Beantwoording TV Jaarstukken 2025 & Bestuursrapportage 2026 - CDA

technische VRAGEN

Datum: 02-07-2026 Aan de voorzitter van de raad Onderwerp: jaarstukken 2025 en de bestuursrapportage 2026 Het college wordt verzocht de volgende vraag/vragen te beantwoorden: Jaarstukken 2025 onrechtmatigheden De jaarrekening sluit met een voordeel van €628.000. Na het reserveren van €847.000 voor betaalbaar wonen resteert echter een nadeel van €219.000, dat uit de algemene reserve wordt gehaald. Belangrijker is dat het college €5,217 miljoen aan onrechtmatigheden rapporteert, waarvan €4,035 miljoen als niet-acceptabel wordt aangemerkt. Daarvan betreft €2,367 miljoen inkopen die ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed. Vragen: 

Gaat het om incidentele fouten of structurele tekortkomingen in processen en kennis?



Wordt er een verbeterplan gemaakt?

Het jaarrekeningresultaat staat los van een onrechtmatige aanbesteding. Het betreft incidentele fouten. Om dit te voorkomen is er een inkoopadviseur bij de BVEB gestart.

Jeugdzorg In 2025 ontstond opnieuw een tekort binnen de jeugdzorg, onder meer door zeer dure hulptrajecten en een groeiende vraag naar specialistische GGZ. Voor 2026 wordt een tekort van €1,275 miljoen voorzien. Een stelpost van €415.000 biedt slechts gedeeltelijke dekking. De grootste druk zit bij jeugdhulp met verblijf, specialistische GGZ en maatwerkvoorzieningen. Kinderen die zorg nodig hebben, moeten die tijdig ontvangen. Tegelijk is het onze verantwoordelijkheid om problemen zo vroeg mogelijk te herkennen en gezinnen, scholen en lokale netwerken te versterken en daardoor mogelijk duurdere zorg kan worden voorkomen.

Vragen: 

welke preventieve interventies leveren aantoonbaar resultaat op en worden zo mogelijk uitgebreid?



Welke eisen worden bij de nieuwe inkoop gesteld aan betere inhoudelijke en financiële sturing, samenwerking en tijdige afschaling?



Is de stijging het gevolg van meer jeugdigen, duurdere trajecten of langere behandelduur?



Worden er ook naar alternatieven gekeken, bijvoorbeeld groepstherapie i.p.v. individuele begeleiding?

De gemeente Zaltbommel zet al vanaf de aanloop naar de Jeugdwet in 2015 volop in op preventie. De landelijk unieke samenwerking met Buurtzorg, waar preventieve activiteiten nadrukkelijk onderdeel van zijn, lieten in vergelijking met benchmarkgemeenten de eerste jaren na 2015 hogere kosten op Jeugdhulp zien. Na enkele jaren, rond 2020, kantelde dit beeld en daalden de kosten voor Jeugdhulp van de gemeente Zaltbommel onder die van vergelijkbare gemeenten. Ook voor 2025 was dat het geval. De totale preventieve aanpak van Buurtzorg Jong, bestaande uit onder andere vroegtijdige, laagdrempelige hulp, trainingen en voorlichtingsbijeenkomsten voor ouders en jeugdigen en samenwerking met huisartsen en scholen draagt bij aan de lokale preventieve aanpak. De gemeente Zaltbommel en Buurtzorg Jong werken voortdurend aan het uitbreiden en finetunen van deze werkwijze. Het doorontwikkelen van collectief aanbod, waaronder groepsbegeleiding en behandeling gaat binnen de nieuwe inkoop onderwerp zijn van de zogeheten ‘ontwikkeltafels’ die we samen met zorgaanbieders vormgeven. Voor jeugdhulpaanbieders ligt onder de inkoop 2027 en verder de nadrukkelijke opdracht meer groepsaanbod te ontwikkelen. Daarnaast verplichten we aanbieders in de nieuwe inkoop meer aandacht te besteden aan tijdig afschalen naar lichtere hulp en samenwerking met Buurtzorg Jong en het voorliggend veld.

Ook zijn er duidelijkere beschrijvingen van zorgproducten opgesteld, die discussie over het inzetten van een intensief in plaats van een regulier product verminderen (intensieve producten zijn duurder dan reguliere producten). De kostenstijging is het gevolg van een combinatie van factoren. Een belangrijke oorzaak is een stijging van de kosten van jeugdhulp, met name door salarisstijgingen die in alle sectoren zijn doorgevoerd. Daarnaast is er in mindere mate sprake van een toename van het aantal jeugdigen met een complexere hulpvraag, waardoor hulptrajecten langer duren. Bestuursrapportage 2026 Het CDA ziet dat de begroting vanaf 2027 formeel sluitend is. Maar met marges van 53.000 tot 234.000 euro is er nauwelijks ruimte om tegenvallers op te vangen. De structurele druk bij jeugdzorg, gemeenschappelijke regelingen en de organisatie is aanzienlijk. Vragen: 

Wat te doen bij een nieuwe tegenvaller in de jeugdzorg?

De gemeente Zaltbommel werkt met de grootste verwijzer Buurtzorg Jong aan maatregelen om efficiënter te verwijzen zonder in te boeten op kwaliteit van zorg. Daarnaast hebben we onze nieuwe inkoop qua vormgeving en ontwikkelopgaven daar waar mogelijk ingericht om de kosten voor de jeugdzorg onder controle in te houden. 

Welke risico’s staan ons mogelijk nog meer te wachten?

Het grootste risico voor begrotingsoverschrijdingen bij Jeugd hebben te maken met de meest dure, complexe casuïstiek. Eén of twee 'dure' cliënten (€400.000,- per jaar of meer) extra kunnen de begroting negatief beïnvloeden. Procesregie vanuit de gemeente om escalatie naar een dergelijke dure situatie te voorkomen is een effectief middel. Garanties over het voorkomen van 'dure' cliënten zijn echter niet te geven.

Dorpenfonds. Sterke dorpen ontstaan door inwoners, verenigingen en vrijwilligers die verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving zij weten vaak beter wat hun dorp nodig heeft. De maatschappelijke waarde staat wat ons betreft centraal en moeten bijdrage aan gemeenschapsvorming. Eigen inzet en samenwerking worden gestimuleerd.



Wanneer legt het college het bestedingskader met daarin de duidelijke eerlijke en transparante spelregels aan de raad voor?

Het is op dit moment nog te vroeg om vooruit te lopen op de vorm waarin het Dorpenfonds wordt uitgewerkt. Het bestuursakkoord is onlangs vastgesteld en het college werkt nu eerst aan het uitvoeringsprogramma voor het totale bestuursakkoord. Na afronding daarvan wordt de verdere uitwerking van het Dorpenfonds opgepakt. Dan wordt ook bezien welke spelregels nodig zijn en op welke manier de raad daarbij wordt betrokken.



Hoe zorgen wij dat niet alleen goed georganiseerde of grotere dorpen profiteren?

Bij de verdere uitwerking van het Dorpenfonds heeft het college aandacht voor een regeling die voor alle dorpen toegankelijk is. Op welke wijze hier invulling aan wordt gegeven, maakt onderdeel uit van de verdere uitwerking van het Dorpenfonds. 

Gaat de gemeente kleine initiatiefgroepen zo nodig helpen bij het opstellen van aanvragen?

Ook de wijze waarop initiatiefnemers worden ondersteund, wordt betrokken bij de verdere uitwerking van het Dorpenfonds. Het is op dit moment nog te vroeg om vooruit te lopen op de wijze waarop dit wordt vormgegeven. 

Hoe wordt bij dit alles de Kernen CV’s betrokken?

Zoals ook bij de beantwoording van de eerdere schriftelijke vragen is aangegeven, vormen de KernenCV's een belangrijk uitgangspunt bij de verdere uitwerking van het Dorpenfonds. Op welke wijze de KernenCV's hierbij worden betrokken, wordt

uitgewerkt bij de verdere vormgeving van het fonds. Organisatie, externe inhuur en BVEB Goede dienstverlening vraagt om voldoende deskundige medewerkers. Daarom zal soms tijdelijke inhuur noodzakelijk zijn. Overdracht van kennis en organisatieontwikkeling is daarbij van groot belang. Naar kennis en uitvoeringkracht moeten onze financiële middelen gaan en niet naar langdurige of dure tijdelijke constucties. Een externe inhuur van 27,3 procent vraagt denken wij om een concreet afbouwplan. Voor de overgang van de BVEB wordt ook nog eens 200,000 uitgetrokken. De personeelslasten vielen ruim €750.000 nadeliger uit. In de bestuursrapportage wordt vanaf 2027 structureel €567.000 extra aan overhead verwerkt. Welk deel van de externe inhuur betreft langdurige vervanging van structurele functies?



Welk streefpercentage hanteert het college voor 2027 en 2028?

Het college hanteert geen streefpercentage over 2027 en 2028. Wel streven we naar het zoveel mogelijk terugbrengen en beperken van externe inhuur. 

Hoe wordt kennis van externen overgedragen aan eigen medewerkers?

Kennis van externen wordt overgedragen aan eigen medewerkers via een warme overdracht en door het archiveren van belangrijke documenten. 

Wanneer ontvangt de raad de volledige businesscase voor de centrumgemeenteconstructie, Met daarin opgenomen de financiële gevolgen, de kwaliteit en dienstverlenings eisen en de personele consequenties?

Dit najaar zenden wij u de stukken toe, over het opheffen van de BVEB en het oprichten van de centrumcentrumconstructie. 

Welke financiële en organisatorische voordelen de nieuwe centrumgemeenteconstructie daadwerkelijk oplevert?

De centrumconstructie zorgt voor een eenvoudiger en transparanter sturingsmodel, waarin helder is wie opdrachtgever is, wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en hoe verantwoording wordt afgelegd. Dit biedt zowel Maasdriel als Zaltbommel mogelijkheid tot meer directe regie op lokale onderwerpen. Tegelijkertijd blijven voordelen van gezamenlijke uitvoering behouden voor bedrijfsvoeringstaken, waarvoor schaalgrote, specialisatie en vermindering van kwetsbaarheid van grote waarde zijn.

Namens de fractie CDA, Wim Bijkerk