Algemene Beschouwingen ZVV

PERSPECTIEFNOTA 2024

Dank u voorzitter De begrotings-raad van november vorig jaar begon ik met aan te geven dat we leefden in een zeer moeilijke economische wereld. Zo kan ik helaas bij de behandeling van deze perspectiefnota ook beginnen. Het blijft onrustig in Oost-Europa met Oekraïne en Rusland als hoofdspelers in een slopende en vernietigende oorlog. Dit heeft niet alleen gevolgen voor Oost-Europa, maar ook voor een groot deel van de wereld. De economie in Nederland heeft het daardoor zwaar te verduren, maar ook de problemen van ons eigen land spelen daarin mee. De stikstofproblematiek baart zorgen, het landbouwakkoord komt niet van de grond, de woningbouw stagneert, prijzen worden hoger en er zijn personeelstekorten. Dit alles laat ook de rente stijgen. Besluitvorming in den Haag blijkt lastig te zijn of blijft zelfs achterwege, terwijl Nederland toch wel zit te wachten op enige daadkracht. Het gevolg is dat dit alles drukt op alle inkomens van iedereen in ons land. Voor de mensen met de laagste inkomens is dit het zwaarst. Het merendeel heeft het al extra moeilijk om de touwtjes aan elkaar geknoopt te houden. We moeten ervoor waken dat zij die het moeilijk hebben niet worden vergeten, dat we de helpende hand toesteken waar het nodig is en kan.

Voorzitter, het zijn overigens niet alleen de mensen met de laagste inkomens die het moeilijk en zwaar hebben, maar ook bedrijven zitten met hoge kosten. De omschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame oplossingen zorgt alleen al voor investeringen, die niet voor iedereen te dragen zijn. De aanschaf van zonnepanelen, windturbines en de isolatie van bedrijfsgebouwen brengen de nodige kosten met zich mee. Dit alles om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk vaste energiekosten betaald moeten worden. Daarnaast stijgen ook de loonkosten enorm. Zwaar voor bedrijven, maar noodzakelijk als iedereen zijn boodschappen moet kunnen blijven doen en zijn kachel brandend moet kunnen houden. Als ik kijk naar de kostenontwikkelingen in ongeveer 20 jaar bij de aanschaf van materialen in mijn persoonlijke branche het transport dan zie je dat deze met 60% zijn gestegen, waarvan het grootste gedeelte van dit percentage betrekking heeft op de laatste jaren.

Deze kostenstijgingen vinden naar verhouding in alle sectoren plaats en worden ook betaald en doorberekend, want je zult toch je klanten moeten blijven bedienen. Maar uiteindelijk betaald toch de consument. Voorzitter, als ik dan de perspectiefnota opensla en bij de inleiding lees dat wij als gemeente Zaltbommel er toch weer goed voorstaan, dan kan ZVV alleen maar complimenten geven aan het college en de organisatie, die hier met passie en gezond verstand aan hebben gewerkt. Het is goed te zien dat ondanks zwaarder wordende financiële omstandigheden tijdig de juiste maatregelen worden genomen en dat het huishoudboekje goed in de gaten wordt gehouden.

In deze perspectiefnota lezen we bij “Mutaties gemeentefonds” dat het bedrag wat we gekregen hebben hoger is dan berekend in 2022, maar geeft ook aan dat het een prijscompensatie is voor het jaar 2023 naar 2024. Zaltbommel heeft dus financieel niet meer gekregen, maar wordt gecompenseerd om de kosten dekkend te houden vanwege de stijging daarvan. We moet onszelf daarom niet te snel rijk rekenen door aan te geven dat we meer financiële middelen hebben gekregen. In de perspectiefnota staat aangegeven dat de opschalingskorting tot en met 2025 is bevroren op het niveau van 2022, maar in 2026 in volle omvang terugkomt. Kan de wethouder uitleggen wat de financiële gevolgen hiervan nu en naar komende jaren toe zullen zijn? Naast de al bestaande kosten voor de reguliere opvang van vluchtelingen lopen we nu ook aan tegen de kosten van een stroom vluchtelingen uit Oekraïne. Voor deze mensen moet er ook woonruimte zijn, zij moeten ook begeleid en opgeleid worden en taalonderwijs krijgen om zo te kunnen integreren in de samenleving totdat zij al dan niet veilig kunnen terugkeren naar hun eigen land. De kinderen, die zijn meegekomen, zullen ook scholing nodig hebben en vervoer daarheen. Gemeenten zijn hiervoor verantwoordelijk.

Vraag aan de wethouder is of voor de algehele opvang van vluchtelingen door de betrokken instanties voldoende wordt gecompenseerd of betaald Zaltbommel nog een substantieel deel zelf? Uit de perspectiefnota blijkt dat Zaltbommel een financieel gezonde gemeente is. Ondanks dat vindt ZVV dat niet op voorhand met nieuwe ontwikkelingen en projecten gestart moet worden. Immers, de te verwachten bijdragen vanuit het gemeentefonds zien er niet erg positief uit voor de toekomst. Dit blijkt uit de presentatie van de perspectiefnota die onlangs is gehouden. We hebben in ons bestuursakkoord 3 grote ontwikkelingen staan die wij als ZVV graag de komende jaren gerealiseerd zien. Prioriteit betreft de multifunctionele accommodatie ( MFA) in Brakel, die hard nodig is voor de leefbaarheid van het dorp.

De beide scholen zijn dringend aan vervanging toe en vormen een onderdeel van de MFA. Daarnaast heeft BZC’14, de beide gefuseerde voetbalverenigingen uit Brakel en Zuilichem, een nieuwe accommodatie nodig om de jeugd van deze florerende vereniging goede mogelijkheden te bieden voor hun welzijn en te kunnen sporten. De beoogde woningbouw in Brakel zou daar goed bij passen. De gemeente heeft daarin al de nodige stappen ondernomen. De vraag naar woningen is enorm hoog. Het zou goed zijn als de jongeren zich binnen hun eigen dorp kunnen vestigen en ook de ouderen gegarandeerd kunnen worden van een woning binnen hun vertrouwde omgeving. Dit geldt overigens niet alleen voor het dorp Brakel, maar ook voor de overige kernen van de gemeente Zaltbommel. De tweede grote investering is het invullen van het project Bossche Poort, de entree van de stad Zaltbommel vanaf het station. Het ligt in de bedoeling om op die plek woningbouw toe te passen en het stadsbeeld een mooier aanzicht te geven. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden, ook met betrekking tot de invulling van parkeervoorzieningen, die in een stad als Zaltbommel nu nog niet toereikend zijn voor bewoners, ondernemers, winkelend publiek en toerisme. De derde investering is het “Cultuurcluster”.

Wat kan er ondernomen worden om de functie van de Poorterij te behouden? Op welke manier kan de sint Maartenskerk gebruikt worden? Naar de antwoorden op deze vragen wordt onderzoek gedaan om uiteindelijk met elkaar tot een goed besluit te kunnen komen. Op dit moment vindt ZVV dat er een hybride oplossing zou moeten komen: Een geheel nieuw cultuurcentrum bouwen in de Waluwe en de aankoop en herbestemming van de Sint Maartenskerk in Zaltbommel nader invullen. Dit is makkelijk gezegd in één adem, maar het vergt veel inspanning en tijd om dit onderzocht en gerealiseerd te krijgen. ZVV kijkt met belangstelling uit naar de informatienota’s en daarna het verzoek tot besluitvorming in de Raad. Voorzitter, bij het punt “bestuur en politiek’ lezen wij in de nota dat er structureel geld beschikbaar gesteld wordt voor de pilot kinderburgemeester. ZVV heeft al een aantal jaren op rij gevraagd een kinderburgemeester aan te stellen en zou het zeer op prijs stellen als dat nu gerealiseerd kan worden. Naar de mening van ZVV breng je op deze manier de politiek meer onder de aandacht van onze jongeren wat wellicht in de toekomst zijn vruchten kan afwerpen. Bij het hoofdstuk “Overhead, Flexibele kern” zien wij dat door krapte op de arbeidsmarkt steeds meer gebruik moet worden gemaakt van duur ingehuurde arbeidskrachten.

Op die manier kunnen toch de werkzaamheden verricht worden die noodzakelijk zijn. Deze inhuur van externe arbeidskrachten komt deels omdat er medewerkers van ons zelf vertrekken Zoals staat aangegeven in de perspectiefnota.

Zou het niet beter zijn meer aandacht te besteden aan de werkomstandigheden van onze eigen medewerkers, ze cursussen aan te bieden waardoor zij nog meer specifieke kennis opdoen en indien mogelijk ze loonsverhoging te geven, daarbij rekening houdend met de CAO gemeenten? Daarmee druk je de hoge kosten van ingehuurde arbeidskrachten, krijg je beter geschoold personeel en houd je de kennis en vaardigheid in eigen huis, wat volgens ZVV alleen maar stimulerend kan werken. Wat is de mening van de wethouder hierover? Een volgend punt in de nota is het uitdiepen van de Kloosterwiel. Deze is gedeeltelijk droog komen te staan en om deze wiel te behouden is het noodzakelijk deze uit te diepen. In 2011 is er ook al gekeken naar het uitbaggeren van deze wiel. Destijds zijn de kosten daarvan te hoog bevonden lezen we in de nota. Nu wordt er voor nader onderzoek opnieuw budget gevraagd. Kan de wethouder aangeven waarom er een nieuw onderzoek gedaan moet worden en welke uitkomsten naar verwachting anders zullen zijn dan in het eerdere onderzoek? Het komende jaar treedt de omgevingswet in werking, althans dat vermoeden we maar of het inderdaad gaat gebeuren is nog afwachten.

In ieder geval is het verstandig daarop voorbereid te zijn, wat weer meer druk legt op onze medewerkers die veel aanpassingen en veranderingen zullen moeten doorvoeren om ervoor te zorgen dat de uitwerking ervan goed gaat verlopen. Ook hier vraagt ZVV de aandacht voor het anders inrichten van het personeelsbeleid zoals eerder aangegeven: betere voorzieningen voor onze medewerkers, zodat we de kennis en vaardigheid binnenshuis kunnen houden, bewaren en gebruiken. Dan kom ik nu bij de “Gemeenschappelijke Regelingen”, ook wel “GR-en” genoemd. Er is onlangs een griffiers-kring opgericht om ervoor zorg te dragen dat de werking van de GR-en beter onder de aandacht gebracht wordt bij alle gemeenteraden in onze regio. Onlangs is hierover een zienswijzemarkt geweest in Zaltbommel. Volgens ZVV is deze manier van aandacht voor de GR-en niet de juiste. Dit is alleen maar duidelijker geworden tijdens deelname aan deze bijeenkomst. Hier werd niet met de GR-en maar over de GR-en gesproken. Daarom vindt ZVV dat er rechtstreeks met de GR-en afspraken gemaakt moeten worden om over de onderwerpen te kunnen spreken waar wij als gemeente Zaltbommel mee te maken hebben en die specifiek voor onze gemeente noodzakelijk zijn.

Voorzitter, ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om nog een paar aandachtpunten naar voren te brengen: ZVV heeft al een aantal keren gevraagd aan het college om een veilige oversteekplaats voor voetgangers en fietsers te maken op het kruispunt Gamerschedijk – Steenweg Zaltbommel.

Graag ziet ZVV dat hier zo snel mogelijk een tweetal zebrapaden aangelegd worden en een markering voor overstekende fietsers met de juiste bebording om zo de veiligheid van voetgangers en fietsers te waarborgen. Dit is al een aantal keren naar voren gebracht, maar de realisatie ervan wordt iedere keer weer gekoppeld aan de ontwikkeling van de buitenstad. Die ontwikkeling laat echter al geruime tijd op zich wachten. Te lang om deze onveilige situatie te laten bestaan. Verder wordt er al een aantal jaren gesproken over het veilig maken van de Steenweg op zich. Hiervoor is een werkgroep in het leven geroepen, die met de gemeente overlegd over de aanpassingen die nodig en wenselijk zijn. Kan de wethouder aangeven of er mogelijkheden zijn nu al de kruising Gamerschedijk – Steenweg veiliger te maken en ook wat de status is van de aanpassingen Steenweg? Tenslotte, voorzitter, spreek ik namens ZVV de wens uit dat wij als gemeenteraad in de toekomst op een gezonde manier het debat kunnen voeren, projecten kunnen beoordelen op inhoud, daarvoor de nodige gegevens kunnen inzien en uiteindelijk de juiste besluiten kunnen nemen. Dank u wel voorzitter