Bijlage 5. Toelichting legenda Energiekansenkaarten

BIJLAGE 5 TOELICHTING LEGENDA ENERGIEKANSENKAARTEN Energiekansenkaart windenergie WINDENERGIE NIET MOGELIJK (ROOD) In Natura 2000-gebieden, delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en weidevogelgebieden acht de gemeente Zaltbommel het plaatsen van windturbines niet mogelijk. Natura 2000 De Wet natuurbescherming beschermt Natura 2000-gebieden tegen ontwikkelingen die de instandhoudingsdoelstellingen hiervan kunnen aantasten. Het gaat hier om Europese wetgeving verankerd in de Wet Natuurbescherming. Ontwikkelingen hierin zijn alleen mogelijk wanneer er geen negatieve effecten zijn op de instandhoudingsdoelen van het habitattype of het leefgebied van de soort waarvoor dit Natura 2000 gebied is aangewezen. De Gemeente Zaltbommel sluit dit gebied daarom uit. Nieuwe Hollandse Waterlinie Vanwege de kernkwaliteiten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie wordt het realiseren van windturbines in bepaalde delen niet mogelijk geacht. De voor windenergie uitgesloten delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zijn de kernzone van de verdedigingslinie langs de Nieuwendijk met de batterijen en schuilplaatsen inclusief de open schootsvelden ten oosten van de verdedigingslinie (Nieuwendijk) van dit potentiële werelderfgoed. Hierin wijken we af van het provinciale beleid dat naast de kernzone ook het inundatiegebied ten oosten van de verdedigingslinie (Nieuwendijk) uitsluit voor windturbines.

Weidevogelgebieden De weidevogelgebieden worden voor de opwek van windenergie uitgesloten. Voor deze vogelsoort geldt dat het behoud van open gebied essentieel is. Nederhemert-Zuid Gezien de hoge cultuur-historische waarde van dit gebied, het beschermde dorpsgezicht voor Nederhemert-Zuid en vanuit het participatieproces wordt dit gebied in gemeente Zaltbommel aangegeven als windenergie niet mogelijk. Komgronden In de komgronden (waardevol open gebied) van de gemeente Zaltbommel is geen grootschalige opwek van windenergie mogelijk. De komgronden zijn hiervoor niet geschikt door de waarden van dit gebied, onder andere het open landschap dat behouden moet worden en omdat in dit gebied een ‘groene diamant’ ligt.

WINDENERGIE MOGELIJK CONFORM ZON- EN WINDBELEID EN EXTRA VOORWAARDEN (BLAUW) Delen van de gemeente Zaltbommel zijn met blauw gekleurd. Dit betekent dat het plaatsen van

1

windturbines mogelijk is maar als aandachtsgebied aangegeven wordt omdat dit per gebied onder bepaalde voorwaarden kan. Gelders Natuurnetwerk (GNN) In het Gelders Natuurnetwerk zijn windenergie initiatieven mogelijk onder voorwaarden. Het Gelders Natuurnetwerk is verankerd in de Verordening van de provincie Gelderland. Ontwikkelingen zijn hierin alleen mogelijk als er geen negatieve ontwikkelingen zijn op de kernkwaliteiten, als er geen reële alternatieven zijn, of er sprake is van een groot openbaar belang. De overblijvende negatieve effecten moeten dan gelijkwaardig worden gecompenseerd. De gemeente Zaltbommel sluit dit gebied daarom niet op voorhand uit. Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) Delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie worden gezien als mogelijk onder voorwaarden. De gebieden die hieronder vallen zijn de inundatiekommen en accessen. Deze gebieden hebben deze status gekregen omdat de gemeente Zaltbommel hier het energiebelang zwaarder wil laten wegen dan het landschapsbelang. Wel dient dit met zo min mogelijk aantasting en anders compensatie van de kernkwaliteiten van het gebied plaats te vinden. Specifieke objecten In diverse gebieden zijn specifieke objecten die aandacht vragen bij de ontwikkeling van een windturbine(s). In deze gebieden is het gesprek met de juiste partijen nodig om de (on)mogelijkheden in een zo vroeg mogelijk stadium duidelijk te krijgen.

De plaatsing van windturbines kan rondom deze objecten beperkt worden door wettelijke normen. De gemeente Zaltbommel zal niet meewerken aan ruimtelijke planvorming indien niet voldaan wordt aan wettelijke normen. De indicatieve zones die bij deze objecten als aandachtsgebied zijn aangegeven, zijn afhankelijk van de hoogte en het type windturbine dat gehanteerd wordt. Dit zal variëren per project. Buis- en hoogspanningsleidingen Windturbines mogen niet op buis- en hoogspanningsleidingen worden geplaatst. In het Handboek Risicozonering Windturbines (Rijkswaterstaat) zijn richtlijnen opgenomen voor de afstand tussen leidingen en windturbines. Voor buis- en hoogspanningsleidingen wordt rekening gehouden met de mogelijkheid dat een windturbines omvalt, een gondel of rotor naar beneden valt, dan wel een rotorblad bij nominaal toerental afbreekt en wordt weggeslingerd. De afstand is daarmee afhankelijk van het type windturbine. Binnen die afstand is overleg met de beheerder (TenneT) noodzakelijk. Afhankelijk van de specifieke situatie (o.a. diepte van de buisleiding en leveringszekerheden) kan eventueel van de afstand afgeweken worden. Op de kaart is een indicatieve afstand van 190 meter aan weerszijden van de leiding als aandachtsgebied aangegeven.

Bebouwde kommen inclusief bedrijventerreinen Windturbines mogen niet te dicht bij geluidsgevoelige bestemmingen staan (zoals woningen, scholen en ziekenhuizen). Voor geluid zijn jaargemiddelde geluidsnormen opgenomen in het Activiteitenbesluit (Rijkswaterstaat). Er gelden geen afstandsnormen. Wel kan een indicatieve afstand aangehouden worden. Uitgaande van een moderne windturbine is een indicatie van deze afstand circa 400 meter. De daadwerkelijk aan te houden afstand kan overigens kleiner of groter zijn en is afhankelijk van de 2

specifieke situatie (bijv. type windturbine). Door aandacht voor deze afstand worden in veel gevallen de effecten op grote hoeveelheden woningen beperkt of voorkomen. Bij toetsing van concrete initiatieven zal aan de normen voor geluid en slagschaduw moeten worden voldaan zoals die zijn opgenomen in het Activiteitenbesluit. Ook voor cumulatie van geluid geldt dat dit bij toetsing van concrete initiatieven nader onderzocht en beoordeeld moet worden in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Spoorwegen Nagenoeg alle spoorwegen in Nederland vallen onder de verantwoordelijkheid van ProRail. Volgens ProRail moet er, uit een oogpunt van externe veiligheid, tussen een windturbine en het hart van een spoorweg minimaal een afstand zitten van 7,85 meter + halve rotordiameter. De daadwerkelijk aan te houden afstand kan kleiner of groter zijn, afhankelijk van de specifieke situatie (bijv. type windturbine), maar dient in ieder geval minimaal 30 meter te bedragen. Uitgaande van een moderne windturbine is op de kaart een indicatieve afstand van 60 meter aan weerszijden van een spoorweg aangehouden.

Rijksweg A2 Zoals aangegeven in de Beleidsregel voor het plaatsen van windturbines op, in of over Rijkswaterstaatswerken moeten windturbines een afstand van minstens 30 meter uit de rand van de verharding of – indien sprake is van het plaatsen van een windturbine met een rotordiameter die groter is dan 60 meter – ten minste de halve rotordiameter aanhouden tot Rijkswegen. De daadwerkelijk aan te houden afstand kan kleiner of groter zijn, afhankelijk van de specifieke situatie (bijv. type windturbine). Uiterwaarden In een deel van de uiterwaarden is het opwekken van grootschalige windenergie mogelijk onder voorwaarden. Dit heeft er mee te maken dat het in het Gelders Natuurnetwerk (GNN) ligt. Daarnaast ligt een deel van de uiterwaarden ook in de bufferzone rondom dorpen.

WINDENERGIE MOGELIJK CONFORM ZON- EN WINDBELEID (PAARS) In deze gebieden ziet de gemeente op voorhand geen belemmeringen voor de ontwikkeling van windenergie. Uiteraard moet wel worden voldaan aan de geldende wettelijke voorwaarden.

3

Energiekansenkaart zonne-energie ZONNE-ENERGIE NIET MOGELIJK (ROOD) In deze gebieden zijn zonneparken uitgesloten, omdat ze niet te combineren zijn met de kernkwaliteiten van de ruimtelijke functie van het gebied. Het gaat om de gebieden: Natura 2000 gebieden, het Gelders Natuurnetwerk (GNN), een deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en weidevogelgebieden. Natura 2000 De Wet natuurbescherming beschermt Natura 2000-gebieden tegen ontwikkelingen die de instandhoudingsdoelstellingen kunnen aantasten. Het gaat hier om Europese wetgeving verankerd in de Wet Natuurbescherming. Ontwikkelingen hierin zijn alleen mogelijk wanneer er geen negatieve effecten zijn op de instandhoudingsdoelen van het habitattype of het leefgebied van de soort waarvoor dit Natura 2000 gebied is aangewezen. De Gemeente Zaltbommel sluit dit gebied daarom uit. Gelders Natuurnetwerk (GNN) In het Gelders Natuurnetwerk zijn zonne-energie initiatieven niet mogelijk. Het Gelders Natuurnetwerk is verankerd in de Verordening van de provincie Gelderland. Ontwikkelingen van zonne-energie zijn hier niet mogelijk omdat de kernkwaliteiten van het gebied dan worden aangetast. Uit het participatieproces worden deze gebieden ook als niet geschikt voor zonne-energie geacht. De gemeente Zaltbommel sluit dit gebied daarom op voorhand uit.

Nieuwe Hollandse Waterlinie Vanwege de kernkwaliteiten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie wordt het realiseren van zonne-energie initiatieven in bepaalde delen niet mogelijk geacht. De voor zonne-energie uitgesloten delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zijn de kernzone en schootsvelden (verboden kringen) ten oosten van de verdedigingslinie (Nieuwedijk) van dit potentiële werelderfgoed. Weidevogelgebieden De weidevogelgebieden worden voor de opwek van zonne-energie uitgesloten. Voor deze vogels geldt dat het behoud van open gebied essentieel is. Nederhemert-Zuid Gezien de hoge cultuur-historische waarde van dit gebied, het beschermde dorpsgezicht voor Nederhemert-Zuid en vanuit het participatieproces wordt dit gebied in gemeente Zaltbommel aangegeven als zonne-energie niet mogelijk. Komgronden In de komgronden (waardevol open gebied) van de gemeente Zaltbommel is geen grootschalige opwek van zonne-energie mogelijk. De komgronden zijn hiervoor niet geschikt door de waarden van dit gebied, onder andere het open landschap dat behouden moet worden en omdat in dit gebied een ‘groene diamant’ ligt.

ZONNE-ENERGIE NU NIET MOGELIJK (RODE GESPREEPTE ARCERING) Zonne-energie initiatieven worden uitgesloten in gemeente Zaltbommel op gronden met een agrarische bestemming op basis van het Bestuursakkoord 2018-2022.

4

ZONNE-ENERGIE MOGELIJK CONFORM ZON- EN WINDBELEID EN EXTRA VOORWAARDEN (BLAUW) Dit zijn gebieden waar zonneparken wel mogelijk zijn, maar onder bepaalde voorwaarden. Dit betekent dat er zo min mogelijk aantasting van (of met respect voor) de aanwezige natuur en landschapswaarden en compensatie van deze waarden. Hiervoor dient een landschappelijk inrichtingsplan en Biodiversiteitsbeheerplan op te worden gesteld dat rekening houdt met de aanwezige (en nieuw te ontwikkelingen) natuur- en landschapswaarden. Nieuwe Hollandse Waterlinie Delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie worden gezien als mogelijk onder voorwaarden. De gebieden die hieronder vallen zijn de inundatiekommen. Deze gebieden hebben deze status gekregen omdat de gemeente Zaltbommel hier het energiebelang zwaarder wil laten wegen dan het landschapsbelang. Wel dient dit met zo min mogelijk aantasting en zo mogelijk compensatie van de kernkwaliteiten van het gebied plaats te vinden. Glastuinbouw De gemeente Zaltbommel ziet dit gebied als mogelijkheid voor de opwek van energie omdat dit onder andere duidelijk naar voren is gekomen tijdens het participatieproces.

Verder zijn er mogelijk (toekomstige) koppelkansen tussen duurzame energievoorzieningen en glastuinbouw, en, zouden duurzame energievoorzieningen wellicht tijdelijk gerealiseerd kunnen worden op percelen die in een later stadium worden ingezet voor de glastuinbouw. De glastuinbouwsector is een grote energievrager. Echter volgens provinciaal beleid, het provinciaal inpassingsplan herstructurering glastuinbouw, wordt de glastuinbouw gezien als een gebied waar energie opwek niet gewenst is. Onder andere doordat het een kapitaalintensief agrarisch gebied is. De provincie stelt ook in zijn beleid dat de tuinbouwintensiveringsgebieden volledig beschikbaar zijn voor de doorontwikkeling, herstructurering en verplaatsing van tuinbouwbedrijven. Andere functies, die deze tuinbouwdoelen mogelijk belemmeren, zijn in de tuinbouwintensiveringsgebieden niet wenselijk. Doelstellingen die door de gemeente overigens worden onderschreven. Voor wat betreft duurzame energie liggen er volgens de gemeente juist kansen en vindt de gemeente het per definitie uitsluiten daarvan niet wenselijk. Er moet na worden gegaan bij de provincie onder welke voorwaarden hier energie opgewekt kan worden. Uiterwaarden In de uiterwaarden is het opwekken van grootschalige zonne-energie mogelijk onder voorwaarden. Dit heeft er mee te maken dat het in het Gelders Natuurnetwerk (GNN) ligt.

Daarnaast ligt een deel van de uiterwaarden ook in de bufferzone rondom dorpen.

ZONNE-ENERGIE MOGELIJK CONFORM ZON- EN WINDBELEID (PAARS) Dit zijn gebieden waar de functies die de gemeente Zaltbommel aan het gebied heeft toegekend geen obstakel vormen voor de ontwikkeling van zonne-energie initiatieven. Uiteraard moet wel worden voldaan aan de geldende wettelijke voorwaarden.

5