanbevelingen beleidsregels bijzondere bijstand 2026 Bommelerwaard Bijlage 2 advies en aanbevelingen Verordening individuele inkomenstoeslag Zaltbommel 2026 Bijlage 3 advies en aanbevelingen Verordening maatschappelijke participatie Maasdriel 2026
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
2
Bijlage 1 advies en aanbevelingen beleidsregels bijzondere bijstand 2026 Bommelerwaard
1. Inleiding De cliëntenraad sociaal domein Bommelerwaard heeft kennisgenomen van de aankomende landelijke wijzigingen in de Participatiewet, zoals opgenomen in de Participatiewet in Balans die per 1 januari 2026 van kracht wordt. Deze wet brengt aanzienlijke veranderingen met zich mee, met directe gevolgen voor het lokale minimabeleid en de uitvoering van de (bijzondere) bijstand. Als cliëntenraad voelen wij de verantwoordelijkheid om vanuit het perspectief van inwoners – met name de meest kwetsbaren – aanbevelingen te doen om te zorgen voor rechtvaardige, begrijpelijke en menselijke uitvoering van het beleid.
2. Algemene uitgangspunten Wij adviseren bij de herziening van het beleid uit te gaan van de volgende uitgangspunten: •
Vertrouwen in de inwoner: Geef ruimte aan vertrouwen in plaats van controle, in lijn met de geest van de nieuwe wet.
•
Toegankelijkheid: De regeling moet begrijpelijk zijn en eenvoudig aan te vragen.
•
Maatwerk: Geen standaardoplossingen, maar oog voor individuele omstandigheden.
•
Rechtszekerheid: Inwoners moeten weten waar ze aan toe zijn, met heldere regels.
•
Voorkomen van armoedeval: Nieuwe regels mogen niet leiden tot verslechtering van bestaanszekerheid.
3. Concreet advies per thema a. Harmonisatie jongerennorm (18–21 jaar) Wij steunen het principe van een geharmoniseerde norm, maar adviseren aanvullend: •
Garandeer een aanvullende toeslag of maatwerkvoorziening voor jongeren zonder ouderlijke ondersteuning.
•
Geef jongeren goede informatie en ondersteuning bij het aanvragen van voorzieningen, want deze groep heeft vaak lage zelfredzaamheid.
•
Attendeer op zorgmijders en daklozen en probeer gesprek op gang te krijgen. Als netwerk afwezig is dan rest toch zorgplicht.
•
Geef eventueel ruimte aan mensen in gezinsvervangende tehuizen met bewoners niet vallend onder Wlz. Dit om verschillen te verkleinen.
Aanbeveling: Leg in de beleidsregels vast wanneer en hoe de toeslag wordt toegekend, zodat jongeren niet tussen wal en schip vallen. b. Giftenbeleid & vermogenstoets De nieuwe wet verandert hoe giften en vermogen meewegen bij recht op bijstand. Wij vragen aandacht voor:
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
3
•
Een ruimhartig giftenbeleid, zeker voor incidentele of symbolische giften (zoals verjaardagsgeld, boodschappenbonnen).
•
Heldere communicatie over wat wel en niet mag, om onzekerheid en angst bij inwoners te voorkomen.
•
Ook giften in natura, opvang en onderdak en verstrekken van eten toestaan zonder consequenties. Voor illegalen en vreemdelingen is dat al wettelijk toegestaan.
•
Aanbeveling: Stel een lokale vrijlatingsgrens in voor giften tot een bepaald bedrag per maand/jaar.
c. Aanvraagprocedures & bewijsvoering Het huidige beleid vereist uitgebreide bewijsstukken vóór een bepaalde datum. Wij stellen dat: •
Termijnen moeten ruimer en flexibeler worden.
•
De bewijslast niet bovenmatig moet zijn, zeker niet bij terugkerende kosten (bijv. eigen bijdrage Wmo, medische kosten).
Aanbeveling: Pas aanvraagtermijnen aan en geef ruimte voor achteraf indienen van bewijs bij geldige reden. Gebruik waar mogelijk gegevens die de gemeente al heeft (bijv. via CAK, belastingdienst). d. Maatschappelijke participatie De nieuwe wet geeft ruimte voor mensen om hun participatie zelf vorm te geven. Dit vraagt lokaal om: •
Een duidelijke inrichting van deze ruimte, zodat niet de een iets mag wat de ander wordt geweigerd.
•
Ruimte voor arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk of mantelzorg als waardevolle vormen van participatie.
•
Zelfontplooiïng en voldoening levert minder zorg(kosten). Dit aspect breed beschouwen en er rekening mee houden levert de gemeenschap structureel financieel voordeel in minder zorg en meer zelfredzaamheid.
Aanbeveling: Neem in het beleid op dat participatievormen samen met de inwoner worden bepaald, en niet uitsluitend top-down door de gemeente. e. Overgangsrecht en bescherming lopende gevallen Inwoners met lopende uitkeringen of toekenningen moeten niet plotseling benadeeld worden. Aanbeveling: Hanteer het principe: “gunstiger recht telt”. Dat wil zeggen: pas nieuwe regels alleen toe als die gunstiger zijn dan het oude beleid, of geef een overgangsperiode van minimaal 6 maanden.
4. Communicatie & Toegankelijkheid Wij adviseren nadrukkelijk dat: •
De beleidsregels worden vertaald naar begrijpelijke publieksinformatie, in B1-taal.
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
4
•
Er extra aandacht komt voor persoonlijke communicatie bij groepen met lage digitale vaardigheden.
•
De uitvoering (bijvoorbeeld via Loket Maatschappelijke Deelname) voldoende capaciteit heeft om inwoners goed te ondersteunen bij vragen en aanvragen.
5. Monitoring en evaluatie Tot slot bevelen wij aan dat de gemeente: •
Een evaluatiemoment plant binnen 12 maanden na invoering van het nieuwe beleid.
•
Daarbij actief ervaringen van cliënten ophaalt, bijvoorbeeld via klankbordgroepen, klanttevredenheidsmetingen of signalen van hulpverleners.
6. Conclusie De cliëntenraad onderschrijft de ambitie om de Participatiewet te verbeteren. Tegelijk wijzen we erop dat de vertaling naar lokaal beleid bepalend is voor het effect op het dagelijks leven van mensen in een kwetsbare positie. Wij roepen het college op om de beleidsregels Bijstand 2026 met oog voor menselijkheid, eenvoud en rechtszekerheid vorm te geven – en doen de uitdrukkelijke uitnodiging om dit advies/aanbeveling daarin mee te nemen.
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
5
Bijlage 2 advies en aanbevelingen Verordening individuele inkomenstoeslag Zaltbommel 2026
Algemene vragen: 1. Betreft het een centrumregeling? Dus voor Zaltbommel en Maasdriel zijn de teksten gelijk? 2. De beleidsnota Minimabeleid Bommelerwaard 10121-2024 geldt tot op heden en wordt niet herzien naar wij begrepen. Klopt het dat het actuele beleid gelezen moet worden in de beleidsnota’s Samenleven (Maasdriel) en Samenleving (Zaltbommel) en zo ja, wie ziet er toe op een gelijke behandeling voor alle inwoners van de Bommelerwaard?
Ons advies is om de voorgestelde tekst als volgt aan te vullen cq te wijzigen: Artikel 1 lid c: wijzigen in:”referteperiode: een ononderbroken periode van 36 volle kalendermaanden direct voorafgaand aan de peildatum”. Artikel 3: de voorgestelde tekst noemen onder lid 1 Toevoegen “lid 2: In afwijking van artikel 3 lid 1 van de Verordening ITT is er ook sprake van een langdurig laag inkomen als het inkomen gedurende de referteperiode meer bedroeg dan 110% van de norm en het meerdere gedurende de gehele referteperiode is aangewend ter aflossing van een schuldenlast in het kader van een minnelijke schuldregeling of een opgelegde schuldregeling op grond van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen" Toevoegen “lid 3: In afwijking van artikel 3 van de verordening ITT is er sprake van een langdurig laag inkomen als belanghebbende gedurende de laatste drie kalenderjaren 3x kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen heeft gekregen” Toevoegen nieuw artikel: “ Wie komt voor de individuele inkomenstoeslag in aanmerking Om voor de individuele inkomenstoeslag in aanmerking te komen: Lid 1: dient de belanghebbende en diens partner op de peildatum ingeschreven te staan in de basisregistratie personen van de gemeente Zaltbommel / Maasdriel en Lid 2: dient er sprake te zijn van een langdurig laag inkomen zonder uitzicht op inkomensverbetering. “ Artikel 2 aanvullen met de volgende punten •
De partner dient schriftelijk in te stemmen met de aanvraag.
•
Bij de aanvraag dient belanghebbende de op het aanvraagformulier gevraagde bewijsstukken te overleggen.
•
Indien het naar het oordeel van het college noodzakelijk is, dient de belanghebbende naast de op het aanvraagformulier aangegeven bewijsstukken nadere informatie te verstrekken
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
6
Artikel 4 aanvullen met” lid 4: De bedragen genoemd in het eerste lid worden jaarlijks geïndexeerd overeenkomstig de ontwikkelingen van de bijstandsnorm gehuwden in de participatiewet. De bedragen worden naar boven afgerond op hele euro's.” Aanvulling “artikel 5 Hardheidsclausule: Het college kan in bijzondere gevallen artikel 3 buiten toepassing laten of daarvan afwijken voor zover toepassing gelet op het belang van belanghebbende leidt tot onbillijkheid van overwegende aard.”
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
7
Bijlage 3 advies en aanbevelingen Verordening maatschappelijke participatie Maasdriel 2026
Algemene vragen: 1. Bestaan er beleidsregels maatschappelijke participatie Maasdriel 2026?
Opmerkingen bij de was/wordt lijst: • • • •
Artikel 1 lid c: gemeente Maasdriel en gemeente Zaltbommel? Artikel 3 lid 1: idem Artikel 3 lid 4: er staat “binnen huishoudens met kinderen wordt rekening gehouden met het aantal kinderen”. Op welke wijze? Artikel 4 lid 5:de toelichting bij aanvullende bijdrage schoolspullen: is het voor cliënten duidelijk terug te vinden op welke bedragen zij recht hebben
Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard
8