Algemene beschouwingen D66

Algemene beschouwingen van D66 Perspectiefnota Zaltbommel 2025 op donderdag 4 juli 2024.

Allereerst wil ik een compliment geven aan het college voor dit financiële perspectief voor 2025 dat voor ons ligt. De reserveringen die in het verleden gedaan zijn zorgen ervoor dat we in 2025, dat door vele gemeenten als een ravijnjaar wordt omschreven door de kortingen van de overheid, de gemeente Zaltbommel de klap kan opvangen. Dat verdient een groot compliment aan het college. Dankzij dit resultaat kunnen wij onze ambities blijven waarmaken in onze mooie gemeente. En die ambities die zijn er, op gebied van woningbouw, energietransitie, onderwijs, netcongestie, economie, toerisme en zeker niet te vergeten cultuur. Het cultuurcluster is hét project waarmee we onze gemeente een enorme impuls kunnen geven op het terrein van sociale cohesie. Cultuur brengt mensen samen en dat is goed. Het vergroot de levensvreugde. Er staan grote verandering aan te komen, of het nieuwe kabinet dat nu wil of niet. Wij, gemeente Zaltbommel, gaan niet onze kop in het zand steken! Willen we de majeure veranderingen zoals de energietransitie succesvol doorvoeren dan zijn we wel verplicht iedereen mee te nemen en te laten delen in de kansen die zich aandienen. Iedereen doet mee, we laten niemand vallen is al jaren de leus van D66. Al die ambities kosten wel wat en dat wordt nog een hele uitdaging met de forse prijsstijgingen.

Maar ambities bieden ook kansen, kansen om iets te realiseren waar we met z’n allen trots op kunnen zijn. Woningbouw blijft een uitdaging, het vinden van geschikte locaties, met name in Brakel leidt al jaren tot flinke debatten in deze raad. Maar we moeten er alles aan doen om vast te houden aan onze doelstellingen. Dertig procent sociale woningbouw, wederom herhaalt in de vandaag ook gepresenteerde WoonZorgVisie is geen streefgetal maar een must willen we al onze inwoners een plek geven in onze gemeente. Wonen is geen gunst maar een recht. Dat biedt ook weer gelijke kansen voor iedereen. Daarvoor kunnen we ook eens out of the box kijken, Afgelopen maand was er het nieuws dat het ABP 450 miljoen gaat investeren in sociale woningbouw in de vier grote steden. Kunnen we dit ook niet op kleinere schaal in Zaltbommel realiseren? Misschien heb je een aparte organisatie nodig zoals een gemeentelijk woningbedrijf, misschien moet je het samen doen met meerder gemeenten in de vorm van een blauwdruk om zo de omvang van de financiering aantrekkelijk te maken voor een publieke financierder. Maar dat zijn allemaal hobbels die te nemen zijn, lijkt ons. De opdracht is, denk eens buiten de lijntjes. Want binnen die lijntjes wordt er steeds minder mogelijk.

Wat vindt het college hiervan, staat zij open voor een ruimere blik en wil zij het initiatief nemen, om ook eens hele nieuwe ideeën, zoals ik hier benoem, te onderzoeken? Ik ben erg nieuwsgierig naar het antwoord. Sociale cohesie is een thema dat, wat D66 betreft, nog wel flink hoger op de agenda mag komen staan. Onze wethouder Wonen, Cultuurhistorie, Ruimtelijke ontwikkeling en Openbare ruimte roept nogal eens : ‘ ik heb maar een opdracht en dat is: bouwen, bouwen, bouwen’. Zeer begrijpelijk in deze tijden van woningnood maar kijk uit dat we niet alleen bezig zijn met steen en blik. Wijken, dorpen en buurtschappen worden gedragen door de sociale cohesie. Denk aan het verenigingsleven, publieke ruimtes, sociale voorzieningen, professionele hulp in de wijken en dorpen, veiligheid en cultuur. Ook de nieuwe WoonZorgVisie onderstreept het belang van sociale cohesie.

En soms, soms ontstaat er dan iets wat niemand vooraf had kunnen voorzien, een plek waar alles samen komt, een plek die bruist van activiteiten en vrijwilligers, een plek waar velen steun en hulp vinden. Die plek is Pand 9, breek dat niet zomaar af. D66 roept de wethouder dan ook op snel met alle gebruikers van Pand 9 om tafel te gaan zitten en ook hier weer ‘out of the box’ met de gebruikers naar oplossingen te kijken die nu nog niet in beeld zijn. (zie motie van CU die D66 mede ondertekend heeft). De Cultuur in onze stad. We hebben prachtige plannen voor een multicultureel centrum, er liggen plannen voor de St. Maartenskerk en de beoogde kruisbestuiving met Pand 9. Zet daar vaart achter. Onze gemeente snakt ernaar. En de Poorterij staat letterlijk en figuurlijk op instorten. De St. Maartenskerk. Een icoon voor stad en regio en een wezenlijk onderdeel van het culturele aanbod, remt dit proces helaas af. De meningen zijn sterk verdeeld en de plannen zijn te vaag. De kaders waarbinnen iets gerealiseerd zou kunnen worden zijn nog steeds niet duidelijk. Onlangs kondigde de wethouder aan dat er een creatief architect wordt aangetrokken om met ideeën te komen.

Maar ja, binnen welke kaders dan? Wat kan wel en niet? In de vorige raadsvergadering werd onze motie voor een klimatologisch onderzoek weggestemd terwijl er bij diverse partijen zeer grote zorgen zijn over de klimatologische omstandigheden in de kerk in correlatie met de plannen die er liggen. D66 vraagt zich af hoe het nu verder moet en of het allemaal wel verantwoord is. We zijn benieuwd welke kaders de creatief architect mee krijgt van de wethouder. Kan de wethouder hier op antwoorden? Gelijke kansen is een mooi streven dat we allemaal ondersteunen. We lezen het vaak terug, ook in de woonzorgvisie. Toch liggen gelijke kansen al vroeg onder vuur bij de ontwikkeling van het jonge kind. De taalontwikkeling bij jongeren is zorgwekkend, daarover is iedereen het eens. Maar daarbovenop neemt de ontwikkelingsachterstand bij jonge kinderen in kansarme gezinnen verder toe. En dat is nog zorgwekkender. Achterstanden die kinderen al jong oplopen zijn later niet of nauwelijks meer te repareren. Later, op volwassen leeftijd, hebben zij daar nog erg veel last, tot laaggeletterdheid toe.

Daarom roept D66 het college op om: 1 Met een plan te komen waarin de de gemeentelijke zorgplicht om een toekomstgerichte bibliotheekvoorziening te hebben, uitgewerkt is en waarbij problemen zoals achterstanden in taalontwikkeling bij kinderen aangepakt worden en de toegankelijkheid van bibliotheken vergroot wordt. Zodat we wederom serieus invulling geven aan het streven ‘ gelijke kansen voor iedereen’. Die kans ligt er nu, dus grijp hem. (Ik dien hierover straks de motie over in) 2 Het gratis abonnement op een bibliotheek geldt nu voor jongeren tot 18 jaar. D66 vindt dat de leeftijd voor een gratis abonnement verhoogt moet worden naar 27 jaar. Dit is een investering in onze jeugd en hun toekomst. Die betaald zich terug doordat we zo onze jeugd minder kwetsbaar en mondiger maken. (Zie de motie hierover die we samen met het CDA indienen en al door het CDA is voorgelezen)

Als laatste transparantie. Wat betreft de gemeentelijke organisatie is het goed te lezen dat de organisatie op de schop gaat en dat het uitgangspunt verschuift naar opgavegericht werken en dat er

meerdere disciplines gaan samenwerken. Als we dit goed lezen dan gaat de gemeentelijke organisatie proactief werken. En dat verdient alle lof. Als het bestuur nu ook nog de raad tijdig en volledig gaat informeren over lopende dossiers dan zouden we nog wel eens een modelgemeente kunnen worden. Helaas ervaart mijn fractie dat nog veel te vaak de raad te laat en te karig wordt geïnformeerd. Dus college, breidt uw goede voornemens om pro-actief te worden in de organisatie uit naar de raad. Of was dat al de bedoeling? Dat zou natuurlijk best kunnen. Ik vraag de wethouder dan ook om een toelichting hierop.

Dan wil ik nu onze motie over de zorgplicht bij toekomst bestendige bibliotheekvoorzieningen voorlezen.