Bijlage 5. Brief aan Clientenraad Bommelerwaard

Uw brief van

:

Uw kenmerk

:

Ons kenmerk

:

Onderwerp

: Reactie op advies over Welzijnsagenda

Bommelerwaard 2021-2024

t.a.v. de Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard

Bezoekadres: Hogeweg 11 Postbus 10.002 5300 DA Zaltbommel Telefoon: 14 0418 Fax: 0418 - 681 645 E-mail: info@zaltbommel.nl Internet: www.zaltbommel.nl BTW NL 8072.88.111.B.01

Zaltbommel,

KvK Midden-Nederland nr. 30276781 Bankrelatie:

Geacht bestuur,

BNG 28.50.81.616 IBAN: NL75BNGH0285081616 BIC: BNGHNL2G

Op 23 december jl. hebben wij u schriftelijk om advies gevraagd over de Welzijnsagenda Bommelerwaard 221-2024. U heeft op 19 januari jl. hierover advies uitgebracht. U ontvangt onze reactie op uw advies. Allereerst zijn wij blij dat u advies heeft willen uitbrengen. Daarvoor bedanken wij u. Dank ook voor het tijdig uitbrengen van uw advies, mede gezien de decemberperiode. Fijn om te lezen dat u zaken van uw advies over de Startnotitie Welzijn Bommelerwaard terug leest in deze welzijnsagenda. Naast uw advies hebben beide gemeenten ook adviezen ontvangen van de Adviesraad Sociaal Domein Zaltbommel en de Participatieraad Maasdriel. In overleg met de gemeente Maasdriel hebben wij uw adviezen doorgenomen. Wij geven een reactie op uw advies per punt. Feedback op adviezen De response (1079 personen namen deel) op de vragenlijsten aan inwoners valt ons best tegen, evenals de ondervertegenwoordiging van inwoners van Maasdriel. Daarnaast vragen we ons af in hoeverre mensen die niet erg zelfredzaam zijn hierin vertegenwoordigd zijn. Juist deze mensen, te denken valt aan bijvoorbeeld statushouders, laaggeletterden of klantprofiel 4 van de participatiewet, zijn naast reguliere zorg vaak extra aangewezen op ondersteuning in het kader van welzijn. Wij adviseren hier nog nader onderzoek naar te doen en te zorgen dat de gemeentelijke informatie via de gratis lokale kranten iedereen bereiken.

Vooral in Maasdriel blijkt de bezorging van het Carillon een probleem te zijn. Reactie op advies: terecht punt dat u aanstipt over in hoeverre we minder zelfredzame inwoners hebben bereikt via het gehouden onderzoek. Door de coronamaatregelen was het niet mogelijk om te spreken met inwoners op (een meer) persoonlijke wijze. Wel hebben we, naast de verspreiding via (sociale) media, de vragenlijsten ook naar de welzijnsorganisaties gestuurd, zodat zij inwoners uit hun netwerk meer persoonlijk konden uitnodigen om (digitaal of op papier) mee te doen aan het onderzoek. Verder hebben we tijdens de bijeenkomsten met professionals expliciet stilgestaan bij de duiding van de resultaten van het onderzoek. Door de gesprekken met Voor inlichtingen : S. (Simone) Schuts Doorkiesnummer : 14 0418

professionals in oktober jl. en bij de keuze in speer- en aandachtspunten pogen we zo veel als mogelijk de stem van minder zelfredzame en minder (digi)taalvaardige inwoners mee te nemen. Wij gaan nu geen extra onderzoek doen: een vervolgonderzoek volgt in het vierde kwartaal van 2022. Bij welzijnswerk wordt melding gemaakt van slechts 4 maatschappelijke organisaties (allemaal gevestigd in Zaltbommel) en dat zien we graag aangevuld ieder geval Vluchtelingenwerk. Vergelijkbaar met Humanitas is dit een landelijke vrijwilligersorganisatie waar Zaltbommel 2 en Maasdriel 1 dienst inkoopt en die met veel zorg en aandacht alle nieuwkomers 2 jaar lang in beeld hebben. Ook huisartsen en scholen spelen naast hun reguliere werk ook een rol bij welzijn. Wij adviseren om een uitgebreid onderzoek te doen in samenwerking met deze organisaties onder de mensen die zij beroepshalve tegenkomen. Waarbij de vraag zal zijn wat men mist in het aanbod van het welzijnswerk. Door de vertrouwensrelatie zal de response zeker veel hoger zijn. Bovendien kan de vraagstelling dan meer gericht zijn op wat inwoners zelf denken specifiek nodig te hebben, hoe ze denken dat makkelijker te kunnen vinden en wat ze missen in het aanbod. Zie ook bij 1.1.* Reactie op advies: terecht punt wat u aangeeft.

De vier welzijnspartners die we aanhalen in de welzijnsagenda zijn beslist niet de enige maatschappelijke partners die zich bezighouden met welzijn. In feite hebben alle partners in het sociaal domein van doen met het welzijn van inwoners. Om de totstandkoming van de welzijnsagenda behapbaar te maken hebben we gekozen voor deze vier partijen als gesprekspartners, gezien hun sterke rol in het preventieve voorveld van de gemeenten. Bij de verdere uitwerking en de uitvoering van deze agenda is de afstemming en met andere partijen, waaronder huisartsen, scholen en maatschappelijke organisaties waaronder Vluchtelingenwerk, inderdaad van groot belang. Wij gaan op dit moment geen extra onderzoek doen: een vervolgonderzoek volgt in het vierde kwartaal van 2022. Vanuit gemeentelijk perspectief is daarnaast een aandachtspunt om inwoners niet te overvragen met onderzoeken. Immers komen deze verzoeken niet enkel vanuit welzijn/ het sociaal domein maar bijvoorbeeld ook in relatie tot duurzaamheid of de omgevingsvisie. Dat Corona effect heeft op het welzijn van mensen is evident. We adviseren om de uitkomsten van het grootschalige onderzoek, zie “impactcorona.nl” te vertalen naar de lokale situatie en het welzijnsbeleid hier mede op aan te passen. Het gaat dan om het in kaart brengen van: 1. De impact nu en op middellange termijn, 2. Welke kwetsbare groepen extra worden getroffen, 3.

Op welke manieren dat is, 4. Vaststellen in welke mate men veerkrachtig genoeg is, 5. In hoeverre ondersteuning extra nodig is en op welke terreinen. We zien hier ook zeker een relatie met het lokale Inclusiebeleid en verwachten een concrete uitwerking voor het verbeteren van de sociale en fysieke toegankelijkheid. Reactie op advies: de impact van Corona nemen we zeker mee in de uitvoering van de welzijnsagenda. Hierdoor kan het zijn dat we tussentijds onze prioritering of werkwijze aanpassen. Ook hiervoor komen we periodiek bijeen met gemeenten en welzijnspartners om de voortgang en nieuwe ontwikkelingen te bespreken. Terecht wat u aangeeft, de verbinding met het lokale inclusiebeleid is daarbij ook van belang. Aangegeven wordt dat de voortgang van deze welzijnsagenda minimaal drie keer per jaar samen met betrokken organisaties beoordeeld zal worden en wij vinden het erg belangrijk om daar een bijdrage aan te kunnen leveren. Reactie op advies: wij waarderen uw aanbod om een bijdrage te leveren aan de voortgang van de welzijnsagenda. Desgewenst zullen we u raadplegen om mee te denken. Het periodiek

2 «project_nummer»

bijeenkomen over de voortgang van welzijnsagenda gaat over de uitvoering en hierbij schuiven in eerste instantie gemeenten en welzijnspartners aan. 1.Zinvolle daginvulling. 1.1.De ondersteuning door Werkzaak Rivierenland voor het vinden van werk en inkomen is professioneel, maar wordt door de fysieke afstand gevoeld als ver weg. Je loopt er niet zomaar even binnen. Dit is voor de meer kwetsbare inwoners een bezwaar. Meer mogelijkheden voor afspraken zowel in Maasdriel en Zaltbommel lijkt ons zeker wenselijk. Reactie op advies: we willen tijdens de looptijd van deze welzijnsagenda gaan starten met enkele fysieke plekken in de Bommelerwaard voor inwoners om laagdrempelig binnen te lopen met vragen. Dit kunnen dus ook werk en inkomen gerelateerde vragen zijn. Op welke wijze Werkzaak haar infrastructuur organiseert valt buiten de scope/ invloed van het welzijnsbeleid. Uw signaal voor meer lokale afspraakmogelijkheden zullen we echter wel neerleggen bij Werkzaak. Op basis van navraag blijkt ons dat inwoners onvoldoende weten welke welzijnsorganisaties additioneel kunnen meedenken over passend werk, stageplaatsen en/of opleidingen. Als men ze gevonden heeft, dan wordt Welzijn Bommelerwaard vooral gewaardeerd om de deskundige adviezen m.b.t. Mantelzorg, Vrijwilligerswerk en de Ouderen adviseurs.

Kompas weet door de diversiteit aan cursussen en werk gerelateerde activiteiten veel inwoners (meer in Zaltbommel dan Maasdriel) te bereiken. Zij zijn een goed platform om ook minder zelfredzame inwoners te bereiken. Reactie op advies: het onder de aandacht brengen van wat welzijnspartners voor inwoners te bieden hebben, komt terug onder ‘aandachtspunten’ in de welzijnsagenda. Vluchtelingenwerk ziet op structurele basis ook veel mensen en weet de weg naar opleidingen en vrijwilligerswerk. Daar blijkt de afgesproken termijn van 2 jaar meestal te kort voor een substantieel deel van de statushouders. Wij adviseren in samenwerking met Vluchtelingenwerk direct bij de statushouders te inventariseren welke de problemen zij ervaren om zinvol mee te kunnen doen. Reactie op advies: VluchtelingenWerk is een belangrijke partner als het gaat om de belangenbehartiging en ondersteuning van statushouders. Per 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet Inburgering in. Daarmee worden gemeenten verantwoordelijk voor de inburgering. Wij zijn met VluchtelingenWerk in gesprek hoe zij samen met welzijnsorganisaties hierin een rol kunnen spelen. Het beoogde doel is dat alle inburgeraars de taal leren en zo snel mogelijk volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving.

1.2.Inclusieve dagactiviteiten Wij stellen voor om de mogelijkheden voor dagbesteding meer bekendheid te geven door ze, ingedeeld naar doelgroepen, in een overzicht te zetten en aan de welzijnspartners, front office ambtenaren en zorgverleners beschikbaar te stellen. Ook de reguliere dagbesteding in de zorgcentra zou hierin betrokken kunnen worden en waar mogelijk opengesteld voor niet bewoners. Bij de doelgroepen moet naast leeftijd (jong, middelbaar en senior) en fysieke of geestelijke beperking, vooral rekening gehouden worden met persoonlijke wensen. Reactie op advies: dit punt nemen we mee in de uitvoering van de aandachtspunten, waarbij we inzetten op het verbeteren van de toegankelijkheid van de informatie voor inwoners over het welzijns- en ondersteuningsaanbod, zowel online als offline.

3 «project_nummer»

Separaat vragen we aandacht voor de landelijk grote zorgen m.b.t. malafide/crimineel gerelateerde zorgaanbieders. Dat betreft o.a. begeleid en bescherm wonen, maar ook dagbesteding en vrijwilligerswerk. Voor meer informatie zie de aanpak in Almelo en het rapport “Verwevenheid zorg en criminaliteit” van het Informatie Knooppunt Zorgfraude/IKZ van december 2020. Woensdag 20 januari a.s. wordt dit in de Tweede Kamer besproken. Reactie op advies: dit punt valt buiten de scope van het welzijnsbeleid. Via contractmanagement met zorgaanbieders hebben we hiervoor overigens wel oog als gemeenten. 1.3.Passend vrijwilligerswerk Naast de vacatures op de website van Welzijn Bommelerwaard adviseren we om een adequate selectie te maken en die middels een folder uit te delen bij o.a. de Voedselbank en Vluchtelingenwerk. Een apart fysiek loket lijkt ons niet wenselijk, maar wel om het te integreren in bijvoorbeeld de nieuwe zorgpleinen en bij Kompas in De Brede School. Ook stellen we voor dat Welzijn Bommelerwaard zelf een mailing doet aan o.a. alle stichtingen en verenigingen die in de Bommelerwaard bekend zijn om hun site te promoten. Reactie op advies: dit advies nemen we mee in de uitwerking hoe we vrijwilligerswerk zichtbaarder en aantrekkelijker kunnen maken. 1.4.Sportieve en creatieve activiteiten Voor Bommelerwaardbeweegt.nl adviseren wij om aandacht te besteden aan o.a.

het aanbod voor met name ouderen. Via de zoekfunctie geeft Maasdriel 1 activiteit aan en Zaltbommel geen enkele aan. Maasdriel mist nog een cultuurcoach en daar is zeker behoefte aan. Het is van groot belang om meer inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm te bereiken m.b.t. minimaregelingen. Er is meer nodig dan het jaarlijks informeren en dus stellen wij voor dit ook actief te doen via de welzijnsorganisaties en Werkzaak Rivierenland. Reactie op advies: uw feedback over de website Bommelerwaardbeweegt.nl geven we mee aan Welzijn Bommelerwaard; zij coördineren en onderhouden deze website. Verder zullen we uw advies over het beter bereiken van inwoners met een laag inkomen meenemen bij het toegankelijker maken van informatie voor inwoners over het welzijns- en ondersteuningsaanbod. Daarnaast ligt hiervoor ook een verantwoordelijkheid vanuit het minimabeleid om deze doelgroep inwoners te bereiken. 2.1.Laagdrempelige ontmoeting Bij “Wat we gaan doen” ook graag meer duidelijkheid over hoe dat aangepakt gaat worden. Reactie op advies: zie hiervoor het antwoord op uw laatste advies. 2.2.Versterken netwerk Is voldoende onderzocht waarom en waardoor het inwoners niet lukt en welke suggesties ze zelf hebben? Trainingen zijn nuttig, wel zijn we benieuwd naar het budget dat beschikbaar is. Reactie op advies: dit is niet specifiek onderzocht.

Uit onderzoek blijkt echter wel in zijn algemeenheid dat sociale netwerken voor mensen belangrijk zijn omdat het mensen in staat stelt te functioneren. Ze vervullen een aantal sociale basisbehoeften zoals, de behoefte als persoon om gewaardeerd te worden, de behoefte aan emotionele ondersteuning en de behoefte aan aansluiting. Oorzaken van een verminderd netwerk kunnen zijn: sterfte, werkloosheid, beperkingen in sociale vaardigheden, scheiding en armoede. Er is geen specifiek budget opgenomen voor dit onderdeel, omdat het uitgangspunt de huidige budgetten zijn.

4 «project_nummer»

2.3.Verlichten en voorkomen eenzaamheid. Goed om het rendement van de jaarlijkse tientallen initiatieven tegen eenzaamheid te gaan onderzoeken. Vreemd dat het nog niet bekend is. Reactie op advies: we voeren diverse acties uit om de welzijnsagenda te evalueren en bij te stellen tijdens de looptijd om na te gaan of we op het goede spoor zitten. We kiezen er niet voor om een apart onderzoek te gaan doen naar initiatieven tegen eenzaamheid. 3.1.Mantelzorgers Goed dat er nu zicht op is, maar erg zorgelijk dat 78% van de mantelzorgers zich onvoldoende ondersteund voelt. We missen een update hier van de op basis van het Beleidsplan Mantelzorg 2020-2024 ingezette acties. Reactie op advies: Wij delen uw zorgen hierover. De ingezette acties voor mantelzorgers staan in het uitvoeringsplan mantelzorg, dit plan is onlangs door de colleges vastgesteld. 3.2.Inwonersinitiatieven Inwonersinitiatieven verdienen een warm welkom bij de gemeenten en royale support! Graag een verkenning waarom dat niet altijd zo wordt ervaren. We zijn benieuwd naar de positieve ervaringen door de inzet van de sociaal makelaar en stellen voor die toe te voegen. In de welzijnsagenda geven we aan dat in de huidige situatie er in de gemeenten diverse initiatieven worden ontplooid en we dit graag willen uitbouwen. We geven inderdaad aan dat er positieve ervaringen zijn met de sociaal makelaar.

We vinden het verder niet passend om over een specifieke functie in de welzijnsagenda verder uit te wijden. 3.3.Vrijwilligerswerk zichtbaarder en aantrekkelijk Wij zien het als zeer belangrijk om de belemmeringen voor inwoners die te maken hebben met een uitkering weg te nemen. In de praktijk wordt ervaren dat uitkeringsinstanties een ambtelijke averechtse prikkel geven om vrijwilligerswerk te gaan doen. Belangrijk dat er oog blijft de menselijke maat en er naar de persoon wordt gekeken i.p.v. het afwerken van afvinklijstjes. In dit geval kan dit een zinvolle dagbesteding in de weg staan voor een deel van de uitkeringsontvangers. Reactie op advies: het functioneren van uitkeringsinstanties valt buiten de scope van het welzijnsbeleid. Uiteraard willen we wel door de acties rondom een zinvolle daginvulling zoveel mogelijk inwoners bereiken om er voor te zorgen dat mensen hun dagelijkse bezigheden zélf als zinvol ervaren. Tenslotte kunnen wat ons betreft de beschreven resultaten die men voor ogen heeft in 2024 ambitieuzer en concreter met vooral een duidelijke uitwerking hoe men dit gaat aanpakken. Reactie op advies: in de welzijnsagenda geven wij een planning op hoofdlijnen, gezien de kaderstellende rol van de gemeenteraden. U heeft wel een punt dat de resultaten en acties verder moeten worden geconcretiseerd.

Met de welzijnspartners gaan we daarom de plannen verder uitwerken, om te beginnen voor de periode vanaf vaststelling van de welzijnsagenda tot en met het derde kwartaal van 2022. We geven hierin aan hoe en met wie we de actiepunten gaan aanpakken. Dit punt voegen we toe aan de welzijnsagenda. Vervolg De bedoeling is dat de gemeenteraad op 18 maart 2021 de welzijnsagenda zal vaststellen. Hieraan voorafgaand zal op 25 februari a.s. in de Carrousel het onderwerp op de agenda staan. Wij zullen u bij ontwikkelingen rondom de welzijnsagenda blijven betrekken. 5 «project_nummer»

Vragen Heeft u vragen? Neem u dan contact op met Simone Schuts via 14 0418. Met vriendelijke groet, Namens het college van Zaltbommel,

M. (Maureen) Vaneker Afdelingshoofd Samenleving

6 «project_nummer»