Bijlage 1. Uitgangspuntennotitie overdracht KP4

Uitgangspuntennotitie overdracht begeleiding van doelgroep klantprofiel 4 naar Werkzaak Rivierenland 1. Inleiding De gemeente Zaltbommel wil de begeleiding en toeleiding naar participatie voor inwoners in klantprofiel 4 (kp4) met een bijstandsuitkering bij Werkzaak Rivierenland beleggen. Dit is op 29 april 2021 voorgesteld aan de raad, die akkoord zijn gegaan met het verzoek om een uitgangspuntennotitie voor te leggen aan de raad. In deze notitie beschrijven we de belangrijkste uitgangspunten welke bijdragen aan een zorgvuldige overdracht van inwoners in kp4 naar Werkzaak Rivierenland. De uitgangspunten hangen als een paraplu boven de nadere uitwerking van deze overdracht. 2. Huidige situatie begeleiding cliënten in kp4 Werkzaak Rivierenland gebruikt Dariuz als instrument om te bepalen wat er nodig is voor inwoners om weer deel te kunnen nemen aan de arbeidsmarkt. Hierbij wordt er met vier klantprofielen gewerkt, de inwoners die dit betreft behoren tot kp4. Bij dit klantprofiel hoort een tijdelijke ontheffing van de arbeidsplicht, maar niet de plicht tot re-integreren. Bij de oprichting van Werkzaak is besloten dat inwoners in dit klantprofiel niet door Werkzaak begeleid worden, maar door de deelnemende gemeenten.

In de gemeente Zaltbommel is ervoor gekozen de begeleiding van inwoners bij het Buurtteam te beleggen, omdat de inschatting was dat er bijkomende ondersteuningsvragen kunnen zijn. Daarnaast zou op basis van een grove inschatting een groot deel al bekend zijn met een indicatie vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Destijds is afgesproken dat het Buurtteam minstens één keer per jaar een gesprek heeft met cliënten in kp4, waarbij wordt gekeken hoe zij ondersteund kunnen worden met welzijn of zorg en niet vanuit arbeidsparticipatie/sociale activering. Het Buurtteam vindt het echter lastig om te beoordelen of de cliënt kan re-integreren. De hulpverleners zijn namelijk gewend te werken vanuit een hulpvraag en het proces voor re-integratie voelt voor hen omgekeerd. Daarnaast heeft het Buurtteam geen financiële middelen tot haar beschikking om een traject dan wel instrument (bijvoorbeeld medisch onderzoek) in te zetten. Inmiddels heeft het Buurtteam meer dan drie jaar ervaring met cliënten in kp4. Volgens hen komt het in de praktijk zelden voor dat er bijkomende ondersteuningsvragen zijn. Daarnaast vindt het Buurtteam dat het geen taak van hen is om cliënten toe te leiden naar sociale activering, arbeid, arbeidsmatige dagbesteding of een sociale werkvoorziening.

Logischerwijs is het dat Werkzaak Rivierenland de begeleiding uitvoert, met een signalerende functie, dat als een cliënt een passende vraag heeft voor het Buurtteam, zij dan ook betrokken raken. Tot slot is gebleken dat een aantal cliënten, in het kader van de Participatiewet, niet in beeld zijn bij het Buurtteam. De redenen hiervoor zijn divers en hebben soms met administratie of overdracht in het verleden te maken. In tabel 1 is inzichtelijk gemaakt wat de financieringsstromen in 2021 zijn voor inwoners die hulp of begeleiding ontvangen welke zijn gefinancierd uit de onderdelen zorg, welzijn en participatie. Tabel 1 Financieringsstromen 2021

Dagbesteding

Voorbeeld organisatie/locatie Prezzent (Pand 9)

Wmo

Welzijn

Participatiewet

X

1

Inclusieve dagbesteding

Technische X werkplaats Inloopfuncties Elliz in Company X Begeleiding kp4 Het Buurtteam X 3. Clientervaringen Werk & Inkomen Voor deze uitgangspuntennotitie hebben wij bij Elliz in Company en Prezzent de vraag breed uitgezet of cliënten met ons in gesprek wilden over de participatiebegeleiding. Vervolgens is de input uit deze gesprekken verwerkt in de uitgangspunten. De gespreksverslagen van de cliënten die met ons in gesprek wilden zijn opgenomen als bijlage 1.1 4. Gewenste situatie begeleiding cliënten in kp4 De gemeente Zaltbommel streeft ernaar dat Werkzaak de cliënten in kp4 de gelegenheid geeft om (werk)ervaring op te doen/dagactiviteiten te verrichten bij een organisatie, instelling of bedrijf binnen de gemeente Zaltbommel. Deze cliënten krijgen hierdoor de kans om zich verder te ontplooien en ontwikkelen, maar ook nuttig te voelen, waarmee ze een eerste of volgende stap kunnen zetten om deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Werkzaak zal de begeleiding vorm gaan geven conform de geformuleerde algemene uitgangspunten. Waarbij Werkzaak de intakegesprekken met de cliënten gaat uitvoeren en in samenspraak met de cliënt, aanbieders en de op dat moment aanwezige hulpverlening een plan van aanpak opstelt. Daarnaast voert Werkzaak de administratieve verplichtingen uit, zoals het bijhouden van de dossiers en het opstellen van een (verlenging van een) arbeidsontheffing.

Hiervoor kan Werkzaak gebruik maken van het bestaande instrumentarium. Daarnaast zal Werkzaak ervoor zorg dragen dat de cliënten naar vermogen gebruik kunnen maken van een passende arbeidsmatige dagbesteding of dagactiviteit welke zoveel mogelijk worden aangeboden in de Bommelerwaard. In het kader van het Uitvoeringsplan welzijnsagenda 2021 en 2022 wordt er een overzicht gemaakt van de al aanwezige dagactiviteiten in de Bommelerwaard, met name voor inwoners zonder dagbestedingsindicatie. Dit overzicht helpt Werkzaak om de cliënten te kunnen verwijzen en/ of toeleiden naar passende activiteiten. Denk hierbij aan de activiteiten van Ellliz in Company, zoals het naaiatelier en op termijn de technische werkplaats. Bij Prezzent kunnen onder andere activiteiten worden verricht in een houtwerkplaats, handwerkatelier, winkeltje of tuin. Daarnaast willen we bij Pand 9 in Zaltbommel onderzoeken, waarschijnlijk in samenwerking met Prezzent, of er meerdere dagactiviteiten mogelijk zijn bij de diverse huurders. Pand 9 zal dan kunnen dienen als enerzijds een participatielocatie voor de cliënten en anderzijds een locatie voor de gesprekken die plaatsvinden met de werkcoach van Werkzaak. Het overdragen van cliënten in kp4 naar Werkzaak Rivierenland vraagt om een zorgvuldig proces.

Op basis van de input uit de gevoerde gesprekken met cliënten, aanbieders en de (ongevraagde) adviezen van de adviesraden hebben we de volgende algemene uitgangspunten opgesteld: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Werkzaak Rivierenland heeft oog voor de persoonlijke situatie van de cliënt; Integrale benadering van ondersteuning en hulp; Beweging van Werkzaak Rivierenland richting lokale partners; Behouden mogelijkheden voor (inclusieve) dagactiviteiten; Werkzaak Rivierenland houdt de gesprekken over de doelmatigheid in Zaltbommel; Budgetten voor zorg blijven voor zorg;

1

De cliënten hebben toestemming gegeven hun ervaringen te verwerken in de uitgangspuntennotitie en deze te delen met de raad.

2

7. Werkzaak creëert voor cliënten in kp4 een vangnet als zij terugvallen uit (tijdelijke) betrekkingen/plaatsingen. In tabel 2 is inzichtelijk gemaakt wat de financieringsstromen in 2021 zijn voor inwoners die hulp of begeleiding ontvangen welke zijn gefinancierd uit de onderdelen zorg, welzijn en participatie. Tabel 2 Financieringsstromen 2022 e.v. Voorbeeld Wmo organisatie/locatie Trajecten naar Nader te werk onderzoeken Arbeidsmatige Nader onderzoeken X dagbesteding mogelijkheden pand 9 Inloopfuncties Elliz in company Inclusieve Technische dagbesteding werkplaats Begeleiding kp4 Aan te stellen begeleider Hulp/ Buurtteam X ondersteuning

Welzijn

Participatiewe t X

X

X

X X X

5. Vervolgproces Op basis van de eerste gesprekken met partners en inwoners concluderen we dat er geen goed beeld is van de behoeften en kenmerken van inwoners in kp4. Om goed te kunnen inspelen op de wensen en behoeften van deze inwoners moet in hen geïnvesteerd worden. Hierom stellen we voor om: 1. In 2022 een begeleider aan te stellen die in gesprek gaat met de inwoners in kp4 waar dat nodig is. Deze persoon moet integraal kunnen kijken naar welzijn, zorg en participatie. 2. Vanaf 2022 worden inwoners bezocht door deze begeleider en bekeken wat zijn/haar mogelijkheden zijn voor participatie. 3. In 2023 wordt in samenspraak met deze begeleider bepaald welke behoeften er zijn en of deze vragen met een passend aanbod worden ondersteund. 4. Uiterlijk 2025 worden de inwoners in kp4 overgedragen naar Werkzaak Rivierenland conform de uitgangspunten. 6. Financiering De overdracht van de begeleiding van cliënten in kp4 bestaat uit twee fases, namelijk de implementatiefase en de structurele uitrolfase. Voor de implementatiefase wordt de raad in haar vergadering van 27 januari 2022 verzocht voor budget voor de uitvoering. Het aanvragen van budget voor de structurele fase (kosten) zal op een later moment plaatsvinden.

3

Bijlage 1 Cliëntervaringen Werk & Inkomen Hieronder volgt een korte gespreksverslag van de cliënten 2 die met ons in gesprek wilden gaan. Gesprek Els: deelnemer bij Elliz in Company In 2014 is Els ontslagen, toen was zij 60 jaar. Zij kreeg vanuit meerdere kanten te horen dat het haar niet zou lukken om een nieuwe baan te vinden. Met veel vechtlust heeft zij vervolgens honderden sollicitaties verstuurd en uiteindelijk maar één uitnodiging gekregen en twee reacties van werkgevers die haar gegevens bewaarde. Voor Els hebben deze teleurstellingen en frustraties geleidt tot een depressie, waardoor zij in de Ziektewet is beland en uiteindelijk bij Werkzaak terecht is gekomen. Door dit verloop heeft Els zowel ervaring met het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) als met Werkzaak. Daarbij geeft ze aan dat de wijze van corresponderen erg wantrouwend is. Dit is frustrerend voor haar, omdat zij zelf niet voor deze situatie heeft gekozen en erg haar best doet om hierin verandering te brengen en zelf inkomen te verdienen. Het contact met de werkcoach van Werkzaak ervaart Els wel als prettig. Zo vindt ze het fijn dat ze altijd een reactie ontvangt op haar vragen en verzoeken. Daarnaast hoefde Els ook geen sollicitatietrainingen te volgen, omdat ze dit al had gedaan bij het UWV.

Toen Els onder begeleiding kwam bij Werkzaak heeft zij een ontheffing van de sollicitatieplicht gekregen en is gelijk gestart bij Elliz in Company. Er vindt jaarlijks wel een (schriftelijke) evaluatie plaats met Werkzaak. De bedoeling is dat Els bij Elliz in Company blijft totdat zij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt en dat is in dit geval april 2022. Els is met betrekking tot de rechtmatigheid en doelmatigheid op gesprek geweest in Kerkdriel en in Tiel voor een competentietest. Tot slot heeft Els de volgende tips meegegeven voor de overdracht naar Werkzaak: - Lever maatwerk en kijk daarbij goed naar de persoon. Haar motivatie was namelijk gezakt vanwege de vele afwijzingen en het lange traject met teleurstellingen (vanaf het UWV). De ingezette trajecten vond zij niet geschikt, omdat deze niet toegespitst waren op haar als individu. Daarnaast is de wijze van schriftelijk communiceren erg toegesneden op mensen die zich niet houden aan de verplichtingen of frauderen. Dit is nooit haar intentie geweest. - Het heeft haar heel goed gedaan dat zij bij Elliz in Company geen druk ervaart om te presteren. Ze vindt het dan ook belangrijk dat Werkzaak kijkt naar ieders tempo en kracht. Dat heeft er namelijk toe geleidt dat zij drie dagdelen bij Elliz in Company de administratie verzorgt. - Wat meer aandacht voor de psychische gesteld van een persoon.

Haar zou het al goed doen als iemand zou vragen; Hoe gaat het met je? Voor haar is het geen probleem, omdat ze voor zichzelf kan opkomen, maar dat kan niet iedereen. Het vergt namelijk een andere benadering als een cliënt psychisch kwetsbaar is. Gesprek 2 Sara : deelnemer bij Elliz in Company Sara is al sinds 2014 deelnemer bij Elliz in Company. Door de scheiding kwam zij terecht in de bijstand en ook zo bij Werkzaak. Ze had hiervoor 23 jaar gewerkt, maar kon dit niet langer volhouden vanwege lichamelijke en psychische klachten. Daarnaast had haar werkgever geen begrip voor haar situatie.

2

De namen zijn fictief.

4

Sara is bij Werkzaak eerst gestart met een re-integratietraject, maar dit is uiteindelijk niet gelukt, waardoor ze is overgedragen van kp3 naar kp4. Bij Elliz in Company is ze vervolgens begonnen met telkens maximaal 15 minuten en inmiddels is dit uitgebreid naar vier volledige dagdelen. Sara verricht daar diverse werkzaamheden en krijgt veel verantwoordelijkheid, zo past ze weleens op de winkel van Elliz in Company. Dit vindt zij heel erg leuk, omdat zij zo haar kennis over de producten kan delen met de klanten. De ervaringen met Werkzaak beschrijft Sara als heel positief. Ze is heel blij met haar werkcoach, omdat de werkcoach goed met haar meedenkt. Daarnaast is het mogelijk om de gesprekken met de werkcoach op de locatie bij Elliz in Company plaats te laten vinden of zelfs bij Sara thuis. Sara heeft ook ambulante begeleiding en deze is ook weleens aanwezig bij de gesprekken met Werkzaak. Deze partijen werken volgens haar dan ook goed samen. Tevens heeft ze het gevoel dat de partijen echt luisteren naar hetgeen zij wil, waardoor ze zich ook beter voelt. Er is bij iedereen oog voor de problematiek die speelt en daarin heeft zij nooit enige druk ervaren. Er wordt altijd aan haar gevraagd hoe het met haar gaat. Wat zij wel lastig vindt is dat zij altijd bereikbaar moet zijn, maar bij een gemiste oproep belt ze altijd zo snel mogelijk terug, dit soms tot verbazing van Werkzaak.

Maar daarbij geeft ze ook aan dat het aan jezelf ligt en je hiermee omgaat. Zo vindt ze het ook jammer dat niet iedereen begeleiding wil, zij voelt zich namelijk goed gesteund en heeft ook vrijwillige bewindvoering. Gedurende de coronaperiode hebben de gesprekken met diverse partijen plaatsgevonden in haar tuin of ergens anders buiten. Zij had namelijk moeite om de gesprekken online te voeren. Bij Elliz in Company ervaart Sara rust, maar soms is het wel druk. Daarnaast is haar ervaring bij Elliz in Company dat ze zich welkom, gezien en geaccepteerd voelt en zo ook mee kan doen in de maatschappij. Sara heeft ook een indicatie voor een jobcoach en als ze er klaar voor is, kan ze hiervan gebruik maken. Ze heeft zelfs één keer gesolliciteerd, maar uiteindelijk is het iemand geworden met meer ervaring. Toch is ze blij dat ze het heeft gedaan, ondanks dat iedereen in haar omgeving het had afgeraden. Tot slot heeft Sara de volgende tip meegegeven voor de overdracht naar Werkzaak: - Toon flexibiliteit in de afspraken (locatie en tijd) en ook interesse tonen in de persoon zelf, door bijvoorbeeld te vragen hoe het met degene gaat. Daarnaast moet de werkcoach goed doorvragen en goed blijven communiceren. Gesprek 3 Nicole: deelnemer bij Prezzent Nicole is in het verleden meerdere malen gedetacheerd geweest bij een werkgever vanuit Werkzaak Rivierenland.

De laatste periode verrichte zij werkzaamheden in de hallen op de locatie Poppenbouwing in Geldermalsen. Momenteel is zij echter niet aan het werk en volgt ze een tijdelijk traject bij Prezzent. Bij Prezzent kan ze weer tot rust komen en op haar tempo meedoen met de activiteiten. In januari 2022 verwacht Nicole wel weer aan het werk te zijn, omdat er dan ook een vacature vrij komt bij een bedrijf in Zaltbommel. Hierover heeft ze ook gesprekken met haar praktijkbegeleider. Dit is voor haar ook ideaal, omdat ze dan niet ver hoeft te reizen. Tot voor kort reisde Nicole altijd met het openbaar vervoer, maar dit kostte haar dagelijks veel tijd. Wel heeft ze nu tijdelijk een regiopas, waarmee ze binnen 5 vervoerzones kan rond haar woonadres. Het contact met haar praktijkbegeleider van Werkzaak is redelijk goed, ze is blij dat ze haar klachten nu serieus nemen en dat is ze doorverwezen naar Prezzent.

5

Nicole heeft de volgende tips meegegeven voor de overdracht naar Werkzaak: - Plan vaste contactmomenten in met de werkcoach. Zodat de cliënt zijn/haar verhaal kan doen en het gevoel krijgt om gehoord te worden; - Zorg voor een goede begeleiding op de werkvloer op het moment dat de cliënt start bij een nieuwe werkgever.

6