Algemene Beschouwingen GroenLinks

Perspectiefnota 2024 [gesproken tekst geldt]

MdV, Vandaag kijken we naar de toekomst van onze gemeente, van onze inwoners en organisaties, en van iedereen die hier nu niet woont, werkt of leeft, maar mogelijk in de toekomst wel. Mijn fractie wil het college hartelijk danken voor deze korte, bondige Perspectiefnota. Een nota die ondanks de beknopte omvang op onderdelen toch behoorlijk verhullend is. Ik noem enkele voorbeelden: U schrijft: “Wij constateren dat de afgelopen jaren bij de jaarstukken budgetten worden overgeheveld naar volgende jaren. Dit komt doordat de ambities, financiële mogelijkheden en capaciteit van de ambtelijke organisatie onvoldoende op elkaar zijn afgestemd.” Feitelijk bedoelt u: De afgelopen jaren waren er onvoldoende medewerkers om de beschikbare budgetten te kunnen benutten, waardoor er veel werk op de plank is blijven liggen. U schrijft: “Wij zijn trots u een evenwichtig pakket met ambities en noodzakelijke uitgaven voor te leggen.” Eigenlijk bedoelt u: We zijn blij dat we een paar pagina’s over vier grote projecten hebben kunnen vullen (MFA Brakel, Bossche Poort, Cultuur Cluster, Integraal Huisvestingsplan voor scholen), want voor de rest hebben we niet veel te vertellen. Overigens nemen we over deze grote, miljoenen euro’s kostende projecten vandaag geen besluiten.

In deze Perspectiefnota worden veel eenmalige uitgaven en investeringen genoemd. Veelal is dat ‘klein bier’, leuk en of nuttig. Ik denk dan aan: - 25-jarige bestaan van de gemeente, - promotie van Hanzestad Zaltbommel, - een kinderburgemeester, en - het onderzoek naar baggeren van het Kloosterwiel. Laat ik hieraan geen woorden vuil maken.

U wilt laten onderzoeken waarom ouders in onze gemeente kiezen voor een specifieke basisschool. Maar zulk onderzoek is al zo vaak in Nederland uitgevoerd. Vrijwel alle ouders kiezen een basisschool voor hun kind omdat deze vlakbij ligt, goed bereikbaar is of omdat deze aansluit bij de religieuze overtuiging. En de keuze voor één school in Zaltbommel heeft te maken met de onderwijsmethode. Deze uitkomst is voor gemeente Zaltbommel nu al uit te tekenen. En mocht het onderzoek onverwacht een andere uitkomst hebben, dan blijft de vraag: “Wat wil het college met de uitkomsten gaan doen?”. Wilt u ouders een andere schoolkeuze laten maken, scholen motiveren om zich op een andere doelgroep te richten, of drinkt u een glas, doet u een plas en blijft alles zoals het was?

Slechts één vraag aan het college: -

Kunt u ons uitleggen wat uw bedoelingen zijn met de uitkomsten van het onderzoek?

U wilt een forse eenmalige investering in het onderhoud van de bomen in onze gemeente. Dat lijkt de fractie van GroenLinks verstandig, en… Het onderhoud van het openbare groen, dus inclusief bomen, dient structureel te worden uitgevoerd. Jaar in, jaar uit. De afgelopen jaren zijn op verschillende plaatsen in de gemeente essen gekapt, omdat deze last hadden van essentaksterfte. In veel gevallen mochten bomen naast de zieke bomen, blijven staan en ondertussen blijken die ook takken te laten vallen. De operatie van enkele jaren geleden heeft daarmee iets weg van een zachte heelmeester… GroenLinks is erg blij met elke nieuwe boom die in onze gemeente wordt geplaatst. En we hebben er waardering voor dat u daarbij ook vaak bewoners betrekt. Maar als u vergeet om na het planten van een boom deze enkele jaren tijdens de zomer water te geven, dan gaan ze gewoon dood. Let wel, elke dode jonge boom kost wel 250 tot meer dan 500 euro. Da’s pure zonde. Daarom heeft GroenLinks enkele vragen aan het college: - Op welke wijze gaat u bewoners betrekken, omdat grootschalige onderhoud aanzienlijke consequenties kan hebben voor de leefomgeving van bewoners? - Hoeveel jonge bomen heeft u de afgelopen vijf jaar aangeplant en hoeveel hebben daarvan het loodje gelegd?

Een punt dat in deze Perspectiefnota opvalt is de enorme investering in de ambtelijke organisatie. Maar liefst één miljoen euro wilt u in 2024 uittrekken voor ‘organisatieontwikkeling’. Kennelijk is er heel wat te doen en dat verrast mij niet. De afgelopen twee jaar is er veel gebeurd binnen de organisatie wat grote schade heeft toegebracht en tot een onveilige werkomgeving heeft geleid. Het is dan ook niet verwonderlijk dat goed functionerende medewerkers met een lange staat van dienst hebben gekozen voor een andere werkgever. En nu zitten wij met de gebakken peren. De gemeenteraad merkt weinig van de sfeer binnen de organisatie. Zelf krijg ik af en toe een anonieme brief van een medewerker die zijn beklag doet over de organisatie en daarbij zijn of haar gal spuit over voormalige én recent aangetrokken collega’s. Wat we allemaal merken is dat de gemeenteraad weinig voorstellen ontvangt met betrekking tot ruimtelijke plannen.

Ook in gemeente Zaltbommel ligt de bouw stil en bij ons komt dat niet door stikstof! Voor het college heb ik enkele vragen: - Hoe staat het met de cultuurverandering waaraan zou worden gewerkt na de besluitvorming over de welbekende grondtransacties in Brakel? - Welke activiteiten zijn ontplooid en welke activiteiten staan nog op de planning voor het komende jaar? - Hoe staat het met de medewerkerstevredenheid binnen de gehele organisatie? En specifiek binnen de afdeling Realisatie & Beheer?

-

Op welke termijn is de afdeling Realisatie & Beheer weer op volle sterkte en kunnen we weer een gebruikelijk aantal voorstellen voor woningbouw ontvangen?

Helaas ontbreken in deze Perspectiefnota enkele -in de ogen van GroenLinks- belangrijke onderwerpen. Ik wil er drie noemen: woningbouw, biodiversiteit en klimaat.

Woningbouw Het aantal mensen dat zich in Nederland wil vestigen blijft onverminderd hoog. De behoefte aan arbeidsmigranten en de toestroom aan vluchtelingen uit Oost-Europa, Midden-Oosten en Noord-Afrika zorgen voor extra behoeften aan onderdak voor honderdduizenden mensen per jaar. Gemeente Zaltbommel draagt hieraan bij door op verschillende manieren tijdelijke opvang te bieden. Grote waardering heeft GroenLinks voor de fysieke opvang. Maar helaas is de begeleiding van vluchtelingen bedroevend. Ook daaraan had in deze Perspectiefnota aandacht kunnen worden geschonken. Zoals genoemd staan onze woningbouwplannen stil. En juist in een tijd met sterk stijgende bouwkosten en hoge inflatie is dat een groot risico. Want gaan die huizen de komende jaren nog wel worden gebouwd? Hebben we de komende jaren voldoende woningen beschikbaar voor jongeren die het ouderlijk huis willen verlaten? En kunnen we ook voldoende ruimte bieden aan vluchtelingen die wél in Nederland mogen blijven? Deze vragen houden de fractie van GroenLinks bezig. Laat ik dit blokje positief afronden. De plannen voor geconcentreerde huisvesting van arbeidsmigranten én spoedzoekers, lijken eindelijk tot uitvoering te gaan komen. Wat zou het mooi zijn als deze wethouder nog voor het einde van zijn ambtstermijn een eerste locatie zou mogen openen!

Biodiversiteit De afgelopen jaren stonden kranten vol over de teloorgang van onze natuur veroorzaakt door stikstof uitstotende veeboeren. Die klaagzang zal ik u vanmiddag onthouden. Toch vraag ik uw aandacht voor biodiversiteit. Eerder hebben we gesproken over wat gemeente Zaltbommel kan bijdragen aan biodiversiteit. In de dorpen en de stad zien we mooie initiatieven, die vaak door de gemeente worden ondersteund. Waardering daarvoor. Maar in het buitengebied is het nog steeds armoe troef. De afgelopen jaren heeft het waterschap het beheer van de bermen van onze dijken aangepast en dat werpt geleidelijk zijn vruchten af. Maar de wens van GroenLinks om alle bermen, slootkanten en sloten ecologisch te beheren is niet gehonoreerd. En dat terwijl de kosten voor ecologisch beheer hooguit enkele jaren hoger zijn. Want als bermen verschralen en minder vaak hoeven te worden gemaaid, vallen de kosten weer mee. Daarom nogmaals een verzoek aan het college:

-

-

Wilt u bij de begroting inzichtelijk maken wat langjarig de financiële consequenties zijn van ecologisch bermbeheer van alle bermen in onze gemeente? Wilt u mogelijkheden verkennen om bermbeheer via het agrarisch natuurcollectief Rivierenland uit te laten voeren door boeren in onze gemeente?

Klimaat Tot enkele jaren geleden was ik ervan overtuigd dat het klimaat veranderde door menselijk handelen, maar dat mijn kinderen of kleinkinderen pas enige verandering zouden ervaren. Tijden veranderen en mijn inzicht hierin ook. Daarom een eenvoudige vraag aan u allen: “Ervaart u een verandering van het klimaat?”. Ter informatie wil ik u meegeven dat afgelopen maandag de temperatuur gemiddeld op aarde hoger was dan ooit gemeten: 17,01 graad Celsius. Als u ervaart dat, gedurende uw bewuste leven van 30-40-50 jaar, weersextremen als droogte, hitte en stormen vaker voorkomen, dan ervaart u klimaatverandering. En als u dat gedurende zo’n korte periode al ervaart, stel u dan eens een periode van 100 of 200 jaar voor. Wat gaan uw kinderen, klein- of achterkleinkinderen nog ervaren in hun leven….

MdV, Verandering van het klimaat wordt door ons allemaal veroorzaakt, ook door mijzelf. Een tekort aan zelfbeheersing maakt dat ik meer neem van deze aardkloot dan andere mensen na mij of naast mij kunnen nemen. Ons leven gaat door en onze impact op de aardkloot ook. Of we deze aarde hebben gekregen van onze lieve Heer of dat we gezamenlijk op deze plek in het heelal zijn ontstaan, maakt feitelijk niets uit. Het is immers de enige plek waarop wij kunnen leven. Laten we daar iets zuiniger op zijn. En laten we bereidheid tonen om onze welvaart te delen.

MdV, dit alles mis ik in de Perspectief-nota 2024….