Bijlage 8 Concept Programmabegroting 2027

Geprognosticeerde balans Activa

Bedragen x € 1.000 Totaal vaste activa Totaal vlottende activa Totaal activa Passiva

Bedragen x € 1.000 Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden langer dan één jaar Totaal vaste passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029 31-12-2030 564 26.687 27.252

467 24.833 25.300

371 16.815 17.185

288 16.285 16.573

223 15.723 15.947

192 13.647 13.838

31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029 31-12-2030 2.394 183 2.577 24.674 27.252

1.928 199 2.127 23.174 25.300

1.797 214 2.012 15.174 17.185

1.669 230 1.899 14.674 16.573

1.561 212 1.773 14.174 15.947

1.488 176 1.665 12.174 13.838

Financiële kengetallen Op 15 mei 2015 is een besluit tot wijziging van het BBV vastgesteld. Deze wijziging heeft betrekking op het opnemen van een uniforme set financiële kengetallen in de begroting, waaronder de volgende, die relevant en toepasselijk zijn voor Regio Rivierenland: - netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; - solvabiliteitsratio; - structurele exploitatieruimte. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de (ontwikkeling van de) financiële positie. De uniforme kengetallen

45 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

bieden de mogelijkheid om onderling cijfers te vergelijken. Daarmee dragen deze kengetallen bij aan de controlerende en kade stellende rol van het bestuur. Hierna nemen wij de kengetallen op, die verplicht in de programmabegroting moeten worden opgenomen.

Netto schuldquote

De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de baten. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Regio Rivierenland heeft geen leningen verstrekt aan derden. De uitkomst van de gecorrigeerde netto schuldquote is daardoor gelijk aan de netto schuldquote.

Solvabiliteitsratio

Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserves als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten.

Structurele exploitatieruimte

Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Om de structurele lasten en baten te bepalen worden de incidentele lasten en baten van de totale lasten en baten afgetrokken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage.

Tabel met kengetallen: Kengetallen

Realisatie 2025

Raming 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

-10,1% 8,8% 0,7%

-8,6% 7,6% -1,0%

-5,2% 10,5% 0,0%

-6,7% 10,1% 0,0%

-6,5% 9,8% 0,0%

-6,6% 10,8% 0,0%

Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Toelichting bij de tabel met kengetallen:

-

De netto schuldquote daalt jaarlijks naar een niveau van ca. -6,5%. Een negatief percentage is gunstig, omdat dit betekent dat we meer vlottende activa (uitzettingen < 1 jaar + liquide middelen) hebben dan schulden. De solvabiliteitsratio stijgt in 2027 door het verwachte voorschot op de Regio Deal middelen. De ratio daalt in de jaren 2028 en 2029 licht door de geraamde inzet van reserves. De stijging in 2030 komt door de daling in het balanstotaal door het uitbetalen van de gereserveerde Regio Deal middelen bij vaststelling. De structurele exploitatieruimte komt vanaf 2027 op 0%. De inzet van de reserve desintegratiekosten is aangemerkt als incidentele mutatie evenals de bijbehorende incidentele lasten. De structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De raming voor 2026 komt eenmalig onder de 0% wegens de begrote inzet van de Contractgestuurde Dienstverlening reserve voor het tekort bij Sociale recherche. We kunnen het (structurele) budget voor onvoorziene uitgaven inzetten voor het opvangen van tegenvallers binnen de exploitatie.

Kengetallen zijn momentopnamen. Gewijzigde omstandigheden kunnen een behoorlijk effect hebben op de ratio's met betrekking tot onze liquiditeits- en solvabiliteitspositie en de uitkomsten van de exploitatie. In de paragraaf 'Weerstandvermogen en risicobeheersing' is een opsomming gegeven van een aantal financiële risico's, die hun impact kunnen hebben op onze financiële positie en de uitkomsten van de berekende kengetallen.

46 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Meerjarenraming 2027-2030

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten De belangrijkste ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage voor de jaren 2027 en verder zijn naar verwachting: - Voor de jaarlijkse stijging van de salarissen, pensioenlasten en indexering van kostenbudgetten zijn indicatieve percentages opgenomen. In de jaarlijkse Kaderbrief bij de Programmabegroting worden de definitieve percentages vastgesteld. - De stijging van de uurtarieven bij Contractgestuurde dienstverlening in de (meerjaren)begroting houdt gelijke tred met de ontwikkeling van de salariskosten en overige mutaties in kostenbudgetten.

Meerjarenraming Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

6.386 13.755 3.991

5.615 14.168 4.101

3.706 14.593 4.213

-14

-32

-65

31.589

24.119

23.852

22.447

12.866 14.953 536

4.844 15.402 548

4.027 15.864 561

2.070 16.340 575

Totaal baten 28.355 Gemeentelijke bijdrage 1. Regionale samenwerking 3.213 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten -110 Totaal gemeentelijke bijdrage 3.103 Saldo van baten en lasten -131 Mutaties reserves (storting (+) en onttrekking (-) 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten -131 Totaal mutaties reserves -131 Gerealiseerd resultaat -

20.794

20.452

18.984

3.310

3.409

3.511

-114 3.196 -128

-118 3.292 -108

-122 3.390 -73

-128 -128 -

-108 -108 -

-73 -73 -

Lasten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Meerjarige aanpassingen Vrijval kapitaallasten

14.364 13.354 3.871

Totaal lasten Baten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Meerjarige aanpassingen

Gemeentelijke bijdrage Gemeentelijke bijdrage

Bedragen x € 1.000

Gemeentelijke bijdrage Totaal Mutatie t.o.v. voorgaand jaar

Rekening 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

2.951 2.951

2.899 2.899 -1,8%

3.103 3.103 7,0%

3.196 3.196 3,0%

3.292 3.292 3,0%

3.390 3.390 3,0%

Toelichting bij de in de meerjarenraming opgenomen gemeentelijke bijdrage:

In de begroting 2026 is een eenmalige daling van 1,8% te zien in de gemeentelijke bijdrage door de verwerkte maatregelen om de gevraagde besparing op de gemeentelijke bijdrage te realiseren. De gemeentelijke bijdrage van 2027 stijgt eenmalig met 7% door het toevoegen van de vastgestelde startnotitie opdracht regionale opgave Ruimte aan de begroting. De in de meerjarenraming opgenomen stijging van de gemeentelijke bijdrage ná 2028 bedraagt gemiddeld 3% per jaar en is het gevolg van de reguliere kostenstijgingen bij de salarissen en de overige kostenbudgetten en een voortzettende daling van het resultaat uit treasury.

47 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Uitgangspunten bij de meerjarenraming

Algemeen

De meerjarenraming geeft een indicatie van de verwachte begrotingssaldi in de periode 2027 t/m 2030. De uitgangspunten komen overeen met de Kaderbrief programmabegroting 2027.

Salarissen

Voor de meerjarenraming zijn we uitgegaan van een stijging van de salarissen en pensioenpremies ná 2027 van gemiddeld 3,0% per jaar. Dit is slechts een raming. Als de werkelijke salariskostenstijging in enig jaar anders uitvalt, wordt de begroting hierop aangepast. Dit wordt vastgelegd in de Kaderbrief, die elk jaar opnieuw wordt vastgesteld bij de start van het begrotingsproces.

Prijsontwikkelingen

In de meerjarenbegroting worden de actuele bedragen geraamd, waarbij rekening gehouden wordt met de bekende meerjarige aanpassingen, zoals mutaties op het gebied van salarislasten, prijsindexeringen, vrijval van kapitaallasten en actualisaties van werkbudgetten en treasuryresultaten.

Kapitaallasten

In de meerjarenbegroting zijn de kapitaallasten voor 2027 en verder vastgesteld op het niveau van 2026 waarbij rekening is gehouden met de meerjarige mutaties, zoals vrijval van kapitaallasten op het moment dat investeringen volledig zijn afgeschreven.

Inzet reserves

De inzet van bestemmingsreserves bij programma 3 heeft te maken met de financiering van de extra (kapitaal)lasten van de herhuisvesting (inzet reserve Herhuisvesting) en de lasten van de gerealiseerde modernisering ICT-infrastructuur/vervanging kantoorautomatisering (inzet reserve Desintegratiekosten). De inzet van de bestemmingsreserve Herhuisvesting eindigt op het moment, dat de verbouwingsinvesteringen volledig zijn afgeschreven. De kapitaallasten van de verbouwingsinvesteringen vallen over enige jaren vrij in de begroting, en dat gebeurt op het moment, dat de reserve Herhuisvesting geen saldo meer heeft. Hierdoor behouden we een reëel en structureel sluitende begroting in meerjarig perspectief.

48 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Op grond van artikel 23 lid c van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn in onderstaand overzicht de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves volgens de (meerjaren)begroting 2027-2030 opgenomen. Overzicht structurele reservemutaties Bedragen x € 1.000 Reservemutaties Inzet reserve CgD (progr. 2) Inzet reserve Herhuisvesting (progr. 3) Inzet reserve Desintegratiekosten (progr. 3) Totaal reservemutaties Waarvan structureel Inzet reserve CgD (progr. 2) Inzet reserve Herhuisvesting (progr. 3) Inzet reserve Desintegratiekosten (progr. 3) Totaal structurele reservemutaties Waarvan incidenteel Inzet reserve CgD (progr. 2) Inzet reserve Herhuisvesting (progr. 3) Inzet reserve Desintegratiekosten (progr. 3) Totaal incidentele reservemutaties

Begroting 2027 Onttr. Onttr. Onttr.

Onttr. Onttr. Onttr.

Onttr. Onttr. Onttr.

-

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

-83 -48

-83 -46

-65 -43

-31 -41

-131

-128

-108

-73

-83 -

-83 -

-65 -

-31 -

-83

-83

-65

-31

-48 -48

-

-46 -46

-

-43 -43

-

-41 -41

Toelichting bij het overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Reserve Herhuisvesting: Deze reserve wordt ook ná 2030 nog jarenlang ingezet voor de financiering van de (kapitaal)lasten van de verbouwingsinvesteringen van de in 2019 gerealiseerde herhuisvesting. De reserve heeft toereikend saldo voor de structurele dekking van deze lasten. Reserve Desintegratiekosten: Deze reserve wordt ingezet voor de financiering van de lasten van de gerealiseerde vernieuwing/modernisering van de ICT-Infrastructuur. De reserve heeft op 31 december 2030 een verwacht saldo van € 34.000. Dit saldo wordt toereikend geacht voor de geraamde inzet ná 2030. Een en ander is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de ICT-kosten in de komende jaren.

49 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Incidentele baten en lasten

Op grond van artikel 23 lid b van het Besluit-begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn in onderstaand overzicht de incidentele baten en lasten in het resultaat per programma gespecificeerd. We beschouwen de inkomsten en uitgaven voor de diverse projecten die we uitvoeren voor de gemeenten niet als incidenteel, ondanks het vaak kortlopende karakter van deze projecten. Het voorbereiden, faciliteren en uitvoeren van projecten is voor Regio Rivierenland een structurele en duurzame activiteit, die niet het karakter heeft van een incidentele werkzaamheid.

Aanvullende toelichting bij het overzicht van incidentele baten en lasten

Onze begroting is gebaseerd op bestaand beleid, waarbij we in principe alleen posten met een structureel karakter meenemen. Tegenover de inzet van de reserve desintegratiekosten staan echter wel incidentele lasten gezien het incidentele karakter van de reserve desintegratiekosten. Deze incidentele lasten bestaan uit incidentele lasten voor de ICT-voorzieningen voortkomend uit de vernieuwing/modernisering van de ICT-Infrastructuur. In de begroting 2027 zijn er bij programma 3 incidentele lasten en geen incidentele baten vastgelegd. Dat is zichtbaar gemaakt in onderstaande tabel. Overzicht incidentele baten en lasten Bedragen x € 1.000 Incidentele lasten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal incidentele lasten Incidentele baten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal incidentele baten Saldo van de incidentele baten en lasten

50 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

48

46

43

41

48

46

43

41

-48

-46

-43

-41

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage

Overzicht gemeentelijke bijdrage

Bedragen x € 1.000

Aantal inwoners Regio Rivierenland op 1-1-2026

Primitieve Begroting 2027 258.157

Buren

NederBetuwe

Tiel

West Betuwe

Culemborg

Maasdriel

28.095

30.413

26.225

25.925

42.524

53.445

West Maas en Zaltbommel Waal 20.843 30.687

Totaal 258.157

Algemene bestuursondersteuning Opgaven-, en programmaondersteuning Programma 1 Regionale samenwerking

1.110.258 2.103.237 3.213.495

120.828 228.893 349.721

130.797 247.778 378.575

112.786 213.658 326.444

111.496 211.214 322.710

182.883 346.449 529.332

229.852 435.424 665.276

89.640 169.810 259.450

131.976 250.011 381.987

1.110.258 2.103.237 3.213.495

Treasury Onvoorziene uitgaven Vennootschapsbelasting Programma 3 Algemene baten en lasten Totaal gemeentelijke bijdrage

-120.000 10.000 0 -110.000 3.103.495

-13.059 1.088 0 -11.971 337.750

-14.137 1.178 0 -12.959 365.616

-12.190 1.016 0 -11.174 315.270

-12.051 1.004 0 -11.047 311.663

-19.767 1.647 0 -18.120 511.212

-24.843 2.071 0 -22.772 642.504

-9.689 807 0 -8.882 250.568

-14.264 1.189 0 -13.075 368.912

-120.000 10.000 0 -110.000 3.103.495

51 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Bijlage 2: Overzicht Contractgestuurde Diensten

In onderstaande overzicht is de geraamde bijdrage per CgD in de Begroting 2027 per gemeente weergegeven. In een aantal gevallen worden kosten in het jaar gefactureerd op basis van werkelijke kosten of worden de kosten bijgesteld met actuele parameters. De werkelijke facturatie in 2027 zal daarom niet exact overeenkomen met onderstaande begrote bedragen.

Overzicht Contractgestuurde Diensten Leerplicht Inburgering Inburgeringsvoorzieningen SPUK Sociale Recherche WMO-Jeugd WMO-Jeugd Essentiële functies Versis Wmo-vervoer Versis Jeugdvervoer Versis Leerlingenvervoer Totaal

Buren

Culemborg

185.533 255.091 8.785 54.285 212.542 30.060 312.632 62.365 957.038 2.078.331

49.885 276.138 9.509 230.078 35.663 365.013 183.845 553.939 1.704.070

52 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

Maasdriel 21.281 27.827 296.181 345.289

NederBetuwe 223.661 235.388 8.106 196.126 38.120 235.500 65.558 1.023.094 2.025.553

Tiel 386.101 13.296 321.699 44.760 690.705 65.106 854.222 2.375.889

West Betuwe 382.920 404.317 62.064 594.052 116.844 1.443.501 3.003.698

West Maas en Waal 126.692 189.246 6.517 157.680 21.499 306.935 808.569

Zaltbommel 229.731 24.902 37.725 417.128 709.486

Bijlage 3: Baten en lasten per taakveld Overzicht van de begrote baten en lasten per taakveld 2027

Baten 2027

Lasten 2027

0.1

Bestuur

0.10

Mutaties reserves

-130.626

-

-130.626

0.4

Overhead

-416.005

4.224.592

3.808.587

0.5

Treasury

-

-

-

0.8

Overige baten en lasten

-10.000

10.000

-

0.9

Vennootschapsbelasting (VpB)

-

-

-

1.2

Openbare orde en veiligheid

-470.085

343.927

-126.158

2.1

Verkeer en vervoer

-358.157

358.157

-

3.1

Economische ontwikkeling

-11.443.665

11.552.146

108.481

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-7.516.624

6.797.780

-718.844

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-1.388.177

975.408

-412.769

6.60

Hulpmiddelen en diensten (WMO)

-3.218.146

2.884.235

-333.911

6.752

Jeugdhulp ambulant regionaal

-493.718

485.245

-8.473

6.91

Coördinatie en beleid WMO

-564.705

434.510

-130.195

6.92

Coördinatie en beleid Jeugd

-1.301.638

1.070.179

-231.459

8.1

Ruimte en leefomgeving

8.3

Wonen en bouwen

Totaal

-3.910.921

Saldo 2027

2.044.520

-1.866.401

-

24.945

24.945

-367.000

383.823

16.823

-31.589.467

31.589.467

0

53 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND

54 BEGROTING 2027 REGIO RIVIERENLAND