Bijlage 2d. Zienswijze 4

BveB - Msd Afd./cluster

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad Zaltbommel, 7 september 2021

Kopie

o 8 SEP 2021 Zaaknr. / Oocumantnr.

Geacht college. Hiermee wil ik mijn zienswijze indienen op het ontwerp-bestemmingsplan voor het plangebied 'Buitenstad', NLIMR0.0297.ZBMBP20190018-OW01. Dat doe ik als inwoner van de stad Zaltbommel, wonend aan een van de drie eeuwenoude invalswegen naar de oude stad, en als oud-voorzitter van de Monumentencommissie van de gemeente Zaltbommel, vanuit betrokkenheid bij het Rijksbeschermd Stadsgezicht. Immers, het Rijksbeschermd Stadsgezicht is van ons allemaal! Het plangebied Buitenstad en daarmee het ontwerp-bestemmingsplan omvat ook een deel van het Rijksbeschermd Stadsgezicht, dat tot nu toe valt onder het bestemmingsplan Binnenstad (van Zaltbommel) maar daarvan zal worden losgemaakt. Het bestemmingsplan Binnenstad heeft vanwege de aanwijzing tot Rijksbeschermd Stadsgezicht specifieke doelstellingen beschreven die voor het behoud en eventueel herstel van het Rijksbeschermd Stadsgezicht van essentieel belang zijn. In het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad zijn deze doelstellingen niet overgenomen en wordt überhaupt met geen woord gerept over dit bijzondere en door deze status extra beschermde deel van het plangebied. Dat is een ernstige omissie en volledig in strijd met de procedures als gevolg van de aanwijzing als Rijksbeschermd Stadsgezicht. Niet alleen omvat het plangebied een deel van het Rijksbeschermd Stadsgezicht, het grenst er voor het overige ook direct aan.

In het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad is op geen enkele wijze duidelijk beschreven en verantwoord hoe daarmee in de plaatsing en groottes van de bouwvlakken en in de bouwhoogtes rekening is gehouden. Dit knelt des te meer, omdat in de aanwijzing tot Rijksbeschermd Stadsgezicht expliciet is omschreven dat de ligging en daarmee het aanzicht van de oude stad vanaf de Waal vanuit de wijde omgeving van grote cultuurhistorische waarde is. De in het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad mogelijk gemaakte 'flatgebouwen' tot vlakbij de oude stad en de rivier zijn daarmee in schrille tegenspraak. Volgens uw eigen woorden is het ook niet noodzakelijk om dergelijke flatgebouwen op dit terrein te realiseren. Dat blijkt uit uw beantwoording van mijn bezwaren die ik heb ingediend op het eerder ter inzage gelegde stedenbouwkundige plan^ voor de Buitenstad, dat als basis dient voor dit ontwerp-bestemmingsplan. Daarin geeft u aan dat de bebouwingsintensiteit ongeveer gelijk is aan die van de binnenstad. Omdat in de binnenstad hoogbouw en flatgebouwen ontbreken, betekent dit dat ook in het plangebied Buitenstad dergelijke bouwmassa's niet nodig zijn. Dit biedt de mogelijkheid om de bouwmassa's en bouwhoogtes in lijn te brengen met die van de binnenstad.

‘ Hier gemakshalve aangeduid als 'stedenbouwkundig plan’, maar feitelijk het concept-ontwerpbestemmingsplan Buitenstad.

Het negatieve effect van de bouwmogelijkheden die in het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad zijn opgenomen op het Rijksbeschermd Stadsgezicht wordt nog groter doordat het maaiveld van het plangebied verhoogd wordt. Het betreft immers buitendijks gebied dat gevoelig is voor overstroming bij hoogwater. Op welke hoogte dat nieuwe maaiveldniveau komt, is nog niet in het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad opgenomen. Daardoor is op dit moment nog onduidelijk of het 1J4 meter of meer verhoogd zal worden. Hoe dan ook komt het aanzienlijk hoger te liggen dan het maaiveld in de binnenstad, dat beschermd door de hoge waterkering langs de Waal, aanzienlijk lager ligt dan het niveau van die waterkering. Dit heeft tot gevolg dat de aanzet van de nieuwe gebouwen al op een aanzienlijk hoger niveau ligt dan in de binnenstad en de bouwhoogtes dus hoe dan ook ver boven de huizen van de oude stad uitsteken. Bovendien vormt het gebruik van 'goothoogtes' en 'bouwhoogtes' in het ontwerp-bestemmingsplan geen noodzaak tot differentiëring in de bebouwing, maar biedt het de ongewenste mogelijkheid tot grootschalige, hoge blokbebouwing, die bij de meeste bouwvlakken nog eens veel hoger is dan wat in de binnenstad voorkomt. Dit leidt allemaal tot een ernstige aantasting van de al eerder aangehaalde cultuurhistorische waarden van het Rijksbeschermd Stadsgezicht.

In het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad wordt ook de mogelijkheid geboden om langs de Havendijk/Gamerschestraat/Steenweg (ter hoogte van het huidige buitendijkse parkeerterrein 'Havendijk' langs de oude haven) buitendijks een soort hoog gelegen plateau aan te leggen. Ook deze locatie bevindt zich volledig binnen het Rijksbeschermd Stadsgezicht en is net als de Bosschepoort en de Oenselsepoort een essentieel scharnierpunt in de historische ruimtelijke structuur van de oude stad. In het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad is niet aangegeven hoe dit plateau zich verhoudt tot de cultuurhistorische waarden van het Rijksbeschermd Stadsgezicht, of hoe het bijdraagt aan het behoud en herstel daarvan conform het bestemmingsplan Binnenstad waar de locatie nu nog onder valt. Gelegen naast de oude stad maar binnen het schootsveld heeft het plangebied vanuit historisch perspectief altijd een extensief gebruik gekend. De huidige bebouwing was onderdeel van een werf van zeeschepen. Er hebben nooit pakhuizen en dergelijke gestaan, en überhaupt geen bebouwing in een intensiteit die het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad mogelijk maakt, terwijl dat wel als referentie wordt gebruikt voor de nieuwe bebouwing in het plangebied. Ook daarmee sluit de beoogde nieuwe bebouwing niet aan op de cultuurhistorische kwaliteiten van dit gebied en de ligging naast de oude stad.

Al met al vormt de ruimte die het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad biedt voor de bebouwing op veel vlakken een ernstige aantasting van het Rijksbeschermd Stadsgezicht. Een ander belangrijk aandachtspunt is het archeologisch bodemarchief. Het plangebied heeft eeuwenlang verschillende functies vervuld, waarvan in de bodem ongetwijfeld nog resten aanwezig zijn. Daarbij behoort ook een 17®-eeuws verdedigingswerk, een 'Halve Maen', die hier enige tijd gelegen heeft. De proefboringen zijn echter niet zo diep gegaan en lijken buiten de contouren van het verdedigingswerk te zijn verricht. Daardoor zijn er schijnbaar geen archeologische resten aangetroffen. In het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad ontbreekt een beschrijving die conform de afspraken van Malta en de daaruit voortkomende Nederlandse wetgeving het bodemarchief beschermt bij eventuele

L

verstoring. Immers, in de praktijk blijken ingrepen zoals funderen door omstandigheden wel eens verder te gaan dan in de oorspronkelijke planvorming was bedacht. Het ontbreken van deze bescherming is een ernstige omissie. Ook de huidige inrichting van het terrein heeft cultuurhistorische waarden. Dat blijkt uit onderzoeken die in uw opdracht zijn verricht. Uw college heeft als voortvloeisel daarvan zelfs aangegeven om enkele installaties als gemeentelijk monument aan te wijzen. Dat betekent dat die installaties in situ en in hun huidige toestand bewaard moeten blijven. In het ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad wordt niet gerefereerd aan deze installaties als potentiële gemeentelijke monumenten en hoe daarmee moet worden omgegaan; dat is erg vreemd. Ik verzoek u dan ook dringend om dit ontwerp-bestemmingsplan Buitenstad niet te bekrachtigen of ten uitvoer te brengen. In het vervolg van de procedure behoud ik mezelf het recht voor om deze en andere in deze zienswijze nog niet benoemde (maar bijvoorbeeld wel in mijn bezwaar tegen het stedenbouwkundige plan benoemde) aspecten, mede naar aanleiding van eventuele nieuwe ontwikkelingen, alsnog op te voeren en er nader op in te gaan. Met vriendelijke groet,

3