Begroting 2024 Regio Rivierenland
Tekst van het document
BEGROTING 2024
Beleid en financiën van Regio Rivierenland voor het jaar 2024
Wat vindt u in de begroting 2024
Inhoud Wat vindt u in de begroting 2024
2
De opbouw van de begroting
3
De begroting 2024 samenvatting & ontwikkelingen
6
Besluitvorming over de Begroting 2024
10
Programma 1 – Regionale samenwerking
11
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
18
Programma 3 – Algemene baten en lasten
26
Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
31
Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen
35
Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering
36
Paragraaf 4 – Financiering
39
Paragraaf 5 –Verbonden partijen
43
Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage
44
Uiteenzetting financiële positie
51
Meerjarenraming 2024-2027
55
Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage
59
2 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
De opbouw van de begroting
Opzet en inrichting van de begroting Op verzoek van gemeenten wordt de begroting van Regio Rivierenland zo compact mogelijk gehouden met de focus op financiële verantwoording van de activiteiten die door de Regio worden uitgevoerd voor de aangesloten gemeenten. De programmabegroting geeft een totaalbeeld van de activiteiten van de Regio, de belangrijkste ontwikkelingen, de middelen die met de uitvoering zijn gemoeid en de financiële positie. Bestuurders krijgen met de informatie zoals opgenomen in deze programmabegroting voldoende mogelijkheden voor sturing en controle, zeker nu in programma 3 Algemene Baten en Lasten een goed inzicht wordt gegeven in de algemene dekkingsmiddelen en de overheadkosten. De programmabegroting 2024 bestaat uit drie programma's. Programma 1 Regionale samenwerking en Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening en programma 3 Algemene baten en lasten. Door de nadruk die ligt op de financiële verantwoording wordt voor de inhoud - waar dat van toepassing is - verwezen naar de programma’s en opgestelde plannen van de (dienst)onderdelen van de Regio. Zo worden dubbelingen voorkomen. In de programma’s, jaarplannen en bedrijfsplannen is uitgebreide (inhoudelijke) informatie beschikbaar. De gemeenten verantwoorden de beleidsdoelen en de daarmee gemoeide (al dan niet externe) middelen in hun eigen planning & controlcyclus.
Het bovenstaande is in onderstaand schema samengevat, waarbij tevens de financieringsbronnen zijn aangegeven:
De taken op het gebied van begeleiding, monitoring en terugplaatsing van voortijdig schoolverlaters door het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) maken onderdeel uit van de taken die in de begroting bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn opgenomen. Aangezien de taken van het RMC volledig gefinancierd worden door bijdragen van het Rijk is het RMC niet afzonderlijk in het schema opgenomen. De regiogemeenten betalen niets aan de uitvoeringskosten van het RMC.
3 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Basistaken en plustaken In deze begroting worden de baten en lasten op een heldere manier gepresenteerd bij de verschillende (dienst)onderdelen van de Regio. Daarbij worden basistaken en plustaken onderscheiden. Basistaken worden voor alle lid gemeenten collectief uitgevoerd vanuit de solidariteitsgedachte. Financiering vindt plaats door gemeentelijke bijdrage, Rijks- en provinciale uitkeringen en subsidies. Plustaken worden door Contractgestuurde dienstverlening vraag gestuurd uitgevoerd naar behoefte van (één of meerdere) individuele gemeenten. Hiervoor worden dienstverleningsovereenkomsten per taak afgesloten met (één of meerdere) lid gemeenten afzonderlijk. De gemeenten zijn voor de taken zelfstandig opdrachtgever. Contractgestuurde dienstverlening is opdrachtnemer. Financiering vindt plaats door bijdragen vanuit de individuele gemeenten. Deze geldstromen maken geen deel uit van de gemeentelijke bijdrage. Gemeenten waarmee dienstverleningsovereenkomsten zijn afgesloten ontvangen informatie op maat over de voortgang en realisatie van de afspraken. Dit valt buiten het kader van deze begroting. Dienstverleningsovereenkomsten kunnen ook met niet-lidgemeenten en overige organisaties worden afgesloten. Waar dit aan de orde is, wordt dit toegelicht in de bedrijfsplannen.
Inrichting van de programma’s van de begroting In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke ondersteuning en procesfacilitering vanuit de Regio (Programma 1 Regionale Samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening). Dit sluit aan bij de inrichting van de organisatie van de Regio. In programma 1 worden de kosten van de regionale samenwerking verwoord. In programma 2 zijn de kosten van de contractactiviteiten in beeld gebracht. In deze twee verschillende programma’s komt ook het onderscheid in basistaken en plustaken tot uitdrukking. In programma 3 Algemene baten en lasten zijn de overheadkosten verantwoord, die conform BBVvoorschrift niet aan de programma's worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting (voor zover van toepassing) alsmede het onderdeel Treasury. Opzet en inrichting van programma 1 Regionale samenwerking De bestuurlijke samenwerking binnen Regio Rivierenland wordt georganiseerd via o.a. drie Speerpuntberaden, te weten: - het Speerpuntberaad Agribusiness; - het Speerpuntberaad Logistiek & Vestigingsklimaat; - het Speerpuntberaad Recreatie & Toerisme. De Speerpuntberaden zijn ingericht als adviescommissies voor het bestuur van Regio Rivierenland.
De Speerpuntberaden richten zich op de procesmatige aansturing van onze drie regionale speerpunten. Dit doen zij aan de hand van een meerjarenprogramma (Regionale Ambitiedocument + Uitvoeringsprogramma). Het Regionale Ambitiedocument omschrijft welke ambities we op de speerpunten willen realiseren. Het is aan het Speerpuntberaad om de uitvoering te volgen en te monitoren. Een essentiële taak van elk Speerpuntberaad is het maken van afspraken over hoe het betreffende speerpunt wordt uitgedragen naar andere overheden en maatschappelijke partners. Aspecten als lobby en branding en regiomarketing, integraliteit in visies en aanpak, stimuleren van de (boven)regionale samenwerking en subsidieverwerving zullen dan ook vaak aan bod komen. Hierbij wordt uitdrukkelijk de verbinding met het bedrijfsleven, maatschappelijke partijen, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en ondernemende burgers gezocht.
4 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Het speerpuntberaad is ingesteld als adviescommissie en neemt geen besluiten over beleidsinhoudelijke keuzes en de financiële gevolgen. Hierover wordt besloten in de colleges en/of gemeenteraden. Binnen elk Speerpuntberaad wordt afstemming gezocht door de afgevaardigde collegeleden op basis van hun collegemandaat. De ingestelde (bestuurlijke) project- en stuurgroepen, die onder regie van een Speerpuntberaad vallen, gaan over de nadere uitwerking, verkenning en verdieping van beleidsinhoudelijke thema’s die gekoppeld zijn aan het betreffende speerpunt. Projecten Naast de speerpunten zijn er onderwerpen die in regionaal verband worden opgepakt omdat gemeenten daarop willen samenwerken. Niet alle gemeenten hoeven hieraan mee te doen. Een project komt tot stand op basis van een idee ergens tussen gemeente en de regio. Als eerste stap wordt een initiatiefvoorstel opgesteld. In dit voorstel worden o.a. de doelstellingen, te bereiken (maatschappelijke) effecten en de reikwijdte van het project bepaald Daarnaast worden de volgende vragen beantwoord: hoe haken andere gemeenten aan, wie doen en betalen mee, wie leveren inzet, wat is de ondersteunende rol van het Regiokantoor. Het initiatiefvoorstel waar regionaal mee aan de slag wordt gegaan gaat naar de raden. De essentie is dat het project op regionaal niveau betekenis heeft.
Regionale samenwerking loopt ook via de beleidsprocessen van wonen, mobiliteit, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit. Daarop vindt procesmatige aansturing plaats. Besluitvorming vindt plaats, via regionale portefeuillehouders overleggen, door de colleges. Ook zijn er regionale platforms actief welke procesmatig worden aangestuurd: de regionale energiestrategie en het platform RWPOA.
5 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
De begroting 2024 samenvatting & ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkelingen
1. Regionale samenwerking
Wat zien we gebeuren? De organisatie is flexibel en slagvaardig ingericht en vooral samenwerkingsgericht met de opdrachtgevers (gemeenten) en regionale partners. Zij voert het beleid uit dat door gemeenten als opdrachtgevers is bepaald. De werkwijze is sterk gericht op co-creatie, faciliteren en ondersteunen. Nu de FruitDelta gebiedsagenda is opgesteld zal implementatie en uitvoering in 2024 blijvende aandacht behoeven. De complexiteit in opgaven blijft toenemen en de tijdsdruk vanuit samenwerkingspartners (oa. Rijk, provincie, ondernemers) neemt toe. Dit in combinatie met schaarste aan voldoende en gekwalificeerde arbeidskrachten en stijgende kosten maakt de opgave voor vrijwel elke organisatie uitdagend, zo ook voor Regio Rivierenland. Door ons als organisatie én als regio sterk te positioneren blijven wij aantrekkelijk om voor te werken en mee samen te werken. Op deze wijze kunnen wij onze dienstverlening continueren.
Te bereiken effect(en) Het zorgen voor synergie tussen overheden, ondernemers en overige partners met het doel de onderlinge relaties te versterken, de samenwerking te ondersteunen en regionale ambities en lokale opgaven te realiseren.
Inflatie is iets waarmee iedereen te kampen heeft, zowel op persoonlijk als op zakelijk vlak. Als organisatie hebben ook wij te maken met stijgende kosten, zowel van personeel als van goederen en diensten. Door bij de komst van nieuwe taken, of hernieuwde contracten voor reeds bestaande taken, passende afspraken te maken over de zogenaamde overhead en scherp te zijn op de prijs-kwaliteitsverhouding kan de balans worden bewaakt tussen de taken in het primaire proces en de bedrijfsvoering. Wat betekent dit voor de begroting 2024? Er kan een sluitende begroting voor 2024 gepresenteerd worden. In de afgelopen jaren is met dezelfde personele formatie en relatief lage overheadkosten uitvoering gegeven aan het opgedragen taken door gemeenten. Met onze compacte organisatie is onder andere de Woondeal gesloten, wordt de Regio Deal uitgevoerd, is er een nieuw Mobiliteitsplan en worden er stappen gezet binnen de RES en de Gebiedsagenda. Er is sprake van een grote multiplier binnen het Regionaal Stimuleringsfonds en hebben we een goed functionerende Contractgestuurde dienstverlening. De meeste van de hierbovengenoemde voorbeelden worden naar partners toe gepresenteerd onder het merk FruitDelta Rivierenland.
Anders in 2024 Een groot aantal documenten/agenda’s is de afgelopen jaren vernieuwd dan wel aangescherpt of ontwikkeld. Gedacht kan worden aan de Gebiedsagenda, de Woondeal, het Mobiliteitsplan het Regionaal Economisch Ambitiedocument et cetera. 2024 is een jaar waarin de uitvoering van deze documenten centraal staat. Op het gebied van Ruimte/Ruimtelijke ontwikkeling zien we een toenemende urgentie voor regionale samenwerking. Hiervoor is in deze begroting formatie opgenomen. Vanuit de Dienstverleningsovereenkomst Inburgering komen inkomsten binnen ter dekking van de overhead. Naast de al bestaande inkomsten op dit vlak, kan er binnen bedrijfsvoering een kleine uitbreiding worden gerealiseerd welke in de begroting is verwerkt. Belangrijkste aandachtspunten Uit de vragen aan Regio Rivierenland om regionale regie te voeren op zaken zoals o.a. ruimtelijke ontwikkeling en diverse opdrachten binnen het of rakend aan sociaal domein kan de conclusie getrokken worden, dat er vertrouwen is in de organisatie. Effecten/gevolgen voor de begroting 2024 • De projectbijdrage die de gemeenten betalen voor het Mobiliteitsfonds is structureel in de begroting opgenomen. • Ter ondersteuning op het gebied van Ruimte is formatie voor een programmamanager toegevoegd. Ditzelfde geldt voor uitvoering van de FruitDelta Gebiedsagenda.
• Voor de financiering van de organisatie-kosten van Logistics Valley Rivierenland (LV-R) is in de begroting een bedrag van € 30.000 opgenomen als cofinanciering (25%). Hiermee genereren we een provinciale subsidie van € 90.000 en komt in totaal € 120.000 beschikbaar.
Meer informatie over programma 1 op pagina 11
6 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
2. Contractgestuurde dienstverlening
3 Algemene baten en lasten
Te bereiken effect(en) Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs-/prestatieverhouding.
Algemene toelichting bij het programma In dit programma zijn de overheadkosten opgenomen, die (conform BBV-voorschrift) niet meer aan de programma's toegerekend worden. Ook de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven, de heffing van vennootschapsbelasting en het resultaat uit Treasury zijn in dit programma verantwoord.
Anders in 2024 • De taken vanuit de Dienstverleningsovereenkomst Inburgering zijn opgenomen in de begroting.
•
In de begroting 2024 is geen inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening opgenomen voor de dekking van evt. tekorten bij de contractactiviteiten.
Belangrijkste aandachtspunten 1. Bevordering van de realisatie van een kostendekkende uitvoering van de contractactiviteiten. 2. Een verdere professionalisering van de taakuitoefening voor gemeenten en andere (markt-)partijen op basis van de vraagbehoefte. Effecten/gevolgen voor de begroting 2024 • Een toename van de begrote baten en lasten voor de contractactiviteiten als gevolg van kostenindexatie/aanpassing uurtarieven en taakverbredingen, waaronder een gedeelte van de regionale uitvoering en coördinatie van de nieuwe wet Inburgering. • Een lagere inzet van de reserves t.o.v. voorgaande jaren. (alleen nog een jaarlijkse inzet van de RMC-reserve).
Meer informatie over programma 2 op pagina 18
Anders in 2024 • Het treasuryresultaat neemt jaarlijks geleidelijk af in overeenstemming met de meerjarenraming. Belangrijkste aandachtspunten 1. Sturen op een efficiënte bedrijfsvoering met een zo laag mogelijke overhead. Effecten/gevolgen voor de begroting 2024 • Uitbreiding management en ondersteunende functies • Een reguliere toename van de begrote overheadlasten in de begroting als gevolg van indexering van salariskosten en overige kostenbudgetten. • In de meerjarenbegroting 2024-2027 is een jaarlijkse verlaging van het resultaat uit treasury opgenomen, omdat als gevolg van de jaarlijkse afschrijvingen de aan investeringen toegerekende rente elk jaar iets afneemt. We behouden in meerjarig perspectief nog steeds een positief treasury-resultaat, dat we via de gemeentelijke bijdrage teruggeven aan de gemeenten.
Meer informatie over programma 3 op pagina 25
7 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
De belangrijkste financiële ontwikkelingen en aandachtspunten Ontwikkeling lasten en gemeentelijke bijdrage in de begroting 2024 •
Het bedrag van de lasten in de begroting 2024 is met € 4,2 miljoen toegenomen t.o.v. de begroting 2023. Het bedrag van de baten (excl. de gemeentelijke bijdrage) is toegenomen met 3,5 miljoen. Belangrijkste oorzaak van deze toename is extra baten en lasten voor Inburgering van € 0,4 miljoen, hogere baten en lasten voor Versis van € 2,5 miljoen en hogere kosten voor overhead van € 1,0 miljoen. Daarnaast zijn de begrote lasten toegenomen door de indexering van de salariskosten, het in balans brengen van het primair proces en bedrijfsvoering en indexering van de overige kostenbudgetten.
•
Het voordeel uit treasury is ten opzichte van de begroting 2023 licht gedaald, in overeenstemming met de meerjarenraming uit de begroting 2022. Omdat we de investeringen financieren met eigen financieringsmiddelen (voornamelijk reserves) geven we via de begroting nog steeds een voordelig saldo uit treasury terug aan de gemeenten (in de begroting 2024 een bedrag van € 10.000).
•
In de begroting 2024 is het budget voor onvoorziene uitgaven gelijk gehouden aan het budget dat in de begroting 2023 is opgenomen (€ 10.000).
•
De in de begroting opgenomen gemeentelijke bijdrage komt uit op een bedrag van € 12,04 per inwoner en dat komt neer op een stijging met € 2,91 per inwoner t.o.v. de begroting 2023 (een toename van het bedrag per inwoner met 31,8%). In totaal stijgt de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de begroting 2022 met € 770.000. Deze stijging is als volgt opgebouwd: • Hogere personeelskosten € 230.000 Als gevolg van de uitvoering van de Gebiedsagenda (programmamanager en secretaris) en de ondersteuning van het portefeuillehoudersoverleg Ruimte door een programmamanager. • Toegenomen overheadkosten € 520.000 Conform een besluit van het Dagelijks Bestuur zijn er teammanagers toegevoegd aan de organisatie en zijn (relatief) kleine teams geclusterd tot één groter team. Dit om de organisatie goed te kunnen blijven aansturen. De rol van coördinator op elk team is als gevolg hiervan niet langer nodig. Het afgelopen jaar is aangegeven dat als gevolg van toegevoegde taken aan de organisatie de balans tussen primair proces en bedrijfsvoering niet langer in evenwicht was. Om deze in evenwicht te brengen is extra formatie toegevoegd op het gebied van een aantal bedrijfsvoering onderdelen waaronder financiën en P&O.
Deels wordt deze formatie gedekt uit inkomsten van de DVO Inburgering, deels zal deze verder worden afgedekt door een voorziene aanpassing van de DVO Wmo/Jeugd waarin de intentie is reële overheadkosten door te belasten aan gemeenten. • Indexatie overige budgetten € 20.000 Conform de kaderbrief zijn de materiële budgetten geïndexeerd met 6,8%.
•
De begroting is opgesteld inclusief een geprognosticeerde inzet van (bestemmings)reserves van in totaal € 186.000. De reserves worden ingezet voor de financiering van projecten voor voortijdige schoolverlaters en uitvoeringskosten bij RMC (€ 96.000), de gerealiseerde vernieuwing/modernisering van de ICT-Infrastructuur (€ 47.000) en de verbouwingsinvesteringen voor de herhuisvesting (€ 43.000). De inzet van de bestemmingsreserve Herhuisvesting eindigt op het moment dat de verbouwingsinvesteringen volledig zijn afgeschreven. Hierdoor krijgen we niet te maken met een situatie van doorlopende kapitaallasten op het moment dat de bestemmingsreserve
8 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
volledig is ingezet, en komt het structureel en reëel sluitend zijn van de (meerjaren)begroting niet in gevaar.
9 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Besluitvorming over de Begroting 2024
Besluitvorming over de begroting Februari/maart 2023 Ambtelijke voorbereiding
April 2023 Behandeling concept begroting door het Dagelijks Bestuur
Indienen van gemeentelijk zienswijzen Gemeenten kunnen conform de wettelijke termijn schriftelijk hun zienswijze indienen bij het Dagelijks Bestuur. In deze periode worden ook de Portefeuillehouders Financiën van de gemeenten geconsulteerd.
Tot 12 juli 2023 Beoordeling gemeentelijke zienswijzen De ingediende zienswijzen worden behandeld in de vergadering van de vaststelling van de begroting op 12 juli 2023.
12 juli 2023 Vaststelling begroting door het Algemeen Bestuur
Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel tot vaststelling van de programmabegroting 2024,
BESLUIT: 1. De programmabegroting 2024 vast te stellen conform het ontwerp. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur in 12 juli 2023.
De secretaris,
De voorzitter,
mr J.W.A. Hakkert
ir. J. Beenakker
10 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Programma 1 – Regionale samenwerking
Het programma in beeld Te bereiken effect Het ondersteunen van de samenwerking tussen de gemeenten en met de provincie, andere overheden en maatschappelijk partners. Deeleffect Het versterken van de relaties met gemeentebesturen en met andere regio's in Gelderland. Het bijeen brengen, verbinden en voeden van overheden, ondernemers en overige partners. Effectdoelstelling De bestuurs- en adviesorganen zijn tevreden over de geboden ondersteuning. Nieuwe of gewijzigde activiteiten:
-
Facilitering en ondersteuning van het dossier Ruimte, onder meer in het kader van stikstof, het Regio-arrangement en het programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG)
Reguliere activiteiten: Bestuurders en gemeentelijke vertegenwoordigers ondersteunen bij: 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland. 2. Informatie-uitwisseling en kennisdeling, onder andere op de regiomiddagen. 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken.
Deeleffect Gemeenten en samenwerkende partners ondersteunen met projecten (faciliteren en procesregie) om lokale opgaven te realiseren + gemeenten versterken in hun regierol op de Speerpunten Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat en Recreatie & Toerisme voor de realisatie van regionale opgaven en doelstellingen uit het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA 2022-2025). Effectdoelstelling Gemeenten en bestuurders faciliteren in hun gezamenlijke beleidsmatige activiteiten op o.a. de drie Speerpunten Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat en Recreatie & Toerisme. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: 1. Uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. 2. Genereren van subsidies en geldstromen om nieuwe projecten te realiseren.
11 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2024 Beleidskaders We houden rekening met onderstaande beleidskaders, die in de afgelopen periode geïntroduceerd of gewijzigd zijn: Naam Regeling Regio Rivierenland
Essentie ervan De regeling op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor de inrichting en werking van het samenwerkingsverband. In 2021 is het Regionaal Economisch Ambitiedocument voor de periode 2022-2025 opgesteld. Dit was een herijking van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2016-2020 met een focus op Agribusiness, Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven en Recreatie & Toerisme. Het nieuwe Regionaal Economisch Ambitiedocument is een bouwsteen geweest voor de strategische FruitDelta Gebiedsagenda. De Gebiedsagenda is 1 van de 31 projecten van de Regio Deal.
Ambitiedocument Regio Rivierenland
Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling Activiteit 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland.
2. Informatie-uitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen. 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken op de drie Speerpunten en aanvullende beleidsterreinen zoals Mobiliteit, Wonen, Energie en Ruimte. 4. Uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. 5. Genereren van geldstromen en subsidies om nieuwe projecten te realiseren.
Prestatieafspraak - Bestuursadvisering gericht op soepele besluitvorming om programma's en projecten te realiseren. - Frequent overleg met de voorzitters van de Speerpuntberaden en overige portefeuillehoudersoverleggen. - Organiseren van Speerpuntberaden op Regiomiddagen. - De aard en de frequentie van de overleggen zijn gerelateerd aan de te realiseren opdracht. - Ondersteunen van gemeentelijke initiatieven. Organiseren van besprekingen over actuele thema’s en bieden van inspiratie/innovatie. Creëren van een optimaal samenwerkingsklimaat. Het faciliteren van andere organisaties (onderwijs, ondernemers en overheden) in hun samenwerkingsopgaven.
Door monitoring maken we inzichtelijk wat de effecten zijn van de beleidsvoornemens en de invulling daarvan. -
-
12 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
We zetten de middelen die beschikbaar zijn op lokaal, regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau zo optimaal mogelijk in om de doelen van het Regionaal Economisch Ambitiedocument te realiseren. We genereren subsidies om projecten te financieren. Verantwoording van ingezette middelen.
Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 De overkoepelende economische ambitie voor de periode 2022 t/m 2025 is het gericht stimuleren van toekomstbestendigheid en verzilveren van meerwaarde op de economische speerpuntsectoren, als de fundamentele aanjagers van de brede welvaart (welzijn) in de regio. Waar de ambitie in de voorgaande periode op economische groei lag, ligt deze nu bij het creëren van een optimale balans tussen economische groei en draagkracht van de omgeving (leefomgeving, arbeidsmarkt en onderwijs, mobiliteit, verduurzamen). Per speerpunt zijn de onderstaande ambities en opgaven geformuleerd die bijdragen aan het verwezenlijken van de overall ambitie. Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven: Verduurzaming van een krachtige banenmotor. Inzet op een toekomstbestendig logistiek ecosysteem, met focus op stimuleren van vitale werklocaties in de regio. Om dit te bewerkstelligen wordt gewerkt aan de volgende opgaven:
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Stikstofaanpak Uitvoeren RPW: Solitaire aanwezigheid in het buitengebied en Ruimtevraag Toekomstbestendige MKB- en familiebedrijven Kenniscluster ontwikkelen en benutten arbeidspotentieel potentieel Iedereen groeit mee Impact ondernemen MIRT: A2 knooppunt Deil – Vught en Goederencorridors ( A15 ) Uitvoeren RPW: Toekomstbestendige bedrijventerreinen
Agribusiness: Excelleren in Europa als thuismarkt. Renderende innovatieve ketens binnen de glastuinbouw, fruitteelt, paddenstoelenteelt en laanboomteelt. Om dit te realiseren wordt gewerkt aan de onderstaande opgaven:
1. Landschappelijke inpassing bedrijvigheid en gebouwen 2. Ontwikkelruimte voor ondernemerschap: 3. Teeltondersteunende Voorzieningen 4. Datagestuurdheid, hightech 5. Toegevoegde waarde binnen de totale keten (toelevering, productie, verwerking en afzet) 6. Ontwikkelen en benutten en arbeidspotentieel potentieel 7. Circulariteit Recreatie & Toerisme: Regionale economische groei van recreatie en toerisme in Rivierenland voor bezoekers en inwoners. Zodanig dat er jaarrond een optimale balans ontstaat tussen het aanbod aan vraaggestuurde vrijetijdsbeleving, de toeristische druk en de draagkracht van de omgeving. Om dit te bereiken wordt gewerkt aan de volgende opgaven:
1. Rivierbeleving & Recreatie plassen 2. Gastvrije Binnensteden 3. Agrotoerisme 4. Cultuurhistorische landmarks 5. Regiopromotie Meerwaarde regionale samenwerking Regionale samenwerking op economisch vlak zorgt voor kennisontwikkeling en brengt het de lokale belangen en initiatieven met elkaar in verbinding waardoor slagkracht ontstaat en een integrale aanpak van gebiedsopgaven mogelijk wordt op een groter schaalniveau. Regionale samenwerking zorgt ook voor een grotere naamsbekendheid en beleidsaandacht voor de regio en de gemeenten daarbinnen. Het zorgt dat maatschappelijke vraagstukken waarvoor samenwerking nodig is, opgepakt kunnen worden en het zorgt voor een versnelling in het bereiken van resultaten door een
13 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
grotere uitvoeringskracht. Met regionale samenwerking worden bouwstenen ontwikkeld waardoor er o.a. een multiplier op de eigen investering kan worden gerealiseerd. Conclusie: We zetten in op een regionaal economisch ambitiedocument voor de periode 2022-2025 in combinatie met een Regionaal Stimulerings Fonds(RSF), als opvolger van het Regionaal Investerings Fonds (RIF). Regio Deal De Regio Deal kent een looptijd tot en met 2023. De (financiële) afronding zal plaatsvinden in 2024. 2023 wordt gebruikt om de kansen te onderzoeken rondom een mogelijk nieuwe Regio Deal. Lobby & Branding Lobby en Branding is als een opgave geformuleerd in het eerste regionale economische ambitiedocument 2016-2020. Het Algemeen Bestuur heeft deze opgave opgepakt en uitgewerkt in een strategische nota Lobby en Branding FruitDelta in 2018. Dit vormt de basis voor het werken met activiteiten voor evenementen, communicatie en inhoudelijke lobby in jaarplannen. Inmiddels is Lobby en Branding opnieuw benoemd als een belangrijke activiteit in het Regionaal Economische Ambitiedocument 2022-2025. Mede dankzij het opstellen van de Regio Deal in 2020 en de uitvoering ervan vanaf 2021 heeft de merknaam FruitDelta Rivierenland een meer en bredere bekendheid gekregen en hebben de samenwerkingsverbanden onder andere met het Rijk en Provincie aan kracht gewonnen.
Door het gezamenlijk opstellen van de Strategische Gebiedsagenda FruitDelta 1.0 met de Provincie is de samenwerking met hen verder verstevigd. Dit biedt kansen voor de ontwikkeling van brede welvaart in de regio voor de lange termijn. Een aanscherping van de merkenstrategie FruitDelta Rivierenland vindt plaats om de regio nog sterker op de kaart te zetten bij besturen van overheden, andere regio's en organisaties. FruitDelta Rivierenland wil het platform zijn waar men (de O’s) elkaar vindt, samenwerkingen aangaat en waar mooie projecten worden gerealiseerd, zodat de regio uitbloeit tot een regio met brede welvaart voor iedereen die er woont, werkt, onderneemt en leert. FruitDelta Rivierenland zorgt ervoor dat de regio, door de inzet van haar ondernemerschap, tot bloei komt in brede welvaart. We staan in 2022/2023 voor de uitdaging om inhoudelijke lobbyopgaven te formuleren samen met de O's om beleid en projecten effectief te kunnen uitvoeren in onze regio en zo bij te dragen aan onze maatschappelijke opgaven. FruitDelta Gebiedsagenda In de FruitDelta gebiedsagenda zijn acht integrale opgaven gedefinieerd waarin een integrale aanpak noodzakelijk is omdat de opgaven niet sectoraal zijn te realiseren. De gebiedsagenda legt de basis voor een werkwijze waarin we samen met partners de beste en slimste oplossingen identificeren en uitwerken voor de complexe integrale opgaven.
We gaan aan de voorkant met onze partners in gesprek. Zo boeken we sneller resultaat, kunnen we gerichter lobbyen richting Rijksoverheid en Europa en kunnen we makkelijker financiering krijgen voor de aanpak van onze opgaven. In 2023 is de werkwijze van de Gebiedsagenda ontwikkeld, gebruikmakend van reeds bestaande gremia zoals de portefeuillehoudersoverleggen, stuurgroepen het integraal speerpuntberaad. Tevens is er een programmateam opgericht om deze werkwijze in de praktijk te brengen. In 2024 dient deze werkwijze gecontinueerd te worden om de oplossingen voor de complexe opgaven samen met onze partners te identificeren en te realiseren. Als gevolg hiervan zijn de functies van programmamanager en -secretaris toegevoegd aan deze begroting. Regionaal Stimuleringsfonds Het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) is het financiële instrument dat in belangrijke mate bijdraagt aan het realiseren van onze ambities zoals die verwoord staan in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. Met het RSF investeren wij in projecten van ondernemers en ondernemende inwoners uit onze eigen regio. Deze projecten moeten direct bijdragen aan het realiseren van de gestelde opgaven bij de speerpuntsectoren (Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat bedrijven en Recreatie & Toerisme), zoals vastgelegd in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025.
De initiatiefnemers moeten niet alleen goede projectplannen hebben, maar ook eigen kapitaal/ andere financieringsbronnen inbrengen om de projectbegroting rond te krijgen. Vanuit acht gemeenten wordt jaarlijks 2 euro per inwoner ingelegd in het Regionaal Stimuleringsfonds. Voor de begeleiding, coördinatie, communicatie van het Regionaal
14 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Investeringsfonds is een uitvoeringsbudget noodzakelijk. Hiervoor is in de begroting een uitvoeringsbudget opgenomen. Mobiliteit De regio Rivierenland ligt centraal in Nederland en is daardoor in trek bij bedrijven en (potentiële) inwoners. De unieke ligging tussen de rivieren geeft de regio haar identiteit, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. Dankzij de bijdrage van de gemeenten kunnen wij ook in 2024 gezamenlijk aan de slag met het de doelstelling uit het Uitvoeringsplan Mobiliteit 2023-2026. Het wegennet en de spoorverbindingen zijn de ruggengraat van onze regio. Samen met het Rijk, provincies Gelderland en Brabant en gemeente Den Bosch werken wij samen aan een betere doorstroming op de A2 Deil-Vught. Gegeven de huidige stikstofcrisis laat de verbreding nog op zich wachten, maar zetten wij ons in op het realiseren van diverse regionale (verkeers-)maatregelen met oog op de doorstroming, leefbaarheid en veiligheid rondom de A2. Ook gaan we door met het realiseren van de verbreding van de Rijnbrug en blijven we ons inzetten voor het in de toekomst verbreden van de A15. In toenemende mate zal onze mobiliteit beïnvloed worden door de energietransitie, technologische ontwikkelingen en de regionale woningbouwopgave, dit biedt knelpunten, maar ook kansen om de beschikbare ruimte en infrastructuur slimmer te benutten.
Spitsmijden, hybride werken, deelmobiliteit of samen reizen, bieden kansen om de beperkte ruimte beter te benutten en de CO2uitstoot te verminderen. Door nu te investeren in fiets-gerelateerde oplossingen wordt direct bijgedragen aan het verduurzamen van onze mobiliteit en de leefbaarheid van ons landelijk gebied. We verkennen de mogelijkheden om het openbaar vervoer te versterken in de aanloop naar de nieuwe Concessie. Flexibel openbaar vervoer kan daarbij een oplossing bieden. Ook zetten we ons in voor het in de vaart houden en het verduurzamen van de veerponten in ons gebied. Deze oeververbindingen zijn essentieel voor onze schoolgaande jeugd, forenzen of biedt recreanten een aangename manier om van de vele rivieren in onze regio te genieten. Wonen De op 8 maart 2023 ondertekende Woondeal Rivierenland, is een bestuursakkoord tussen Rijk, provincie en gemeenten. Deze regionale Woondeal gaat uit realisatie van circa 13.000 woningen in regio Rivierenland, in de periode 2022 tot en met 2030, waarvan 28% sociale huurwoningen. Daarnaast is afgesproken dat de gemeenten en woningcorporaties in Rivierenland hun samenwerking gaan intensiveren in de vorm van een Versnellingstafel sociale huur. Aanvullend zetten de gemeenten zich in voor de bouw van circa 400 flexwoningen, verdeeld over verschillende locaties in de regio.
Voor gemeenten in Rivierenland vormde de Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 de basis voor totstandkoming van de regionale Woondeal. Dit gezamenlijke product van zowel de acht gemeenten in Rivierenland alsook de provincie Gelderland bevatte namelijk al afspraken over de woningbouwopgave voor de komende 10 jaar. Zowel kwantitatief alsook kwalitatief. De Woondeal heeft er aan bijgedragen dat de regionale ambities nu nader zijn uitgewerkt in concrete woningbouwafspraken met medeoverheden. Bovendien heeft het intensieve proces van de totstandkoming geleid tot versterking en verbreding van de samenwerking met Woonpartners in Rivierenland. Kortom om, na de officiële lancering van de regionale Woonmonitor Rivierenland begin 2023, zal het jaar in het teken staan van uitvoering geven aan én nadere uitwerking van de Woondeal Rivierenland. Hierbij gaat het onder andere om het verder handen en voeten geven van het regionale sleutelproject flexwonen en de Versnellingstafel sociale huur Rivierenland alsook de, de uitwerking van regio specifieke aandachtspunten zoals netcapaciteit en spuitzonering. Regionale Energiestrategie In het landelijke Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over hoe Nederland haar klimaatdoelen kan realiseren. Een van deze afspraken is dat er regionale plannen worden gemaakt voor wind op land, grootschalig zon en warmte.
Naast deze onderwerpen richt de RES-en zich in toenemende mate op het leggen van de verbinding met andere thema's die een relatie hebben met CO 2-reductie zoals duurzame woningbouw en mobiliteit en/of van belang zijn voor het slagen van de energietransitie zoals netcapaciteit, arbeidsmarkt en innovatie.
15 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
In totaal 30 regio’s hebben een regionale energiestrategie opgesteld, waaronder FruitDelta Rivierenland. Op 1 juli 2021 is de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES (NPRES), na vaststelling in alle gemeenteraden, PS en AB Waterschap Rivierenland. Op 1 juli 2023 wordt de eerste voortgangsrapportage RES ingediend bij NPRES na vaststelling door colleges, GS en DB Waterschap Rivierenland. Bij de totstandkoming van de regionale energiestrategie in Rivierenland spelen regionale en lokale stakeholders een belangrijke rol. Ook op Gelders en landelijk niveau werken de RES-regio’s nauw samen. Deze samenwerking vertaalt zich ook in de financiële ondersteuning van de RES door rijk (procesfinanciering), provincie (expertpool warmte, versnellingsteam vergunningverlening) en gemeenten (programmamanager) en capaciteitsinzet van Stuurgroeppartners. De procesfinanciering voor de RES door het Rijk is geborgd tot eind 2030. Ruimte Het ruimtelijke domein is sinds tenminste 2021 volop in beweging, mede door urgente opgaven en plannen van de rijksoverheid om de regie op Ruimtelijke Ordening te herpakken en de realisatie van deze opgaven te versnellen. Tegelijkertijd is de personele capaciteit bij gemeenten beperkt.
Het is daarom zaak om als regio en gemeenten kennis uit te wisselen en waar mogelijk samen op te trekken en keuzes te maken op basis van een zorgvuldige afstemming van initiatieven. In het najaar van 2021 is het portefeuillehoudersoverleg Ruimte opgestart met ondersteuning van een programmamanager die de secretarisrol voor zijn/haar rekening neemt. In eerste instantie als een pilot gevolgd door het structureel maken van het portefeuillehoudersoverleg. Tot eind 2022 was hiervoor de financiering geregeld (besluit AB 8 september 2021). De verwachting was dat na 2022 binnen de huidige formatie ruimte gecreëerd kon worden om het regionaal bestuurlijk overleg structureel te kunnen ondersteunen. Dit blijkt niet het geval doordat reeds bij Regio Rivierenland ondergebrachte taken, meer tijd vragen als gevolg van toegenomen complexiteit. De ontwikkelingen en opgaven binnen het ruimtelijk domein zijn enorm én zeer urgent (stikstof, regio-arrangement Gelderse Puzzel). Vanuit Regio Rivierenland wordt hierin samen opgetrokken met gemeenten, provincie, Waterschap en andere samenwerkingspartners. Logistics Valley Rivierenland (LV-R) Gelderland werkt en bouwt aan een Logistics Valley als internationale toplocatie voor logistiek in Nederland. Logistiek stopt niet bij de grens en in Logistics Valley werken drie regionale hotspots daarom samen: Rivierenland, Nijmegen en Liemers/Achterhoek.
De speerpunten van het uitvoeringsprogramma zijn onder meer optimalisering van de regionale infrastructuur, arbeidsmarkt, duurzaamheid en innovatie. In het 'Meerjarenprogramma 2021 t/m 2024 D.O.O.R. (Duurzaam, Ondernemersgedreven, Overheid & Onderwijs faciliterend en Resultaatgericht) met logistiek in Gelderland Logistics Valley' zijn de ambities uitgewerkt in doelstellingen, die zich richten op een duurzame, veilige en betrouwbare Gelderse Corridor als belangrijke schakel in de Europese Rhine-Alpine Corridor, die loopt van Rotterdam naar Genua in Italië. De organisatiekosten voor Logistics Valley Rivierenland bedragen jaarlijks € 120.000. De provincie subsidieerde afgelopen jaren altijd 75% van deze kosten voor elke hotspot gelegen aan de Gelderse Corridor. Het is momenteel de vraag of dit ook een plek krijgt in het nieuwe provinciale coalitieakkoord. De bijdrage aan deze bovenregionale samenwerking met behulp van Logistics Valley vanuit onze regio is, wanneer de provincie 75% subsidieert, beperkt tot een bedrag van € 30.000 per jaar (25% van de kosten). Dit bedrag is opgenomen in deze begroting. Het meest bekende project van het Gelderse samenwerkingsverband is de jaarlijkse Dag van de Logistiek.
16 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
De financiën van dit programma Financiële aandachtspunten Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: - De gemeentelijke bijdrage bij programma 1 'Regionale samenwerking' bedraagt € 3.065.000 en bestaat uit de bijdrage voor de volgende producten/activiteiten: * Algemene Bestuursondersteuning € 1.024.000. * Speerpuntberaden & beleids- en projectondersteuning € 2.041.000 - Daarnaast zijn in dit programma de middelen opgenomen voor het Regionaal Stimuleringsfonds voor 8 gemeenten van € 2 per inwoner en de coördinatie/uitvoering van de Regio Deal projecten. - In deze begroting zijn de middelen opgenomen voor het Mobiliteitsfonds van € 1 per inwoner. - In de begroting is geen inzet van reserves geraamd.
Toelichting bij de tabel: De baten en lasten zijn hoger dan in de begroting 2023 omdat we de projectbijdrage voor het mobiliteitsfonds in de begroting hebben opgenomen en uitbreiding van formatie voor de Gebiedsagenda (adaptief) en Ruimte. Het begrote resultaat van € 1.609.000 (voordeel) is gelijk aan het bedrag van de overheadkosten, die conform BBV-voorschrift niet meer aan het programma worden toegerekend, maar integraal (bij programma 3) worden verantwoord. Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning - Speerpunten (speerpuntberaden), beleids- en projectondersteuning & coördinatie/uitvoering Regio Deal - Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) Meer informatie is te vinden op onze website www.regiorivierenland.nl en www.fruitdeltarivierenland.nl.
17 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
Het programma in beeld Te bereiken effect Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs-prestatie verhouding. Deeleffect Dienstverlening aan de gezamenlijke gemeenten op basis van collectieve/individuele afspraken met gemeenten. Effectdoelstelling Gemeenten voeren op basis van gezamenlijkheid taken uit en zijn tevreden over de kwaliteit en kosten van de geleverde taken. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: Uitvoeren basistaken op het gebied van: 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar (RMC). 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van Leerplicht en RMC, jongeren van 12 tot en met 22 jaar. 3. Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche). 5. Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten en voor gemeenschappelijke regelingen. 6. Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. 7.
Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis). 8. Ondersteuning van zes gemeenten op het gebied van inkoop en contractmanagement Wmo/Jeugd. Op betaalde taakonderdelen worden acht gemeenten ondersteund. 9. Ambtelijke ondersteuning Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt (RW-POA). 10. Uitvoeren (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten.
Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2024
18 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een groot aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling basistaken Activiteit
Prestatieafspraak
1.
Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar (RMC). Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van Leerplicht en RMC, jongeren van 12 tot en met 22 jaar.
-
Op hoofdlijnen staan de volgende punten centraal: • Uitvoeren van trajecten en projecten voor jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs hebben verlaten. • Voorkomen van schooluitval bij jongeren die nog bij het onderwijs ingeschreven staan (preventie). • Het monitoren en in samenwerking met ketenpartners ondersteunen van kwetsbare jongeren, bijvoorbeeld bij de begeleiding naar werk.
Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie (LP) voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
-
Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche/SR). Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten en voor anderen.
-
LP: Periodiek wordt een rapportage opgesteld en na afloop van het verslagjaar een jaarverslag, met daarin een overzicht van de resultaten en de voortgang. LP: Minstens één keer per jaar vindt een evaluatiegesprek plaats met de opdrachtgever over de (kwaliteit van de) dienstverlening. SR: uitvoeren van toezichthouderschap in het kader van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet. Inkoop: het begeleiden van rechtmatige en doelmatige inkoop- en aanbestedingstrajecten. Alle activiteiten worden tegen een marktconforme kostprijs aangeboden die voor alle gemeenten gelijk is. Dienstverlening kan plaatsvinden aan alle aangesloten gemeenten. Ook kan dienstverlening worden aangeboden aan andere (non-profit) partijen.
Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis)
Continu wordt in samenwerking met de gemeenten bezien of en zo ja, op welke onderdelen verdergaande samenwerking mogelijk is.
Ondersteuning van zes gemeenten op het gebied van Wmo/Jeugd.
De huidige DVO is verlengd en eindigt aan het eind van 2022. Voor het jaar 2023 is Regio Rivierenland door zes gemeenten verzocht om een organisatieplan op te leveren voor 2023 en verder. Het gaat om de uitvoering van:
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
-
-
Coördinatie en beheer van het regionaal vervoersysteem: - maandelijkse facturering - periodieke monitoring en verantwoording - kwaliteitsmeting - contract- en relatiebeheer - doorontwikkeling van het nieuwe vervoersysteem en onderzoek naar mogelijke verbeteringen
1 Inkoopvoorbereiding en uitvoering en evaluatie (zowel regionaal als bovenregionaal) 2 Leveranciersmanagement en contractbeheer 3 Toetsing van en handhaving op het nakomen van de in de overeenkomst en het Programma van Eisen vastgelegde bepalingen 4 Informatie- en data-gedreven werken 5 Informatievoorziening en communicatie naar zes gemeenten, leveranciers en andere stakeholders 6 Bijdragen aan innovatie en zorgvernieuwing in samenwerking met gemeenten en zorgaanbieders 7 Aan de gemeenten periodieke en jaarlijkse verantwoording afleggen over de uitvoering en
19 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Effectdoelstelling basistaken Activiteit
Prestatieafspraak de resultaten van de hiervoor staande hoofdtaken. Dit organisatieplan is door Regio Rivierenland in maart 2022 opgeleverd. Verwerking van dit organisatieplan in een aangepaste dienstverleningsovereenkomst vindt plaats in 2023. Mogelijke wijzigingen in formatie zullen worden voorgelegd via de daarvoor gebruikelijke procedure.
9.
Ambtelijke ondersteuning Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs & Arbeidsmarkt (RW-POA).
10. Uitvoer (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten.
Het toekomstbestendig organiseren van de ondersteuning van RW-POA Rivierenland, zodat Opdrachtgevers hun wettelijke taak, samenwerkingsplicht en -behoefte in het kader van de arbeidsmarktregio adequaat kunnen vervullen. De dienstverlening die wordt geboden aan de gemeenten bestaat uit onder andere het zorgdragen voor de continuïteit, kwaliteit en passende omvang van het programmabureau RW-POA Rivierenland. Door het team Inburgering worden taken uitgevoerd met betrekking tot het Plan Inburgering en Participatie, de brede intake van de inburgeringsplichtige en wanneer noodzakelijk de handhaving daarvan. Daarnaast wordt ondersteuning aan de inburgeraars gegeven door een budgetcoach.
RMC Het RMC (Het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) voor Voortijdig Schoolverlaten zet zich in voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar die zonder startkwalificatie dreigen van school te raken of al van school weggeraakt zijn. We zien dat verzuim, uitval en complexe problematiek toenemen. Hierbij is meer arbeidsintensieve begeleiding nodig en waar nodig aangevuld met zorghulp. Ook in 2024 blijven wij inzetten op een goede verbinding binnen de regio, samen bereiken we meer en komen we verder. Korte communicatielijnen met onze ketenpartners, een warme overdracht van kwetsbare jongeren en maatwerktrajectbegeleiding blijven heel belangrijk. Extra aandacht en inzet voor de mentale gezondheid van jongeren, de sociaal-emotionele ontwikkeling en ouderbetrokkenheid. Waarbij we bewuster kijken naar wat het RMC vanuit de reguliere taken doet en vanuit extra inzet op maatwerk en projecten. Leerplicht Gedurende het schooljaar 2020-2021 zijn gesprekken met de gemeenten gevoerd om het takenpakket af te stemmen; de formatie was berekend op de uitvoering van de wettelijke taken, maar in de loop der tijd zijn er veel (met name preventieve) taken bij gekomen en was een kwalitatief goede uitvoering niet meer mogelijk met de bestaande personele formatie en binnen de bestaande financiële kaders. Daartoe is een formatie-uitbreiding aangevraagd voor de taken van leerplichtambtenaren met 15%.
Vier van de vijf gemeenten hebben ingestemd met de personele/ budgettaire uitbreiding en daardoor zijn we in staat de leerplichttaken kostendekkend uit te blijven voeren. Voor de gemeenten die hebben ingestemd met de uitbreiding, zal met name ingezet worden op vroegtijdige signalering en een gerichte preventieve aanpak om zo escalatie van verzuim maar ook van zorg te voorkomen. Sociale Recherche De Sociale Recherche zal verder investeren in de verbinding met Leveranciersmanagement Wmo/Jeugd. In deze samenwerking zal er ter beoordeling van ‘nieuwe’ zorgaanbieders expertise worden ingezet. De taken met betrekking tot de toezicht, handhaving en opsporing van uitkeringsfraude zullen gecontinueerd worden. Op tussentijdse ontwikkelingen in het sociaal domein zal tijdig geanticipeerd worden in overleg met de opdrachtgevers. Daarnaast zal er expertise worden inzet in het Intergemeentelijk Projectteam (IGP) om een bijdrage te leveren aan een effectieve integrale aanpak van ondermijnende activiteiten waarbij er sprake is mogelijke fraude met uitkeringsgelden of zorggelden. Team Inkoop
20 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Team Inkoop adviseert en begeleidt opdrachtgevers bij de organisatie van inkoop en vraagstukken over de samenwerking met private ondernemingen en publieke organisaties. Dit doet team Inkoop uiteraard niet alleen, maar samen met opdrachtgevers, partners en deskundigen. Het streven van het team is om in gezamenlijkheid overheidsgeld transparant en doeltreffend te besteden of te investeren. Voor gemeenten en andere regionale publieke organisaties wil team Inkoop dan ook het regionaal kennis- en ervaringscentrum zijn dat bijdraagt aan realisatie van de (maatschappelijke) doelstellingen van de opdrachtgevers. Doorontwikkeling van team Inkoop blijft een continue aandachtspunt. Het betreft onder andere het flexibiliseren van de dienstverlening en het verder kostendekkend maken hiervan. Versis Versis voert in 2024 voor 8 gemeenten het Wmo-vervoer en voor 5 gemeenten het leerlingen- en jeugdvervoer uit. De werkelijke kosten ervan worden doorbelast aan de deelnemende gemeenten. In onze organisatie is het beheerbureau van Versis ondergebracht. De primaire taak valt uiteen in de inkoop, het contractbeheer en de financiële afhandeling van alles rondom het vervoer. Marktpartijen verzorgen in opdracht van ons de daadwerkelijke uitvoering van het vervoer. In 2022 is een aanbesteding voor het vraagafhankelijk vervoer doorlopen.
Per 01-01-2023 zijn de contracten geëffectueerd en zal volgens een nieuwe inrichting van aansturing en regie op het routevervoer worden gewerkt. Wmo/Jeugd Vanuit Wmo/Jeugd wordt vorm en inhoud gegeven aan de inkoop van Wmo en Jeugdzorg en bijbehorend leveranciersmanagement en contractbeheer. Op basis van het organisatieplan, DVO en samenwerkingsafspraken wordt de dienstverlening in de regio naar een hoger plan getild. Hiermee kan invulling worden gegeven aan de vastgestelde inkoopstrategie en de op basis hiervan ingerichte zorginkoop. Inburgering In 2022 is het team Inburgering van start gegaan. Er is veel energie gestoken in de opbouw van het team, zowel in ontwikkeling van procedures, werving van personeel, aanschaf van een Client Volg Systeem als verdergaande samenwerking met de partners. Het is in 2024 voorzien dat verdere uitbreiding van het team door inburgeringsconsulenten zal plaatsvinden (afhankelijk van het daadwerkelijk aantal inburgeraars binnen onze 8 regiogemeenten). Daarnaast wordt op basis van de ervaringen uit 2022 gekeken of aanpassing van de diensten noodzakelijk is.
21 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vsv'ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo 2- diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv'ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers aan het begin van het schooljaar.
Bron: VSV-verkenner/DUO (voorlopige cijfers schooljaar 2021-2022).
Bron: VSV-verkenner/DUO (voorlopige cijfers schooljaar 2020-2021).
De vsv-cijfers over het schooljaar 2021-2022 laten zien dat 372 jongeren uit Regio Rivierenland (1,83%) het onderwijs (MBO + VO) hebben verlaten zonder startkwalificatie. Vergeleken met landelijk, ligt het vsv-percentage in gemeente Tiel bij VO hoger. Het vsv-percentage in gemeente Tiel bij MBO ligt lager dan het landelijk gemiddelde. De andere gemeenten hebben een lager vsvpercentage dan landelijk gemiddeld bij zowel MBO als VO. Zowel landelijk als regionaal zien we een forse stijging van het aantal vsv’ers. Dit ligt ook in lijn van de verwachting. Vanuit de signalen, zorg over mentale gezondheid, complexere en intensievere trajecten, toename verzuim en uitval die we afgelopen tijd zien en delen met elkaar. Gemeenten en onderwijs werken in Rivierenland al jaren nauw samen om voortijdig schoolverlaten te beperken. Dit gebeurt in samenwerking en overleg met het Ministerie van OCW. Het huidig Regionaal Programma vsv loopt van 2021 tot en met 2024. De hiervoor opgenomen beleidsindicatoren met betrekking tot vroegtijdig schoolverlaters geven het nettoresultaat weer van de uitvalscores. Overigens zeggen de indicatoren niets over de verrichte inspanningen om schooluitval te beperken. De hierna opgenomen cijfers over schoolverzuim geven wél het effect van de verrichte inspanningen weer.
22 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO
Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO
De in bovenstaande overzichten opgenomen aantallen met betrekking tot absoluut en relatief verzuim sluiten aan op het jaarverslag, dat door Leerplicht is opgesteld. De cijfers geven de inspanningen weer die zijn gedaan op het gebied van verzuimcontrole en -reductie (verzuimpreventie, toezicht & handhaving). Uit de cijfers van het relatief verzuim blijkt, dat t.o.v. het vorige schooljaar 2020-2021 meer verzuim is opgespoord. De stijging in de cijfers van opgespoord verzuim is te verklaren en is overeenkomstig de verwachting.
23 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
De financiën van dit programma Financiële aandachtspunten Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: De lasten zijn ten opzichte van de begroting 2023 per saldo gestegen met € 2.706.000. De baten zijn gestegen met € 3.155.000. Er zijn verschillende oorzaken voor de stijgingen: extra budget voor Inburgering van € 0,4 miljoen en hogere lasten voor Versis van € 2,5 miljoen. Tegenover de hogere lasten staan ook hogere inkomsten, waardoor de extra lasten volledig zijn gedekt binnen de financiële kaders van de begroting. Binnen Contractgestuurde Dienstverlening is ervoor gekozen om de stelposten die altijd in de begroting waren opgenomen eruit te halen. Dit omdat het gezien de toegenomen complexiteit van werkzaamheden niet reëel is om extra werkzaamheden uit te voeren om de stelposten te realiseren. Wel is het aantal productieve uren waarmee per fte is gerekend verhoogd om de tarieven die worden doorbelast aan gemeenten niet te veel te laten stijgen. Door deze stelposten uit de begroting te halen maken we het geheel eenvoudiger en verkleinen we de kans op een negatief jaarrekeningresultaat. Gezien het feit dat vanuit bepaalde teams een aantal jaren op rij uit de reserve moet worden geput, is het verkleinen van dit risico een verstandige beheersmaatregel.
De uitvoeringslasten (en de bijdragen die de gemeenten hiervoor betalen) bij Leerplicht, Sociale Recherche, Basismobiliteit/Versis en Wmo/Jeugd zijn in totaliteit t.o.v. 2023 gestegen als gevolg van de indexering van de salariskosten en de overige kostenbudgetten. Ook bij RMC is sprake van hogere uitvoeringskosten als gevolg van kostenindexatie. De begrote inzet van de reserves bedraagt € 96.000 en heeft betrekking op de inzet van de RMC-reserve voor de financiering van de uitvoeringstaken en project-gerelateerde werkzaamheden, die gericht zijn op het voorkomen en terugdringen van voortijdig schoolverlaten.
Toelichting bij de tabel: Het begrote resultaat van € 1.434.000 (voordeel) is gelijk aan het bedrag van de overheadkosten, die conform BBV-voorschrift niet meer aan het programma worden toegerekend, maar integraal (bij programma 3) worden verantwoord. Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) - Leerplicht - Sociale Recherche - Inkoopondersteuning - Coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis) - Uitvoeringsondersteuning Wmo/Jeugd - Ambtelijke ondersteuning RW-POA (Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt) - Wet Inburgering
Achtergronden bij dit programma Meer informatie over Contractgestuurde dienstverlening is te vinden op onze website.
24 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
25 BEGROTING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Programma 3 – Algemene baten en lasten In dit programma worden de overheadkosten centraal begroot en verantwoord, die niet meer toegerekend worden aan taken/activiteiten. Alleen de kosten die een directe relatie hebben met het primaire proces worden aan de programma's toegerekend. Naast de overheadkosten worden binnen dit programma ook de resultaten uit Treasury en de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting begroot en verantwoord. Tot slot worden de rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de daarmee samenhangende opbrengst uit de erfpachtcanon in programma 3 begroot en verantwoord. Resumerend zijn in programma 3 Algemene baten en lasten de volgende onderdelen opgenomen:
Programma onderdelen programma 3 Algemene baten en lasten A
Overhead
B
Treasury
C
Onvoorziene uitgaven
D
Vennootschapsbelasting
Taakveld 0.4 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het renteresultaat zoals opgenomen in taakveld 0.5 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centrale budget voor onvoorziene uitgaven maakt deel uit van taakveld 0.8 'Overige baten en lasten' uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centraal begrote bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting wordt opgenomen in taakveld 0.9 'Vennootschapsbelasting' uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.
De financiën van dit programma Financiële aandachtspunten Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: - De lasten bestaan hoofdzakelijk uit de kosten van overhead. De totale lasten bij programma 3 zijn t.o.v. de begroting 2023 per saldo met € 1.008.000 gestegen. De baten zijn gestegen met € 34.000. - De overheadkosten zijn gestegen met in totaal € 1.015.000, verdeeld over de programma’s 1 en 2. Conform een besluit van het Dagelijks Bestuur zijn er teammanagers toegevoegd aan de organisatie en zijn (relatief) kleine teams geclusterd tot één groter team. Dit om de organisatie goed te kunnen blijven aansturen. De rol van coördinator op elk team is als gevolg hiervan niet langer nodig. In 2022 is aangegeven dat als gevolg van toegevoegde taken aan de organisatie de balans tussen primair proces en bedrijfsvoering niet langer in evenwicht was. Om deze in evenwicht te brengen is extra formatie toegevoegd op het gebied van een aantal bedrijfsvoering onderdelen waaronder financiën en P&O. Deels wordt deze formatie gedekt uit inkomsten van de DVO Inburgering, deels zal deze verder worden afgedekt door een voorziene aanpassing van de DVO Wmo/Jeugd waarin de intentie is reële overheadkosten door te belasten aan gemeenten.