Bijlage 1. Wegenbeheerplan 2023-2026

Wegenbeheerplan 2023-2025

Afdeling Realisatie en beheer Gossink 13-9-2022

Erik

Inhoudsopgave 1 Inleiding.............................................................................................................................................. 2 1.1 Aanleiding......................................................................................................................................... 2 1.2 Doelstelling....................................................................................................................................... 2 1.3 Leeswijzer......................................................................................................................................... 2 2 Samenvatting..................................................................................................................................... 3 2.1 Arealen............................................................................................................................................. 3 2.2 Kwaliteiten........................................................................................................................................ 3 2.3 Financiën.......................................................................................................................................... 3 2.4 Aanbevelingen..................................................................................................................................

3 3 Areaalgegevens gemeente Zaltbommel.......................................................................................... 5 3.1 Algemeen......................................................................................................................................... 5 3.2 Areaalgegevens................................................................................................................................ 5 4 Ambitie gemeente Zaltbommel......................................................................................................... 7 4.1 Kwaliteitsniveau Zaltbommel............................................................................................................ 7 4.2 Meetmethode kwaliteit...................................................................................................................... 8 4.3 Duurzaamheid.................................................................................................................................. 8 4.4 Toegankelijkheid............................................................................................................................... 8 5 Kwaliteit..............................................................................................................................................

9 5.1 Algemeen......................................................................................................................................... 9 5.2 Technische kwaliteit geheel areaal................................................................................................... 9 5.3 Technische kwaliteit per soort verharding.......................................................................................10 5.4 Vertaling technische kwaliteit naar beeldkwaliteit...........................................................................11 5.5 Kwaliteit per beleidsaspect............................................................................................................. 12 6 Financiële middelen........................................................................................................................ 14 6.1 Algemeen........................................................................................................................................ 14 6.2 Financiële planning......................................................................................................................... 14 6.3 Totale jaarlijkse financiële budget...................................................................................................

15 6.4 Kosten lange termijn....................................................................................................................... 16 6.5 Voorziening Wegen........................................................................................................................ 17

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

1

1

Inleiding

1.1 Aanleiding Voor u ligt het wegenbeheerplan 2023 – 2025 dat inzicht biedt in de huidige situatie, een doorkijk geeft tot en met het jaar 2025 en een terugkijk geeft naar het jaar 2018. Eind 2018 is het wegenbeheerplan 2018-2023 vastgesteld waarin de planning van wegenbouwkundige werkzaamheden beschreven is met de daarbij behorende financiële middelen. We kiezen ervoor om het wegenbeheerplan in 2022 te updaten om financiële verrassingen in de komende jaren te voorkomen (uitgezonderd de kostenstijgingen, daarover verderop meer). Daarnaast is het door gewijzigde financiële uitgangspunten niet meer mogelijk om op basis van het vorige plan een voorziening voor de kosten van het wegbeheer in stand te houden.

1.2 Doelstelling Het doel van dit plan is om inzicht te geven in de huidige kwaliteit van het verhardingsareaal van de gemeente Zaltbommel en op netwerkniveau de (financiële) onderhoudsbehoefte te bepalen. De (financiële) onderhoudsbehoefte dient uiteindelijk weer als basis om tot een gedegen (integraal) uitvoeringsplan te komen binnen de daarbij behorende beschikbaar gestelde financiële middelen.

1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat een samenvatting. Hoofdstuk 3 geeft inzicht in de arealen. Hoofdstuk 4 geeft de ambitie weer in combinatie met de CROW wegbeheersystematiek. Hoofdstuk 5 behandelt de diverse kwaliteiten van de verhardingen en vergelijkt deze met elkaar. Hoofdstuk 6 bepaalt de beschikbare financiële middelen voor vijf jaar.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

2

2

Samenvatting

2.1 Arealen De gemeente Zaltbommel heeft in 2022 2.309.458 m2 aan verhardingen in beheer. In 2018 had de gemeente Zaltbommel 2.081.921 m2 in beheer. Dit komt neer op een toename van 2,7% per jaar. Dit heeft voornamelijk te maken met diverse woning- en industrie uitbreidingen. Daarnaast zijn ook diverse wegen verbreed die te maken hebben met het Provinciaal Inpassingsplan Glastuinbouw (PIP). Verder is met de invoering van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) het areaal nauwkeuriger in beeld gebracht.

2.2 Kwaliteiten De gemeente Zaltbommel conformeert zich aan de CROW-richtlijnen (CROW publicatie 147) volgens haar vastgestelde kwaliteitsambitie (zie hoofdstuk 4). 97,5% van het verhardingsareaal van de gemeente Zaltbommel voldoet op dit moment aan de CROW-norm. 2,5% voldoet niet, 1% hiervan is ook aan te merken als achterstallig onderhoud. Uitgesplitst naar verhardingssoort, voldoet 4% van het asfaltverharding (2018:1,9%) en 1,25 van elementenverharding (klinkers/tegels) (2018: 16,4%) niet aan de CROW-norm.

Technische kwaliteit gehele oppervlak 3% 3%

95%

Voldoende

Matig

Onvoldoende

Conclusie: Het gehele wegenareaal bevindt zich op een zeer goed kwaliteitsniveau. De afgelopen jaren hebben we sterk ingezet op het onderhoud van de elementenverhardingen, het percentage “onvoldoende” daalde van 16,4% naar 1,25%.

2.3 Financiën De totale groot onderhoudsbehoefte voor verhardingen op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie en de maatregeltoets bedraagt € 3.357.493,-. Het is ook nodig om klein onderhoud uit te voeren. Hiervoor moet € 150.000,- per jaar gereserveerd moeten worden. De enorme kostenstijgingen in de periode sinds eind 2021 zijn zorgwekkend en een risico. In dit beheerplan gaan we uit van de prijzen van eind 2021 omdat er geen betrouwbare manier is om actuele prijzen vast te stellen en omdat we niet weten of de prijzen zo gaan blijven. In de programmabegroting van de gemeente moet de prijsstijging minimaal jaarlijks gecompenseerd worden.

2.4 Aanbevelingen De huidige beheermethode leidt tot een goede technische kwaliteit. Voortzetting van deze methode is dan ook op zijn plaats. Financieel loopt de gemeente een groot risico door de actuele prijsstijgingen. De in dit plan genoemde kosten zullen in de praktijk op de korte termijn waarschijnlijk hoger uitvallen. Als de geplande onderhoudsmaatregelen

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

3

niet uitgevoerd worden kan dat leiden tot achterstallig onderhoud en toegenomen kans op (letsel)schade bij weggebruikers. Het is dus zaak om alle maatregelen tijdig uit te voeren.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

4

3

Areaalgegevens gemeente Zaltbommel

3.1 Algemeen De gemeente Zaltbommel telt 29.967 inwoners (per 1 januari 2022) en heeft een oppervlakte van 89,04 km2 (waarvan 2,23 km2 water). De gemeente omvat de noordwestelijke helft van de Bommelerwaard. In het noorden grenst Zaltbommel aan de Waal, in het zuiden aan de Maas en in het Westen aan de Afgedamde Maas. De gemeente bestaat uit 12 kernen met een groot buitengebied.

3.2 Areaalgegevens De gemeente Zaltbommel heeft in 2022 2.309.458 m2 aan verhardingen in beheer. Het totale verhardingsareaal bestaat uit 53,9% asfaltverharding, 43,1% elementverharding, 0,9% betonverharding en 2,1% overige verharding (puin/grind/schelpen/halfverharding, etc.) (zie afbeelding 3.1 tot en met 3.4). In 2018 had de gemeente Zaltbommel totaal 2.081.921 m2 in beheer. In 4 jaar tijd is het verhardingsareaal met 10,9 % toegenomen, ongeveer 2,7% per jaar (in de periode 2015-2018 was dit 2,6%). Dit heeft voornamelijk te maken met diverse woning- en industrie-uitbreidingen. Daarnaast zijn ook al een aantal wegen voor de tuinbouw verbreed die binnen het Provinciaal Inpassingsplan vallen. Verder is met de komst van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) het areaal nauwkeuriger in beeld gebracht.

Overig 5%

Beton 4327714%

Asfalt 50%

Elementen 43%

Afbeelding 3.1: verhardingsareaal gemeente Zaltbommel Als we het totale areaal van de gemeente Zaltbommel weergeven in oppervlaktes op basis van de verhardingssoorten, gebruikersfuncties en onderdeel types zie het er als volgt uit: oppervlaktes verhardingssoort Asfalt Elementen Beton Overig totaal

m2 1.154.980 993.074 43.277 118.128 2.309.458

Afbeelding 3.2: oppervlaktes per verhardingssoort

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

5

oppervlaktes wegtypes Gemiddeld belaste weg Licht belaste weg

m2 463.358 508.630

Weg in woongebied 1.220.408 Weg in verblijfsgebied Fietspaden Niet nader gespecificeerd Totaal

26.916 87.963 183 2.309.458

Afbeelding 3.3: oppervlaktes per wegtype oppervlaktes onderdeeltype Aanliggend fietspad

m2

Aanliggend voetpad

214.395

Bushalte

204,64

Drempel

13.405

Fietsstrook

3.253

Inrit Molgoot Niet nader gespecificeerd

8.789

102.235 2381 8472

Parallelweg

13.051

Parkeerstrook

57.660

Parkeerterrein

21.141

Parkeervak

79.136

Parkeervak Parkeerterrein

16.366

Plein

3.403

Punaise

4.427

Rabatstrook

47.177

Rijbaan

1.396.204

Rijbaan Parkeerterrein

25.482

Rotonde

7.875

Speelplaats / speelterrein

4.306

Taludtrap

340

Verhoogd Kruisingsvlak

42.729

Verkeersgeleider

4.571

Vrijliggend fietspad

91.774

Vrijliggend voetpad

142.362

Woonerf Totaal

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

461 2.309.458

6

Afbeelding 3.4: oppervlaktes per onderdeeltype

4

Ambitie gemeente Zaltbommel

4.1 Kwaliteitsniveau Zaltbommel Hieronder staan in kleur de definities van kwaliteitsniveaus zoals beschreven in de CROW richtlijn. In de kwaliteitsambitie openbare ruimte, die in 2012 is vastgesteld door de gemeenteraad, is vastgelegd dat de gemiddelde kwaliteit voor alle elementen van de openbare ruimte op niveau basis moet liggen.

Hoog

Basis

Alle wegen zijn in een zeer goede staat. Er is geen achterstallig onderhoud.

Er wordt veel geld geïnvesteerd in het onderhoud van de wegen. Hierbij wordt proactief gehandeld.

Alle wegen voldoen aan de gestelde eisen. Er zijn schades aan wegen maar niet in dusdanige vorm dat gevaar optreedt.

Het investeringsniveau richt zich op het basisonderhoud. Er vindt gericht onderhoud plaats naar aanleiding van inspecties.

Er zijn wegen met schades die gevaar kunnen opleveren voor de weggebruikers.

Er wordt onvoldoende geïnvesteerd om de wegen op peil te houden. De kwaliteit zal langzaam afnemen wat leidt tot kapitaalsvernietiging

Laag

Afbeelding 4.1: kwaliteitsniveaus

Als het vastgestelde kwaliteitsniveau van de gemeente Zaltbommel vergeleken wordt met de technische kwaliteit volgens de CROW wegbeheersystematiek ziet dit er als volgt uit:

Onvoldoende

Matig

Voldoende

CROW wegbeheersystematiek Technische kwaliteit Beeldkwaliteit

Gemeente Zaltbommel Ambitieniveau

Voldoende

A+ (zeer goed)

Zeer hoog

Voldoende

A (goed)

Hoog

Matig

B (voldoende)

Basis

Onvoldoende

C (matig)

Laag

Achterstallig

D (te slecht)

Zeer laag

Afbeelding 4.2: verhouding CROW kwaliteit – ambitie/rapportcijfer Zaltbommel

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

7

De gemeente Zaltbommel conformeert zich aan de landelijke CROW wegbeheersystematiek. Dit betekent dus dat de verhardingen visueel op technische kwaliteit globaal beoordeeld zijn en de richtlijnen (norm) gehanteerd worden volgens de CROW wegbeheer systematiek. De kwaliteit Matig is de ondergrens van verantwoord wegbeheer.

4.2 Meetmethode kwaliteit Wij meten de kwaliteit door elke 2-3 jaar een globale visuele inspectie uit te voeren. Het hele areaal is opgedeeld in 11.938 wegvakonderdelen. Elk onderdeel wordt separaat geïnspecteerd, met uitzondering van inritten, halfverhardingen (schelpen, puin, grind etc) en onverharde delen. De inspectie wordt uitgevoerd volgens de methodiek omschreven in CROW publicatie 146 “Globale visuele inspectie”, zoals toegepast door de meeste wegbeheerders in Nederland. De inspectie wordt uitgevoerd door gespecialiseerde en gecertificeerde inspecteurs van een onafhankelijk inspectiebedrijf.

4.3 Duurzaamheid We willen zuinig zijn op onze omgeving. Het onderhoud van wegen is noodzakelijk maar heeft een negatieve impact op onze leefomgeving, bijvoorbeeld door uitstoot van CO2 en fijnstof maar ook door winning van grondstoffen. We volgende ontwikkelingen op de markt nauwgezet. We zijn nadrukkelijk volgend en niet leidend, onze personele capaciteit is daarin bepalend.  Bij de inrichting van wegen houden we rekening met klimaatverandering, we beperken de gevolgen van wateroverlast en hittestress.  Bij het onderhoud van de wegen bepalen we de meest duurzame en kostenefficiënte onderhoudsmaatregel. Soms kan dat conservering van het asfalt zijn, soms vervanging van de hele verharding.  Alle materialen die wij toepassen zijn circulair. We hergebruiken bijvoorbeeld gefreesd (oud) asfalt in onderlagen van nieuw asfalt. We hergebruiken klinkers en tegels waar mogelijk.  Daar waar klinkers of tegels niet meer herstraat kunnen worden wordt het materiaal gebroken tot granulaat en gebruikt als funderingsmateriaal of grondstof voor nieuw beton.  Het herstraten van klinkers of tegels is fysiek zwaar werk. Wij laten zo veel mogelijk van het herstraatwerk machinaal uitvoeren.  Bij het uitvoeren van onderhoud aan asfaltverhardingen kan teerhoudend asfaltgranulaat (TAG) vrijkomen.

Vanwege de risico’s van dit materiaal voor mens en milieu verwijderen we teer uit de asfaltketen en voeren we teerhoudend asfalt af naar een installatie waar het thermisch wordt verwijderd.  We kijken naar efficiëntere manieren om wegen te inspecteren en te monitoren. We zien steeds meer gebruik van elektrisch materieel en toepassing van asfaltmengsels met een hoger percentage gerecycled materiaal en asfalt dat met een lagere temperatuur verwerkt kan worden.

4.4 Toegankelijkheid Bij nieuwe inrichting of bij grootschalig onderhoud richten we wegen en voetpaden zo toegankelijk mogelijk in. Denk hierbij aan opritten naar trottoirs voor mindervaliden, kinderwagens of rollators.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

8

5

Kwaliteit

5.1 Algemeen In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven over de technische kwaliteit van de verhardingen op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie begin 2021 en conform de landelijke CROW wegbeheersystematiek. We kijken hier naar het gehele areaal en specifiek naar asfalt en elementenverhardingen. Betonverhardingen bekijken we niet in detail want ze vertegenwoordigen slechts een klein deel van het areaal en ze scoren nagenoeg 100%. Dit laatste wordt veroorzaakt doordat de verhardingen voor een zeer groot deel in de afgelopen 4 jaar aangelegd zijn.

5.2 Technische kwaliteit geheel areaal De landelijke CROW wegbeheersystematiek hanteert in totaal 3 kwaliteitsniveaus, namelijk:  Voldoende;  Matig;  Onvoldoende. De technische kwaliteit van het gehele areaal van de gemeente Zaltbommel bestaat uit ongeveer 94,75% voldoende, 2,5% matig en 2,75% onvoldoende, zie ook onderstaand afbeelding 5.1.

Technische kwaliteit gehele oppervlak 3% 3%

95%

Voldoende

Matig

Onvoldoende

Afbeelding 5.1: technische kwaliteit gemeente Zaltbommel Bovengenoemde technische kwaliteitscijfers betekenen dat 2,5% van het gehele areaal niet voldoet aan de CROW richtlijnen (in 2018 was dit nog 8,1%). Dit gedeelte zit dus onder de “ondergrens” van verantwoord wegbeheer waarop direct actie op ondernomen moet worden. Een dergelijk percentage is zeer acceptabel. Ter nuancering: als we ervan uitgaan dat elk wegvak gemiddeld eens in de 15 jaar onderhoud nodig heeft dan zal elk jaar 6,7% van het hele areaal op dit niveau zitten. Op 2,5% van het totale areaal zit een kwaliteitsniveau “matig” (in 2018: 4,8%). Als we hier aandacht op houden en tijdig onderhoud plegen voorkomen we dat dit de ondergrens van verantwoord wegbeheer passeert.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

9

5.3 Technische kwaliteit per soort verharding Als we naar de verschillende soorten verhardingen kijken, blijkt dat 3,5% (2018:1,9%) van de asfaltverharding en 2,8% (2018: 16,4%) van de elementenverharding niet voldoet aan de richtlijnen van het CROW, zie onderstaande afbeeldingen 5.2 en 5.3.

Technische kwaliteit asfaltverharding 4%

4%

93%

Voldoende

Matig

Onvoldoende

Afbeelding 5.2: technische kwaliteit asfaltverharding

Technische kwaliteit elementenverharding 3% 1%

96%

Voldoende

Matig

Onvoldoende

Afbeelding 5.3: technische kwaliteit elementverharding Conclusie: Een “voldoende” niveau van 95% is zeer hoog. Alle verhardingen zijn kwalitatief goed. Waar we het asfaltonderhoud met name in de periode 2012-2018 naar het gewenste niveau gehaald hebben door gerichte investeringen, hebben we dat met de elementen in de afgelopen jaren gedaan. We zijn van 79,3% voldoende naar 96% voldoende gegaan. Om dit te bereiken hebben we in alle dorpen en wijken veel geïnvesteerd in het elementenonderhoud. Voor de komende periode is het wel belangrijk om te voorkomen dat er

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

10

kapitaalvernietiging ontstaat door achterstallig onderhoud, het is dus zaak om het huidige investeringsniveau te handhaven.

5.4 Vertaling technische kwaliteit naar beeldkwaliteit 5.4.1

Algemeen

De CROW Wegbeheersystematiek is gebaseerd op de technische kwaliteit van de verhardingen. De aanwezige “kwaliteitstoestand” is vaak lastig uit te leggen. Om het eenvoudiger te kunnen uitleggen en zodat men over hetzelfde praat als bij andere disciplines (bijvoorbeeld Groen) heeft het CROW de technische kwaliteit vertaald naar een beeldkwaliteitniveau, zie afbeelding 5.3. Het CROW heeft onder andere voor Wegbeheer deze vertaling vastgesteld in de CROW publicatie 323 “Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte”. Beeldkwaliteit wordt uitgedrukt in de vijf kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D. Praktisch wordt het kwaliteitsniveau A+ en A vaak samengevoegd tot één niveau A omdat het kwaliteitsverschil klein is. Vertaling beeldkwaliteit - technische kwaliteit Indicatie kwaliteit Relatie met wegbeheer

Niveau

Indicatieve omschrijving

A+

Zeer goed

Nagenoeg ongeschonden

Geen schade

Voldoende

A

Goed

Mooi en comfortabel

Enige schade. Waarschuwingsgrens niet overschreden

Voldoende

Matig

Onvoldoende

B

Voldoende

Functioneel

Waarschuwingsgrens overschreden, klein onderhoud noodzakelijk. Binnen 5 jaar groot onderhoud nodig

C

Matig

Onrustig beeld, discomfortabel, enige vorm van hinder

Richtlijn overschreden, binnen twee jaar groot onderhoud nodig

Slecht

Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkheid,sociale onveiligheid

D

technische kwaliteit

Richtlijn is met meer dan 1 klasse overschreden. Er is Onvoldoende direct groot onderhoud (achterstallig) nodig

Afbeelding 5.3: vertaling beeldkwaliteit – technische kwaliteit

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

11

Op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie zit de vertaling voor de gemeente Zaltbommel er als volgt uit:

niveau A B C D Totaal

Uitkomsten beeldkwaliteit asfalt elementen totaal areaal % % % 92,5 96 94,75 3,5 2,75 2,75 3 <1 1,5 1 <1 <1 100,0 100,0 100,0

Afbeelding 5.4: uitkomsten beeldkwaliteit

5.5 Kwaliteit per beleidsaspect De CROW wegbeheersystematiek heeft vier beleidsthema’s die gerelateerd zijn aan de technische kwaliteit van de verhardingen en waar het wegonderhoud invloed op heeft. Het betreft de beleidsthema’s:  Duurzaamheid;  Veiligheid;  Aanzien;  Comfort In onderstaand afbeelding 5.5 staan de beleidsthema’s beschreven en welke schade (technische kwaliteit) hier invloed op heeft. In veel gevallen zal een wegvak dat slecht scoort op een bepaald aspect ook slecht scoren op de andere aspecten, er zit dus een grote overlap in. Thema Aanzien

Comfort

Veiligheid

Duurzaamheid

Relatie beleidsthema's en technische kwaliteit Omschrijving welke schade heeft invloed Zodra schades zichtbaar zijn, wordt het algehele aanzien beïnvloed. Een Wordt in hoge mate bepaald door de algehele wegvakonderdeel waar veel kleinschalige reparaties zijn uitgevoerd ziet onderhoudstoestand van een weg. Met name er bijvoorbeeld een stuk minder aantrekkelijk uit dan een nieuw wegvak. scheurvorming en randschade geven een minder aantrekkelijk aanzien. Het comfort wordt bepaald door de mate waarin de weggebruiker hinder Wordt bepaald door de mate waarin de weggebruiker ondervindt van de onderhoudstoestand van de weg. Met name ´vlakheid´ hinder ondervindt van de onderhoudstoestand van heeft invloed op het comfort. Hierbij kan ook gedacht worden aan de weg. Met name oneffenheden, vlakheid (dwars- en opspattend water uit (regen)plassen, die op de weg blijven staan. langs) en spoorvorming hebben invloed op het comfort. De mate van onderhoud heeft invloed op de veiligheid. Achterstallig Wordt met name bepaald door ernstige onderhoud vergroot de kans op ongelukken en daarmee ook op oneffenheden, het schadebeeld vlakheid (dwars- en schadeclaims. Een losliggend element of gaten in de weg zullen meer langs) en gedeelte spoorvorming. invloed op de veiligheid hebben dan bijvoorbeeld rafeling op asfalt. Duurzaamheid heeft betrekking op de technische instandhouding.

Het Duurzaamheid heeft betrekking op de technische schadebeeld ´scheurvorming´ is bijvoorbeeld van invloed op de instand-houding van de verharding. Het schadebeeld duurzaamheid. Bij niet tijdig herstellen van de schade zal een zwaardere scheurvorming op asfalt en voegvulling bij beton zijn en duurdere onderhoudsmaatregel noodzakelijk zijn of kan er hierop van invloed. uiteindelijk sprake zijn van kapitaalvernietiging.

Afbeelding 5.5: relatie beleidsthema’s en technische kwaliteit

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

12

Op basis van de uitgevoerde globale visuele inspectie in 2021 ziet de technische kwaliteit voor de vier beleidsthema’s voor de gemeente Zaltbommel er als volgt uit: Kwaliteitsscore per beleidsaspect Criterium Aanzien

Voldoende % 93

Matig % 3

Onvoldoende % 4

Comfort Veiligheid Duurzaamheid Gemiddeld

96 96 94 94,75

2 2 3 2,50

2 2 3 2,75

Afbeelding 5.6: uitkomsten technische kwaliteit beleidsthema’s Kwaliteitsscore op aspect veiligheid per materiaalsoort Materiaalsoort Asfalt

Voldoende % 95

Matig % 3

Onvoldoende % 2

Beton

100

0

0

Elementen Overige

96 100

1 0

3 0

Afbeelding 5.7: uitkomsten technische kwaliteit op beleidsthema Veiligheid per materiaalsoort Conclusie: Uit deze uitkomsten kan geconcludeerd worden dat alle beleidsthema’s over de volle breedte van het areaal goed scoren. Dit wordt vooral teweeg gebracht door de investeringen in de asfaltverhardingen en het grootschalig elementenonderhoud in de laatste jaren.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

13

6

Financiële middelen

6.1 Algemeen Op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie en de CROW wegbeheersystematiek is de technische kwaliteit vastgesteld. Hieruit is het moment van onderhoud en het daarbij behorende budget berekend voor alle wegvakonderdelen.

6.2 Financiële planning 6.2.1

Algemeen

De basisplanning is een maatregelplanning voor de komende vijf jaar, waarbij als startjaar 2021 wordt toegepast, omdat de inspecties in dat jaar opgeleverd zijn. Omdat de jaren 2021 en 2022 al (bijna) voorbij zijn wordt de financiële component in dit hoofdstuk verder niet behandeld.

6.2.2

Uitgangspunten

Om de totale kosten van de onderhoudsbehoefte te kunnen bepalen is gebruik gemaakt van maatregelprijzen die gebaseerd zijn op prijspeil 2021 excl. BTW. De kosten Vanwege de ongekend hoge inflatie in 2022 is het onzeker hoe de prijzen zich de komende jaren gaan gedragen. Daarom gaan we voorlopig voor deze langetermijnberekening nog uit van de prijzen van 2021.

6.2.3

Inflatie

Alle kosten in dit plan zijn berekend op basis van het prijspeil van eind 2021. In de eerste helft van 2022 hebben we te maken gekregen met een ongekend hoge inflatie. Het is op dit moment nog onzeker of de prijzen van 2022 ook op de langere termijn zo zullen blijven of dat de prijzen kunnen dalen. De prijzen voor wegen met open verharding zijn tussen juli 2021 en juli 2022 gestegen met 10%. Wegen met asfaltverharding zijn in dezelfde periode 33,8% duurder geworden. De kosten van het maken van asfalt en straatstenen zijn sterk afhankelijk zijn van de olieprijs (bitumen, brandstof) en gas (productie van asfalt of gebakken klinkers heeft veel warmte nodig). Als de olie- en gasprijzen dalen dan zou daling van de totale kosten reëel kunnen zijn. Omdat de situatie te onzeker is, en het onrealistisch is om een te groot beslag te leggen op de gemeentelijke begroting gaan we voorlopig uit van de prijzen van eind 2021. Het is in de begroting dan wel zaak dat er jaarlijks gecompenseerd wordt voor de werkelijke kostenstijgingen.

6.2.4

Financiële behoefte groot onderhoud verhardingen

Op basis van de recent uitgevoerde globale visuele weginspectie en een maatregeltoets blijkt dat de gemeente Zaltbommel een totale groot onderhoudsbehoefte heeft van € 3.357.493 voor de komende drie jaar. Om deze totale onderhoudsbehoefte in drie jaar te kunnen uitvoeren zou jaarlijks een budget van gemiddeld € 1.119.461. gereserveerd moeten worden, zie onderstaande afbeelding 6.1. Begroting Jaar 2023 2024 2025

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

Benodigd bedrag 1.047.894 1.176.448 1.133.151

14

Totaal Gemiddeld per jaar

3.357.493 1.119.461

Afbeelding 6.1: financiële onderhoudsbehoefte verhardingen In de financiële behoefte hanteren we bij rioolvervangingen als uitgangspunt dat de weg nagenoeg is afgeschreven en dat de helft van de kosten van het herstel van de weg ten laste komen van het wegbeheer en de andere helft ten laste gaat van het rioolbeheer.

6.3 Totale jaarlijkse financiële budget Naast groot onderhoud is ook budget nodig voor klein onderhoud, halfverhardingen, wegmarkering en het inspecteren van de wegen voor de volgende herziening van het wegenbeheerplan. Voorgesteld budget Groot onderhoud Onderhoud elementenverharding

2023 € 1.047.894 € 150.000

2024 € 1.176.448 € 150.000

2025 € 1.133.151 € 100.000

Klein onderhoud Onderhoud bermverharding Halfverhardingen Markeringen Weginspectie Totaal

€ 22.500 € 113.000 € 15.500 € 43.000 € 25.000 € 1.416.894

€ 22.500 € 113.000 € 15.500 € 43.000

€ 22.500 € 113.000 € 15.500 € 43.000

€ 1.520.448

€ 1.427.151

Afbeelding 6.2: voorgestelde ontwikkeling budgetten 2023-2025

6.3.1

Projecten

Een aantal van de onderhoudsmaatregelen zijn samen te vatten als project. We kijken met name bij de projecten of het wenselijk én mogelijk is om aan te sluiten bij andere projecten of wensen. Hierbij kan gedacht worden aan vervanging van riolering of maatregelen aan de weginrichting op basis van het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP), of het Masterplan Fietspaden. Waar mogelijk zoeken we ook afstemming met onderhoud aan de verlichting of het groen. We benoemen hierbij een aantal projecten waarbij in het hiervoor genoemde budget voor groot onderhoud een bijdrage gedaan wordt. Projecten in begroting Voor de volgende twee projecten is geld opgenomen in de programmabegroting van de gemeente Zaltbommel, deze kosten zijn niet opgenomen in de kostenraming voor het groot onderhoud in dit wegenbeheerplan.  Herinrichting Steenweg Zaltbommel (Watertoren-Gamerschedijk)  Herinrichting Steenweg-Parallelweg- Bruchem Projecten waarvoor aanvullend krediet gewenst is De Ridderstraat in Gameren is uitgevoerd als asfaltweg. Het asfalt zal omstreeks 2025-2026 aan groot onderhoud toe zijn. Dat is een natuurlijk moment om na te denken over herinrichting van de weg, waarbij het asfalt mogelijk vervangen kan worden door gebakken klinkers. Uiteraard moet een dergelijke investering

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

15

overlegd worden met de bewoners. In dit plan is hiervoor nog geen budget gereserveerd. De kosten bedragen ongeveer € 500.000. Samenhang met riolering De volgende projecten zijn gekoppeld aan de uitvoering van rioolvervanging: Planjaar Project Gameren-Oost 2023 Riolering De Vergt Fase 2 (Vergtweg) Gisbert Schairtweg Riolering De Vergt Fase 3 (Bachplein) Riolering De Vergt fase 4 (Vogelbuurt) Riolering Emmastraat eo. Aalst Riolering Zuilichem Riolering De Vergt fase 5 (Rembrandtstraat e.o.)

2023 2024 2024 2025 2025 2025 2026*

Bedrag € 282.350,15 € 65.652,26 € 119.327,89 € 54.474,24 € 73.907,64 € 118.241,80 € 170.703,63 € 175.181,56

*Het planjaar 2026 maakt geen onderdeel uit van dit plan, de kosten hebben we al wel bepaald in verband met de samenhang tussen de projecten. De in deze tabel genoemde kosten zijn de kosten die ten laste komen van het wegbeheer, en die opgenomen zijn in de kostenraming voor groot onderhoud in paragraaf 6.2.3.

6.4 Kosten lange termijn Een weg heeft een technische levensduur van gemiddeld 60 jaar. Tussentijds vindt op verschillende momenten onderhoud plaats en aan het einde van de levensduur vindt vervanging van de wegconstructie plaats (reconstructie of rehabilitatie genoemd). Zaltbommel is zoals veel gemeenten in de jaren '60 en '70 sterk gaan groeien. De gemiddelde levensduur van de verhardingen, circa 50 á 60 jaar, in ogenschouw nemend, kan worden geconstateerd dat de gemeente Zaltbommel de komende jaren te maken krijgt met oplopende vervangingsinvesteringen. Om op een betrouwbare wijze de langetermijnkosten te kunnen berekenen is de volgende informatie noodzakelijk:  Aanlegjaar van de weg  Constructieopbouw van de weg  In het verleden uitgevoerde onderhoudsmaatregelen  Toekomstige plannen met de weg en de aanverwante infrastructuur zoals riolering. Deze plannen hebben een kostenverlagend effect omdat werk met werk gemaakt wordt. Op dit moment is van een belangrijk deel van de wegen (vooral in het buitengebied) de leeftijd en de onderhoudsgeschiedenis onbekend. Hierdoor is het nog niet mogelijk om op betrouwbare wijze de langetermijnkosten voor de periode vanaf 2026 te voorspellen. De grove cijfers komen uit op bedragen rond vier miljoen euro per jaar vanaf 2026. Dit zijn bruto kosten waarbij niet gerekend wordt met samenhang met andere projecten.

Onder ongeveer de helft van de wegen ligt riolering waardoor een deel van de reconstructiekosten gedekt wordt uit rioolwerkzaamheden. Een deel van de werkzaamheden valt ook samen met reconstructie van een gebied of route, zoals Munnikenland of het Provinciaal Inpassingsplan Glastuinbouw.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

16

Alles bij elkaar zullen de kosten stijgen richting 2 miljoen Euro per jaar rond 2030. Dit betekent dat gerekend moet worden op een substantiële toename van de jaarlast om de kwaliteit “basis” voor de wegen ook in de toekomst te kunnen handhaven.

6.5 Voorziening Wegen Omdat het jaarlijkse onderhoud fluctueert terwijl het wenselijk is om een vast bedrag in de begroting te hanteren wordt het jaarlijkse budget gestort in de Voorziening Wegen. Alle kosten voor het wegbeheer worden onttrokken aan deze voorziening. De voorziening mag niet negatief staan. Het voordeel van een voorziening is dat het financieel-administratief eenvoudiger is om met werkzaamheden te schuiven tussen jaren als daar aanleiding toe is. Dat kan bijvoorbeeld als zich kansen voordoen met het aansluiten op (externe) projecten, of als het vanwege andere werkzaamheden niet wenselijk is om een weg af te sluiten. Het kan ook zijn dat een weg een jaartje langer mee kan, of dat een slechte winter zorgt voor een sneller dan verwachte achteruitgang van een weeg waardoor de weg eerder aan de beurt is. In dit wegenbeheerplan gaan we uit van een gemiddelde veroudering van wegen en inschatting van onderhoudskosten op basis van zichtbare schades. Een slechte winter of droge zomer kunnen leiden tot een sterke verslechtering van het areaal.

6.5.1

Degeneratiekosten

De nutsbedrijven veroorzaken schade aan de verhardingen met hun graafwerkzaamheden, bijvoorbeeld door het nazakken van de gegraven sleuf. Wij brengen deze degeneratiekosten in rekening bij de bedrijven op basis van de lengte van de gegraven sleuf in combinatie met het soort bovenbedekking (asfalt, elementen, gras, struiken etc). Deze inkomsten moeten aan de voorziening toegevoegd worden omdat de schade binnen enkele jaren na de graafwerkzaamheden optreedt en dus hersteld moet worden.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

17

Bijlage 1 - lijst te onderhouden wegvakonderdelen NB: dit is een lijst met alle te onderhouden wegvakonderdelen en de onderhoudsmaatregel die deels op geautomatiseerde wijze bepaald is. Het doel van de lijst is het in beeld brengen van de verwachte onderhoudskosten en dient als onderbouwing voor een nog in het leven te roepen Voorziening. Voor elk vak wordt op een later tijdstip nader bepaald welke onderhoudsmaatregel daadwerkelijk nodig is, en voor welk oppervlak en in welke periode. De lijst is een momentopname, het is geen toezegging. Aan de lijst kunnen geen rechten ontleend worden.

Wegenbeheerplan 2023 - 2025

18