Algemene beschouwingen - ZVV

Stad en Dorpen: Gelijkwaardig verbonden, samen in balans Geachte voorzitter, leden van de raad, inwoners van Zaltbommel, “Als nieuwe fractievoorzitter neem ik vandaag voor het eerst het woord bij de perspectiefnota. Met de verkiezingen volgend jaar is dit het moment om te reflecteren en vol energie concrete plannen voor onze toekomst te maken.” Zaltbommel heeft flinke stappen gezet op het gebied van woningbouw, financieel beleid en voorzieningen – en dat is ook te danken aan de koers die ZVV heeft uitgezet. Onder leiding van voormalig wethouder Zondag en nu Wilco de Graaff scoort onze gemeente zelfs een 10 voor financieel beheer. Dat succes komt door nuchter, zakelijk en doortastend besturen – precies waar ZVV altijd voor staat en waar wij trots op zijn. Maar er is ook werk aan de winkel. In 2023 en 2024 hebben we al op de risico’s van overambitie gewezen. Tegelijkertijd hebben we heldere prioriteiten benoemd: woningbouw in de dorpen, behoud van cultuur en het MFA in Brakel. Een jaar later is er beweging, maar niet overal genoeg. En dat vraagt onze serieuze aandacht. Na jaren van gesprekken is er nu duidelijkheid over het MFA. Helaas hebben we dit door externe factoren niet kunnen realiseren – terwijl dit juist onze prioriteit was. We roepen het college op om de voetbal serieus te nemen en de herbouw van de scholen goed en voortvarend uit te voeren.

Daarnaast komen er nog een paar belangrijke onderwerpen aan in de komende periode, zoals de plannen rond Pand 9 en de ontwikkeling van de Bossche Poort. Dat zijn grote projecten voor de stad, en het is belangrijk dat we daar als raad goed bij betrokken blijven, zodat onze koers ook daarin duidelijk zichtbaar is. Voorzitter, ik neem u graag mee langs de onderwerpen waar volgens ons nog het nodige werk te doen is – op het gebied van wonen, leefbaarheid, cultuur en duurzaamheid. 1. Gebiedsgericht werken moet meer zijn dan een belofte We hebben gekozen voor gebiedsgericht werken. Maar als we naar de dorpen kijken, merken we dat ze nog te weinig profiteren. We weten dat het college werkt aan de kernencv's – een stap in de goede richting. Wij hopen dat dit het begin is van concreet beleid en zichtbare resultaten. Zet de dorpen volwaardig op de kaart. 2. Leefbaarheid en dorpshuizen: een gemiste kans In steeds meer dorpen verdwijnt de horeca – en daarmee een belangrijk sociaal bindmiddel. Juist nu is het dorpshuis belangrijker dan ooit. In Brakel horen we signalen van onvrede over hoe deze functie nu wordt ingevuld – in andere dorpen horen we dit minder expliciet, maar overal zijn er zorgen over het voortbestaan van de dorpshuizen. Dat raakt direct aan de leefbaarheid.

Een dorpshuis is niet alleen een gebouw, het is de huiskamer van de gemeenschap – een plek waar mensen elkaar ontmoeten en het dorp tot leven komt. ZVV zou graag zien dat er serieus wordt onderzocht of dorpshuizen in dorpen zonder horeca een kleinschalige horecafunctie kunnen krijgen. Niet alleen als service, maar als levendige ontmoetingsplek. Met een lokale of sociale

ondernemer aan het roer. Daarom dienen we de motie Het dorpshuis als hart van het Dorp in.

3. Slot Loevestein en vrije toegankelijkheid voor onze inwoners In ons bestuursakkoord hebben we duidelijk gesteld dat we de plannen rondom Slot Loevestein als rijksmuseum willen ondersteunen onder voorwaarde van vrije toegankelijkheid voor onze inwoners. ZVV heeft zich hier met volle kracht voor ingezet. Helaas ligt de uiteindelijke beslissing hierover buiten onze invloed en is er tot op heden geen vrije toegang. Wij verwachten dat het college het gesprek hierover blijft voeren en zich inzet voor een goede afweging tussen bezoekersaantallen en de belangen van onze inwoners. 4. Wonen in beweging: geen dure woorden, maar actie 

Actief grondbeleid: Zoek contact met grondeigenaren en neem de regie. In meerdere dorpen zitten plannen op slot door beperkingen zoals de Hollandse Waterlinie, Natura2000 en het laagschootsveld. Tegelijk laat het dijkversterkingsproject aan de overkant zien dat ontwikkeling en behoud van erfgoed wél samen kunnen gaan. We vragen het college om met de provincie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in gesprek te gaan: waar kan wél gebouwd worden, met oog voor de omgeving?



Leegstand benutten: De motie om kantoorpanden om te bouwen naar woonruimte hebben we al gesteund. Nu dóórpakken. Geef als gemeente dat laatste zetje.



Doorstroom stimuleren: Kijk actief naar panden of locaties die geschikt zijn voor de bouw of herontwikkeling van seniorenwoningen. Veel ouderen willen graag in hun eigen dorp blijven wonen, dicht bij hun netwerk, maar geschikte en toegankelijke woningen ontbreken vaak. Door hierin te investeren, bevorderen we niet alleen het woongenot voor ouderen, maar komt ook ruimte vrij voor gezinnen en starters.



Inwoners aan zet: Betrek dorps- en wijkraden en inwoners actief bij het vinden van passende woonoplossingen in hun eigen omgeving. Zij weten als geen ander wat er lokaal nodig en mogelijk is. Door plannen samen met de gemeenschap te ontwikkelen, vergroten we het draagvlak en verkleinen we de kans op bezwaren of vertraging. Zo bouwen we aan kernen waar mensen willen én kunnen blijven wonen.

Wij zullen de motie Verkenning van meer woningbouwmogelijkheden in dorpen indienen. 5. Parkeerdruk vraagt maatwerk Te weinig parkeerplek in een wijk is meer dan een ergernis. Het raakt aan veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. In oudere woonwijken in de kernen van onze gemeente is regelmatig sprake van hoge parkeerdruk. Wij zouden graag zien er een plan van aanpak wordt opgesteld voor een wijkgerichte parkeeraanpak. Met oog voor slim herinrichten en kleinschalige uitbreiding, in nauwe samenwerking met bewoners. Ook hierover zal een motie ingediend worden.

6. Van dorp naar stad – voor iedereen bereikbaar Een nieuw cultuurcentrum in Zaltbommel is prachtig – maar dat geldt ook voor andere stedelijke voorzieningen zoals winkels, sport, en zorg. Voor veel dorpsbewoners zijn die voorzieningen steeds moeilijker te bereiken, vooral door gebrekkige OV-verbindingen. ZVV wil dat het openbaar vervoer van en naar de dorpen substantieel verbetert. Denk aan extra busverbindingen, betere aansluiting op avondactiviteiten zoals theatervoorstellingen, of het opzetten van een rittenpool of buurttaxi. Daarom dienen wij een motie in die inzet op betere bereikbaarheid van stedelijke voorzieningen vanuit de dorpen – zodat iedereen, jong en oud, deel kan blijven nemen aan het maatschappelijk leven. 7. Groen met gezond verstand Te vaak wordt idealisme over groen zo streng toegepast dat het echte vooruitgang in de weg staat. ZVV kiest bewust voor praktische oplossingen die daadwerkelijk effect hebben. Denk aan slimme initiatieven zoals eigen energieopwekking, buurtaccu’s en laadpalen aan lantaarnpalen. We zouden graag zien dat we inwoners steunen die willen verduurzamen, en de nadruk leggen op wat wél kan in plaats van wat niet mag. Hoewel de gemeente werk maakt van biodiversiteit — zoals bij de rotonde aan de Steenweg, waar de randen netjes zijn gemaaid en korenbloemen bloeien — wordt er nog te veel openbaar groen intensief gemaaid.

Dit schaadt de natuur en gaat ten koste van de uitstraling. Het is hoog tijd om meer ruimte te geven aan bloeiende bermen en grasstroken; dat levert winst op voor natuur én leefomgeving. Wij vragen het college dan ook dringend: welke belemmeringen staan een realistische en evenwichtige vergroening en groei van de biodiversiteit in de weg, waarbij een goede balans wordt gezocht tussen biodiversiteit en praktische belangen? 7. Verkeersveiligheid is leefbaarheid De N322, fietsveiligheid, oversteekplaatsen – het raakt allemaal aan de leefbaarheid. Wij roepen het college op om bij elk project vooraf de verkeersimpact goed mee te nemen. Zorg daarnaast voor betere regie en handhaving op communicatie richting inwoners – vooral bij werkzaamheden van de provincie en uitvoering door de aannemers. En houd de veerponten in stand – ze zijn essentieel voor de bereikbaarheid van onze gemeente. Tot slot We zitten in het laatste jaar van ons bestuursakkoord. Juist nu is het moment om te laten zien waar we als raad, als college, en als gemeente voor staan. ZVV kiest voor daadkracht in de dorpen en de stad. Voor realistische plannen met gezonde ambitie. En voor buurten en kernen waar mensen prettig kunnen wonen, leven en elkaar ontmoeten. We zijn trots op wat er al is bereikt – en we danken de ambtenaren, het college en alle betrokken partijen voor hun inzet.

We zijn nog niet klaar, maar met moed en vertrouwen gaan we door. Gelijkwaardig verbonden, samen in balans bouwen we aan een gemeente die recht doet aan stad én dorpen, voor nu én voor later.