Bijlage 1. Jaarstukken 2021 gemeente Zaltbommel

Jaarstukken 2021

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

INHOUDSOPGAVE 1. Voorwoord en leeswijzer / 3 2. 2021 in vogelvlucht / 4 2.1. Financieel resultaat / 4 2.2. Stand van zaken acties / 6 2.3. Stand van zaken incidentele budgetten en investeringen / 10 3. Jaarverslag / 14 3.1. Programma Bestuur en ondersteuning / 14 3.2. Programma Veiligheid / 18 3.3. Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat / 21 3.4. Programma Economie / 28 3.5. Programma Onderwijs / 32 3.6. Programma Sport, Cultuur en Recreatie / 35 3.7. Programma Sociaal Domein / 40 3.8. Programma Volksgezondheid en Milieu / 46 3.9. Programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing / 50 3.10. Algemene dekkingsmiddelen / 55 3.11. Overhead / 56 3.12. Vennootschapsbelasting / 59 3.13. Onvoorzien / 60 4. Paragrafen / 61 4.1. Lokale heffingen / 62 4.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing / 69 4.3. Onderhoud kapitaalgoederen / 76 4.4. Financiering / 81 4.5. Bedrijfsvoering / 84 4.6. Verbonden partijen / 89 4.7. Grondbeleid / 102 5. Jaarrekening / 109 5.1. Overzicht van baten en lasten / 109 5.2. Toelichting op de baten en lasten / 110 5.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling / 144 5.4. Balans / 150 5.5. Toelichting op de balans / 152 5.6. Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector / 167 5.7.

Gebeurtenissen na balansdatum / 168 Bijlage 1 - Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (Sisa) / 169 Bijlage 2 - Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld / 180 Bijlage 3 - Budgetoverhevelingen / 182

2

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

1. Voorwoord en leeswijzer Voorwoord De jaarstukken 2021 van de gemeente Zaltbommel zijn het sluitstuk van de planning- & controlcyclus over het jaar 2021 en daarmee een belangrijk instrument waarmee de raad zijn kaderstellende, maar vooral controlerende rol kan uitoefenen. Afgelopen jaar informeerden we u regelmatig over de voortgang en uitvoering van de in de programmabegroting opgenomen beleidsvoornemens. Via deze jaarstukken informeren wij u over de behaalde resultaten, zowel inhoudelijk als financieel. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening met bijlagen. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording vormt het hart van de jaarstukken waarin verantwoording wordt afgelegd over het gevoerde beleid aan de hand van de drie 'W'vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft dat gekost? In de tekstuele toelichting geven wij ook aan hoe de resultaten zich verhouden tot de in de begroting gestelde doelen en geplande activiteiten. Uiteraard nemen wij hierbij de besluitvorming in de loop van het jaar, vastgelegd bij de perspectiefnota 2021, de bestuursrapportage en de tussentijdse wijzigingen van de begroting in acht. In het jaarverslag zijn financiële resultaten op hoofdlijnen toegelicht.

Een meer gedetailleerde toelichting op de cijfers is opgenomen in de toelichting op de programmarekening, die is opgenomen in het onderdeel jaarrekening. Na de programmaverantwoording komen de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschpasbelasting en de post onvoorzien aan de orde. Ten slotte geven de paragrafen een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de jaarstukken. De jaarrekening bestaat uit de balans, de programmarekening, de toelichting, de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Naast de verplichte bijlagen is afzonderlijk een toelichting opgenomen met de stand van zaken van de incidentele budgetten en investeringen. Deze gedetailleerde toelichting maakt formeel geen onderdeel uit van de jaarstukken en vervangt het afzonderlijke boekwerk investering dat voorheen werd gemaakt. De bedragen in de tabellen zijn in € 1.000. Nadelige saldi zijn weergegeven met een N. Voordelige saldi zijn weergegeven met een V. In deze jaarstukken beschrijven wij de stand van zaken. Deze stand van zaken stellen wij vast aan de hand van de 'statusbalk'.

Met de kleuren geven wij aan hoe de 'vlag' erbij hangt: Tijd Wordt het resultaat conform planning gehaald? in uitvoering conform planning / gereed onzeker of de planning wordt gehaald knelpunt; wordt niet gehaald conform planning / nog niet gestart

Financiën Zijn de toegekende middelen toereikend? uitvoering blijft binnen het budget onzeker of uitvoering binnen het budget blijft knelpunt; overschrijding van het budget

3

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

2. 2021 in vogelvlucht 2.1. Financieel resultaat De jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van € 3.605.000. Bij de Bestuursrapportage 2021 werd een voordelig saldo verwacht van € 444.000. De jaarrekening sluit € 3.161.000 miljoen voordeliger. Saldi per programma Bestuur Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien

Saldo lasten 32 V 406 V 426 N 1.000 V 469 V 968 V 1.951 N 322 V 77 N 151 N 335 N 453 N 1V 195 N

Saldo baten Saldo reserves 206 V 21 N 73 V 216 N 1.268 V 1.063 N 1.038 N 96 V 356 N 17 N 14 N 828 N 185 V 1.675 V 225 V 121 N 1.816 V 748 N 1.638 V 363 N 766 V 260 N 453 V 4.770 V

1.414 N

Saldo totaal 217 V 263 V 222 N 58 V 96 V 126 V 91 N 427 V 992 V 1.124 V 170 V 1V 3.161 V

Toelichting op hoofdlijnen Hieronder is per programma een toelichting op hoofdlijnen gegeven. Bestuur Het voordeel op het programma Bestuur wordt vrij geheel veroorzaakt door de jaarlijkse dotatie aan de voorziening Wethouderspensioenen, deze wordt jaarlijks geactualiseerd. Er is dit jaar een bedrag van € 150.000 vrijgevallen en levert een voordeel op voor de exploitatie. Veiligheid De onderuitputting van diverse budgetten voor handhaving, maar ook het innen van niet-begrote dwangsommen hebben geleid tot een voordeel binnen het programma Veiligheid. Daarnaast is er vaststellingsovereenkomst gesloten met De Heeren van Suylichem, deze is financieel nog niet volledig afgewikkeld. Verkeer, vervoer en waterstaat Het nadeel op dit programma ontstaat voornamelijk door uitbreiding P+R station, hier staat weliswaar een niet-begrote bijdrage van de provincie tegenover. Hetzelfde geldt voor de aanpak van de Marten van Rossumsingel. Daarnaast is er een voordeel op planmatig wegonderhoud, dit wordt overgeheveld naar 2022 omdat dit volgend jaar uitgevoerd wordt. Economie Binnen het programma Economie worden de grondexploitaties (fysieke bedrijfsinfrastructuur) verantwoord. De afwijkingen op de baten en lasten, en dus ook op de reserves, komen doordat de uitvoering van de diverse grondexploitaties en verkoop van kavels anders lopen dan vooraf werd ingeschat.

Dit heeft maar een beperkte invloed op de totale eindwaarde van de lopende grondexploitaties. Een extra toelichting vindt u in de paragraaf grondbeleid. Onderwijs De afwijkingen binnen het programma Onderwijs ontstaat voornamelijk door de budgetten onderwijsachterstandenbeleid. Wij ontvangen middelen vanuit het rijk. De uitvoering hiervan is in 2021 binnen budget gebleven en daarnaast is het overschot van de rijksmiddelen naar de balans overgeboekt omdat wij hier in 2022 verdere uitvoering aan geven.

4

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Sport, cultuur en recreatie Dit programma kent een groot aantal verschillen, waarin de verwarming van de Sint Maartenskerk en het Fiet Paveljoen de grootste meevallers zijn. Deze budgetten worden overgeheveld naar 2022. Sociaal domein Het nadeel op het programma Sociaal Domein wordt voornamelijk veroorzaakt door maatwerkdienstverlening Jeugd. Het tekort wordt gedekt uit de reserve Sociaal Domein. Volksgezondheid en milieu Dit programma kent een groot aantal verschillen, het voordeel op de duurzaamheidsgelden en het baggeren zijn de grootste meevallers. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Er zijn in 2021 meer omgevingsvergunningen aangevraagd, waardoor de legesopbrengsten hoger waren dan gedacht. Daarnaast is het budget voor stimulering goedkopen woningbouw niet aangewend in 2021 en wordt doorgezet naar 2022. Tot slot zit er per saldo een voordeel op grondexploitaties (niet-bedrijven) en bovenwijkse voorzieningen. Algemene dekkingsmiddelen Het voordeel binnen algemene dekkingsmiddelen ontstaat voornamelijk door een hogere algemene uitkering. Dit komt omdat er in de september- en decembercirculaire extra middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering. Bij het opstellen van de begroting was dit nog niet bekend. Overhead Er is in 2021 een onderzoek uitgevoerd door een externe fiscalist met betrekking tot de BTW verwerking van 2016 t/m 2020.

Op basis van dit onderzoek, en een eigen analyse, worden er voor de jaren 2016 t/m 2020 suppleties ingediend. Deze suppleties leiden tot een teruggaaf van BTW voor de genoemde jaren. Vennootschapsbelasting In 2021 is het verwacht bedrag aan te betalen vennootschapsbelasting € 453.000. Dit wordt gedekt uit de reserve Winstneming Grex. Onvoorzien In 2021 is de post onvoorzien niet ingezet en valt vrij in het saldo van de jaarrekening. Uitgebreide toelichting op de baten en lasten In de jaarrekening is onder de toelichting op de baten en lasten (paragraaf 5.2) een uitgebreidere toelichting opgenomen. Vermogenspositie Hieronder een overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Er is per saldo meer toegevoegd aan reserves en minder onttrokken. Begroting 2021 Rekening 2021 na wijziging Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo reservemutaties

16.064 16.958

18.714 18.194

Saldo t.o.v. begroting na wijziging 2.651 N 1.237 V

894 V

520 N

1.414 N

Per saldo stijgt de stand van de reserve € 1,4 miljoen meer dan begroot. Dit komt vooral door: • Toevoeging van € 3 miljoen aan de reserve budgetoverheveling. De planning was dat deze budgetten in 2021 besteed zouden zijn. Dit zijn incidentele budgetten die overgeheveld zijn uit 2020 en beschikbaar zijn gesteld in de begroting en budgetten uit de perspectiefnota die nog niet volledig zijn uitgegeven; • Hier staat tegenover dat aan de reserve sociaal domein per saldo voor € 1,6 miljoen is onttrokken in plaats van toegevoegd ter dekking van het tekort op budgetten Sociaal Domein.

5

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

2.2. Stand van zaken acties In de begroting voor 2021 staan 111 acties. In het jaarverslag presenteren we de actuele stand van zaken. Van de acties lopen er 89 (80 %) conform planning. Voor 22 acties (20 %) is dit onzeker of zijn er knelpunten. In de onderstaande tabel geven wij een samenvatting. Een nadere toelichting is opgenomen in het jaarverslag. Bestuursrapportage 2021 Voortgang acties (per programma) Bestuur en Ondersteuning Gebiedsgericht werken Vervolg samenwerking Bommelerwaard Strategische toekomstvisie Bommelerwaard Landelijke ontwikkelingen Veranderende rollen van de raad Intergemeentelijke samenwerking Gemeentepagina (PPN 2021) Verkiezingen Toenemende complexiteit BRP (Basis Registratie Personen) Registratie rondom arbeidsmigranten en het bijhouden in het nachtregister Rijbewijzen Reisdocumenten Gelderland herdenkt Veiligheid Regionaal beleidsplan 2020-2023 Integrale Veiligheid Activiteiten jaarwisseling (PPN 2021) Handhaving huisvesting arbeidsmigranten Handhavingsbeleid Convenant Veilig Uitgaan in Zaltbommel 2021-2024 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Aanpassen verkeerssituatie Dorpsweg ter hoogte van Juliana van Stolbergschool (PPN 2021) Schoolomgeving Courtine te Zaltbommel (Masterplan Fietspaden proj.

9) (PPN 2021) Projecten stationsomgeving Regionaal mobiliteitsfonds en Regionale mobiliteitsagenda Verbetering fietsvoorzieningen Uitvoeringsconvenant PIP Verkeersveiligheid en gemeentelijke verkeersvisie Overlagen Maas-Waalweg Zuilichem naar Delwijnen (PPN 2021) Geluidsreducerend asfalt Maas-Waalweg (Aalst) (PPN 2021) Doortrekken Maas-Waalweg (PPN 2021) Voorbereidingskrediet Groot onderhoud Steenweg Zaltbommel (PPN 2021) Burgemeester Posweg - Poederoijen (PPN 2021)

6

Tijd

Status Financiën

Jaarrekening 2021 Tijd

Status Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Bestuursrapportage 2021 Voortgang acties (per programma) Steenweg/Parallelweg - Bruchem (PPN 2021) Voorbereidingskrediet Molenkampseweg Brakel en Uilkerweg te Zuilichem, vrijliggende fietspaden (Masterplan Fietspaden proj. 3 en 6) (PPN 2021) Voorbereidingskrediet reconstructie Krangstraat - Steenweg in combinatie met fietsstroken Krangstraat te Bruchem (Masterplan Fietspaden proj. 4) (PPN 2021) Fietsstroken Kloosterwiel te Zaltbommel (Masterplan Fietspaden proj. 12) (PPN 2021) Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) (PPN 2021) Openbare verlichting (PPN 2021) Parkeerproblematiek in de dorpskernen Implementatie geactualiseerd parkeerbeleid Stadshaven Baggeren binnengracht (PPN 2021) Waterkering Neswaarden Veren Economie Logistics Valley Rivierenland Regionaal Acquisitie Platform (RAP) Actieplan Vrijetijdseconomie (PPN 2021) Lokaal economische ontwikkelingen Vitale duurzame bedrijventerreinen Ontwikkeling bedrijventerrein Kleinschalige bedrijvigheid en revitalisering bedrijventerreinen Vrachtwagenparkeerplaats of truckparking Openbaar toilet (PPN 2021) Ondernemersteam Gebiedsmarketing & Streekmarketing Gouden 3-hoek Onderwijs Doorgaande leerlijn Nieuwbouw Kentalis Kompas College Nieuwbouw Praktijkschool De Brug Actualisatie IHP Doorontwikkelen VVE Doorontwikkelen Leerhuis Sport, Cultuur en recreatie Uitvoering sportakkoord Bijdrage aan organisatie NK Veldrijden (PPN 2021)

Ontwikkeling sportaccommodatie Gameren en omgeving (PPN 2021) Vestingdriehoekdagen (vestingfeest) (PPN 2021) Cultuurfestival Bommelerwaard (PPN 2021)

7

Tijd

Status Financiën

Jaarrekening 2021 Tijd

Status Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Bestuursrapportage 2021 Voortgang acties (per programma) Hugo de Groot jaar (PPN 2021) Overnamekosten NV De Poorterij (PPN 2021) Exploitatietekort De Poorterij (PPN 2021) Dorpsentree Zuilichem (PPN 2021) Petanquevereniging (PPN 2021) Subsidie Slot Loevestein (PPN 2021) Bijdrage in stichtingskosten nieuwe tentoonstelling Fiep Westendorp (PPN 2021) Onderhoud gebouwenbeheer (PPN 2021) Watertappunten (PPN 2021) Groenbeheer Meerjarig onderhoud klompenpaden Onderhoud Esplanadepark (PPN 2021) Sociaal Domein Uitvoeringsagenda mantelzorgbeleid Welzijnsbeleid Gebiedsgericht werken (PPN 2021) Dorpshuis Zuilichem verbeteren en uitbreiden keukens (PPN 2021) Beleid sociaal domein Innovatiefonds Sociaal Domein (PPN 2021) Minimabeleid Wet inburgering Zelfstandigheid stimuleren Beleid sociaal domein Zorginkoop Voorbereiding centralisatie gespecialiseerde jeugdzorg Voorbereiding doordecentralisatie beschermd wonen Volksgezondheid en Milieu Uitvoering gezondheidsbeleid Regeling luier- en incontinentiemateriaal Ontwikkelingen AVRI Groene schoolpleinen (PPN 2021) Duurzame energie Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Integrale aanpak maatschappelijk vastgoed Programma Biodiversiteit Uitvoeringsprogramma Ruimtelijke Adaptie Omgevingswet / Omgevingsvisie Huisvesting arbeidsmigranten

8

Tijd

Status Financiën

Jaarrekening 2021 Tijd

Status Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Bestuursrapportage 2021 Voortgang acties (per programma) Uitvoeringsprogramma Binnenstad Maken en uitvoeren prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersverenigingen Actueel houden van het woningbouwprogramma Areaalvergroting Steenbergenstraat 15 Gameren (PPN 2021) Vaste kosten Torentuinschuur (PPN 2021) Torentuinschuur (PPN 2021) Overhead Verbijzonderde interne controle en AO/IC-medewerker (PPN 2021) Noodzakelijke investeringen in de BVEB (PPN 2021) Onderzoek en implementatie kennisbank (PPN 2021) Doorontwikkeling "Blauwe Organisatie (PPN 2021)

9

Tijd

Status Financiën

Jaarrekening 2021 Tijd

Status Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

2.3. Stand van zaken incidentele budgetten en investeringen Naast de acties uit de programma's wordt binnen de P&C-cyclus verantwoording afgelegd over de voortgang van de incidentele budgetten en investeringen. Voor de afwijkingen in de planning en het budget is een toelichting opgenomen onder de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening.

Omschrijving 674068 Gaswinning Brakel 708001 Noodfonds corona-maatregelen 621082 Kruising Hogeweg-ThdeTorenwachterstr 657260 Kwaliteitsimpuls De Neswaarden 721000 E.P. van Ooijenstraat 721001 Herinr. Jacob Ekelmansstraat 721006 Snelle fietsroute Zaltbommel - Den Bosch 721010 Aanpassen Kruispunt Steenweg-Krangstraat 721017 Snelfietsroute Projectkosten (subs) 721023 Steenweg/Parellelweg Bruchem 721031 Openbare verlichting 723002 Walstroomvoorziening Haven 7660520 Riolering Tuinbouw 7660524 Waterberging en afkoppelen G. Schairtweg 672161 Vervanging AC persleidingen 757001 Dorpsentree Zuilichem 621074 Diverse verkeerskundige aanpassingen 622066 Parkeerproblemen in de kernen 734001 Restauratie peilschaalhuisje Veerweg 752002 Sportpark de Watertoren-Petanque 7640015 Oenselsestraat 48 Zaltbommel 7870002 Sportpark De Watertoren grond 703002 Schoolstraat 44 Gameren 721002 Kruising Beersteeg - Steenweg 721003 Hofstraat Nederhemert 721013 Verkeerswegvoorziening Beersteeg-West 7870013 Zwembad/sporthal - bouw 7870014 Zwembad/sporthal - inrichting 7620517 Rotonde N322-Startstraat Gameren FBV 7620518 Openbare Parkeerplaats Nederhemert-Zuid FBV 7620519 Parkeervoorz. Beersteeg /Omhoeken FBV 603060 Stortplaats Ketelsteeg 603062 Sanering stortplaats Poederoijen 782001 Voorbereiding Grex Beersteeg

10

Bestuursrapportage 2021 Status Tijd Financiën

Jaarrekening 2021 Status Tijd Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Omschrijving 604293 Ren buitenterrein gem.kantoor/-werf 642268 Verbeteren veiligheid Brede Scholen 655061 Stadsmuren 655069 Verwarming St Maartenskerk 752001 Uitbreiding berging sporthal Buys Ballot 704006 Noodstroomvz. gemeentekantoor ZBM 704007 Vervangen en uitbreiden koeling 704008 Kierdichting kozijnen en gevels 603162 Uitvoering duurzaamheid gemeentelijke gebouwen 657064 Opvang piek populierenareaal 657065 Maatregelen boomziekten 704005 Fuso Canter 3S13 280WB 621063 Extra aanpak zwerfafval 642269 Toekomstbestendige schoolgebouwen 742001 Pilot Aardgasvrij Zuilichem 742004 Grond Kentalis 681062 Implementatie omgevingswet 674063 Procesbegeleiding asbestsanering 672060 Baggeren (WRP) 783000 Toekomstbestendig wonen Gelderland SVN 7620004 Fonds Startersleningen (beheer SvN) 7620006 Fonds Duurzaamheidsleningen maatsch. org. (beheer SvN) 673060 Vergoeding incontinentiemateriaal 621066 PHTB fase 3 Zuilichem 621071 PHTB Fase 6 Brakel/Molenkampseweg 621081 PHTB fase 7 Rondweg Nieuwaal 7660000 Kwaliteitsimpuls openbare ruimte 7620515 Doortrekken Maas-Waalweg 7620526 Rotonde Gameren, kruising Prins Willem Alexanderstraat 601161 Gelderland gedenkt 721015 Masterplan fietspaden 721027 GVVP - 2021 603164 Integr.

Aanpak Maatschappelijk vastgoed 657105 Landschapsbeleid 657160 Programma Bio-diversiteit 657161 Programma Bio-diversiteit landschap 674064 Klimaatadoptatie/Stresstest INV 674070 Groene Schoolpleinen 657162 Programma Bio-diversiteit vrijw

11

Bestuursrapportage 2021 Status Tijd Financiën

Jaarrekening 2021 Status Tijd Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Omschrijving 621077 Voorbereidingskrediet herinrichting Schootsveld 7720004,7720007, 7720008 Restauratieplan bolwerken 655068 Opstellen Kerkvisie 603163 Het Groene Huis 674065 Duurzaamheidsinstrumentarium 674066 Duurzaamheidsprogramma 657060 Groenonderhoud Wildeman 657062 Gebruiksgroen versterken 657063 Hoofdgroenstructuur verbeteren 621075 Uitbreiding huidige fietsenstalling station 622068 Uitbreiding P+R station 721012 MIRT A2 OV knooppunt 721014 Onderz. Verbinding Binnen-buitenstad 7720006 Uitbreiding parkeerplaats zuidzijde Binnenstad 781001 Gebiedsontwikkeling Bossche poort 661660 Innovatiefonds Sociaal domein 721016 Stoeptoegankelijkheid 7720000 Vervanging straatmeubilair binnenstad 601025 Programmaplan Samenwerking 7820002 Blijverslening 752003 Ontw. Sportacc./openbare ruimte Gameren 704013 W-installatie gem.kantoor ZBM 761001 Dorpshuis Zuilichem verbeteren 721019 Geluidsreducerend asfalt Maas-Waalweg 721021 Groot onderhoud Steenweg 723003 Baggeren binnengracht 734002 Openbaar toilet 621083 MF-9 Schoolomgeving Courtine 721024 Voorb. MF 3-6 Molenkamp en Uilkerweg 721025 Voorb.

MF4 Krangstraat-Steenweg 721026 MF 12 Fietsstroken Kloosterwiel 621079 Fietsverbinding Gamerschedijk INV (Bert van Kilsdonk) 703008 Grond voormalige grondexploitatie Spoorveste (2020) 752000 Openbare sportvoorziening Nieuwaal FBV 657067 Watertappunten 742005 Instandhouding Van Dam Van Brakelschool 742006 Installaties Van Dam Van Brakelschool 742007 Instandhouding Willem van Oranjeschool

12

Bestuursrapportage 2021 Status Tijd Financiën

Jaarrekening 2021 Status Tijd Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Omschrijving 654060 Fiep-paviljoen Zaltbommel INV 621085 PHTB fase 8 J.Ekelmanstraat Nieuwaal 721022 Burgemeester Posweg 752005 Instandhouding BZC14 velden 752006 Instandhouding BZC14 verlichting 752007 Instandhouding BZC14 kleedkamers 674072 RegioDeal Verst biodiversiteit&landsch 703005 Torentuinschuur 721032 Herinr.kr.Gamerschestraat-Molenwal ZBM 621084 Marten van Rossemsingel FBV 721018 Overlagen Maas-Waalweg

13

Bestuursrapportage 2021 Status Tijd Financiën

Jaarrekening 2021 Status Tijd Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

3. Jaarverslag 3.1. Programma Bestuur en ondersteuning Onder dit programma vallen de producten Bestuur en Burgerzaken.

3.1.1. Bestuur Wat wilden we bereiken? • Gebiedsgericht werken • Regionale samenwerking

Wat hebben we daarvoor gedaan? Gebiedsgericht werken De beoogde werkwijze hebben we in 2021 voortgezet. Zowel de rollen van de gebiedsconcierges als van de gebiedsregisseurs zijn versterkt. Door middel van het gebiedsgericht werken hebben we aan verschillende inwonersinitiatieven uitvoering gegeven. Status tijd:

Status financiën:

Vervolg samenwerking Bommelerwaard In 2021 is de volgende fase van de samenwerking in de Bommelerwaard gestart. Er is besloten de gezamenlijke bedrijfsvoering met de gemeente Maasdriel niet verder uit te breiden maar wel te optimaliseren. Dit besluit is gebaseerd op een door bureau &VDL uitgevoerd onderzoek. &VDL concludeert in haar eindrapport ‘Verantwoord (be)sturen. Een toekomstbestendig perspectief op BVEB’ dat optimaliseren van de huidige BVEB de beste variant is. De andere varianten (aansluiten bij een bestaand samenwerkingsverband op bedrijfsvoering, onderbrengen bij een grote gemeente, bedrijfsvoering uitbesteden aan derden, andere deelnemers toevoegen aan de BVEB of ontvlechten van de BVEB en werken met centrumregelingen) blijken onhaalbaar, onuitvoerbaar of onaantrekkelijk. Beide gemeenten hebben voor de optimalisatie een structurele post van 200.000,- opgenomen in de begroting. Er is een directeur aangesteld die met financiële ruimte voor kwalitatieve versterking en in nauwe samenwerking met de twee gemeenten een doorontwikkeling is gestart. Status tijd:

Status financiën:

Strategische toekomstvisie Bommelerwaard Eerder integreerden wij de processen om te komen tot een strategische visie en een omgevingsvisie. Medio 2021 voerden wij een verkenning uit in hoeverre het proces aansluit bij de oproep uit de motie om in de omgevingsvisie ruimte te maken voor een strategische visie op Bommelerwaards niveau. Wij concludeerden dat het doorlopen proces om te komen tot een (ontwerp-)omgevingsvisie aansluit bij de inhoud van de motie. Zo zijn wij uitgebreid het gesprek aangegaan met inwoners, ondernemers en organisaties over de toekomst van de fysieke leefomgeving in de Bommelerwaard. In de ontwerp-omgevingsvisie hebben wij hiervoor een afzonderlijke paragraaf opgenomen. De motie is hiermee afgehandeld. Wij informeerden de raad hierover met een informatienota. Status tijd:

Status financiën:

Landelijke ontwikkelingen In 2021 is volop geëxperimenteerd met beeldvormende bijeenkomsten waarin een maatschappelijke dialoog ontstaat rondom een specifiek thema. Omgevingswet en de glastuinbouw zijn slechts enkele thema’s waar we actief mee aan de slag zijn gegaan. De positieve ervaringen die hiermee zijn opgedaan willen we borgen in een volgende bestuursperiode richting o.m. inwoners en participatie. Daarnaast is ingezet op een versterking van de positionering en informatievoorziening betreffende gemeenschappelijke regelingen. Er is al geruime tijd een vraag vanuit de raad om meer grip te krijgen op gemeenschappelijke regelingen.

14

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Het regionale raadsonderzoek naar de Avri is hiervan een illustratief voorbeeld. De lessen die hieruit zijn voortgevloeid zijn grotendeel toepasbaar in algemene zin op alle gemeenschappelijke regelingen. De belangrijks les is wellicht de toenemende bewustwording dat verbonden partijen “onze” verbonden partijen zijn! (Pro)Actieve communicatie vanuit het college richting de raad is hierbij onontbeerlijk voor het in stand houden van een constructieve samenwerkingsrelatie. Heldere sturing aan de voorkant en controle achteraf vanuit de gemeenteraad is daarbij noodzakelijk voor het effectief opereren binnen deze samenwerkingsverbanden. Ondersteuning vanuit de griffie in de stimulering van kennisontwikkeling en de vroegtijdige borging van regionale beeldvorming ten behoeve van deze regionale processen vraagt de nodige inzet en aandacht. Status tijd:

Status financiën:

Veranderende rollen van de raad De intensivering van regionale samenwerkingsverbanden en de veranderende rol van de raad hierin zal in toenemende mate de komende jaren nadrukkelijk aandacht vragen. Grip op deze verbonden partijen is een continue ontwikkelproces. De intensivering van regionale afstemming tussen raden gesteund door de regionale grifierskring is daarin een belangrijk element. Een update van de nota verbonden partijen heeft dan ook prioriteit. Naast de regionale processen vragen de lokale processen in het kader van de invoering van de omgevingswet en de energietransitie veel aandacht. Niet enkel voor de bestuursorganen maar eveneens de participatie van inwoners en bedrijven, organisaties binnen de gemeente Zaltbommel en de Bommelerwaard. Draagvlak creëren en behouden ten aanzien van deze thema’s in de samenleving is en blijft een belang thema. Status tijd:

Status financiën:

Intergemeentelijke samenwerking Goede ondersteuning van politieke processen is in een voortdurend veranderende samenleving van wezenlijk belang. De toenemende complexiteit van onderwerpen zorgt er voor dat het essentieel is dat duidelijk en vroegtijdig zicht is op welke onderwerpen wanneer en hoe behandeld gaan worden. Dat geeft de gemeenteraad voldoende tijd zich inhoudelijk voor te bereiden en zich mede te richten op input vanuit de samenleving en daarbuiten. Dit vraagt om een goede afstemming tussen college ambtelijke organisatie en raad. Het optimaliseren van een voor alle partijen bruikbare termijnagenda is daarbij een belangrijke tool. Status tijd:

Status financiën:

3.1.2. Burgerzaken Wat wilden we bereiken? Een goede informatievoorziening naar onze inwoners voor nieuws vanuit de gemeente. We streven er daarbij naar zoveel mogelijk inwoners te bereiken.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Gemeentepagina (PPN 2021) We plaatsen onze gemeentepagina in de huis-aan-huis krant de Bommelerwaardgids. Dit is de enige aanbieder in onze gemeente. Onze gemeentepagina staat ook digitaal op de website van de Bommelerwaardgids. De kosten voor deze krant zijn duurder dan de voorgaande kranten. We merken wel dat de bezorging van de krant veel beter is en dat de krant regionaal geworteld is in de Bommelerwaard. Status tijd:

Status financiën:

Verkiezingen De Tweede Kamerverkiezingen in 2021 zijn goed verlopen. Er zijn voldoende coronamaatregelen getroffen zodat de kiezers en stembureauleden in een veilige omgeving konden stemmen en werken.

15

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Status tijd:

Status financiën:

Toenemende complexiteit BRP (Basis Registratie Personen) In 2021 raakten diverse casussen ons werkveld, maar ook die op het gebied van sociaal domein en veiligheid. Er hebben maatwerkoplossingen plaatsgevonden waardoor een goede start is ontstaan voor de burger om verder te komen in hun proces. Samen met de bewoner en sociale teams hebben we gekeken naar hun situatie om hen op weg te helpen. Dit geeft de burger ook vertrouwen in de gemeente. Status tijd:

Status financiën:

Registratie rondom arbeidsmigranten en het bijhouden in het nachtregister In 2021 is er aandacht geweest voor de processen inschrijven en uitschrijven van arbeidsmigranten. Alsnog blijft het aandacht behoeven om de kwalititeit van de BRP op orde te houden. Het belang van het digitale nachtregister dient nog beter bij de verblijfsbieders ingebed te worden. Dit blijft een aandachtspunt. Status tijd:

Status financiën:

Rijbewijzen In 2021 zijn er bij de gemeente 3.200 rijbewijzen aangevraagd. Vanaf november 2021 kan er ook digitaal een rijbewijs rechtstreeks bij de RDW worden aangevraagd. Via deze digitale mogelijkheid DAR ( digitale aanvragen rijbewijs) zijn er in 2021 58 rijbewijzen verstrekt. Deze digitaal aangevraagde rijbewijzen moeten wel bij de gemeente worden afgehaald. Jaarlijks ontvangt de gemeente een overzicht van de RDW met de verwachte vernieuwingen van rijbewijzen in dat jaar. Status tijd:

Status financiën:

Reisdocumenten In 2021 zijn er in totaal 2.620 reisdocumenten aangevraagd en verstrekt. Deze berekening van de te verwachten aanvragen is gemaakt door het Ministerie van Binnenlandse zaken. De berekening is in lijn met de aangevraagde en verstrekte documenten in 2021. Status tijd:

Status financiën:

Gelderland herdenkt De activiteiten rondom 75 jaar Vrijheid die in 2020 en 2021 vanwege corona niet door zijn gegaan, zijn voor een groot deel verplaatst naar 2022. Betrokkenen zijn aangeschreven met de vraag aan te geven of de activiteit voor 6 mei 2022 doorgaat of niet. Bij niet doorgaan moet het ontvangen bedrag terugbetaald worden. Daarbij is één uitzondering voor het concert van koorschool Senta. Dat concert is waarschijnlijk zomer of najaar 2022. Mogelijk komen er nog extra kosten bij vanwege de eerder gemaakte kosten en zaken die opnieuw moeten worden gedaan, zoals oefenen, programmaboekjes drukken. Daarnaast zijn er recent extra kosten bij gekomen voor het plaatsen van de 2 plaquettes op het Joodse monument en het realiseren van herdenkingsborden (dat is € 10.000,-) Status tijd:

16

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? BESTUUR

Rekening 2020

Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken

Begroting Begroting 2021 Rekening 2021 2021 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.285 647

1.796 414

1.931 438

1.884 453

47 V 15 N

Totaal lasten Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken

2.932

2.209

2.369

2.337

32 V

64 296

340

340

150 396

150 V 56 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

361 2.572 N 421 -

340 1.870 N 7

340 2.029 N 7

546 1.791 N 21 7

206 V 238 V 21 N 0N

Saldo reservemutaties Resultaat programma

421 N 2.993 N

7V 1.863 N

7V 2.022 N

14 N 1.805 N

21 N 218 V

Toelichting op afwijkingen begroting 2021 versus rekening 2021 Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 5.2: Toelichting op baten en lasten.

Relevante beleidsstukken • Legesverordening 2021 • Besluit burgerlijke stand • Regeling briefadres 2021 Betrokken (verbonden) partijen • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

17

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

3.2. Programma Veiligheid Onder dit programma vallen de producten Crisisbeheersing & brandweer en Openbare Orde & Veiligheid.

3.2.1. Crisisbeheersing en brandweer Wat wilden we bereiken? We willen een veilige leefomgeving voor al onze inwoners en iedereen die in onze gemeente verblijft. De VRGZ wil bereiken dat zij de partner zijn op het gebied van fysieke veiligheid met oog voor sociale veiligheid. De VRGZ streeft naar uitstekende dienstverlening aan iedereen die in Gelderland-Zuid woont, werkt en verblijft en draagt in belangrijke mate bij aan een veilige leefomgeving.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Regionaal beleidsplan 2020-2023 De genoemde accenten, opgenomen in het regionaal beleidsplan voor 2021, zijn uitgevoerd. Het betrof samenwerking en afstemming, risicogericht werken, versterken van een weerbare samenleving, en risico's met een extra focus op cyberrisico's, gevolgen van extreem weer en de gevolgen van de energietransitie. Status tijd:

Status financiën:

3.2.2. Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken? Wij willen dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen. Dit betekent dat we een (verdere) afname van overlast en criminaliteit willen realiseren, én dat onze inwoners zich veilig voelen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Integrale Veiligheid Het uitvoeringsplan is in 2021 vastgesteld. Hierin staan de vier prioriteiten uit de kadernota centraal. We actualiseerden het artikel 13B Opiumwetbeleid, inclusief een nuloptiebeleid voor coffeeshops om drugsoverlast tegen te gaan. Verder organiseerden we een focusweek ‘samen op het Bachplein’ om de jeugdoverlast aan te pakken en de leefbaarheid te versterken. Daarnaast hebben we een aantal casussen rondom verwarde personen in samenwerking met relevante partners opgepakt. Tot slot versterkten we de aanpak van ondermijnende criminaliteit. We voerden diverse integrale controles op verschillende locaties uit om onze informatiepositie te versterken. Ook startten we MMA-campagnes met als thema’s drugslabs in het buitengebied en (illegaal) vuurwerk en brandstichtingen. Status tijd:

Status financiën:

Activiteiten jaarwisseling (PPN 2021) De werkgroep jaarwisseling startte voor de zomer met brainstormen voor een plan van aanpak. Samen met diverse partners hebben we ingezet op preventie en hebben we duidelijke operationele afspraken gemaakt. De vuurwerkmeldlijn is ingezet en de boa's hebben extra diensten gedraaid in de maand december en er is een speciaal op de jaarwisseling gerichte MMA-campagne ingezet. In de communicatie-campagne is extra ingezet op bewustwording en het vergroten van de meldingsbereidheid. In een thema-interview (Corona en jaarwisseling) heeft de burgemeester de inwoners gewezen op hun eigen verantwoordelijkheid en hen opgeroepen zich te houden aan de regels en elkaar aan te spreken. Door de beperkende maatregelen in verband met de Coronapandemie konden er in 2021 wederom geen activiteiten rondom de jaarwisseling worden georganiseerd. Er is dan ook geen subsidie toegekend voor activiteiten. Status tijd:

18

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Handhaving huisvesting arbeidsmigranten In 2021 heeft de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) controles uitgevoerd bij huisvestingslocaties. Het aantal controles was minder dan vooraf gepland in verband met de beperkende maatregelen door corona. Naar aanleiding van deze controles zijn er handhavingstrajecten opgestart. In de praktijk is gebleken dat de boa's geen bevoegdheid hebben om strafrechtelijk op te treden inzake handhaving digitaal nachtregister. In 2021 is de beleidsregel handhaving digitaal nachtregister vastgesteld door de burgemeester. Deze beleidsregel maakt het mogelijk voor de boa's om bestuursrechtelijk op te treden. Status tijd:

Status financiën:

Handhavingsbeleid In 2021 is een notitie integrale handhaving vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. De gemeentelijke toezicht- en handhavingstaken zijn in beeld gebracht. Doel van de notitie is een betere sturing te krijgen op handhavingstaken en prioriteiten. Status tijd:

Status financiën:

Convenant Veilig Uitgaan in Zaltbommel 2021-2024 In 2021 heeft een overleg plaatsgevonden met Koninklijke Horeca Nederland en een afvaardiging horeca ondernemers uit Zaltbommel. Inhoud van dit gesprek was te komen tot een structureel overleg vanuit de horeca ondernemers met de gemeente om elkaar (beter) op de hoogte te houden van ontwikkelingen en de communicatie tussen partijen te bevorderen. In 2022 worden deze structurele horeca overleggen ingepland en er wordt vorm gegeven aan de inhoud van deze overleggen. De vraag over het nut en de noodzaak van een horeca convenant wordt daar besproken. Status tijd:

19

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? VEILIGHEID

Rekening 2020

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Begroting Begroting 2021 Rekening 2021 2021 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.387 1.336

2.267 1.395

2.205 1.960

2.243 1.516

38 N 444 V

Totaal lasten Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

3.723

3.662

4.165

3.759

407 V

82 92

6 13

32 13

32 87

0V 73 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

174 3.549 N 93 -

19 3.643 N -

45 4.120 N 565

118 3.641 N 216 565

73 V 479 V 216 N -

Saldo reservemutaties Resultaat programma

93 N 3.642 N

3.643 N

565 V 3.555 N

349 V 3.292 N

216 N 263 V

Toelichting op afwijkingen begroting 2021 versus rekening 2021 Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 5.2: Toelichting op baten en lasten.

Relevante beleidsstukken • Integraal veiligheidsplan 2019-2022 • Beleidsregel Bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet • APV • Regionaal Crisisplan • Evenementenbeleid (2016-2019) • Bibob-beleid (2004) • Standplaatsenbeleid (2000) • Handhavingsuitvoeringsprogramma (2010) • Beleid huisvesting arbeidsmigranten gemeente Zaltbommel 2019 Betrokken (verbonden) partijen • Veiligheidsregio • Omgevingsdienst Rivierenland • AVRI • Politie • Openbaar Ministerie Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren

Realisatie 2020 122

Begroting 2021 12

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

1,37

0,8

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

geen data

3,5

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

1,99

1,9

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 1.000 inwoners

5,20

5,0

20

Realisatie Bron 2021 122 (2020) Waar staat je gemeente 1,4 Waar staat je gemeente (2020) 3,5 Waar staat je gemeente (2020) 1,2 Waar staat je gemeente (2020) 6,4 Waar staat je gemeente (2020)

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

3.3. Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat Tot dit programma horen taken op het gebied van Verkeer en Vervoer, Parkeren, Parkeerbelasting, Havens en Openbaar Vervoer.

3.3.1. Verkeer en vervoer Wat wilden we bereiken? Het programma Verkeer, vervoer en waterstaat richt zich op een aantal doelen. Zo willen we de doorstroming van ons lokale en omliggende hoofdwegennet verbeteren waarmee de bereikbaarheid van Zaltbommel verbetert. Hiervoor trekken we gezamenlijk op met Regio Rivierenland en met andere regionale partners. Lokale beleidsprioriteiten liggen vast in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) en in het Masterplan Fietspaden. De maatregelen in het Masterplan Fietspaden hebben tot doel de verkeersveiligheid en voorzieningen voor fietsers te verbeteren. Met het GVVP leggen we kaders vast met als doel verlaging van gevaarzetting door verbetering van wegcategorisering en routering.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Aanpassen verkeerssituatie Dorpsweg ter hoogte van Juliana van Stolbergschool (PPN 2021) Vanuit de school en de bewoners van de aangrenzende woningen ter hoogte van de beoogde afsluiting is bij nader inzien aangegeven liever af te zien van een fysieke afsluiting met een slagboom zoals gepland voor 2021. Wel blijft de wens bestaan de tijdelijke afsluiting tijdens breng- en haaltijden door middel van bebording weer te geven. De school heeft daarnaast aangegeven graag aanpassingen te zien aan de ingang van de school en de trottoirs om zodoende de verkeersveiligheid te verbeteren. In overleg met de portefeuillehouders, verkeer en openbare ruimte, is afgesproken het toegekende budget voor de fysieke afsluiting hiervoor in te zetten. Een eerste, daarop aangepast, plan voor aanpassing is recentelijk (dec. 2021) ingediend en wordt op haalbaarheid getoetst. Status tijd:

Status financiën:

Schoolomgeving Courtine te Zaltbommel (Masterplan Fietspaden proj. 9) (PPN 2021) In 2021 is aan de achterzijde van het Cambium College vestiging Buys Ballot een fietspad gerealiseerd, tevens is de fietsingang verplaatst naar de achterzijde van het gebouw. Door het ontvlechten van de verkeersstromen (auto – fiets) is er een verbetering van de fietsveiligheid. In de oorspronkelijke begroting was de verlichting niet opgenomen, omdat verlichting voor de veiligheid nodig is is dit wel meegenomen in het project. Status tijd:

Status financiën:

Projecten stationsomgeving Uitbreiding huidige fietsenstalling station In 2021 hebben we de uitbreiding van de fietsenstalling gerealiseerd. Extra P+R capaciteit station In 2021 is de extra parkeercapacteit gerealiseerd en is het parkeerterrein geopend. Het project is bijna afgerond. In 2022 worden de aanbindtegels (om scooters en brommers aan vast te zetten) aangelegd. Aanjaagbudget spoorviaduct Koningin Wilheminaweg In 2021 is onderzocht welke kleine maatregelen genomen kunnen worden vooruitlopend op een eventueel grote aanpassing van deze kruising en viaduct. Deze kleine, zogenaamde geen spijt maatregelen worden meegenomen bij de aanleg van de snelle fietsroute. Andere maatregelen worden uitgewerkt om uit te voeren wanneer hier geld en ruimte voor is, waarbij gekeken wordt naar aansluiten bij de verbreding van de A2. Status tijd:

21

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Regionaal mobiliteitsfonds en Regionale mobiliteitsagenda De Regionale Mobiliteitsagenda kent 8 opgaven: • Verbeteren van (inter)nationale verbindingen • Robuust hoofdwegennet en leefbare kernen • Kwalitatieve spoorverbinding voor bereikbaarheid van banen • Toekomstbestendig en veilig fietsnetwerk • Sterk en verbindend openbaar vervoer • Overstap naar schone mobiliteit • Inspelen op nieuwe trends: slimme mobiliteit • Slimme innovatieve logistiek. In 2021 zijn regionaal met name acties uitgevoerd op het gebied van onderzoek en lobbytrajecten. Denk aan onze regionale betrokkenheid bij de MIRT A2 en bij de provinciale ontwikkelingen met betrekking tot de ontwikkeling van de hubtaxi (inmiddels hernoemd naar HaltetaxiRRReis). De samenwerking is uitstekend verlopen door gedeelde kosten en effectief richten van de belangen van de regio in de ovelreggen met Rijk en Provincie. Status tijd:

Status financiën:

Verbetering fietsvoorzieningen Het Masterplan Fietspaden 3.0 is op 11 november 2021 vastgesteld als actualisatie van en aanvulling op het Masterplan Fietspaden 2.0. In oktober 2019 is Masterplan Fietspaden 1.0 vastgesteld. Dit plan was gericht op de fietsroutes binnen de gemeente. Masterplan Fietspaden 2.0 werd in november 2020 vastgesteld. Daarin ging het over gemeentegrens-overschrijdende (school)fietsroutes, recreatieve routes, weginrichting, markering en een actualisatie. Masterplan Fietspaden 3.0 gaat hoofdzakelijk over de doelgroep werken; de forenzen in de gemeente Zaltbommel. Met Masterplan Fietspaden 3.0 zijn alle fietsdoelgroepen benoemd. We zijn gestart met de voorbereiding van de projecten waarvoor u krediet hebt toegekend. Daarbij opgemerkt dat er nog meerdere projecten in het Masterplan Fietspaden 3.0 zijn benoemd waarvoor nog geen krediet beschikbaar is gesteld. Snelle fietsroute Deeltrace 1b (Hogeweg) is opgeleverd in november 2020. In 2021 hebben de voorbereidingen voor de andere deeltraces plaatsgevonden. Uitvoering staat voor 2022 en 2023 gepland. Status tijd:

Status financiën:

Uitvoeringsconvenant PIP Rondweg Nieuwaal is reeds gerealiseerd. Jacob Ekelmanstraat is in voorbereiding en wordt in 2022 uitgevoerd. Vrijliggend fietspad Molenkampsweg Brakel is in voorbereiding waarbij uitvoering in 2023 plaats zal vinden. Vrijliggend fietspad Uilkerweg kan pas ontwikkeld worden wanneer Dutch Berries verder uit gaat breiden langs de Uikerweg wat voorlopig nog een aantal jaren op zich laat wachten. Er is gekozen om nu de Uilkerweg op te waarderen met rode fietsstroken op dit traject. Voorbereiding hiervan loopt. Status tijd:

Status financiën:

Verkeersveiligheid en gemeentelijke verkeersvisie Genoemde projecten staan apart opgenomen in de Jaarstukken en in Incidentele Budgetten en Investeringen en worden daar verantwoord. Status tijd:

22

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Overlagen Maas-Waalweg Zuilichem naar Delwijnen (PPN 2021) We hebben de deklaag op de Maas-Waalweg vervangen en waar nodig de onderliggende asfaltlaag verbeterd. We pasten de belijning aan de actuele richtlijnen. We hebben binnen dit project ook geluidreducerend asfalt aangelegd ter hoogte van de bebouwde kom van Aalst. De onderhoudstermijn loopt t/m 2022. In dat jaar wordt het werk definitief afgerond. Status tijd:

Status financiën:

Geluidsreducerend asfalt Maas-Waalweg (Aalst) (PPN 2021) Gelijktijdig met het groot onderhoud aan de rest van de Maas-Waalweg hebben we ter hoogte van de bebouwde kom van Aalst geluidreducerend asfalt aangelegd. Het wegvak bij de uitbreidingswijken DeHam 3 en 4 is betaald door de projectontwikkelaar, woonstichting De Kernen. De onderhoudstermijn loopt t/m 2022. In dat jaar wordt het werk definitief afgerond. Status tijd:

Status financiën:

Doortrekken Maas-Waalweg (PPN 2021) in 2021 is alle grond verworven om het project uit te kunnen voeren. De voorbereiding is zo goed als voltooid en de aanbesteding van het project zal in het tweede kwartaal van 2022 opgestart worden. Dan kunnen we nog voor de zomer starten met de werkzaamheden. Status tijd:

Status financiën:

Voorbereidingskrediet Groot onderhoud Steenweg Zaltbommel (PPN 2021) We zijn in 2021 begonnen met de voorbereiding van de reconstructie van de Steenweg. In de eerste fase draait het vooral om het bepalen van de noodzakelijke elementen van de reconstructie (wat moeten we doen) en de wensen van de omwonenden (wat willen we doen). In 2021 hebben we 3 digitale bijeenkomsten gehouden met bewoners. We hebben een algemene klankbordgroep voor de Steenweg en een klankbordgroep met bewoners van de Beersteeg specifiek voor de kruising Beersteeg-Steenweg. De verdere uitwerking en burgerparticipatie volgt in 2022. Status tijd:

Status financiën:

Burgemeester Posweg - Poederoijen (PPN 2021) We hebben in 2021 het asfalt van de Burgemeester Posweg tussen de N322 en Maarten van Rossemweg in Poederoijen vervangen en waar nodig de onderlaag versterkt. Op een aantal plaatsen hebben we een betonverharding in de berm aangelegd. Status tijd:

Status financiën:

Steenweg/Parallelweg - Bruchem (PPN 2021) In 2021 is de opdracht verleend aan ingenieursbureau Waterpas (Barendrecht) om de werkvoorbereiding van dit project op te pakken. Het SchetsOntwerp is uitgewerkt naar VoorlopigOntwerp waarmee we de knel- en besprekkpunten goed in beeld hebben. Status tijd:

Status financiën:

Voorbereidingskrediet Molenkampseweg Brakel en Uilkerweg te Zuilichem, vrijliggende fietspaden (Masterplan Fietspaden proj. 3 en 6) (PPN 2021) De Molenkampsweg en de Uilkerweg zijn onderdeel van het PHTB-programma. In Brakel willen we voor de Molenkampsweg een vrijliggend fietspad realiseren tussen de Burgemeester Posweg en de Kooiweg. Mits we de gronden kunnen werven die nodig zijn voor het fietspad.

23

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Voor de Uilkerweg in Zuilichem is onderzocht om het vrijliggende fietspad te verlengen tussen Uilkerweg 2A en de Harenstraat. Het verlengen van het fietspad is technisch nu niet mogelijk, daarnaast heeft het waterhuishoudkundig enorme financiële consequenties. Daarom gaan we de bestaande fietsstroken opknappen en wachten we met het aanleggen van het vrijliggende fietspad tot er meer ontwikkelingen zijn bij de firma Dutch Berries. Status tijd:

Status financiën:

Voorbereidingskrediet reconstructie Krangstraat - Steenweg in combinatie met fietsstroken Krangstraat te Bruchem (Masterplan Fietspaden proj. 4) (PPN 2021) De Krangstraat is onderdeel van een schoolfietsroute. Daardoor is het wenselijk dat de Krangstraat een vrijliggend fietspad krijgt. Een extern bedrijf onderzoekt de mogelijkheden om de verkeersveiligheid te verbeteren voor kruising Krangstraat-Steenweg, daarnaast het realiseren van een goede koppeling tussen de fietsroutes. In februari 2022 zijn wij in het bezit van de uitslag van dit onderzoek. De voorkeursvariant(en) wordt/worden op basis van verkeersveiligheid vastgesteld, de uiteindelijke keuze is afhankelijk is van meerdere (haalbaarheids-) factoren en ruimtelijke inpassing en is een lastige opgave. De voorkeursvariant zal in het college worden besproken. Status tijd:

Status financiën:

Fietsstroken Kloosterwiel te Zaltbommel (Masterplan Fietspaden proj. 12) (PPN 2021) De Kloosterwiel en de Nieuwe Tijningen zijn als één project aanbesteed. Om deze rede is de uitvoering van het project opgeschoven. De firma VGB Asfalt B.V. uit Uden gaat de werkzaamheden uitvoeren in het eerste/ tweede kwartaal van 2022. Status tijd:

Status financiën:

Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) (PPN 2021) Inrichting schoolzone Cambium In 2021 is aan de achterzijde van het Cambium College vestiging Buys Ballot een fietspad gerealiseerd, tevens is de fietsingang verplaatst naar de achterzijde van het gebouw. Door het ontvlechten van de verkeersstromen (auto – fiets) is er een verbetering van de fietsveiligheid Verkenning herinrichting kruising KW-weg- Van Heemstraweg-west Dit is onderdeel van de snelfietsroute moeten de fietsers ter plaatse van dit kruispunt in de voorrang blijven. Het kruispunt wordt als onoverzichtelijk ervaren, fietsers zijn hier afkomstig uit vier richtingen. Er worden quick wins toegepast. In 2022 komt een onderzoek naar een structurele oplossing voor de verbetering van het fietsverkeer in de vorm van een rotonde of het verplaatsen van de kruising. Aanpassing dijk Gameren alsmede de afwaarderingen naar 60 km per uur Van de Gamerschedijk, Leutsestraat, Spellewaardsestraat alsmede de Nieuwstraat in Nederhemert en de parallelweg Maas-Waalweg te Aalst zijn als 1 project aanbesteed in december 2021. Uitvoering staat gepland voor het voorjaar van 2022. Status tijd:

Status financiën:

Openbare verlichting (PPN 2021) Verouderde armaturen (>20 jaar) zijn deels vervangen door energiezuinige LED-armaturen voordat de armaturen uitvallen. Dit zoals afgesproken in het Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2020-2024. Status tijd:

24

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

3.3.2. Parkeren Wat wilden we bereiken? Een evenwichtige parkeersituatie die recht doet aan de behoeften op verschillende momenten en locaties voor de verschillende doelgroepen. Het verbeteren van de regulering beperkt "schuring" tussen de verschillende parkeermotieven wonen, werken, kort consumeren en recreëren.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Parkeerproblematiek in de dorpskernen Wat betreft het parkeren van werkbusjes hebben we onderzoek gedaan naar de beantwoording van de vraag wat de (on)mogelijkheden zijn voor regulering. Met de informatienota van 2 februari 2021 is hierop een antwoord gekomen. Conclusie is dat hierop geen vervolg wordt gegeven. Wat betreft de aanpak van de vijf klachtenlocaties in Aalst (gerealiseerd), Bruchem, Zaltbommel (2) en Brakel, heeft dit in 2021 vertraging opgelopen. Het gerealiseerde project in Aalst is duurder geworden dan verwacht en een gedegen voorbereiding van de andere trajecten kost aandacht en daarmee tijd. Het verdient de voorkeur om fysieke bijeenkomsten met buurtbewoners te houden en dit bleek lastig te plannen vanwege de corona-maatregelen Status tijd:

Status financiën:

Implementatie geactualiseerd parkeerbeleid Het nieuwe parkeerbeleid zoals vastgesteld in november 2020 is volgens planning vastgelegd in nieuwe verordeningen in maart 2021, in diverse uitvoeringsbesluiten en vervolgens ingevoerd op 5 juli 2021. Qua financien hebben we het budget overschreden. Voor de implementatie maakten we niet alleen kosten voor de feitelijke uitvoering zoals bebording, blauwe bestrating en het verplaatsen van parkeerautomaten. Ook maakten we kosten voor de extra inzet op communicatie en voor onderzoek en monitoring. Verder hebben we van het moment gebruik gemaakt om alle parkeerautomaten een opknapbeurt te geven ten laste van het budget parkeerbeleid. Status tijd:

Status financiën:

3.3.3. Waterstaatswerken Wat wilden we bereiken? De haven is een belangrijk historisch onderdeel van Zaltbommel en was altijd een economische aanjager. We willen meer riviercruiseschepen ontvangen om toeristen naar de binnenstad te trekken. Dat geldt ook voor de jachthaven die daarmee ook een levendige uitstraling biedt.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Stadshaven In 2021 hebben we samen met het waterschap, Liander en de leverancier(s) gekeken naar de technische uitwerking van de walstroomvoorziening. Het is lastig om een geschikte locatie te vinden voor het benodigde transformatorstation. De oplossingen die er zijn lijken lastig realiseerbaar binnen het budget. In 2022 besluiten we of en hoe we verder gaan. Status tijd:

Status financiën:

Baggeren binnengracht (PPN 2021) We hebben de binnengracht vanaf de Boschstraat tot aan de Zandstraat gebaggerd. We baggeren het gedeelte van de Oenselsestraat tot aan de Boschstraat in 2022.

25

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Status tijd:

Status financiën:

Waterkering Neswaarden Tijdens het extreme hoogwater op de Maas in juli 2021 bleek de waterkering op de Zaaiwaard bij recreatiegebied De Neswaarden te lekken. Lekkage is niet vreemd bij een waterkering, maar in dit geval nam de lekkage snel toe en we konden de veiligheid van de achterliggende bedrijven niet garanderen. We hebben maatregelen moeten treffen om het lekken tegen te gaan en achteraf hebben we schade moeten herstellen aan de asfaltconstructie die door de waterdruk ca 30cm omhoog gedrukt was. Daarna hebben we besloten om de waterkering structureel te versterken om een toekomstige hoogwatergolf goed op te kunnen vangen. We hebben de verlaging voor de doorgang van het fietspad in de Machinedijk verwijderd, het fietspad gaat nu over de dijk en we hoeven in de toekomst geen coupure meer op te bouwen, wat altijd een zwakke plek zal zijn in een waterkering. Vanwege de dringende noodzaak heeft het college de raad geïnformeerd via een informatienota en is het gebruikelijke traject van budgetaanvraag door de raad overgeslagen. Status tijd:

Status financiën:

3.3.4. Openbaar vervoer Wat wilden we bereiken? Het huidige niveau van het openbaar vervoer willen wij minimaal in stand houden ter ondersteuning van de leefbaarheid van onze kernen. Voor de veren in onze gemeente streven we naar een duurzame continuering , waarbij we ook onderzoeken of we het recreatief potentieel kunnen benutten en vergroten.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Veren Bergsche Maasveren De vier gemeenten (verbonden partijen) hebben in 2019 besloten gezamenlijk onderzoek te doen naar de wijze waarop de resultaten op het vermogen van de Bergsche Maasveren kunnen worden verbeterd (treasury management). De resultaten van dit onderzoek waren nog niet bekend maar in 2022 verwacht en geimplementeerd. Dit geldt tevens voor een onderzoek naar een eventuele verduurzaming van de veren van de Bergsche Maasveren (elektrisch varen). Verduurzamen Veerpont Brakel II De verduurzaming van de Brakel II is kostbaar. Een alternatieve aandrijving van de veerpont is nog in onderzoek maar lijkt, met de huidige stand van de techniek, nog niet haalbaar (waterstof). Status tijd:

26

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

Rekening 2020

Begroting Begroting 2021 Rekening 2021 2021 primitief na wijziging

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer

4.768 387 43 158 889

4.206 273 112 60 893

4.504 380 47 60 1.027

4.523 795 130 79 918

19 N 415 N 83 N 18 N 109 V

Totaal lasten Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer

6.244

5.544

6.018

6.445

425 N

1.650 5 49 181 645

425 17 82 616

616 17 82 693

1.323 506 9 109 728

707 V 506 V 8N 28 V 35 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

2.529 3.715 N 3.168 1.544

1.140 4.404 N 1.355 925

1.408 4.611 N 1.247 696

2.675 3.769 N 2.313 699

1.268 V 842 V 1.066 N 3V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

1.625 N 5.340 N

430 N 4.834 N

551 N 5.162 N

1.614 N 5.384 N

1.063 N 221 N

Toelichting op afwijkingen begroting 2021 versus rekening 2021 Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 5.2: Toelichting op baten en lasten.

Relevante beleidsstukken • Kwaliteitsambitie openbare ruimte (2012) • Wegenbeheerplan (2019-2023) • Beheerplan openbare verlichting (2020-2025) • Beheerplan speelplaatsen (2015-2020) Betrokken (verbonden) partijen • Bergsche Maasveren • Regiotaxi • Arriva • Provincie Gelderland • Provincie Noord-Brabant

27

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

3.4. Programma Economie Onder dit programma vallen de producten Economische Ontwikkeling, Fysieke bedrijfsinfrastructuur, Bedrijvenloket & bedrijfsregelingen en Economische promotie.

3.4.1. Economische ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? We willen beter in staat zijn de Bommelerwaardse bedrijvigheid van dienst te zijn om de lokale economie te bevorderen en te versterken.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Logistics Valley Rivierenland Dit is nu een stichting waar we lid van zijn. Er zitten geen financiele risico's meer aan. Dit traject is afgerond. Status tijd:

Status financiën:

Regionaal Acquisitie Platform (RAP) Het RPW, Afsprakenkader en RAP 2.0 zijn begin 2021 vastgesteld door GS. Het RAP werkt inmiddels volgens de vernieuwe werkwijze. Dit betekent dat een onafhankelijk voorzitter aangesteld is vanuit de regio Rivierenland. Status tijd:

Status financiën:

Actieplan Vrijetijdseconomie (PPN 2021) Het actieplan 2020-2021 bevatte concrete actiepunten die direct bijdroegen aan de regionale ambitie om te komen tot een omzetgroei van minimaal 5% in de recreatieve en toeristische sector en een verdubbeling van het aantal arbeidsplaatsen. Met het actieplan VTE werd vanuit de “Visie Verleiding 2015-2020” ook gewerkt aan de gestelde ambitie in het bestuursakkoord. De regionale en lokale ambities werden bereikt door: • Te focussen op kansrijke ontwikkelgebieden (Munnikenland / Binnenstad ZBM); • In te zetten op vitale verblijfsrecreatie (camperplaatsen / vitale vakantieparken); • Over grenzen heen te kijken (Vestingdriehoek / regio Rivierenland); • Aantrekkelijke en gevarieerde routenetwerken te ontwikkelen (klompenpaden, fietsroutenetwerk); en • De Bommelerwaard uit te dragen (streekmarketing / Bommelerwaardse toeristische visie). Status tijd:

Status financiën:

Lokaal economische ontwikkelingen Leisurecenter ontwikkeling Vanwege de corona-crisis heeft het project in 2021 stilgelegen. We verwachten in 2022 hier meer duidelijkheid over. Dan zal ook duidelijker zijn wat de gevolgen van de verbeding van de A2 voor de Leisurecenter ontwikkeling zijn. Breedband (glasvezel) De aanleg van het netwerk heeft in 2021 vertraging opgelopen. Om deze reden zijn minder adressen verglaasd dan voorzien. Uiteindelijk is in 2021 35% van de civieltechnische werkzaamheden gereed gekomen en zijn 11% van de huisaansluitingen opgeleverd. De resterende werkzaamheden worden in 2022 vervolgd onder voorbehoud van de dijkadressen. Ontwikkeling Watertorenlocatie De ontwikkeling van de Watertorenlocatie is door B&W in 2021 "on hold" gezet. De ontwikkeling zal plaatsvinden op het moment dat een definitieve invulling voor de locatie wordt gekozen.

28

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2021 ZALTBOMMEL

Status tijd:

Status financiën:

3.4.2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat wilden we bereiken? Een goed en toekomstbestendig vestigingsklimaat en omgeving voor gevestigde en nieuwe bedrijven, zowel regionaal als lokaal. We willen verder lokale bedrijven voor de toekomst ruimte bieden om zich te kunnen vestigen of uit te breiden. Om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden en te maken is een goed functionerend parkmanagement van belang. De Wildeman heeft vanuit hun collectieve parkmanagement vereniging de Energiecoöperatie Bedrijventerreinen Zaltbommel opgericht. Alle overige bedrijventerreinen in de gemeente Zaltbommel mogen hierbij aansluiten om hun ambities op het gebied van duurzaamheid en veiligheid verder invulling te geven.