Bijlage 2 Informatienota Uitvoeringsprogramma Woningbouw 2020-2041

Informatienota voor de raad Openbaar

Onderwerp

: Uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041

Datum collegebesluit

: 16 september 2024

Portefeuillehouder(s)

: Wethouder Van Leeuwen

Zaaknummer

: 983269

Embargodatum (indien van toepassing) Kennis nemen van: 1. Stand van zaken gerealiseerde woningbouw 2020-2023 2. Stand van zaken uitvoeringsprogramma woningbouw 2024-2025 3. Stand van zaken ontwikkeling uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041 Inleiding Middels deze informatienota brengen wij u op de hoogte van de laatste stand van zaken van het uitvoeringsprogramma woningbouw 2024-2025 en beschrijven we de ontwikkelingen naar de toekomst toe. Daarnaast worden de ontwikkelingen in de context met betrekking tot het Woningbehoefteonderzoek en de Woondeal 1.1 gezet. Kernboodschap Het uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041 sluit goed aan bij het recent uitgevoerde woningbouwbehoefteonderzoek. Er zijn meer plannen in ontwikkeling dan de Woonvisie 2021-2025 vraagt. De gerealiseerde woningbouwproductie 2020-2023 en de geplande woningbouw voor 2024-2025 benaderen de kwantitatieve (aantallen) opgave uit de Woonvisie Bommelerwaard 2021-2025. Het percentage sociaal en levensloopbestendig krijgt in de periode 2024-2025 een stevige impuls door de woningbouwproductie van BazaltWonen en Habion, waarbij het gewenste aandeel levensloopbestendig woningen nog achterblijft op het gewenste streefpercentage.

De programmering tot 2041 kent voor tweederde een harde plancapaciteit, dit betekent dat het plan in de gemeenteraad is geweest voor vaststelling waarbij beroep nog mogelijk is of al onherroepelijk is. Daarmee ligt het aantal plannen boven de vastgestelde uitgangspunten in de Woonvisie Bommelerwaard 2021-2025 en de Omgevingsvisie Bommelerwaard 2022. De plannen die vallen onder zachte plancapaciteit worden integraal beoordeelden meegenomen in een te actualiseren Omgevingsvisie. Aanleiding In de Woonvisie Bommelerwaard 2021-2025 is opgenomen dat deze na twee jaar wordt geëvalueerd. Op basis van de evaluatie is het nieuwe uitvoeringsprogramma 2024-2025 opgesteld. In het bestuursakkoord Blijven Bouwen 2022-2026 is opgenomen dat de woningbehoefte leidend is. Het uitgangspunt is dat de woningopgave zo opgepakt wordt dat deze past bij de schaal en gewenste ontwikkeling van onze gemeente. In deze ontwikkeling zijn ambities zoals gebiedsgericht werken, inclusieve samenleving, passend voorzieningenaanbod, ondernemingszin, goede verkeersdoorstroming en duurzaamheid opgenomen. Kortom de juiste woningen op de juiste plek. De monitoring van de bouwproductie is kwalitatief en kwantitatief. Kwalitatief op de differentiatie 30% sociale huur, 70% betaalbaar (bestaande uit sociale huur, betaalbare koop en middeldure huur laag en koop) en 25% levensloopbestendig.

Kwantitatieve monitoring betreft de aantallen gerelateerd aan de planning.

Pagina 1 van 4

1. Gerealiseerde woningbouw 2020-2023 De gerealiseerde woningbouw in de periode 2020-2023 is ontwikkeld op basis van voorgangers van de huidige Woonvisie. Niet alle kwalitatieve gegevens zijn bekend. Tabel 1: Gerealiseerde woningbouw 2020-2023, per cluster Cluster Aalst, Brakel, Poederoijen en Zuilichem Cluster Bruchem, Delwijnen, Gameren, Kerkwijk en Nieuwaal Cluster Nederhemert Cluster Zaltbommel Overig Totaal

Totaal 89 36 13 345 47 530

Bron tabel 1: woningbouwmonitor gemeente Zaltbommel

2. Uitvoeringsprogramma woningbouw 2024-2025 In de Woonvisie is opgenomen dat de eerste vijf jaar van de visie de woningbouwproductie versneld wordt door 1000 woningen toe te voegen aan de bestaande voorraad. Samen met de opgeleverde woningen in 2020 wordt de versnelling gehaald. Daarnaast is de sturing op de 30% sociaal en 25% levensloopbestendig ook zichtbaar en komt hoger uit dan de streefwaarden. De verwachting is dat 55% sociaal en 25% levensloopbestendig zal zijn. Reden hiervoor is de geplande oplevering van de zorgprojecten van de woningcorporaties BazaltWonen en Habion. Tabel 2: Geplande woningbouw 2024-2025, per cluster Cluster Aalst, Brakel, Poederoijen en Zuilichem Cluster Bruchem, Delwijnen, Gameren, Kerkwijk en Nieuwaal Cluster Nederhemert Cluster Zaltbommel Overig Totaal

Totaal 74 143 74 386 20 697

Bron tabel 2: woningbouwmonitor gemeente Zaltbommel

3. Ontwikkeling uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041 Het uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041 gaat uit van een uitbreiding op het aantal te realiseren woningen ten opzichte van de bestaande Woonvisie, Woondeal (2023) en Omgevingsvisie (2022). Het programma is opgesteld aan de hand van het ambitiescenario van het nieuwe woningbehoefteonderzoek 2023. Het ambitiescenario is gekozen omdat er behoefte is aan een grotere toevoeging van sociale huur en levensloopbestendige woningen. De behoeftecijfers tot 2041 zijn gebaseerd op de te verwachte huishoudenontwikkeling: Basisscenario (Primos 2023) + 2700 Extra groei door migratie + 70 Extra groei door inlopen woningtekort + 520 Ambitiescenario + 3290 (bron: woningbehoefteonderzoek Bommelerwaard 2023, tabel 1)

Tweederde van de planvorming is een hard plan, dat betekent dat het plan in de raad is geweest voor vaststelling waarbij beroep nog mogelijk is, of al onherroepelijk zijn. Getalsmatig betekent het dat we meer harde plannen hebben dan in de woonvisie en omgevingsvisie zijn opgenomen. De toevoeging van éénderde aan zachte plannen draagt met name bij aan de kwalitatieve uitgangspunten in woningdifferentiatie en zorgwoningen omdat het hier gaat om flexwoonprojecten, sociale woningbouwprojecten op eigen (gemeente) gronden en zorgprojecten in de kernen.

Pagina 2 van 4

Onze hoge bouwplanning sluit aan bij het Bestuursakkoord 2022-2026, waarbij bouwen naar behoefte leidend is. De planvorming conform de nieuwe Omgevingswet vraagt om een kwalitatief integraal afwegingskader vanuit de basis van de omgevingsvisie. Het woningbehoefteonderzoek vraagt om een groter programma dan de omgevingsvisie heeft opgenomen. Mede om deze redenen wordt komend jaar de omgevingsvisie geactualiseerd en de zachte plannen integraal beoordeeld op haalbaarheid. Tabel 3: Vertaling behoeftecijfers Woonvisie, planning woningbouwprojecten en het ambitiescenario

Periode Cluster Brakel e.o. Cluster Kerkwijk e.o. Cluster Nederhemert Cluster Zaltbommel Divers Totaal

behoefte cijfers Woonvisie Bommelerwaard

planningslijst raadsinfo juni 2022

2020-2030

2020-2030

2020-2041

tot 2041

470 320 140 520

226 208 176 1123 71

692 465 186 1896 101

775 585 150 1775

1450

1804

3340

3285

planningslijst Ambitie zomer 2024 Nieuwbouw

Bron tabel 3: woningbouwmonitor en Woningbehoefteonderzoek 2023 De 3285 kent een andere afronding dat de 3290 van de vorige bladzijde, dit wordt veroorzaakt door rekenkundige afrondingen.

Tabel 3 is kwantitatief ofwel gaat over aantallen. Kwalitatief zit het totaal van alle plannen nog onder de streefwaarden uit de Woonvisie. Het aandeel sociale huurwoningen is inclusief de zorgprojecten en exclusief Buitenstad iets lager (29% in plaats van 30%), het totale aandeel betaalbaar zit op driekwart van gevraagde (54% in plaats van 70%) en het aandeel levensloopbestendig zit op bijna tweederde van het gevraagde (15% in plaats van 25%). Belangrijkste reden hiervoor is dat op het aandeel totaal betaalbaar en levensloopbestendig sinds 2023 gestuurd wordt en de opgeleverde woningen tot en met 2023 wel in de percentages meetellen. Consequenties 1. Het uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-20241 sluit aan bij de Woonvisie Bommelerwaard 2021-2025 en het voorgestelde addendum. De genoemde streefwaarden in het betaalbare segment en levensloopbestendig worden niet allemaal gehaald. De toelichting en onderbouwing staat in bovenstaande paragrafen beschreven. 2. Het uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041 volgt een groot aantal adviezen uit het Woningbehoefteonderzoek Bommelerwaard 2023 op. Het woningbehoefteonderzoek kent een achttal adviezen. De eerste twee adviezen en het vierde advies om de woonwensen als uitgangspunt en meer sociale huur in het woningbouwprogramma op te nemen is verwerkt.

Dat wil zeggen dat ieder plan getoetst wordt op het woonprogramma voordat het verder ontwikkeld wordt. Daarnaast streven we naar 30% sociale huur per nieuw project. In een aantal projecten is dit percentage nog hoger, zie ook onder paragraaf 2, uitvoeringsprogramma 2024-2025. Gemiddeld komen we niet op de geadviseerde 35% omdat we veel harde plannen hebben waarvoor de afspraken al vast liggen en het plannen die in 2020-2023 opgeleverd zijn andere uitgangspunten hadden. Het inzetten van instrumentarium (advies 3) wordt nog verder uitgewerkt, zie ook de evaluatie van de woonvisie. Het proactief en adaptief programmeren is in ontwikkeling (advies 5). Op korte termijn voldoen we hieraan door in te zetten op de primaire segmenten (waar in alle scenario’s behoefte aan is), denk aan de grote sociale woningbouwprojecten en de ontwikkeling en realisatie van zorgprojecten. De adviezen (6 en 7) met betrekking tot de woonzorgconcepten en een geschikte omgeving voor ouderen bij voorzieningenniveaus zijn meegenomen in de onlangs vastgestelde Woonzorgvisie. Het advies (8) om de huishoudens- en woningmarktontwikkelingen te monitoren en het bijsturen is opgepakt. 3. Het uitvoeringsprogramma woningbouw 2020-2041 is voorgesteld voor Woondeal 1.1

Pagina 3 van 4

In 2023 is Woondeal 1.0 ondertekend. Hierin is een bouwopgave 2022-2030 van 1515 woningen voorgesteld. Deze opgave is hoger dan de woon- en omgevingsvisie maar lager dan bij het gekozen ambitiescenario. Woondeal 1.1 wordt komende winter uitgewerkt. Onze behoeftecijfers sluiten aan bij de prognoses van de provincie. We hebben in ons bod voor Woondeal 1.1 ingezet op een continu bouwproductie (een gemiddelde over de jaren heen) omdat door externe invloeden geen exacte planning en realisatie kan worden bepaald. Ons bod is gebaseerd op het uitvoeringsprogramma 2020-2041. De Woondeal 1.1 gaat over de periode 2025-2035. Communicatie Deze informatienota is in beknopte vorm besproken met de woningcorporaties en huurdersorganisaties tijdens het regionaal overleg volkshuisvesting in de Bommelerwaard. Communicatie op planniveau gebeurt via de ontwikkelaar van het plan. Bijlagen 1. Planningslijst woningbouw Zaltbommel 2020-2024 Status en procedure informatienota Het college en de burgemeester kunnen u op uniforme en bondige wijze informeren via een informatienota. Dat kunnen zij op eigen initiatief doen of om dat u er om heeft gevraagd. U hoeft over de informatienota geen besluiten te nemen; het gaat om de uitoefening van bevoegdheden van het college c.q. de burgemeester. Burgemeester en wethouders van Zaltbommel

W. (Wouter) Abee

M. (Marnix) Bakermans

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4