Bijlage 1. Lokaal Educatieve Agenda 2022

Gemeente Zaltbommel Afdeling samenleving

Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022

>

Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022

Gemeente Zaltbommel Afdeling samenleving Concept augustus 2021

<

>

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Visie

5

2.1

Leidende principes

5

2.1.1

Kind/jongere centraal

5

2.1.2

Eigen kracht en maatwerk

5

2.1.3

Eenvoudig en overzichtelijk

5

2.1.4

Vertrouwen is het uitgangspunt, we blijven wel scherp

6

2.1.5

Kwaliteit borgen

6

3

4

5

Samen sterk

7

3.1

7

Intenties

3.2

Sterke schakels in een doorgaande ontwikkellijn

7

3.2.1

Doorgaande lijn voorschool-school

7

3.2.2 Doorgaande lijn school-BSO

8

3.2.3 Doorgaande lijn primair onderwijs-voortgezet onderwijs

9

Passend Onderwijs

11

4.1

12

Voortijdig schoolverlaten

Perspectief en kansen

6. Gezonde start

7.

14 16

6.1

Gezondheid

16

6.2

Het preventieakkoord

17

6.3

Het sportakkoord

18

Evaluatie en Toezicht

19

7.1

Inspectie van Onderwijs

19

7.2

Monitor VVE

19

7.3

LEA inspiratiebijeenkomst

19

8. Financiën Kinderopvang en Onderwijs

20

9. Bronnen

21

Dit is een interactief document. Door in de inhoudsopgave op een hoofdstuk of paragraaf te klikken kunt u binnen dit document navigeren. Klik op de voettekst of het paginacijfer om weer terug te komen bij de inhoudsopgave. Ga voor- of achteruit met de pijlen naast het paginacijfer.

<

>

1.

Inleiding Gedurende 2020 zijn een groot aantal partijen samen gestart met het verkennen van de ‘doorgaande ontwikkellijn’. De bevindingen zijn in februari 2021 door Sardes in een rapport vastgelegd. Dit rapport is het startpunt van deze nieuwe lokaal educatieve agenda waarin we (onderwijs, partners en gemeente) samen verder werken om ieder kind optimale kansen te bieden om veilig, gezond en met veel plezier op te groeien en talent te ontwikkelen in Zaltbommel. Vanuit de leidende principes wordt de lokale visie ‘vertaald’ in doelen en focuspunten waar we ons de komende tijd op richten. De thema’s starten met een of meerdere streefbeelden uit De Staat van het Onderwijs 2021. De streefbeelden, doelen en focuspunten worden elk jaar tegen het licht gehouden tijdens de jaarlijkse LEA inspiratiebijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst reflecteren onderwijs en partners op de voortgang en sturen we indien nodig en in goed overleg bij. Zo houden we samen ‘de vinger aan de pols’. Het eerste thema ‘Samen sterk’ gaat over sterke schakels in de doorgaande ontwikkellijn. Dit hoofdstuk bevat geen streefbeeld maar vier intenties. Deze intenties worden onderschreven door alle schoolbesturen en kinderopvangorganisaties en diverse partners rondom het onderwijs.

Als iedereen de intenties laat zien in de dagelijkse gang van zaken, dan ontstaat daadwerkelijk een sluitende cirkel van organisaties die onderling samenwerken met het belang van het kind/jongere voorop. Het tweede thema ‘Passend Onderwijs’ richt zich op kansen en een passend aanbod voor iedere leerling. De komende periode wordt verder gewerkt aan inclusiever onderwijs. De bedoeling is dat iedere leerling slaagt in het vervolg onderwijs en op de arbeidsmarkt. Het derde thema ‘Perspectief en kansen’ richt zich naast geletterdheid en gecijferdheid op de sociaal-emotionele ontwikkeling en een rijke leeromgeving. De bedoeling is dat leerlingen zichzelf leren kennen en zelfstandig keuzes kunnen maken en dat ze bijdragen aan de sociale samenhang in de samenleving. Het laatste thema richt zich op gezondheid. Naast ‘veerkracht en weerbaarheid’ zetten we in op beweging. Het is gezond, zorgt voor een betere concentratie en betere schoolprestaties. Bewegen draagt bij aan gelukkige kinderen. Partners in en om het onderwijs zetten in op verbinding en samen blijven we in ontwikkeling in het belang van de kinderen en jongeren in onze gemeente.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 4

<

>

2.

Visie Wij bieden ieder kind optimale kansen om veilig, gezond en met veel plezier op te groeien en talent te ontwikkelen in Zaltbommel.

2.1

Leidende principes

Uit de beleidsnota samenleving 2021-2025 Gemeente Zaltbommel zijn de volgende leidende principes overgenomen en ingevuld vanuit educatief perspectief.

2.1.1

Kind/jongere centraal Het ideale onderwijs sluit aan bij de ontwikkeling van het kind. De opdrachten die leerlingen doen en de stof die ze behandelen stimuleren hun talenten, vaardigheden en interesses. Elk kind wordt uitgedaagd het beste uit zichzelf te halen. Er is volop ruimte om fouten te maken, want iedereen weet dat je daar het meeste van leert.

2.1.2

Eigen kracht en maatwerk Leer kinderen zelf regie nemen over hun leven en oplossingen te zoeken samen met mensen die het belangrijk vinden dat het goed met hen gaat. Door zelf oplossingen te bedenken neemt verantwoordelijkheid toe. Kinderen worden geactiveerd tot meer betrokkenheid en samenwerking. Sommige kinderen hebben iets extra’s nodig, omdat ze bijvoorbeeld een beperking hebben, niet goed tegen drukte kunnen, veel of juist heel weinig moeite hebben met leren of ziek zijn. Passend Onderwijs gaat ervan uit dat scholen deze kinderen maatwerk leveren in de vorm van extra ondersteuning door de inzet van speciale middelen, advies en extra handen.

2.1.3

Eenvoudig en overzichtelijk Ouders en de thuissituatie spelen bij de ontwikkeling van een kind een belangrijke rol. Samen met de leerkrachten zorgen de ouders ervoor dat het kind zich optimaal kan ontwikkelen. Educatief partnerschap tussen ouders en school is effectief bij het ondersteunen van de ontwikkeling van kinderen. De basis hiervoor is gelijkwaardigheid. Ouders zijn deskundig in het opvoeden van hun kind, de school heeft verstand van onderwijs. De school neemt de ouders serieus en andersom. Lijnen zijn kort, het contact is professioneel en de nadruk ligt op de persoonlijke groei van de leerling. Indien nodig overlegt de school met de ouders welke ondersteuning een kind nodig heeft, en denken ze mee over de beste manier om die in de praktijk te brengen. Kan de school niet bieden wat de ontwikkeling van een kind op een bepaald moment vraagt, dan wordt het samenwerkingsverband ingeschakeld. Kan een gezin niet bieden wat de ontwikkeling van het kind op een bepaald moment vraagt, dan zijn er mogelijkheden via Buurtzorg Jong.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 5

<

>

Een probleem komt meestal niet alleen. Daarom is het van belang dat iedereen in de omgeving van deze kinderen hier oog voor heeft. Laten we samen een steun voor hen zijn. Dat vergt een open blik, positieve nieuwsgierigheid en begrip.

2.1.4

Vertrouwen is het uitgangspunt, we blijven wel scherp Door het onderlinge vertrouwen ontstaat een sluitende cirkel waarin iedereen zich inzet om het onderwijs soepel te laten verlopen. Het onderwijs en de partners zijn flexibel en houden rekening met de thuissituatie van kinderen en ouders. Zijn er signalen die zorgen baren? Blijf er niet mee zitten, zorg dat zaken die nader onderzoek behoeven in het belang van de ontwikkeling van het kind op de juiste plek worden gemeld.

Omgaan met Sociale Media Kinderen en jongeren brengen veel tijd online door. Vaak is dit een leuke manier om contact te leggen met vrienden, online spelletjes te doen of informatie te zoeken. Helaas gebeuren online ook minder leuke dingen. Het is als ouder of als leerkracht niet mogelijk om constant met kinderen mee te kijken. Wel is het belangrijk om alert te zijn op mogelijke risico’s bij sexting of cyberpesten en grooming. Het is van belang om kinderen van jongs af aan te begeleiden met als doel gezonde mediagewoontes te ontwikkelen.

Verwijsindex De Verwijsindex is een digitaal systeem waarin professionals, uit bijvoorbeeld de zorg of het onderwijs, kunnen aangeven dat zij betrokken zijn bij jeugdigen. Op deze manier kunnen zij met elkaar afstemmen om het kind/jongere de best mogelijke begeleiding te bieden. Bij voldoende tijdig gebruik van de Verwijsindex heeft de professional sneller zicht op welke andere professionals ook betrokken zijn bij het kind/jongere of bij een broertje/zusje uit hetzelfde gezin. Dankzij de gezinsfunctionaliteit komen signalen van verschillende jeugdigen uit een gezin samen. Hierdoor kan er eerder samenwerking ontstaan op gezinsniveau om te voorkomen dat er langs elkaar heen wordt gewerkt. Belangrijk rondom de zorg van kinderen en volwassenen is om alle betrokkenen tijdig in beeld te krijgen. Registratie in de Verwijsindex gebeurt met kennisgeving aan de ouders en vanaf 12 jaar ook het kind zelf (vanaf 16 jaar is alleen het informeren van het kind zelf verplicht).

Meldcode In de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is geregeld dat professionals kindermishandeling en misbruik verplicht moeten melden.

2.1.5

Kwaliteit borgen Iedere leerling heeft recht op kwalitatief goed onderwijs. De Inspectie van het Onderwijs waarborgt de basiskwaliteit aan de hand van de wet. Daarnaast stimuleert zij besturen en scholen om hun ambities waar te maken en mogelijke verdere verbeteringen te realiseren, boven de basiskwaliteit. We houden jaarlijks de vinger aan de pols ten aanzien van de ambities, doelen en acties uit deze Lokaal Educatieve Agenda.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 6

<

>

3.

Samen sterk Om ieder kind optimale kansen te bieden om veilig, gezond, kansrijk en met veel plezier op te groeien, is samenwerking tussen partijen rond het kind (en de ouders) van onschatbare waarde. Er is een sluitende cirkel nodig van organisaties die onderling samenwerken en goede afspraken hebben gemaakt over de verdeling van verantwoordelijkheden. Het kan weleens misgaan bij de overgang van de ene naar de andere voorziening. De oorzaak daarvan is dat niemand verantwoordelijk is voor de schakels en een duidelijke verdeling van taken en rollen, kan ervoor zorgen dat geen enkel kind tussen wal en schip valt.

3.1 •

Intenties Wij nemen samen verantwoordelijkheid voor de 0 tot 23 jarigen. We kijken niet alleen naar wat we zelf te bieden hebben, maar ook naar hoe we daarbij kunnen samenwerken met anderen. Samenwerken om ons aanbod te versterken en op elkaar af te stemmen.

•

We reserveren tijd om deze samenwerking vorm te geven en denken daarbij oplossingsgericht met het belang van het kind/jongere voorop.

•

We houden de samenwerking eenvoudig en overzichtelijk: dat vraagt een bepaalde flexibiliteit van ons allemaal.

•

We zijn kritisch naar elkaar-dat houdt ons scherp-maar onderling vertrouwen is het uitgangspunt.

3.2

Sterke schakels in een doorgaande ontwikkellijn

3.2.1

Doorgaande lijn voorschool-school Bij overgang van kinderopvang naar school komen veel zaken kijken. Denk daarbij aan het proces van overdracht. Wie zijn betrokken? Wat wordt overgedragen? – informatie over de ontwikkeling van het kind- Welke afspraken zijn gemaakt over de pedagogisch-didactische aanpak in de kinderopvang? Welke afspraken zijn gemaakt voor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte?

Focus voorschool-school •

Op het inschrijfformulier voor de kinderopvang wordt gevraagd of ouders goedkeuring geven voor het overdragen van gegevens.

•

De IB’er van de basisschool ‘kijkt mee’ met de pedagogisch medewerker in de kinderopvang bij hulpvragen.

•

Een uniform overdrachtsformulier van kinderopvang naar basisschool

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 7

<

>

Focus consultatiebureau en Buurtzorg Jong •

Inloopspreekuur consultatiebureau op voorschoolse voorzieningen

•

Contact Buurtzorg Jong met kinderopvang verstevigen

•

Leescoaches vanuit Bibliotheek Rivierenland zijn vanuit het oogpunt van het tijdig stimuleren van taalontwikkeling aanwezig op het consultatiebureau

Focus gemeente •

Een keer per jaar een inspiratiebijeenkomst voor medewerkers van de voorschoolse voorzieningen, leerkrachten van groep 1 en 2 (vroegschool), medewerkers consultatiebureau, Buurtzorg Jong en Leescoaches Bibliotheek Rivierenland.

3.2.2

Doorgaande lijn school-BSO Voor kinderen van 4 tot 12 jaar met een extra ondersteuningsbehoefte is de basisschool meestal ‘in the lead’ en is de buitenschoolse opvang vaak buiten beeld. Dat is jammer, want de BSO loopt vaak tegen vergelijkbare zaken aan als het onderwijs en als beiden afstemmen in de extra ondersteuning dan kan de steun elkaar versterken. Afstemming over de ondersteuningsbehoefte en ondersteuningsaanpak is dus wenselijk. Ook de overdracht op de dag zelf is een aandachtspunt: krijgen pedagogisch medewerkers genoeg informatie? Zijn zij op de hoogte van bijzonderheden onder schooltijd of moeten zij aar zien hoe de leerlingen binnenkomen in de middag? En wat mag er op dit vlak binnen de kaders van de AVG? Welke afspraken willen scholen en de buitenschoolse opvang op dit vlak maken? Moet jeugdzorg erbij worden betrokken?

Focus school en BSO 1. Communicatie tussen PO en de BSO in de basis verbeteren -

Zorg voor een uitwisseling van de algemene nieuwsbrieven vanuit PO naar BSO’s

-

BSO’s communiceren met scholen over belangrijke onderwerpen.

-

PO krijgt inzicht in de ondersteuning die BSO’s leveren bij zorgleerlingen, leerlingen met leervragen of leerlingen waarbij gedragsproblemen spelen. Denk aan het bieden van huiswerkondersteuning, sociaal emotionele ondersteuning en het bieden van gestructureerde vrije tijdssetting.

-

Er mag geen informatie onrechtmatig worden uitgewisseld. Daarom is het raadzaam te starten met een informatie-uitwisselingsdocument (verwerkingsovereenkomst) getekend door ouders, school en BSO. Dit formulier moet jaarlijks worden getoetst aan de AVG en eventueel worden herzien.

-

BSO’s geven vervolgens aan scholen door wie opvang afneemt. Zowel bij de start als de beëindiging van de opvang.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 8

<

>

2. Mondelinge en schriftelijke overdracht tussen BSO’s verbeteren: -

Tussen BSO’s: bij verhuizingen wordt niet altijd expliciet gevraagd of er een uitwisseling van gegevens gedaan mag worden met de volgende BSO. Bij toestemming kan overdracht plaatsvinden van ondersteuningsvraagstukken of specifieke zorg.

-

Als een kind op twee plaatsen BSO afneemt dan is het zeker bij zorgleerlingen wenselijk dat er afstemming plaatsvindt tussen de BSO’s. Ook hier is een toestemmingsverklaring op zijn plaats.

3. Mondelinge overdracht bij leerlingen met een ondersteuningsvraag tussen PO en BSO verbeteren: -

Start bij de BSO met een driegesprek tussen leerkracht, pedagogisch medewerker(mentor) en ouder. Zo kan helder worden afgesproken welke ondersteuning door wie geboden kan worden. De ouder kan eventuele informatie vanuit de voorschoolse periode delen met school en BSO.

-

Met name bij zorg/ondersteuningsbehoefte van leerlingen stemmen de pedagogische medewerker en de leerkracht expliciet af bij bijzonderheden, over hoe de dag verlopen is en welke bijzonderheden zijn voorgevallen. Dit kan bepalend zijn voor hoe de dag verder verloopt en welke begeleiding wenselijk is.

Focus Gemeente •

3.2.3

Drie keer per jaar een kinderopvang doorgaande ontwikkellijn overleg organiseren.

Doorgaande lijn primair onderwijs-voortgezet onderwijs Er zijn tussen de po-scholen in Zaltbommel en het vo heldere afspraken over doorgaande lijnen voor taal, rekenen, sociaal-emotionele ontwikkeling en executieve functies. Ook zijn er contactbijeenkomsten tussen leerkrachten van groep 8 en brugklascoördinatoren. Daarnaast zijn er vele andere initiatieven die de doorgaande lijn versterken. Wel zijn er zorgen over de overgang van leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Wanneer een leerling van de basisschool naar het voortgezet onderwijs gaat wordt er een onderwijskundig rapport opgemaakt. De schriftelijke informatie wordt mondeling toegelicht in een gesprek met de huidige leerkracht en de mentor of ondersteuning coördinator van de VO-school. Soms zijn er onderzoeksgegevens of is er sprake geweest van externe begeleiding. Na overleg met de ouders worden deze gegevens ook gedeeld tijdens de warme overdracht. De VO-scholen zorgen in het eerste jaar dat de leerlingen op het vo zitten voor terugkoppelingsmomenten met het PO. Leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte krijgen ook in het VO de ondersteuning die zij nodig hebben. De manier waarop de ondersteuning vorm krijgt kan per school verschillen. De Brug, het Cambiumcollege, het Gomarus en alle PO-scholen zijn aangesloten bij het netwerk PO-VO dat twee keer per jaar bij elkaar komt.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 9

<

>

Uit het traject doorgaande ontwikkellijn zijn de volgende suggesties naar voren gebracht: •

Eerder contact tussen de ib’er van het basisonderwijs en de brugklascoördinator/mentor in het voortgezet onderwijs over een passend onderwijsaanbod voor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte.

•

Betere afspraken voor leerlingen in het speciaal basisonderwijs over de overgang naar het vo of (v)so.

•

Het doorlopen van de ondersteuning van PO naar VO heeft invloed op de advisering van het PO. Met ondersteuning zou wellicht een hoger advies gegeven kunnen worden, maar dan moet er wel garantie zijn op voldoende ondersteuning.

•

Er zijn ondersteuningsarrangementen in groep 8. Deze lopen in principe door tot 1 mei. In incidentele gevallen kunnen deze verlengd worden tot de zomervakantie. Ze worden overgedragen aan de Meierij VO. De zorg vanuit Buurtzorg Jong en de begeleiding van Kentalis lopen door. Een medewerker van de Meierij VO kan vroegtijdig worden gevraagd om mee te kijken bij een schooladvies.

•

Het samenwerkingsverband is recent een nieuw project ‘Zachte Landing’ gestart, waarbij leerlingen die dat nodig hebben begeleid kunnen worden vanaf halverwege groep 7 tot halverwege brugklas om de overgang naar het VO soepeler te laten verlopen.

•

Kinderen met een NT2- achtergrond en nieuwkomers krijgen niet altijd het juiste aanbod en moeten dan doorverwezen worden naar een school in ’s-Hertogenbosch.

•

Het aanbod voor leerlingen met een taalachterstand verdient aandacht.

Focus PO-VO Het netwerk PO-VO lijkt de logische plek om met de uitkomsten van de werkgroep doorgaande ontwikkellijn aan de slag te gaan. Voor die opdracht zou het netwerk (op z’n minst tijdelijk) kunnen worden uitgebreid met partners (SMW, Jeugdhulp). Het zou hierbij moeten gaan om de volgende zaken: •

Versterken/vervroegen overdracht

•

Betere aansluiting onderwijssystemen po en vo en leerlingen beter voorbereiden op het vosysteem (aandachtspunten Doorgaande Ontwikkellijn op agenda PO-VO overleg)

•

Doorgaande lijn in ondersteuning (po-vo arrangementen)

•

Peiling leerlingen over de overgang PO-VO. De uitkomsten van deze peiling zouden ingebracht kunnen worden bij het netwerk PO-VO.

Focus gemeente Ondanks zorgvuldigheid bij de overgang van PO naar VO blijft er een groot verschil in werkwijze tussen een school voor primair onderwijs en een school voor voortgezet onderwijs. De kinderen stappen in een volledig ander systeem, dat iets anders van ze vraagt dan ze gewend zijn. Sommige leerlingen kunnen hier goed mee omgaan, voor anderen maakt dit de aansluiting moeilijk. Scholen zijn zich hiervan bewust en ontwikkelen initiatieven voor een betere aansluiting voor alle kinderen. Het blijkt extra moeilijk voor leerlingen met een anderstalige achtergrond. Hiervoor ontwikkelen we een extra aanbod Nederlandse taal.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 10

<

>

4.

Passend onderwijs Elke leerling krijgt kansen en een passend aanbod Alle leerlingen krijgen een plek op een school die past bij hun kwaliteiten en hun mogelijkheden. Passend onderwijs moet ervoor zorgen dat elk kind het beste uit zichzelf haalt. Scholen bieden extra hulp aan leerlingen die dit nodig hebben, zoals kinderen met leer- of gedragsproblemen. Ze worden hierbij ondersteund door de samenwerkingsverbanden, leerplicht en jeugdzorg.

Doelen: Alle kinderen krijgen een plek die past bij hun onderwijsbehoefte De kwaliteiten en de onderwijsbehoefte van het kind zijn bepalend, niet de beperkingen Het samenwerkingsverband ondersteunt de school indien nodig Kinderen komen niet langdurig thuis te zitten, omdat er geen passende plek is om onderwijs te volgen

Focus SWV De Meierij en Bommelerwaard Eind 2020 is het besluit genomen om een regionale gezamenlijke Ontwikkelagenda Passend Onderwijs op te stellen voor onderwijs, gemeenten en samenwerkingsverbanden in de Meierij (PO en VO). De komende 5 jaar wordt gewerkt aan meer inclusief onderwijs van 0 tot 23 jaar. Hiermee raakt het naast PO, VO en MBO ook de aansluiting op de kinderopvang en de arbeidsmarkt (de overgang naar arbeid voor kwetsbare jongeren). Er wordt regionaal samengewerkt aan de volgende ambities: •

Inzetten op preventie en op lichte zorg en ondersteuning in kinderopvang en onderwijs (0 tot 23 jaar)

•

Kinderen tijdig de ondersteuning en zorg bieden die nodig is voor optimale ontwikkeling

•

Ontwikkelen van maatwerk onderwijs-zorgarrangementen voor kinderen met complexe problematiek

•

Minimaliseren van (zorgwekkend) verzuim en voortijdig schoolverlaten

•

Effectiever samenwerken tussen gemeenten, jeugdhulp, kinderopvang en onderwijs samen met ouders en leerlingen.

Het concept rapport ‘Een passend toekomstperspectief voor inclusievere voorzieningen in regio Noord’ 17 juni 2021 van Franca Rops geeft een helder lokaal beeld van de huidige stand van zaken op het gebied van Passend Onderwijs. Er is behoefte aan een leer- en ontwikkelomgeving voor leerlingen met specialistische en zwaardere ondersteuningsvragen in de Bommelerwaard.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 11

<

>

Een recent initiatief is de aanvraag bij het ministerie voor een ‘Experiment samenwerking regulier-speciaal basisonderwijs van basisschool De Fonkelsteen en SBO Toermalijn van Signum. Dit experiment heeft de volgende doelen: •

Er blijft een inclusieve voorziening in de Bommelerwaard waar kinderen met een speciale onderwijs ondersteuningsbehoefte onderwijs kunnen volgen.

•

Reguliere- en speciale expertise wordt gebundeld in een inclusieve, integrale voorziening voor kinderen van 0 tot 12

•

Samen met andere besturen en partners in de Bommelerwaard wordt een regionale expertise functie ontwikkeld

•

Aanvullende expertise en bekostiging vanuit SWV op weg naar inclusiever onderwijs blijft beschikbaar

•

Voor het delen van expertise kunnen de faciliteiten voor hybride onderwijs worden ingezet

•

Vanuit de inclusieve voorziening wordt specialistische kennis o.a. over het jonge kind bijgedragen aan het regionale expertisecentrum.

De aanvraag heeft de instemming van SWV De Meierij, gemeente Maasdriel en gemeente Zaltbommel.

Focus gemeente Er is binnen de lokale werkgroepen Doorgaande Ontwikkellijn gekeken naar de huidige aansluiting tussen zorg en onderwijs en hoe die functioneert in de gemeente Zaltbommel. Veel lokale aandachtspunten vinden we al terug in het hoofdstuk over sterke schakels in de Doorgaande Ontwikkellijn. Verder blijven luisteren naar de ervaringen uit het veld en de taken vanuit jeugdzorg, Leerplicht en Gezondheid accuraat inzetten en zo effectief mogelijk aansluiten bij lokale behoeften.

4.1

Voortijdig schoolverlaten Elke leerling slaagt in het vervolgonderwijs en op de arbeidsmarkt RMC Regio Rivierenland richt zich op een sluitende aanpak onderwijs-zorg en onderwijs-arbeidsmarkt. Zij verzorgen onder andere de monitor voortijdig schoolverlaten. VsV Zaltbommel - VO 0,9% 0,8% 0,7% 0,6% 0,5% 0,4% 0,3%

Zaltbommel VO

0,2%

Regio Rivierenland VO

0,1% 0,0% 2019/2020

2018/2019

2017/2018

2016/2017

2015/2016

LandelijkVO

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 12

<

>

VsV Zaltbommel - MBO 6% 5% 4% Zaltbommel VO

3%

Regio Rivierenland VO

2% 2019/2020

2018/2019

2017/2018

2016/2017

2015/2016

LandelijkVO

Voor de gemeente Zaltbommel is de reden van voortijdig schoolverlaten uitgezocht. Over een totaal van 36 leerlingen (MBO en VO) zien we het volgende beeld: •

31% van de situaties is de leerling niet gemotiveerd/negatief studieadvies

•

24% is er een verkeerde opleidingskeuze gemaakt

•

17% zijn psychische problemen de oorzaak

Daarna volgt een klein deel van de leerlingen die is gaan werken, ingeschreven wordt op een andere school, problemen thuis heeft of lichamelijke problemen heeft.

Focus RMC RMC begeleidt jongeren van 18 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie van school (dreigen te) gaan. Daarnaast monitoren en begeleiden ze jongeren die uitstromen uit PraktijkOnderwijs (PRO), Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en MBO1 (Entree). Dit doen ze samen met ketenpartners binnen de regio. Samen met scholen, gemeenten, Leerplicht en Buurtzorg Jong wordt ingezet op een sluitende aanpak Onderwijs-zorg en Onderwijs-arbeidsmarkt, maar ook thema’s als maatwerktrajecten en Ouderbetrokkenheid.

Focus Buurtzorg Jong Buurtzorg Jong zet in op het toekomstgericht werken via de Toekomstcoach. Deze coach wordt vanuit het Transformatiefonds bekostigd en heeft de volgende opdracht: •

Coachen van individuele jongeren m.b.t. hun toekomst

•

Ambassadeur van Toekomstgericht werken

•

De Toekomstcoach draagt bij aan de borging van Toekomstgericht werken in de regio.

•

Extra capaciteit Buurtzorg Jong om de relatie met het VO verder te versterken (aansluiten bij overleg, vroegtijdig inzetten van elkaars expertise, sparren met elkaar over wat nodig is en betrekken van de thuissituatie).

•

Ook wordt het schoolmaatschappelijk werk van Buurtzorg Jong op verschillende middelbare scholen uitgebreid en is er een structurele samenwerking tussen de Leerplichtambtenaar en Buurtzorg Jong

Focus gemeente •

LEA stimuleringsmiddelen van € 9.000,- per locatie voor de VSV coach op school. Een aanpak die voortijdig schoolverlaten voorkomt met aandacht en maatwerk voor de leerling (PRO en VO), betrokkenheid van ouders en nazorg.

•

De komende periode ontwikkelen we samen een aantal activiteiten om leerlingen te inspireren en motiveren en zetten we in op een passende opleidingskeuze.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 13

<

>

5.

Perspectief en kansen Elke leerling verlaat het onderwijs geletterd en gecijferd Elke leerling kent zichzelf en heeft geleerd zelfstandig keuzes te maken Elke leerling draagt bij aan een sociale samenhang in de samenleving Voor de ontwikkeling van kinderen is het van belang dat kinderen van jongs af aan elkaar leren te ontmoeten en open te staan voor elkaar. Kansen vergroten als je in een verbindende omgeving kunt opgroeien. Daarom is het van belang dat kinderen van verschillende achtergrond elkaar tegenkomen. Minister Slob roept het onderwijs op om vanuit haar eigen verantwoordelijkheid een bijdrage te leveren aan het tegengaan van segregatie. “De kern van een succesvolle aanpak tegen segregatie is de bereidheid van alle scholen, van openbaar tot bijzonder onderwijs, om verantwoordelijkheid te nemen voor een gezamenlijk gedragen agenda en om ieder kind de kans te geven zijn of haar gaven en talenten tot bloei te brengen”. Alle kinderen hebben kwaliteiten en talenten en zijn in staat op hun eigen manier te ontwikkelen, om nieuwsgierige vragen te stellen, hun fantasie te gebruiken, problemen te herkennen en creatieve oplossingen te verzinnen. Scholen, kinderopvang, bibliotheken, de gemeenteraad en andere partijen bieden activiteiten aan om de vaardigheden en talenten van leerlingen te ontdekken en ontwikkelen.

In Zaltbommel hebben we de mogelijkheid van de Bibliotheek op School, leescoaches, een aanbod tijdens school zowel op het gebeid van techniek, natuur- en milieueducatie als cultuureducatie. Ook hebben we een naschools aanbod ‘Sjors-sportief’ en ‘Sjors-creatief’ dat veel kinderen bereikt. De gemeente co-financiert sport- en cultuurcoaches die ook als brug fungeren tussen onderwijs en de sport- en cultuurorganisaties.

Doelen: •

We nemen samen verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van alle kinderen en vergroten kansen op een goede start in het onderwijs- en daarmee in het leven en de samenleving.

•

Wij zetten in op kansen voor ieder kind om zijn of haar gaven en talenten tot bloei te brengen.

•

Hiervoor zorgen we voor een rijke leeromgeving. Het kan bijvoorbeeld gaan om: -

Extra aanbod Nederlandse taal

-

Sociaal-emotionele ontwikkeling

-

Inspiratie (om perspectief te zien in de samenleving en jouw eigen talent te ontdekken en daarmee jouw pad in het leven te vinden)

•

Als het funderend onderwijs is afgerond zorgen we dat er perspectief is op een passend vervolg in onderwijs of op de arbeidsmarkt.

•

Zo vergroten we samen de kansen en bevorderen we kansengelijkheid.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 14

<

>

Focus Kinderopvang •

We dragen bij aan positieve opvoeding en bevorderen hiermee gelijke kansen.

•

We stimuleren talentontwikkeling.

•

Goed voorbeeld doet goed volgen. We inspireren door ons bewust te zijn van rolmodellen.

Focus Onderwijs •

Taal- en rekenonderwijs versterken en extra inzet om negatieve consequenties in de ontwikkeling door coronamaatregelen te neutraliseren.

•

Sociaal-emotionele ontwikkeling (bijvoorbeeld ‘Geluk in de klas’ en ‘Rots en Water’ in de gymles en muziek)

•

Het beroep van mijn vader/moeder in de klas. Ouders vertellen in de klas over hun beroep. Misschien behoort een excursie naar de werkomgeving ook tot de mogelijkheden?

•

Kinderburgemeester/kinderraad initiatief van de gemeenteraad van Zaltbommel in samenwerking met het onderwijs.

•

Cambium Junior Techlab. Het Cambium College biedt basisscholen de mogelijkheid om een deel van het vak wetenschap en technologie in het Techlab aan te bieden. Het Techlab is meer dan een uitje. Het is een verlengstuk van het techniekonderwijs op de basisscholen. Zo kunnen innovatie- / onderzoeksopdrachten die aansluiten bij de kerndoelen worden uitgevoerd in het Techlab. Voor dit initiatief wordt samengewerkt met basisschoolbesturen en lokale ondernemers.

•

Beroepen- en vervolgopleidingenmarkt. Op initiatief van Gomarus wordt in samenwerking met PRO De Brug en het Cambium College een verkenning uitgevoerd om te onderzoeken of een gezamenlijke beroepen- en vervolgopleidingen markt in onze regio tot versterking en synergie kan leiden. We hebben afgesproken dat we in mei 2022 een go-no go beslissing nemen.

Focus Gemeente •

Door peutertoeslag ‘financieel gelijkspeelveld’ creëren t.o.v. ouders met kinderopvangtoeslag voor peuteropvang en voorschoolse educatie. Alle ouders betalen twee dagdelen en ontvangen toeslag op basis van hun inkomen.

•

Wij zorgen voor een kwalitatief goed voorschoolse educatie aanbod van voldoende geografische spreiding. Jaarlijks worden de resultaten van VVE onderzocht en weergegeven in een VVE Monitor. Deze monitor is de basis voor doorontwikkeling van het aanbod.

•

We gaan aan de slag met het verkennen van de mogelijkheden voor extra aanbod Nederlandse taal voor kinderen met onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal.

•

We gaan aan de slag met het verkennen van een gezamenlijke Beroepen-/vervolgstudiemarkt voor en door alle PRO en VO leerlingen in Zaltbommel.

•

We stellen LEA stimuleringsmiddelen beschikbaar voor: -

Sociaal Emotionele Ontwikkeling. Voor zelfvertrouwen en een positiever zelfbeeld. Eenmalig € 3.000,- per school stimuleringsbijdrage.

-

Muziek. Eenmalig € 3.000,- per school stimuleringsbijdrage.

-

Het beroep van mijn vader/moeder. Ouders vertellen inspirerend over hun beroep in de klas van hun kind. Onkostenvergoeding op declaratiebasis voor eventuele ‘professie excursie’.

-

Kinderburgemeester/kinderraad. Per kalenderjaar € 5.000,- stimuleringsbijdrage voor ‘levensecht’ burgerschapsonderwijs.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 15

<

>

6.

Gezonde start Elke leerling is gezond en voelt zich goed

6.1

Gezondheid Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk een gezonde leefstijl te hebben met gezond eten, genoeg bewegen, goed slapen en genoeg ontspannen. Het consultatiebureau volgt de ontwikkeling in de periode van geboorte tot basisschool. De afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van GGD Gelderland-Zuid volgt de ontwikkeling en gezondheid van leerlingen tijdens de schoolperiode. Jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, doktersassistenten en logopedisten werken hierbij samen met school en ouders. JGZ beantwoordt vragen van leerkrachten, ouders en kinderen op gebied van ontwikkeling, gezondheid en opvoeding. Spraak- en taalonderzoek voor kinderen van 5 jaar De logopedist komt 2x per jaar op school. Alle 5 jarigen worden onderzocht op spraak-taalontwikkeling. De ouders worden geïnformeerd over de resultaten. Gezondheidsonderzoek voor kinderen van 5/6 jaar en 10/11 jaar Alle kinderen van 5/6 jaar en 10/11 jaar krijgen een oproep voor een gezondheidsonderzoek. De doktersassistente spreekt, weegt en controleert het functioneren van ogen en oren. Bij overgewicht wordt ook de bloeddruk gemeten. Als een kind extra aandacht nodig heeft volgt een uitnodiging voor het spreekuur van de jeugdarts of jeugdverpleegkundige. De GGD Gezondheidsmakelaar ondersteunt verloskundigen, kinderopvang en scholen bij het versterken van de gezondheid van kinderen en jongeren.

Doelen: Onderwijs/jeugdzorg/welzijn/gezondheid werken samen en zetten in op: •

Veerkrachtige kinderen en ouders

•

Schoolplezier

•

Betere leerprestaties

•

Minder schooluitval

•

Het voorkomen van (welvaarts-)ziekten

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 16

<

>

Focus •

Verkennen of het programma Kansrijke start kan worden geïmplementeerd. Dit programma richt zich op de eerste 1000 dagen van een mensenleven.

•

Stimuleren van het programma Gezonde kinderopvang. Dit is een gestructureerde aanpak die door alle kinderopvang partijen in Zaltbommel zou kunnen worden omarmd.

•

Stimuleren van het programma Gezonde school. Dit programma kan worden ingezet voor het versterken van gezondheid van 4 tot 12 –jarigen. In 2020 werkt 48% van de scholen in gemeente Zaltbommel structureel aan gezondheid.

•

Daarnaast is het van belang dat alle partners van verloskundige, kinderopvang en onderwijs in hun (beleids-)plannen positieve gezondheid als thema opnemen en de uitgangspunten onderschrijven.

•

6.2

Met alle partijen kan er meer worden samengewerkt in een collectief aanbod.

Het preventieakkoord Het Preventieakkoord heeft 3 speerpunten die zich richten op het gemakkelijker maken van een gezonde leefstijl van jongeren.

Een gezond gewicht voor alle jongeren Veel gezondheidsproblemen bij volwassenen en ouders zijn het resultaat van een ongezonde leefstijl en ongezonde omgevingsinvloeden in de jeugd. Kinderen en jongeren met overgewicht hebben een grotere kans om later diabetes of hart- en vaatziekten te ontwikkelen. Vanuit levensloopperspectief is het van belang in te zetten op gezondheid bevorderende interventies bij de jeugd. Doel is het voorkomen van ziekte op latere leeftijd. Hiervoor is een ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas.

Veerkracht en weerbaarheid Opgroeiende jeugd krijgt in deze tijd veel uitdagingen voor de kiezen. Er zijn veel meer prikkels in het leven van opgroeiende kinderen dan enkele jaren geleden. Jeugdigen geven aan meer stress te ervaren dan vroeger. Daarnaast blijven onderwerpen als omgaan met seksualiteit, groepsdruk, pesterijen, alcohol en drugs ook altijd actueel. Sociale media is ook een aandachtspunt. Om onze jeugd hierbij te ondersteunen zetten we in op het versterken van hun veerkracht en weerbaarheid. Hiermee bedoelen we dat kinderen hun grenzen kunnen aangeven, de grenzen van anderen aanvoelen en respecteren en ze in hun kracht te laten staan. We ontwikkelen een gezamenlijke aanpak voor veerkrachtige kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de gemeente Zaltbommel. Hierbij zullen we zoveel als mogelijk aansluiten bij wat er al is en bestaande initiatieven uitbreiden en/of versterken. •

Dit sluit aan bij het gezondheidsbeleid Positieve Gezondheid, waarin mentaal welbevinden is opgenomen

•

De integrale aanpak waarbij school breed wordt ingezet op de versterking van ‘welbevinden’ vanuit de Gezonde School aanpak

•

Jeugdprofessionals uit de eerste lijn worden opgeleid om weerbaarheidstrainingen (Rots en Water) te geven aan de groepen 6 tijdens de gymles. Eventueel is er een vervolg vanuit Buurtzorg Jong.

•

Versterken van de opvoedvaardigheden van ouders van kinderen tussen de 9 en 16 jaar. Inzichtelijk maken van het online aanbod zodat hier meer gebruik van wordt gemaakt.

•

Campagne week van de Positieve Gezondheid, meer richting geven aan mentale gezondheid.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 17

<

>

Tegengaan van alcoholgebruik jongeren Een ongezonde leefstijl kan ook direct effect hebben op de gezondheid, het welzijn en de ontwikkeling van jongeren. Zo treedt bij een deel van de jongeren die vaak en veel alcohol drinken al acute en blijvende gezondheidsschade op. Denk hierbij aan veranderingen in het hersenvolume en -structuur, hersenactiviteit en cognitief functioneren. Deze schade is soms (gedeeltelijk) omkeerbaar. •

Meer aandacht op vo scholen over de gezondheidsrisico’s van alcohol

•

Sportverenigingen maken afspraken over alcohol. Bijvoorbeeld niet schenken tijdens jeugdwedstrijden en geen alcoholreclame naast het veld.

6.3

Het sportakkoord Het sportakkoord richt zich o.a. op ‘van jongs af aan vaardig in bewegen’. •

Het terugdringen van bewegingsarmoede bij kinderen en jongeren op school, bij de club, in de kinderopvang en in de buurt. Motoriek van een kind, en beperkingen daarin, zijn van grote invloed op de (hersen)ontwikkeling. Welzijn Bommelerwaard is in samenwerking met de GGD aan de slag met de introductie van de Bloc-test. Zij willen scholen inspireren om meer bewegen op school te stimuleren. Denk aan meer bewegen tijdens de les, pauzeactiviteiten, beweegvriendelijke schoolpleinen. Voldoende bewegen heeft grote positieve gevolgen voor de hersenontwikkeling. Het is gezond, zorgt voor een betere concentratie, betere schoolprestaties, beter zelfbeeld en meer plezier! Bewegen draagt bij aan gelukkige veerkrachtige kinderen.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 18

<

>

7. 7.1

Evaluatie en toezicht Inspectie van Onderwijs De inspectie van onderwijs houdt toezicht op de wettelijke taken van de scholen en de gemeente op het gebied van onderwijs. Jaarlijks ontvangt de gemeente een vragenlijst VVE en LEA. De inspectie ziet toe op concrete afspraken en meetbare doelen tussen gemeente en onderwijspartners. Tijdens het reguliere toezicht bij besturen en scholen zal de inspectie de komende tijd extra aandacht besteden aan vroegschoolse educatie.

7.2

Monitor VVE Jaarlijks wordt een VVE monitor door een extern deskundige in opdracht van de gemeente uitgevoerd. Aansluitend organiseert de gemeente twee VVE netwerkbijeenkomsten. De eerste om de resultaten van de monitor te bespreken en de tweede om professionalisering passend bij de uitkomsten van de monitor te stimuleren.

7.3

LEA inspiratiebijeenkomst Jaarlijks wordt er een LEA inspiratiebijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst wordt de stand van zaken van de LEA besproken. Ook worden de effecten van de LEA stimuleringsmiddelen met elkaar gedeeld. Zo houden we jaarlijks de vinger aan de pols ten aanzien van de ambities, doelen en acties uit deze lokaal educatieve agenda.

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 19

<

>

8.

Financiën kinderopvang en onderwijs

Jaarlijkse investering gemeente Kinderopvang

€284.213

Toezicht en handhaving Kinderopvang

€70.000

Peutertoeslag

€125.000

Aanvulling peuteropvang

€85.000

Bijeenkomsten

€4.213

GOAB

€543.311

VVE

€400.000

VVE groepsbezetting

€82.500

VVE monitor resultaatafspraken

€22.000

Grote achterstand tot de Nederlandse taal (PO)

€34.000

Bijeenkomsten

€4.811

LEA Stimuleringsmiddelen

€100.000

Sociaal emotioneel

€21.000

Muziek

€15.000

Kinderraad

€5.000

Beroep van ouders

€3.000

VSV coaches

€36.000

Beroepenmarkt

€20.000

(reservering KO budget)

LEA bijeenkomst ‘Vinger aan de pols’

TOTAAL

€4.180

€931.704

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 20

<

>

9.

Bronnen De staat van het Onderwijs 2021 • Inspectie van Onderwijs Staat van de Ouder 2020 • Ouders en Onderwijs Samenwerking in Beeld 2019 • Oberon Kamerbrief 18 december 2020 • demissionair minister Arie Slob Convenant VVE vanaf 2020 • gemeente Zaltbommel Doorgaande ontwikkellijnen Zaltbommel • Sardes, februari 2021 Een passend toekomstperspectief voor inclusievere voorzieningen in regio Noord • Franca Rops, juni 2021 (concept)

Hartelijk dank aan alle samenwerkingspartners in en rondom het onderwijs in de gemeente Zaltbommel. Zij zijn de belangrijkste bron van informatie!

Gemeente Zaltbommel | Lokaal Educatieve Agenda vanaf 2022 | augustus 2021 | 21

<