Bijlage 3 Tendermethodiek

TENDERMETHODIEK GROOTSCHALIGE WINDENERGIE Beoordelingscriteria tendermethodiek.

Samenvatting Dit document geeft de werkwijze voor het beoordelen van nieuwe aanvragen voor het realiseren van een windpark binnen de gemeente Zaltbommel weer. Hierbij wordt ingegaan op de totstandkoming van deze tendermethodiek en de keuze voor de beoordelingscriteria

Afdeling leefomgeving

Inhoudsopgave 1. Inleiding.............................................................................................................................................. 2 1.1 Maatschappelijke tender............................................................................................................... 2 1.2 Aanvullingen in later stadium........................................................................................................ 2 1.3 Werkwijze maatschappelijke tender..............................................................................................2 1.3.1 Voortoets................................................................................................................................ 3 1.3.2 Ruimtelijke en Maatschappelijke criteria.................................................................................3 1.4 Beoordeling................................................................................................................................... 3 1.5 Totstandkoming document............................................................................................................ 4 2. Marktconsultatie.................................................................................................................................. 5 3.

Voortoets............................................................................................................................................ 7 3.1 Knock out criteria.......................................................................................................................... 7 3.2 Vooroverleg Ruimtelijke ordening................................................................................................. 8 3.2.1 Doorlooptijd voortoets............................................................................................................. 8 4. Ruimtelijke criteria.............................................................................................................................. 9 4.1 Positie op de windladder............................................................................................................... 9 4.2 Landschapsvisie & Landschapsontwerp.......................................................................................9 4.3 Geluid, Slagschaduw & lichtschittering.......................................................................................10 4.4 Ontzien/ compensatie Natuurwaarden + Beoordeling biodiversiteit............................................11 4.5 Ontmanteling...............................................................................................................................

11 4.6 Bodemgesteldheid...................................................................................................................... 12 4.7 Meekoppelkansen....................................................................................................................... 12 5. Maatschappelijke criteria.................................................................................................................. 13 5.1 Participatieplan............................................................................................................................ 13 5.2 Lokaal eigendom......................................................................................................................... 13 5.3 Financiering................................................................................................................................. 14 5.4 Vergoedingen.............................................................................................................................. 15 6. Vervolgstappen................................................................................................................................. 16

1 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

1. Inleiding Op 10 juni 2021 heeft de gemeenteraad van Zaltbommel unaniem ingestemd met de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 voor de regio Rivierenland. In deze regionale samenwerking is uitvoerig ingegaan op de (ruimtelijke) inpassing van de energietransitie en de totale hoeveelheid duurzame energie die in de regio opgewekt dient te worden. Het bod van Zaltbommel om invulling te geven aan bovenstaande RES bedraagt 0,145 Terrawattuur (TWh). Het is de bedoeling dat van deze 0,145 TWh 0,100 TWh opgewekt moet worden door middel van windmolens. In het Zon- en Windbeleid, dat op 18 maart 2021 tijdens de gemeenteraadsvergadering is vastgesteld, is ervoor gekozen om de ambitie, uitgesproken in de RES, door de markt te laten invullen door gebruik te maken van de maatschappelijke tender. In het Zon- en Windbeleid zijn daarbij de kaders gesteld die in deze maatschappelijke tender als criteria opgenomen dienen te worden, denk hierbij bijvoorbeeld aan de mate van lokaal eigendom.

1.1 Maatschappelijke tender Het doel van de maatschappelijke tender is om (markt)partijen tot een zo goed mogelijk bod te laten komen voor het realiseren van een windpark binnen de daarvoor, door de gemeente, aangegeven kaders. De maatschappelijke tender is een vorm van uitnodigingsplanologie waarbij de gemeente de kaders voor het te realiseren windpark openbaar maakt en aan de hand van vooraf vastgestelde criteria de inschrijvingen beoordeeld. Het initiatief met het hoogst aantal punten komt in aanmerking voor planologische medewerking.

1.2 Aanvullingen in later stadium Er zijn ten aanzien van de tender een aantal specifieke onderdelen die in een later stadium vastgesteld worden. Dit betreft: 1. De specifieke projectopgave (hoeveel Megawatt) en de specifieke eisen aan de windmolens. 2. De specifieke eisen ten aanzien van geluid en slagschaduw (zie paragraaf 4.3). 3. Vaststelling van de beoordelingscommissie. Deze zaken worden voorafgaand aan het uitzetten van de tender vastgesteld, maar zijn nu nog niet vast te stellen. (zie ook paragraaf 4.3). De tendermethodiek betreft zodoende de wijze waarop een initiatief beoordeeld wordt, welke wegingsfactoren daaraan verbonden zijn en door wie de beoordeling wordt uitgevoerd. De hierboven genoemde zaken hebben in die zin ook geen betrekking op de methode, maar enkel op de te stellen opgave en uitvoering van de tender en dienen belegd te worden bij het College van B&W.

1.3 Werkwijze maatschappelijke tender De eerste stap in het uitvoeren van deze maatschappelijke tender is het uitvoeren van een marktconsulatie. Tijdens de marktconsultatie wordt met geïnteresseerde partijen gekeken naar het uitnodigingskader van de gemeente. Een uitnodiging voor de marktconsultatie wordt zo breed mogelijk uitgezet via gemeentelijke en publieke kanalen. Middels de marktconsultatie kan de gemeente peilen in hoeverre de gestelde eisen haalbaar worden geacht door de (markt)partijen en wat het draagvlak is voor het uitnodigingskader. Op basis van deze uitkomsten kan uiteindelijk in het minst gunstige geval besloten worden dat de gemeente geen tender uitzet, omdat het aanbod onvoldoende in lijn ligt met de vereisten die zijn opgesteld middels het uitnodigingskader. Indien de marktconsultatie duidelijk maakt dat er voldoende goede potentiele inschrijvingen zijn wordt er zogenaamde Green Deal ondertekend ook wel een intentieovereenkomst genoemd. Hierbij geven partijen aan dat zij de uitgangspunten van het uitnodigingskader op hoofdlijnen onderschrijven.

2 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

1.3.1 Voortoets Voordat (markt)partijen tot een uiteindelijk officieel principeverzoek komen dienen zij hun plan door middel van een voortoets te laten beoordelen. Dit heeft als belangrijkste doel om te controleren in hoeverre het in te dienen plan daadwerkelijk levensvatbaar is. Het bespaart zowel de indiener als de gemeente een hoop werk en geld als blijkt dat het plan onvoldoende haalbaar wordt geacht na afloop van de voortoets.

1.3.2 Ruimtelijke en Maatschappelijke criteria Nadat initiatiefnemers door de voortoets zijn gekomen kan er daadwerkelijk een officieel principeverzoek worden ingediend. Dit principeverzoek kan gedurende een vooraf vastgestelde periode worden ingediend, tijdens een zogenaamde openstellingsronde. Dit principeverzoek wordt vervolgens beoordeeld op zowel ruimtelijke criteria als op maatschappelijke criteria (zie toelichting in hst 4 en hst 5). Na de ruimtelijke en maatschappelijke beoordeling van de initiatieven wordt de balans opgemaakt en resulteert dit in één winnend initiatief. Dit initiatief zal vervolgens planologische medewerking verkrijgen.

1.4 Beoordeling Beoordeling Ondermaats

Onvoldoende

Minimaal

Voldoende

Uitstekend 1 Ondermaats

2 Onvoldoende

Schriftelijke toelichting Het gevraagde onderdeel is afwezig of wordt op verkeerde wijze beantwoord. Er wordt niet voldaan aan de eisen, hetgeen uitgevraagd is in het uitnodigingskader. De beschrijving van het betreffende onderdeel roept veel vragen op en is onvoldoende in staat antwoord te geven op de genoemde elementen uit de betreffende paragraaf en sub paragraaf(en) in het uitnodigingskader. Er wordt een aanzet gedaan voor een antwoord, maar deze aanzet is niet helder en volledig genoeg. Er wordt voldaan aan de specifieke vragen en eisen uit het uitnodigingskader echter de beschrijvingen en antwoorden blijven beperkt tot het beantwoorden van de vragen. Er zijn meerdere onderdelen/elementen in de beantwoording van de eisen uit het uitnodigingskader die nog niet voldoende overtuigen. Initiatiefnemer geeft op goede wijze invulling aan de in het uitnodigingskader gestelde eisen en dit geeft de gemeente vertrouwen dat er sprake is van een goed doordacht plan dat binnen de gestelde kaders uitgevoerd kan worden. Echter enkele elementen in de beantwoording scoren nog iets minder goed waardoor er geen maximale score kan worden toegekend. Initiatiefnemer geeft meer dan gevraagd in het uitnodigingskader antwoord op de gestelde vragen en eisen in het uitnodigingskader en toont daarbij aan dat het initiatief boven verwachting scoort. 3 4 5 Minimaal Voldoende Uitstekend

Principeverzoeken die, nadat de voortoets met succes is doorlopen, zijn ingediend worden beoordeeld door een onafhankelijke beoordelingscommissie. De beoordelingscommissie bestaat ambtenaren van de gemeente aangevuld met (externe) ervaringsdeskundigen op het gebied van ruimtelijke ordening, participatie, financiën en duurzaamheid. De uiteindelijke beoordelingscommissie wordt tijdig gecommuniceerd naar alle geïnteresseerde partijen, bij voorkeur tijdens de marktconsultatie.

3 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

Bij het beoordelen van de principeverzoeken wordt bovenstaande scoringsmethodiek (pagina 3) gehanteerd dat per criterium en sub criterium aangeeft hoe dit onderdeel gescoord wordt. De uitkomsten van de voortoets worden door het Ruimtelijk Toetsingsoverleg gedeeld met de beoordelingscommissie zodat deze meegenomen kunnen worden in de beoordeling. De wijze van beoordeling heeft betrekking op de beoordeling van de ruimtelijke criteria en de maatschappelijke criteria, zoals deze ook terug te vinden zijn in het excelformulier. Dit betekent dat alle aspecten/elementen die per criterium en sub criterium benoemd worden beoordeeld worden met het cijfer 1, 2, 3, 4 of 5 met daarbij de schriftelijke toelichting.

1.5 Totstandkoming document Dit document met daarin de toelichting op de maatschappelijke tendermethodiek voor de gemeente Zaltbommel is opgebouwd aan de hand van verschillende bouwstenen. In onderstaande figuur wordt inzichtelijk gemaakt welke bouwstenen dit zijn geweest.

De huidige tendermethodiek is met name op basis van bovenstaande bouwstenen tot stand gekomen. In de beginfase is het contact met Klimaatverbond & de handreiking Maatschappelijke Tender van het Gelders Energieakkoord van meerwaarde geweest. Daarnaast heeft ook de werksessie met he Ministerie van Economische Zaken, bijgestaan door advocatenkantoor Pels Rijcken geholpen in het bepalen van de reikwijdte van de Maatschappelijke tender en het bepalen van de (on)mogelijkheden van dit instrument voor de gemeente Zaltbommel. Gekeken naar de ruimtelijke criteria en de maatschappelijke criteria was het van belang dat deze zorgvuldig gekozen dienen te worden, omdat deze de kern vormen van de uiteindelijke beoordeling van de principeverzoeken en hebben dan ook de meeste aandacht gevraagd. In het bijzonder heeft het contact met de gemeenten Staphorst, Utrecht en Ede ervoor bijgedragen aan het goed kunnen bepalen van de huidige criteria in de tendermethodiek. Op basis van ervaringen van deze gemeenten is veel kennis opgedaan over succesvolle aspecten van de maatschappelijke tender en minder succesvolle aspecten. In samenwerking met het inkoopbureau Rivierenland is gekeken welke wijze van beoordeling het meest objectief is en zijn de wegingsfactoren bepaald.

De ruimtelijke criteria zijn voorafgaand aan het Ruimtelijk Toetsingsoverleg (RTO) individueel beoordeeld door enkele ruimtelijke adviseurs en door de Omgevingsdienst Rivierenland. In het RTO zijn vervolgens de wegingsfactoren definitief gemaakt. De maatschappelijke criteria zijn in de eerste plaats opgesteld op basis van de criteria die genoemd zijn in het Zon- en Windbeleid van de gemeente. In samenspraak met externe financiële adviseurs en in overleg met andere gemeenten zijn deze criteria verder aangescherpt en zijn er toevoegingen gedaan waar nodig.

4 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

2. Marktconsultatie Een marktconsulatie kan het best getypeerd worden als een, door de aanbestedende dienst, georganiseerde informatie-uitwisseling met belanghebbende partijen over de voorgenomen aanbesteding.1 In het specifieke geval van de maatschappelijke tender betreft dit niet een voorgenomen aanbesteding, maar het te vergeven schaarse publieke recht. Doelstelling Aan het eind van de marktconsulatie moet er door de gemeente voldoende informatie opgehaald zijn om de haalbaarheid van de opgave helder te krijgen, en indien de opgave haalbaar gebleken is, een definitief uitnodigingskader vast te stellen voor één of meerdere zoekgebieden voor de realisatie van het aantal benodigde windmolens. Belanghebbenden De belanghebbende partijen zijn in dit geval marktpartijen, inwoners, energiecoöperaties, dorpsraden & wijkraden en andere denkbare belanghebbende partijen. De gemeente zal deze partijen benaderen voor de marktconsulatie. Inhoud marktconsultatie Tijdens de marktconsulatie geeft de gemeente Zaltbommel toelichting op de voorwaarden voor de maatschappelijke tender en wordt het concept uitnodigingskader uiteengezet. In het concept uitnodigingskader staan de volgende zaken beschreven: -

Voor wie is het uitnodigingskader geschreven? Wat is een initiatiefnemer? Waar zijn windmolens mogelijk? (specificering zoekgebied(en) (energiekansenkaart). Waaruit bestaat een principeverzoek? Kaders voor ruimtelijke inpassing Kaders voor (financiële) participatie Kaders voor geluid en slagschaduw Wijze waarop het uiteindelijke proces doorlopen wordt.

Naast deze elementen wordt ook uiteengezet hoeveel Megawatt (MW) de uitvraag betreft en wat de belangrijkste eisen zijn aan de windmolens. Hierbij moet gedacht worden aan ashoogte, rotordiameter en tiphoogte van de windmolens. In samenwerking met een externe partij zal tijdens de marktconsulatie ingegaan worden op bovenstaande elementen en kunnen de belanghebbenden inhoudelijk reageren. Dit zal gebeuren in een één op één context, omdat belanghebbenden mogelijk geen concurrentiegevoelige informatie willen vrijgeven in een gezamenlijke bijeenkomst. Ondertekening intentieverklaring/ Green Deal Aan het einde van de marktconsultatie zal worden afgesloten met de ondertekening van een zogenaamde intentieverklaring, ook wel Green Deal genoemd. Partijen kunnen daarmee laten zien dat zij het uitnodigingskader dat door de gemeente is gepresenteerd onderschrijven. Het dient eveneens als een belangrijk startpunt voor de later op te stellen anterieure overeenkomst. Juridisch kader De marktconsulatie is een vormvrij instrument. Dit betekent dat de gemeente naar eigen inzicht kan bepalen hoe de marktconsulatie eruit zal komen te zien. Wel is het van belang dat de 1

https://www.pianoo.nl/sites/default/files/documents/documents/handreiking-marktconsultatie-juni2016.pdf

5 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

belanghebbenden ten opzichte van elkaar geen enkel voordeel hebben voorafgaand aan de markconsulatie of naderhand. Voorafgaand aan de marktconsulatie zal duidelijk kenbaar worden gemaakt welke informatie intern en welke informatie extern gedeeld zal worden en zal een duidelijke vooraankondiging worden gedaan van het plaatsvinden van de marktconsulatie op de daarvoor door de gemeente bepaalde media. De marktconsulatie heeft een vrijblijvend karakter en er kunnen geen rechten aan worden ontleend. Panel Een één op één marktconsultatie vraagt de nodige inhoudelijke expertise om diep genoeg en breed genoeg in te kunnen gaan op de gestelde opgave en het uitnodigingskader. Om die reden zal de marktconsultatie worden vormgegeven door een panel waaraan verschillende (externe) adviseurs zullen deelnemen. Het panel zal bestaan uit maximaal 5 leden waarbij de belangrijkste expertise zullen zijn, financiële kennis/ervaring rondom windenergie, ervaring op het gebied van participatie/draagvlak en ruimtelijke/ landschappelijke expertise. Planning (indicatief) Onderstaande planning zal worden gehanteerd bij de uitvoering van de marktconsultatie. Deze planning dient als voorbeeld gebruikt te worden en is met name bedoeld om de termijnen inzichtelijk te maken. Deze voorbeeldplanning is uiteraard onder voorbehoud van het aantal geïnteresseerden.

Indien blijkt dat er meer partijen geïnteresseerd zijn dient de looptijd van de één op één gesprekken verlengt te worden. Gekeken naar onderstaande planning bedraagt de totale looptijd van de marktconsultatie circa 6 maanden. Onderwerp Uitwerken concept uitnodigingskader Aankondiging Marktconsultatie Eén op één gesprekken Feedback ronde panel Interne en Externe terugkoppeling Publicatie uitkomsten

Looptijd 3 maanden 1 week 1 week 1 -2 weken 3 weken 3 weken

6 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

3. Voortoets Nadat de marktconsultatie heeft plaatsgevonden kunnen partijen een eerste plan uitwerken. Dit plan kan worden voorgelegd aan de gemeente en zal door middel van de voortoets worden beoordeeld. De voortoets heeft als belangrijkste doel om te controleren in hoeverre het eerste conceptplan daadwerkelijk levensvatbaar is. Het bespaart zowel de indiener als de gemeente een hoop werk en geld als blijkt dat het plan onvoldoende haalbaar wordt geacht na afloop van de voortoets. De voortoets bestaat uit een tweetal onderdelen. In de eerste plaats de zogenaamde: ‘Knock out ’en in de tweede plaats de criteria uit het vooroverleg ruimtelijke ordening.

3.1 Knock out criteria Er zijn een negental ‘Knock out’ criteria geformuleerd op basis van de belangrijkste aspecten in het Zon- en Windbeleid en op basis van ervaringen vanuit andere gemeenten. Volume en grootte In de eerste plaats moeten initiatiefnemers aantonen dat zij kunnen voldoen aan volume en de grootte van de te realiseren windmolens. De projectopgave, zoals benoemd in paragraaf 1.2, dient dus nog te worden bepaald. Indien echter na bepaling van deze projectopgave blijkt dat initiatiefnemer deze grootte of het volume (aantal Megawatt) niet kan aanbieden dan volgt directe uitsluiting. Zoekgebied/locatie In de tweede plaats moeten de initiatiefnemers kenbaar maken in welk zoekgebied zij de windmolens zouden willen ontwikkelen. Indien het initiatief op de energiekansenkaart in een rood gebied is gelegen dan volgt directe uitsluiting. Uitvoerbaarheid Het derde aspect dat getoetst wordt is de mate van uitvoerbaarheid. Uit het plan van aanpak moet blijken dat er een realistische planning wordt gehanteerd en dat de belangrijkste procedurele stappen zijn en worden gevolgd. Uit het plan moet duidelijk worden dat initiatiefnemer voldoende expertise in huis heeft het project tot realisatie te brengen. Businesscase Een van de belangrijkste onderdelen voor het al dan niet ontwikkelen van een windmolenpark is een sluitende businesscase.

Indien er gegronde twijfels bestaan over de businesscase of er een onhaalbare businesscase wordt gepresenteerd volgt uitsluiting. Indien er twijfels bestaan over de businesscase dient de gemeente deze tijdig terug te koppelen naar de initiatiefnemers en is er de mogelijkheid tot reparatie. Financiële gezondheid initiatiefnemer(s) Het vijfde punt waar aan zal moeten worden voldaan is het aantonen van de financiële integriteit van de betrokken partners. Indien initiatiefnemer optreedt in een zogenaamd consortium van partijen dienen alle partijen afzonderlijk van elkaar aan te tonen dat er sprake is van een financieel integere organisatie. Gemeente zal hiervoor een zogenaamde Bibob-toets uitvoeren. De eisen voor dit ‘knock out’ criterium worden in het uitnodigingskader verder toegelicht. Wettelijke eisen Het zesde criterium gaat in op de wettelijke eisen voor het realiseren van de opgave. De huidige stand van zaken rondom de wettelijke kaders is dat het activiteitenbesluit en de activiteitenregeling tot op heden niet gebruikt kunnen worden totdat de regering een zogenaamde milieubeoordeling heeft laten 7 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

uitvoeren en deze getoetst heeft bij het Europese Hof. 2 Echter de gemeenteraad is bevoegd om bij de wijziging van een bestemmingsplan eigen normen vast te stellen indien deze goed gemotiveerd zijn. Deze normen voor geluid en slagschaduw moeten vastgesteld worden voordat dat tender daadwerkelijk uitgezet kan worden. Initiatiefnemers zullen moeten voldoen aan de door de gemeenteraad gestelde normen of dus voldoen aan de normen die middels de milieubeoordeling van het Rijk tot stand gekomen zijn. Contact netbeheerder(s) Initiatiefnemers dienen contact gelegd te hebben met de netbeheerders binnen de regio van gemeente Zaltbommel. Het contact bestaat uit het voorleggen van het initiatief en waar mogelijk het ontvangen van een getekende offerte vanuit de netbeheerder om de garantie voor het realiseren van het initiatief te waarborgen. Initiatiefnemer dient aan te tonen dat er contact is geweest met de netbeheerder en/of dat er een getekende offerte beschikbaar is. Op die manier geeft initiatiefnemer duidelijkheid over de uitvoerbaarheid van het initiatief. Overeenkomst grondeigenaar(en) Initiatiefnemer(s) dienen een overeenkomst of intentieverklaring af te geven waarin grondeigenaar(en) aangeven akkoord te zijn met de te realiseren windmolens op de desbetreffende grond.

Omgevingsfonds Een andere belangrijke vereiste is dat initiatiefnemers een omgevingsfonds oprichten waarbij er, zoals vastgesteld in het Zon- en Windbeleid, een afdracht moet zijn van minimaal €0,50 per Mwh.

3.2 Vooroverleg Ruimtelijke ordening Indien voldaan is aan alle ‘knock out’ criteria wordt de voortoets vervolgd met het tweede onderdeel het vooroverleg ruimtelijke ordening. Tijdens dit vooroverleg wordt het initiatief getoetst aan het bestaande beleid. Dit betreft een groot aantal beleidsstukken waaronder bijvoorbeeld de structuurvisie voor het buitengebied en onder andere de omgevingsvisie Gelderland. Bij ieder beleidsdocument wordt er gekeken in hoeverre het initiatief past binnen de geldende kaders en/of adviezen uit het betreffende document. Daarnaast zal in samenwerking met de Omgevingsdienst Rivierenland gekeken worden naar belangrijke aspecten als bodemgesteldheid van het betreffende gebied, externe veiligheid, archeologie, geluid en verkeer en aspecten als luchtkwaliteit en een mogelijke (vormvrije) merbeoordeling. De beoordeling van ‘knock out’ criteria en het vooroverleg vindt plaats binnen het Ruimtelijk Toetsingsoverleg (RTO) waarbij de Omgevingsdienst Rivierenland de benodigde ondersteuning zal geven.

3.2.1 Doorlooptijd voortoets De verwachte doorlooptijd van de voortoets betreft maximaal 8 weken vanaf het moment van indiening. Binnen deze acht weken worden zowel de knock out criteria als het vooroverleg voor de ruimtelijke criteria behandeld en is het mogelijk dat de toetsers contact opnemen met initiatiefnemer indien bepaalde zaken extra verduidelijking vragen.

2

https://www.raadvanstate.nl/@125920/milieubeoordeling-voor-windturbinenormen/

8 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

4. Ruimtelijke criteria In dit hoofdstuk wordt toelichting gegeven op de belangrijkste ruimtelijke criteria die in de tendermethodiek gebruikt zullen worden bij de beoordeling van een principeverzoek. De ruimtelijke criteria zijn voornamelijk voortgekomen uit het Zon- en Windbeleid en in samenspraak met andere gemeenten die reeds ervaring hebben opgedaan bij het uitvoeren van een maatschappelijke tender voor windinitiatieven.

4.1 Positie op de windladder De windladder is tot stand gekomen na een uitvoerig participatietraject waarbij onder andere energiecafé ’s en zogenaamde ruimteateliers zijn georganiseerd. Naar aanleiding van dit traject is onderstaande windladder tot stand gekomen. De windladder beschrijft de voorkeurslocaties voor het realiseren van windmolens op volgorde van meest gewenst tot minst gewenst. 1. 2. 3. 4. 5.

Langs infrastructuur Op en bij bedrijventerreinen Bij de Glastuinbouw In de uiterwaarden In de komgronden/weilanden

Maatwerk Bij de beoordeling van de initiatieven op hun positie op de windladder is er altijd sprake van maatwerk. De beoordeling zal worden gedaan door de beoordelingscommissie die mede, in het voortraject en de voortoets, geadviseerd zal worden door het Ruimtelijke toetsingsoverleg (RTO). Daarnaast bestaat de mogelijk voor initiatiefnemers om tijdens de marktconsultatie navraag te doen naar de positie op de windladder van het nog in te dienen initiatief. Wegingsfactor De locatie heeft een grote invloed op de algehele score van het initiatief. Door gebruik te maken van deze windladder wordt gewaarborgd dat de voorkeuren van inwoners en belanghebbenden een grote impact hebben. Initiatieven die liggen op een locatie die hoog op de zon- en windladder staan, zullen beter scoren dan initiatieven die lager op de ladder staan. Bijvoorbeeld een windinitiatief scoort hoger als deze langs de infrastructuur ligt dan een windinitiatief dat in de uiterwaarden ligt. Om die reden is er voor gekozen de wegingsfactor voor dit criterium vast te stellen op dertig procent. Dit is het hoogste percentage in de ruimtelijke beoordeling.

4.2 Landschapsvisie & Landschapsontwerp Een ander belangrijk aspect ten aanzien van de realisatie van windparken is de wijze waarop de windmolens worden geplaatst in het landschap. In deze categorie wordt er gekeken naar de visie op het landschap en het ontwerp dat initiatiefnemer(s) aanlevert voor de plaatsing van de windmolens. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar of de windmolens in een lijnopstelling, rasteropstelling of clusteropstelling komen te staan of bijvoorbeeld solitair. Er wordt gekeken naar de orde, ritme en regelmaat van het ontwerp. Denk bijvoorbeeld aan de afstand tussen de windmolens en hoe deze bepaald is en wat daarvan de gevolgen zijn voor het landschapsontwerp. Uit het ontwerp moet blijken dat vorm en de functie goed in elkaar opgaan. Initiatiefnemers moeten aantonen dat zij middels een landschapsanalyse inzicht hebben verkregen in de karakteristieke eigenschappen van het landschap en in staat zijn deze waarden te behouden of zelfs kwaliteit toe kunnen voegen aan het landschap. Onderstaande aspecten en vragen dienen in de landschapsanalyse en het ontwerp meegenomen te worden. Onderstaande onderdelen dienen middels visualisaties in beeld gebracht te worden.

9 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

-

-

Afstand en de opstelling van de molens. Passen de grootte van de molens bij het landschap en de herkenbare lijnen in het gebied? Is er sprake van herstel of versterking van het cultuurlandschap? Wat zijn de kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het gebied? Hoe grijpt het initiatief in op deze kernkwaliteiten? Welke maatregelen worden genomen om de impact op de kernkwaliteiten te verzachten dan wel de ontwikkeldoelen van het gebied te versterken? En zijn deze afdoende (=de basiskwaliteit van het landschap gaan niet achteruit, dan wel wordt versterkt)? In hoeverre worden zichtlijnen behouden?

Daarbij zijn de volgende aandachtspunten nog van belang. -

Werk met landschapstype eigen middelen. Combineer hekwerken en andere objecten met de landschappelijke randafwerking. Richt eventuele toegangswegen en onderhoudspaden ook op landschappelijke manier in. Kies een donkere eenduidige kleurstelling voor hekwerken en bijgebouwen. Positioneer bijgebouwen in één lijn. Respecteer de grenzen van landschappelijke eenheden.

Wegingsfactor Het belang van de locatie en het ontwerp vormen gezamenlijk de twee voornaamste pijlers voor het realiseren van een windpark met voldoende draagvlak. Om die reden is ervoor gekozen de landschapsontwikkeling/visie een wegingsfactor te geven van 15 procent. Voor het landschapsontwerp wordt eveneens een wegingsfactor van 15 procent gehanteerd. De gezamenlijke bijdrage van deze twee categorieën wordt dan 30 procent van het totaal.

4.3 Geluid, Slagschaduw & lichtschittering Naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021 zijn de huidige normen uit het Activiteitenbesluit niet zonder meer van toepassing. Ten aanzien van de aspecten van geluid en slagschaduw is de gemeenteraad bevoegd wettelijke kaders vast te stellen. Hierbij is het advies deze normen onder leiding van een adviesbureau en/of in samenwerking met de buurgemeenten op te stellen. “De gemeenteraad is bij een bestemmingsplan niet verplicht om aan te sluiten bij de windturbinenormen uit het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling. Hij kan in een bestemmingsplan eigen normen stellen, als deze normen maar goed worden gemotiveerd voor het concrete bestemmingsplan.”3 Echter, de verwachting van de Staatssecretaris is dat binnen een periode van twee jaar de Rijksoverheid de huidige normen uit het Activiteitenbesluit zal laten beoordelen middels een zogenaamde milieubeoordeling en deze zal voorleggen aan het Europese hof. Indien het Europese hof dan besluit tot het goedkeuren van deze milieubeoordeling dan staat het overheden weer vrij om aan te sluiten bij de dan tot stand gekomen windturbinenormen. Dit geeft de gemeente twee mogelijkheden.

Indien deze tendermethodiek uitgezet zal worden voordat de Rijksoverheid een goedgekeurde milieubeoordeling heeft uitgevoerd zal de gemeenteraad eigen vastgestelde normen, ten aanzien van geluid, slagschaduw en lichtschittering, moeten hanteren. Initiatiefnemers zullen dan aan deze eisen in ieder geval moeten voldoen. Hierbij zullen initiatiefnemers moeten aantonen wat zij voor maatregelen treffen om de mogelijke overlast op het gebied van geluid, slagschaduw en lichtschittering te voorkomen en/of te beperken. Hierbij moet opgemerkt worden dat dit dus aanvullende maatregelen betreffen bovenop de dan vastgestelde normen voor geluid, slagschaduw en lichtschittering. 3

https://www.raadvanstate.nl/@125920/milieubeoordeling-voor-windturbinenormen/

10 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

Wegingsfactor Er is hier gekozen voor een wegingsfactor van 10 procent. Er moet al worden voldaan aan de wettelijk gestelde eisen, zoals deze zijn geformuleerd door de Rijksoverheid of de gemeenteraad. Initiatiefnemers moeten aantonen wat zij ‘meer’ kunnen doen ten aanzien van dit onderdeel.

4.4 Ontzien/ compensatie Natuurwaarden + Beoordeling biodiversiteit Dit onderdeel gaat in op de mogelijkheid om belangrijke natuurwaarden te ontzien of de schade op de natuur te beperken of indien nodig te compenseren. Initiatiefnemers tonen aan zij rekening houden met de belangrijkste natuurwaarden. Initiatiefnemers kunnen een gebiedsfonds instellen om compensatie van de natuurwaarden te realiseren. Voorafgaand aan de beoordeling van deze categorie is reeds door de ODR een Flora en Fauna onderzoek uitgevoerd waarbij de belangrijkste effecten van het te realiseren windpark uiteengezet zijn. In deze categorie wordt dus door de initiatiefnemer ingegaan op de mate waarin natuurwaarden worden ontzien of gecompenseerd bovenop de geldende normen/wetten. Ten aanzien van de biodiversiteit moet initiatiefnemer duidelijk maken door middel van welke maatregelen de schade aan de biodiversiteit beperkt wordt of zelfs kan worden verbeterd. Dit betreft nadrukkelijk ook de periode van de aanleg van het windpark. De uitkomsten van het Flora en Fauna onderzoek zijn leidend. Het leefgebied van vogels en bijvoorbeeld vleermuizen moet niet worden geschaad.

Initiatiefnemer kan op basis van het biodiversiteitsplan van de gemeente en de natuurwaardenkaart inzicht verkrijgen in de status van de natuur in de Bommelerwaard en hoe er rekening gehouden moet worden met planten, diersoorten en de natuur in het algemeen. Wegingsfactor De wegingsfactor voor dit onderdeel is vastgesteld op 15 procent. De belangrijkste reden hiervoor is dat het hier gaat om een categorie die aanvullend is op de bestaande wettelijke eisen die getoetst worden middels het Flora en Fauna onderzoek. Gekeken naar het biodiversiteitsplan van de gemeente is dit een urgent thema waarbij door initiatiefnemers voldoende rekening mee moet worden gehouden.

4.5 Ontmanteling Op het moment dat de levensduur van het windpark op zijn eind loopt moet het park ontmanteld worden. Initiatiefnemer moet in zijn plan van aanpak aantonen dat deze ontmanteling onderdeel is van de businesscase en dat dit op een duurzame verantwoorde manier zal plaatsvinden. Dit houdt in dat ten aanzien van deze ontmanteling een milieubalans zal moeten worden gemaakt en dat deze niet negatief mag uitslaan. Op het moment dat de ontmanteling zelf, bij bijvoorbeeld het verwijderen van een betonnen fundering, meer negatieve effecten zal hebben op het milieu dan het behouden van deze fundering zal dit niet uitgevoerd worden. Let wel de ontmanteling zal gegarandeerd opgenomen moet worden in de businesscase en daadwerkelijk uitgevoerd moeten worden, maar de mate waarin dit gebeurd en wat hieronder verstaan wordt moet duidelijk worden uit de milieubalans. Daarnaast moet inzichtelijk worden gemaakt wat de mate van recyclebaarheid is van de benodigde materialen voor de bouw van het windpark en de windmolens zelf en of er sprake is van eventueel hergebruik van onderdelen uit een reeds ontmanteld windpark. Hier ligt potentieel ook een kans omdat bij de ontmanteling een landschapsstructuur kan overblijven als onderdeel van de landschappelijke inpassing of biodiversiteitsplan en daarmee een investering in de landschapskwaliteit.

Wegingsfactor Deze categorie bedraagt 5 procent van het totaal. Het betreft niet één van de meest essentiële categorieën. Toch wordt er wel belang gehecht aan een uiteindelijk goede en verantwoorde ontmanteling en is daarom voor deze categorie en deze wegingsfactor gekozen.

11 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

4.6 Bodemgesteldheid Initiatiefnemer dient aan te tonen dat er geen gevaar bestaat van bodemverontreiniging voor de directe omgeving en eventuele omwonenden. Daarnaast moet ten aanzien van de bouwfase worden voldaan aan de normen ten aanzien van de stikstofuitstoot. Voor eventuele geluidsoverlast is het eveneens van belang om de mate waarin de bodem geluid kan doorgeven te onderzoeken. De verplaatsing van geluidsgolven door de bodem kan van invloed zijn op de beleving van de windmolens door de directe omgeving en omwonenden. Initiatiefnemer dient aan te tonen dat er inzicht is opgedaan over deze risico’s en welke maatregelen daartegen getroffen kunnen worden. Wegingsfactor Er is hier gekozen voor een wegingsfactor van 5 procent. De gevolgen ten aanzien van de biodiversiteit worden groter ingeschat dan die van de bodemgesteldheid. Zodoende is de wegingsfactor van de bodemgesteldheid lager dan die van de biodiversiteit.

4.7 Meekoppelkansen Initiatiefnemer(s) dienen aan te tonen dat zij oog hebben voor eventuele meekoppelkansen in het betreffende gebied waarvoor een principeverzoek wordt ingediend. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het aanleggen van een nieuw wandelpad dat meegenomen kan worden in de bouw/voorbereidingswerkzaamheden voor het windpark of het herstellen van landschappelijke ecologische structuren of de aanleg van waterbergingen voor klimaatadaptatie. Ook kan er bijvoorbeeld oog zijn voor de mogelijkheid om partijen in de directe omgeving te voorzien van energie. Denk bijvoorbeeld aan de tuinbouw. Wegingsfactor Voor dit criteria is gekozen voor een wegingsfactor van 5 procent. Meekoppelkansen dienen gezien te worden als bijvangst van het hoofddoel, namelijk de realisatie van een windpark. Het belang van het verbinden van meekoppelkansen aan het hoofddoel is daarmee beperkt. Indien de mogelijkheid er is dan is dat uiteraard positief, maar het dient niet een te groot onderdeel te zijn in de eindbeoordeling van het totale initiatief.

12 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

5. Maatschappelijke criteria 5.1 Participatieplan In het participatieplan moet initiatiefnemer aantonen dat er voldoende omgevingsactiviteit heeft plaatsgevonden in de vorm van een participatietraject opdat de directe en indirecte omgeving kan meedenken over het initiatief.4 De bedoeling van een dergelijk participatietraject en plan is om een breed gedragen ontwerp aan te kunnen leveren dat op voldoende steun kan rekenen van de lokale bevolking. In het participatieplan staan de rollen en verantwoordelijkheden beschreven van de verschillende deelnemende en belanghebbende partijen. Daarbij moet in het participatieplan een belangenanalyse worden gemaakt waarbij inzichtelijk wordt gemaakt wie de belanghebbenden zijn en welke mate van belang zij vertegenwoordigen. Initiatiefnemers beschrijven in het participatieplan hoe zij de participatie gaan vormgeven. Wie worden wanneer betrokken bij het initiatief en op welke wijze zal dit gebeuren? Worden er bijvoorbeeld informatieavonden georganiseerd of zogenaamde meedenkavonden? Hierover moet een duidelijk beeld bestaan. Een windinitiatief kent verschillende fasen, namelijk een ontwikkeling, realisatie en opbrengstenfase. In elk van deze fase moet het voor de belanghebbenden, die uit de belangenanalyse naar voren zijn gekomen, duidelijk zijn hoe zij kunnen participeren.

Ook is het van belang dat initiatiefnemers aantonen hoe zij communiceren over hun plannen en met gebruik van welke middelen. Hierdoor weten mogelijke belanghebbenden/geïnteresseerden waar ze naar moeten uitkijken en hoe ze ontwikkelingen over het initiatief kunnen volgen. Op het moment dat de tenderprocedure is afgerond en de winnende initiatiefnemer de procedure ingaat voor het wijzigen van het bestemmingsplan en het verkrijgen van de omgevingsvergunning dient bij het concept bestemmingsplan ook een schriftelijke tussen evaluatie te worden toegevoegd waarbij de volgende punten zijn uitgewerkt: 1. Hoe het participatietraject is verlopen: wie is wanneer betrokken en op welke manier. Hier moet duidelijk worden beschreven wie, op welk moment en hoe is geïnformeerd en de kans heeft gehad om te reageren op conceptplannen; 2. Welke inbreng de betrokkenen hebben gegeven; 3. Tot welke aanpassingen de participatie heeft geleid en welke afspraken zijn gemaakt. Daar waar participatie niet heeft geleid tot aanpassingen, wordt toegelicht waarom; 4. Hoe de initiatiefnemer ervoor heeft gezorgd dat tijdig de mogelijkheid is geboden om schriftelijk en mondeling op de conceptplannen te reageren door o.a. inwoners; Wegingsfactor Het participatieplan heeft een wegingsfactor van 20 procent.

Hiermee wordt het belang van participatie in de verschillende fasen van het project benadrukt overeenkomstig het Zon- en Windbeleid. Door voldoende gelegenheid tot participatie te geven kan een plan op meer draagvlak rekenen en worden, dankzij de inbreng van de directe en indirecte omwonenden, de plannen ook beter passend bij de omgeving.

5.2 Lokaal eigendom Het is belangrijk dat de omgeving ook de voordelen ervaart van het initiatief. Dit kan door de gemeenschap te laten delen in de opbrengst en ze zeggenschap te geven over het initiatief. Dit is

4

Onder directe omgeving wordt verstaan: omwonenden binnen de afstand van vier keer de masthoogte van de windmolen.

13 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

mogelijk via lokaal eigendom, wat inhoudt dat de omgeving mee investeert en financieel meeprofiteert van een initiatief en zeggenschap verkrijgt. De initiatiefnemer moet aantonen dat zij zich inspannen om ten minste 50 procent lokaal eigendom te organiseren, met een gemeentelijk streven naar 100 procent lokaal eigendom. Hierbij wordt aangesloten op het landelijke Klimaatakkoord waarin 50 procent lokaal eigendom wordt nagestreefd. Partijen zijn daarmee gehouden aan deze inspanning, overeenkomst het Zon- en Windbeleid van de gemeente. Uiteraard is het toegestaan een initiatief in te dienen dat een hoger percentage lokaal eigendom kan realiseren. Hierbij is het uitgangspunt, hoe hoger percentage lokaal eigendom hoe beter de score uitvalt in de beoordeling. Initiatiefnemer dient eveneens aan te tonen hoe lokaal eigendom een plek krijgt in iedere fase van het project. Juist in de aanloop van het project wordt waarde gecreëerd en worden er belangrijke beslissingen genomen voor de omgeving. Initiatiefnemer dient dus aan te geven hoe zij zich zullen inspannen om ook reeds in de beginfase van het project lokale partijen te betrekken bij het initiatief. Vanuit de gemeente bestaat de wens om de lokale bedrijvenkring van Zaltbommel de mogelijkheid te geven betrokken te zijn bij potentiele initiatieven.

Bij de vormgeving van het lokaal eigendom is het van belang dat de rechtsvorm toestaat dat ieder die dat wil toe kan treden. Daarnaast dienen de toegetredenen zeggenschap te hebben over het initiatief, delen zij in de opbrengsten en hebben zij inspraak over de besteding van eventuele winst. Financiële deelneming (bijvoorbeeld obligaties), waarbij het element zeggenschap ontbreekt, tellen niet mee voor het percentage lokaal eigenaarschap van de omgeving. Schijnconstructies, waarbij het lokaal eigendom in werkelijkheid bestaat uit een verband van commerciële ontwikkelaars, grondeigenaren en/of ondernemingen, zijn niet toegestaan. Het moet duidelijk zijn dat een ieder die wenst (financieel) deel te nemen aan het windpark en gedeeld eigenaar wil worden de mogelijkheid daartoe moet hebben gehad. Dit betekent dat uit de inspanning op dit onderdeel moet blijken dat er voldoende mogelijkheid is geweest voor geïnteresseerden om onderdeel te worden, financieel te participeren en zeggenschap, kortom lokaal eigendom te verkrijgen in het windpark. Als laatste is initiatiefnemer, overeenkomstig artikel 2.3.2 uit het Zon- en Windbeleid verplicht een omgevingsfonds op te zetten waarbij €0,50 per MWh afgedragen wordt aan dit fonds ten behoeve van de omgeving. Initiatiefnemer dient in overleg met de omwonenden tot een goede invulling van het gebiedsfonds te komen.

Dit kan betekenen dat de ontwikkelaar beheerder blijft van het omgevingsfonds of dat middels een coöperatieve invulling het fonds beheerd zal gaan worden. Hierbij is het van belang dat aangegeven wordt hoe het geld dat terugvloeit naar de omgeving zal worden ingezet en hoe dit georganiseerd wordt. Wegingsfactor Ten aanzien van lokaal eigendom is gekozen voor een wegingsfactor van 40 procent. Dit is het hoogste percentage binnen het onderdeel maatschappelijke criteria. De reden daarvoor is dat lokaal eigendom van groot belang wordt geacht in het benodigde draagvlak voor het realiseren van een windpark. Daarnaast is het de wens van gemeente Zaltbommel dat er zoveel mogelijk inwoners (financieel) kunnen meeprofiteren van de opbrengsten van het windpark. Om die reden is de wegingsfactor vastgesteld op 40 procent.

5.3 Financiering Initiatiefnemer(s) moeten aantonen hoe de financiering van het windpark is vormgegeven. Hierbij moet dus ook de invulling van het lokaal eigendom, zoals omschreven in paragraaf 5.2, zijn opgenomen. Het doel van dit onderdeel is om inzichtelijk te maken hoe de financiering geregeld is opdat de mate van levensvatbaarheid van het project kan worden ingeschat. Hoe groter de risico’s zijn ten aanzien van de financiering hoe slechter de beoordeling. Hierbij is het van belang om onderscheid te maken tussen enerzijds lokaal eigendom en financiële participatie. Financiële participatie kan ook betekenen dat door middel van obligaties een deelneming wordt gekocht in de ontwikkeling van het windpark.

14 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

Echter dit betekent niet dat daarmee ook zeggenschap wordt verkregen. Bij lokaal eigendom is er altijd sprake van een bepaalde investering die ook daadwerkelijk zeggenschap met zich meebrengt.

Wegingsfactor Een gezonde businesscase is van belang voor het welslagen van de realisatie van een windpark. Zodoende is de wegingsfactor vastgesteld op 20 procent. Uiteraard is in de voortoets reeds gecontroleerd op de levensvatbaarheid van het initiatief en is daarbij gecontroleerd of deze voldoet, maar in deze categorie worden initiatiefnemers gevraagd dit verder toe te lichten en te verklaren. Hoe beter en vollediger de toelichting hoe hoger de score zal uitvallen.

5.4 Vergoedingen Een belangrijk ander aspect is ten aanzien van de maatschappelijke criteria zijn de vergoedingen die terugvloeien richting de gemeenschap. In de eerste plaats moeten initiatiefnemers aangeven welke inkomsten er precies zijn en dit toelichten aan de hand van een grafisch overzicht van inkomstenstromen. In de tweede plaats moeten initiatiefnemers aantonen wat zij opnemen aan grondvergoeding en hoe deze is verdeeld over de directe omgeving. Bij voorkeur is er sprake van een gesocialiseerde grondvergoeding.5 Als laatste moeten initiatiefnemers aantonen welke geldstromen er terugvloeien naar de gemeenschap. Daarbij moet worden toegelicht in welke mate (volume) dit terugvloeit en gedurende welke periode. Hierbij is het van belang dat er onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende fasen van het project, denk aan de bouwfase, realisatie en exploitatie. Wegingsfactor Een gezonde verdeling van de vergoedingen zorgt er uiteindelijk voor dat het draagvlak voor het te realiseren initiatief toeneemt. Het belang daarvan is groot en daarom wordt de wegingsfactor bepaald op 20 procent.

5

Initiatiefnemers dienen aan te geven welk bedrag zij reserveren voor grondvergoeding en hoe zij in het betreffende

zoekgebied dit bedrag verdelen en hoe zij tot die verdeling komen.

15 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021

6. Vervolgstappen Nadat de verschillende principeverzoeken beoordeeld zijn langs de in hoofdstuk 4 en 5 benoemde criteria wordt er één initiatief gekozen. Vervolgens dient de planologische procedure te worden doorlopen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de gemeente geen garanties kan geven dat een herziening van het bestemmingsplan en een omgevingsvergunning ook daadwerkelijk wordt afgegeven, omdat dit ook afhankelijk is van het goed doorlopen van de planologische procedure. Wel geeft de gemeente, middels het selecteren van het winnende initiatief, aan dat zij graag zien dat dit initiatief de planologische procedure zal ingaan. Nadat de keuze is gevallen op één van de initiatieven zal deze ter besluitvorming (principebesluit) worden aangeboden aan het college van B&W. Het College van B&W zal het principebesluit beoordelen en het voorleggen aan de gemeenteraad middels een informatienota en ofwel positief ofwel negatief over het initiatief adviseren. Vervolgens kan gestart worden met de vergunningsaanvraag. Bestemmingsplan De eerste stap in dit proces is de wijziging van het bestemmingsplan. De initiatiefnemer stelt een concept bestemmingplan op, waar de procedure bij de gemeente om een bestemmingplan te wijzigen wordt doorlopen. Dit is de reguliere bestemmingsplan procedure (met eventuele beroepsprocedure).

Omgevingsvergunning Vervolgens zal een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd. Hierbij gaat het om een omgevingsvergunning waarvoor de uitgebreide procedure van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) geldt. De raad heeft in deze stap nog de mogelijkheid om, bij onvoorziene omstandigheden en gegronde redenen, de vergunningsvraag te weigeren door de verklaring van geen bedenking niet af te geven. Ook kunnen inwoners zienswijzen indienen bij zowel de herziening van het bestemmingsplan als de ter inzage legging van de omgevingsvergunning. Een uitgebreide Wabo procedure kent strakke termijnen. In totaal duurt de procedure 26 weken (inclusief besluitvorming) met eventueel verlenging van 6 weken. Aan het eind van de procedure geeft de gemeenteraad een verklaring van geen bedenking af (besluit). Uitvoering Nadat de vergunningverlening onherroepelijk is kan de initiatiefnemer beginnen met de uitvoering en realisatie van het initiatief.

16 Tendermethodiek gemeente Zaltbommel / november 2021