Algemene beschouwingen - SP

De juiste dingen op het juiste moment Voorzitter, zoals u weet ben ik slechts weer een paar maanden actief in de gemeenteraad van de gemeente Zaltbommel. Ik heb mede om die reden besloten af te zien van moties. Voordeel als je relatief nieuw bent, is dat je weer even alles met frisse ogen kan bekijken. Het is me wel en niet tegengevallen. Ja, de relaties met de meeste raadsleden zijn gelukkig nog steeds goed of in ieder geval constructief. Het College werkt hard - dat staat buiten kijf. Het gaat de gemeente financieel nog steeds goed, waardoor we bijvoorbeeld kunnen meedoen in zo’n pilot als voor Veilig Thuis. Fantastisch dat die mogelijkheid er bestaat en een reden voor trots voor iedereen die betrokken is bij deze gemeente als ambtenaar of lokaal politicus. Er wordt ook stevig gebouwd. Genoeg is het nooit, en over het percentage sociale huur en koop zullen we kritisch blijven, maar er is wel oog voor. Maar als nieuwkomer, of beter gezegd: iemand die zijn rentree maakt, vallen me ook andere zaken op. Bijvoorbeeld dat het College van B&W uitgedund is en op een persoon na niet uit Zaltbommel komt, hetgeen - en dat meen ik oprecht - de democratische legitimiteit van ons gemeentebestuur niet ten goede komt.

Ik vind ook dat we het veel - in mijn ogen teveel - over bouwen en gebouwen hebben, en heel weinig over mensen en - bijvoorbeeld - het sociaal domein, terwijl GGD-cijfers over gezondheid, eenzaamheid, stress, ook in onze gemeente, schrikbarend zijn. Wat me ook is opgevallen - maar misschien dat ik gewoon pech had daar middenin te vallen - zijn de politieke spelletjes met soms forse beschuldigingen, met lekkages en wat al niet meer zij. Mij is duidelijk: onze bewoners zijn er niet mee geholpen en de ontstane vertragingen leiden alleen maar tot het nog meer weglekken van energie, geld en vertrouwen in het lokale democratische proces. Ik kan me dit in deze mate niet herinneren van mijn eerste termijn, maar wellicht val ik dan in de bekende valkuil het verleden te rooskleurig af te schilderen. Er is nog een ding dat me is opgevallen, en die observatie leid ik graag even in. Zoals sommige van jullie weten ben ik recent met mijn vrouw en dochters verhuisd, en we wonen nu praktisch tegen het Kloosterwiel aan in Zaltbommel. Nieuwsgierig geworden naar het klooster waaraan het wiel zijn naam dankt, ben ik eens J.H. de Groots geschiedenis van de Bommelse stad en waard gaan lezen. Wat dan opvalt is dat die geschiedenis voor een groot deel uit militaire geschiedenis bestaat, en mensenlief, wat hebben de vijandelijke legers vaak om Bommel heen gelegen.

Alleen al dat feit maakt een mens blij in de 21ste eeuw te wonen én zet onze recente discussie over vluchtelingenopvang in een geheel ander licht. Maar dat even terzijde. Waar het me echt om gaat is dat ik me verbaasde hoe vaak

de fortificaties van Zaltbommel niet op orde waren, hetgeen - uiteraard buitengewoon nadelige gevolgen had voor de stad. Volgens het bekende spreekwoord ‘als de kalf verdronken is, dempt men de put’, werd er dan doorgaans geïnvesteerd in het herstellen en verbeteren van de vesting ná een dergelijk incident, maar helaas werd er in onderhoud weinig geld gestoken, zodat de versterkingen al weer vergaan waren tegen de tijd dat er een nieuw leger voor de poort lag. Overigens is ook het verhaal van het Kloosterwiel tekenend voor het gebrek aan visie en de daadkracht van het stadsbestuur: pas na de tweede keer dat het klooster aldaar gebruikt werd door belegeraars als versterking om de stad aan te vallen, besloot hertog Karel dat het toch beter was het klooster te slopen en de knip te trekken voor een onderkomen voor de monniken binnen de stadsmuren. Voor de volledigheid; het ging niet altijd mis. Hoewel er ook toen op het laatste moment nog hard gewerkt werd aan de fortificaties, was het beleg van 1599 een klinkende overwinning voor de staatse troepen, die via een pontonbrug voorraden en mensen naar het belegerde Bommel wisten te krijgen. Waarom dit verhaal, vraagt u zich wellicht af. Wat deze geschiedenis mij toont is het belang van het doen van de juiste dingen op het juiste moment.

Een stevige vesting was buitengewoon van belang voor het strategisch gelegen Zaltbommel, dus het juiste ding was op haar kracht toezien. Maar een versteviging ná de val van de stad heeft nauwelijks waarde. De juiste dingen moeten op het juiste moment gebeuren, anders hebben ze geen waarde. Welnu, als relatieve nieuwkomer in deze raad verbaas ik mij hogelijk dat ik dossier na dossier op mijn bord heb gekregen in de afgelopen maanden, waar ik vier jaar geleden al dacht een klap op te hebben gegeven. Zo heb ik al iets mogen vinden over de MFA Brakel, hebben we het gehad over het Meulenhuis, alsook over Pand9, en stond vandaag zowel de Sint Maarten als de Poorterij op de agenda. En hoe graag ik het ook wil begrijpen, ik snap in bijna al deze gevallen niet waar de vertraging vandaan komt. Wat ik wel snap en zie is dat er steeds weer geld bij moet - niet alleen van de gemeente, maar ook van betrokken partijen die dan toch maar tussentijds iets aan onderhoud moeten doen, of tijdelijke oplossingen moet verlengen; wat ik ook zie is dat het vertrouwen tussen de gemeente en de betrokkenen achteruit holt; én wat ik zie is dat mooie integrale oplossingen verknipt worden tot onsamenhangende brokjes zonder de gecombineerde meerwaarde.

Om in de beeldspraak van de belegering te blijven: we bouwen de ene keer wel de poorten en niet de stadsmuren, en de andere keer beginnen we pas aan de vestingwerken als de vijanden allang binnen staan. Mijn algemene en enige vraag aan het college is dan ook: hoe kan het dat dit soort processen steeds zo’n vertraging oplopen? Kan het college hierop

reflecteren? Ontbreken voor de integrale oplossingen, zoals de combinatie Sint Maarten en Poorterij, de benodigde expertisen of disciplines in het gemeentekantoor? En zo ja: kunnen we die expertise dan wel aanwerven, of moeten we de volgende keer als gemeenteraad liever aan de rem gaan hangen bij gelijksoortige projecten en dan maar ambities gaan dempen? Hoe ziet het college dit? Met andere woorden: hoe komen we in het belang van onze inwoners tot een werkwijze in het College waarbij de juiste dingen op het juiste moment gedaan worden? Bij die vraag, op basis van mijn observaties van de afgelopen maanden, wil ik het graag houden, voorzitter. Dank voor uw aandacht. Martijn Stoutjesdijk, SP Zaltbommel