Bijlage 3. Zaltbommel, bommelsekade 18 transformatorstation bijlagen bij toelichting

In Nederland is het gebruik van bestrijdingsmiddelen (DDT) sinds 1973 verboden, zodat de boomgaarden vanaf dit jaar niet (of nauwelijks) meer op grote schaal zijn belast. De kans dat grondverzet met sterk verontreinigde grond wordt gepleegd is daarmee niet gering en sterk afhankelijk van het betrokken perceel. In verband met heterogeniteit van de bodemverontreiniging op de (voormalige) boomgaarden zal bij grondverzet en herinrichting van een (voormalige) boomgaard een bodemonderzoek op het te ontgraven perceel moeten plaatsvinden om vast te stellen of er sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging (en daarmee te voorkomen dat ernstig verontreinigde grond wordt verspreid). Bij het onderzoek moet de bovenste 25 cm van de bodem conform de NEN5740 strategie “diffuse verontreiniging met heterogeen verdeelde verontreinigde stof op

Blad 10 van 14

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.

schaal van monsterneming” worden onderzocht. Voor de locatie gelden Lokaal Maximale Waarden (LMW) voor bestrijdingsmiddelen (Nota bodembeheer Regio Rivierenland, gewijzigde Bijlage 5b gemeente Zaltbommel, d.d. 12 september 2012). In totaal worden twee voormalige boomgaarden doorkruist in open ontgraving. Deze staan weergegeven op bijgevoegde tekeningen 456452-S1 t/m S7. Er is geen waterbodemkwaliteitskaart beschikbaar voor het gebied.

3.6

Asbest Langs het tracé bevinden zich enkele stuwen waarbij op basis van informatie van Provincie Gelderland (asbestkansenkaart) een kleine kans bestaat op het voorkomen van asbest. Mogelijk is er in het verleden asbest toegepast in deze objecten. Deze locaties bevinden zich buiten de geplande ontgravingen. Uit de beschikbare gegevens (gerelateerd aan asbest) zijn geen directe aanwijzingen naar voren gekomen voor bodembelastende activiteiten waarbij asbest op of in de bodem terecht is gekomen ter plaatse van de geplande ontgravingen.

3.7

PFAS in grond PFAS is een stofgroep van gefluoreerde koolwaterstoffen, die van nature niet afbreken en in hogere concentraties schadelijke gevolgen kunnen hebben voor mens, dier en milieu. Tot deze stofgroep worden PFOS, PFOA en GenX gerekend. Op 8 juli 2019 is door het Ministerie Infrastructuur en Waterstaat een brief en bijbehorend tijdelijk handelingskader ten aanzien van hergebruik van PFAS-houdende grond aan de Tweede kamer aangeboden (8 juli 2019, kenmerk: IENW/BSK-2019/131399). Hierin staat beschreven dat bij het verwerken en aanbieden van grond inzichtelijk dient te zijn in hoeverre deze PFAShoudend is. Hiertoe is op 12 juli door het RIVM een adviespakket PFAS gepubliceerd waarop de grond onderzocht dient te worden. Onderzoek naar PFAS is alleen van toepassing wanneer grond vrijkomt welke niet op de stofgroep is onderzocht en elders dient te worden toegepast of wordt aangeboden aan een erkend verwerker.

3.8

Geohydrologische bodemopbouw Ten aanzien van de bodemopbouw en geohydrologie kan het volgende worden vermeld:  de dikte van de holocene deklaag varieert van circa 4 tot 6 meter over het gehele onderzoekstracé;  het eerste watervoerende pakket wordt gevormd door de zandige formatie van Kreftenheye (KR) tot een diepte van circa N.A.P. -8 à -16 m;  de regionale grondwaterstroming in het eerste watervoerend pakket is noord/noordwestelijk gericht;  freatische grondwaterstand: 0,5 à 1,0 m –mv.;  Op basis van de beschikbare bodemonderzoek bestaat de bovengrond ter plaatse van het onderzoekstracé vermoedelijk uit klei en de ondergrond uit klei met hieronder zand;

Blad 11 van 14

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.



De stromingsrichting van het freatische grondwater is onduidelijk en wordt beïnvloed door de aanwezige watergangen. Hieronder wordt een schematisatie van de geohydrologische bodemopbouw weergegeven op basis van het REGIS II model op www.dinoloket.

Afbeelding 3.5: geohydrologische bodemopbouw

3.9

Terreinverkenning Op 26 februari 2020 is door Jos van Seters van Antea Group een terreinverkenning uitgevoerd. Tijdens de verkenning werd duidelijk dat nabij/parallel aan het toekomstige tracé op enkele locaties werkzaamheden plaatsvonden in het kader van de aanleg van de persleiding AalstZaltbommel, welke in opdracht van Waterschap Rivierenland wordt aangelegd. Tijdens de verkenning zijn verder geen bijzonderheden waargenomen. Foto’s van de terreininspectie zijn opgenomen in bijlage 3.

Blad 12 van 14

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.

4

Conclusies en aanbevelingen

4.1

Conclusies In opdracht van Reddyn B.V. is in de periode van augustus-september 2019 een historisch vooronderzoek uitgevoerd ten behoeve van de geplande aanleg van een 150kV-kabelverbinding tussen Zuilichem en Zaltbommel in de Bommelerwaard. Het historisch vooronderzoek is volgens de NEN 5725: 2017 uitgevoerd. De verzamelde informatie geeft aanwijzingen voor de aanwezigheid van een mogelijke bodemverontreiniging ter plaatse van de volgende deellocaties (zie ook tekeningen in bijlage 3):  Het onderzoekstracé doorkruist in open ontgraving een tweetal voormalige boomgaarden. Voor deze locaties geldt een onderzoeksplicht, op basis van de bodemkwaliteitskaart, wegens het mogelijk verhoogd voorkomen van bestrijdingsmiddelen (OCB’s) in de bovengrond (0-0,25 m-mv.);  Het onderzoekstracé kruist circa 100 gedempte watergangen, waarvan een deel reeds is onderzocht tijdens voorgaand onderzoek. De watergangen zijn na 1960 gedempt met ongespecificeerd materiaal en zijn verdacht op de aanwezigheid van bodemverontreinigingen gerelateerd aan het dempingsmateriaal (zware metalen, PAK, minerale olie en asbest);  Het onderzoekstracé in open ontgraving kruist 49 watergangen. De kwaliteit van de waterbodem is onbekend en er is geen waterbodemkwaliteitskaart voor dit gebied beschikbaar.

Voor werkzaamheden in de watergangen, waarbij slib en/of vaste waterbodem vrijkomt, dient een verkennend waterbodemonderzoek uitgevoerd te worden. Het verrichte vooronderzoek geeft géén aanleiding om te vermoeden dat de voorgenomen werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een geval van ernstige bodemverontreiniging. Op basis van het vooronderzoek wordt vooralsnog geconcludeerd dat, met uitzondering van de slootdempingen, de locatie niet als verdacht ten aanzien van asbest wordt aangemerkt, omdat er uit de beschikbare gegevens geen directe aanwijzingen zijn voor bodembelastende activiteiten waarbij asbest op of in de bodem terecht is gekomen. Tevens is het, op basis van de verkregen informatie, niet de verwachting om antropogene lagen aan te treffen ter plaatse van het voorgenomen werkgebied. Op basis van de verzamelde informatie wordt niet verwacht dat de activiteiten op omliggende percelen de bodemkwaliteit ter plaatse van de voorgenomen onderzoekslocatie negatief hebben beïnvloed. Tevens worden op basis van de bekende onderzoeksgegevens geen (mobiele) verontreinigingen uit de directe omgeving op de onderzoekslocatie verwacht.

Blad 13 van 14

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.

4.2

Aanbevelingen Aanbevolen wordt om de volgende bodemonderzoeken uit te voeren:  Onderstation Zuilichem: vanwege de geplande ontwikkeling, zijnde de uitbreiding naar een 150 kV station, dient een verkennend bodemonderzoek van het station te worden uitgevoerd conform de NEN 5740+A1. Hier dient een nulsituatie onderzoek uitgevoerd te worden in het kader van de vergunning voor uitbreiding;  Boomgaarden: deze deellocaties zijn verdacht op de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in de toplaag. Tevens geldt er een onderzoeksplicht. Hier dient een verkennend bodemonderzoek te worden uitgevoerd conform de NEN 5740+A1;  Gedempte watergangen: deze deellocaties zijn verdacht op het voorkomen van bodemvreemd materiaal dat bij demping mogelijk is toegepast. Op deze locaties dient bodemonderzoek (maatwerk) plaats te vinden gebaseerd op de NEN 5740+A1 met mogelijk opschaling naar onderzoek conform de NEN 5707+C2 en NEN5897+C2;  Kruisingen bestaande watergangen: indien graafwerkzaamheden worden uitgevoerd in de watergangen, dient voorafgaand een verkennend waterbodemonderzoek uitgevoerd te worden conform de NEN 5720:2017.

4.3

Tot slot Ter plaatse van de overige (onverdachte) locaties kunnen de werkzaamheden worden uitgevoerd op basis van de bodemkwaliteitskaarten van de Regio Rivierenland (bijlage 2). Wanneer grond of slib wordt afgevoerd en elders wordt toegepast/verspreid (geen tijdelijke uitname), wordt aanbevolen PFAS mee te nemen in het analysepakket van een verkennend (water)bodemonderzoek. Voorgenoemde conclusies en aanbevelingen zijn gebaseerd op het vooronderzoek. Antea Group Heerenveen, september 2020

Blad 14 van 14

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.

Bijlage 1 Kwaliteitsaspecten

Bijlage:

Kwaliteitsaspecten bodemonderzoek

Betrouwbaarheid/garanties Bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid uitgevoerd door het steekproefsgewijs bemonsteren van al dan niet verdachte bodemlagen. Hoewel Antea Group conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving handelt, is het juist deze steekproefsgewijze benadering die het onmogelijk maakt garanties ten aanzien van de verontreinigingssituatie af te geven op basis van de resultaten van een bodemonderzoek. Het vorenstaande betekent dat Antea Group op voorhand geen aansprakelijkheid accepteert ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Antea Group uitgevoerde bodemonderzoek neemt. In een voorkomend geval adviseren wij u altijd contact op te nemen met uw aanspreekpunt binnen Antea Group. In dit kader kan ook worden opgemerkt dat de voor het historisch onderzoek geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en volledig zijn. Voor het verkrijgen van historische informatie is Antea Group wel afhankelijk van deze bronnen, waardoor Antea Group niet kan instaan voor de juistheid en volledigheid van de verzamelde historische informatie. Certificatie/accreditatie Antea Group is gecertificeerd volgens NEN-ISO 9001. Ons bureau is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodemonderzoek (VKB).

Het veldwerk ten behoeve van het milieuhygiënisch bodemonderzoek is uitgevoerd conform de BRL SIKB 2000 (Beoordelingsrichtlijn voor het SIKB-proces-certificaat voor veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek). In de bijlage “Verantwoording onderzoek BRL 2000” is vermeld of Antea Group het veldwerk zelf heeft uitgevoerd of heeft uitbesteed aan een ander bureau. Zowel Antea Group als de bureaus waaraan Antea Group veldwerk uitbesteedt, zijn volgens de BRL SIKB 2000 gecertificeerd en erkend. Eventuele afwijkingen van de beoordelingsrichtlijn zijn in voorliggend rapport vermeld. In het colofon staan de namen en parafen van de veldmedewerkers die de kritische functies binnen het veldwerk hebben uitgevoerd. De naleving van de kwaliteitseisen en procedures wordt periodiek getoetst door interne auditors en externe auditors, onder toezicht van de Raad voor Accreditatie (RvA). De onderzochte locatie is niet in eigendom van Antea Group of gerelateerde zusterbedrijven. De in het bodemonderzoek benodigde analyses van grond en grondwater laat Antea Group verrichten door een door de RvA geaccrediteerd laboratorium. Deze accreditatie garandeert dat bij de analyses consequent de juiste en vastgelegde procedures worden gehanteerd zodat de analyseresultaten een hoge betrouwbaarheid hebben. Voor de analyses geldt dat deze conform het Accreditatieschema(AS)3000 zijn uitgevoerd.

De analyseresultaten zijn gevalideerd getoetst middels BOTOVA. Toepassing grond en asbest Het bodemonderzoek geeft inzicht in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem in het kader van het gebruik en/of de bestemming van de onderzochte locatie. Indien echter grond van de locatie wordt afgevoerd voor toepassing elders, volstaan de resultaten van het verrichte bodemonderzoek mogelijk niet. Afhankelijk van de omvang van de af te voeren partij(en) grond en de eisen die door de acceptant of het bevoegd gezag ter plaatse van de nieuwe toepassingslocatie worden gesteld (bijvoorbeeld aanwezigheid van een bodemkwaliteitskaart met bijbehorend bodembeheerplan), dient de grond eventueel nog conform de richtlijnen van het Besluit bodemkwaliteit te worden onderzocht. Met nadruk wordt vermeld dat onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in de bodem geen onderdeel uitmaakt van onderzoek dat door Antea Group volgens de NEN 5740 is uitgevoerd. Alleen als in de rapportage is vermeld dat er onderzoek conform NEN 5707 is uitgevoerd, is specifiek asbestonderzoek gedaan. Als tijdens het veldwerk in de bodem asbestverdachte materialen zijn opgemerkt, dan komt dit in de profielbeschrijvingen en de conclusies naar voren.

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.

Bijlage 2 Bodemkwaliteitskaarten

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 18 september 2020 revisie 03 Reddyn B.V.

Bijlage 3 Foto’s terreinverkenning

456452 - Bijlage 3: Foto’s terreinverkenning 26-2-2020

Fotonummer: 1

Fotonummer: 2

Fotonummer: 3

Fotonummer: 4

Fotonummer: 5

Fotonummer: 6

456452 - Bijlage 3: Foto’s terreinverkenning 26-2-2020

Fotonummer: 7

Fotonummer: 8

Fotonummer: 9

Fotonummer: 10

Fotonummer: 11

Fotonummer: 12

456452 - Bijlage 3: Foto’s terreinverkenning 26-2-2020

Fotonummer: 13

Fotonummer: 14

Fotonummer: 15

Fotonummer: 16

Fotonummer: 17

Fotonummer: 18

456452 - Bijlage 3: Foto’s terreinverkenning 26-2-2020

Fotonummer: 19

Fotonummer: 20

Fotonummer: 21

Fotonummer: 22

Fotonummer: 23

Fotonummer: 24

456452 - Bijlage 3: Foto’s terreinverkenning 26-2-2020

Fotonummer: 25

Fotonummer: 26

Fotonummer: 27

Fotonummer: 28

Fotonummer: 29

Fotonummer: 30

456452 - Bijlage 3: Foto’s terreinverkenning 26-2-2020

Fotonummer: 31

Fotonummer: 32

Fotonummer: 33

Fotonummer: 34

Fotonummer: 35

Fotonummer: 36

Historisch vooronderzoek milieu Aanleg 150 kV kabeltracé Zuilichem-Zaltbommel projectnummer 0456452.100 20 september 2019 revisie 0A Reddyn B.V.

Bijlage Tekeningen

Schaal: 1:5000 (A3)

Over Antea Group Van stad tot land, van water tot lucht; de adviseurs en ingenieurs van Antea Group dragen in Nederland sinds jaar en dag bij aan onze leefomgeving. We ontwerpen bruggen en wegen, realiseren woonwijken en waterwerken. Maar we zijn ook betrokken bij thema’s zoals milieu, veiligheid, assetmanagement en energie. Onder de naam Oranjewoud groeiden we uit tot een allround en onafhankelijk partner voor bedrijfsleven en overheden. Als Antea Group zetten we deze expertise ook mondiaal in. Door hoogwaardige kennis te combineren met een pragmatische aanpak maken we oplossingen haalbaar én uitvoerbaar. Doelgericht, met oog voor duurzaamheid. Op deze manier anticiperen we op de vragen van vandaag en de oplossingen van de toekomst. Al meer dan 60 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK ALMERE Postbus 10044 1301 AA ALMERE E. jos.vanseters@anteagroup.com

www.anteagroup.nl

Copyright © 2019 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

vastgesteld bestemmingsplan Zaltbommel, Bommelsekade 18 transformatorstation Gemeente Zaltbommel Projectnummer 0456452.100

blad 100 van 1789

vastgesteld bestemmingsplan Zaltbommel, Bommelsekade 18 transformatorstation Gemeente Zaltbommel Projectnummer 0456452.100

Bijlage 3

blad 101 van 1789

Bodemonderzoek station Zaltbommel

Milieukundig rapport Verkennend bodemonderzoek uitbreiding onderstation Zaltbommel

projectnummer 0463415.100 concept 11 december 2020