20220920 presentatie Raadsbijeenkomst ODR 12 september 2022 (1)

Raadsbijeenkomst ODR 12 september 2022 Marcel Keijman

Omgevingsdienst Rivierenland Samen met onze opdrachtgevers zorgen wij voor een prettige, veilige en duurzame leefomgeving in de regio Rivierenland. VTH taken en advies Gemeenschappelijke regeling Provincie Gelderland, gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe , West Maas en Waal, Zaltbommel

2

Onderwerpen voor vandaag: - Vergunningverlening - Omgevingswet - Wet Kwaliteitsborging bouw

3

Vergunningverlening milieu en bouw

4

Vergunningverlening Vergunningverlening is meer dan het verlenen van een vergunning • • • • •

Melding, informatieverstrekking, ondersteuning Samen met partners Voor inwoners en ondernemers De basis voor toezicht en handhaving! Actualiteiten (corona, vluchtelingen, stikstofcrisis, klimaat)

Vergunningverlening Vergunningverlening zorgt soms ook voor teleurstelling • Weigeren of buiten behandeling laten • Aanvraag die niet compleet is na aanvulling • Aanvraag die niet past binnen landelijke wetgeving , lokale wetgeving (bestemmingsplan) of lokaal beleid (welstand) • Duurt soms lang • Kosten

Vergunningverlening milieu

7

Vergunningverlening milieu • Wet milieubeheer en Wabo basistaak vanuit wet VTH • Voor alle bedrijven in de 8 gemeenten die meldingsplichtig of vergunningplichtig zijn. • Niet voor de bedrijven waar de provincie het bevoegd gezag is • Voor bedrijven is wet- en regelgeving vaak moeilijk. Zij schakelen veel adviesbureaus in. • Vaak vooroverleg (heeft wetgever ook bedoeld) • Wet VTH stelt eisen aan de uitvoering van deze taken. O.a. over aantal mensen wat het werk doet, opleidingen en ervaring van deze mensen

8

Wet VTH: 3 verschillende sectoren

Agrarisch

Niet agrarisch

Afvalbedrijven

• Deze 3 sectoren vragen om andere specialismen en dynamiek • Vanwege onze expertise op agrarisch vlak voeren we deze taken ook uit voor andere omgevingsdiensten in Gelderland • De afvalbedrijven vallen veelal onder de provincie. De provincie werkt hiervoor samen met ODRN • Actualiteiten agrarisch: stikstof, ammoniak, schaalvergroting, verdroging, arbeidsmarkt • Actualiteiten niet agrarisch: ZZS (b.v. PFAS), circulaire economie, energie, externe veiligheid • Actualiteiten algemeen: Omgevingswet en commissie Van Aartsen 9

Asbest • Volgens de wet een milieutaak, gerelateerd aan bouw (sloopwerkzaamheden met asbest). • Verplichte milieutaak volgens wet VTH, dus taak ODR (meldingen en toezicht) • Veel samenwerking met toezicht, ketentoezicht en de arbeidsinspectie. • Er is vaak sprake van illegale activiteiten vanwege hoge kosten • Aantallen 2021: circa 800 sloopmeldingen met asbest, circa 100 zonder Actualiteiten: • Tekort aan mensen in de bouw in relatie tot toename (ver) bouwen en sloop plannen • Geen asbestverbod maar eisen verzekeringsmaatschappijen en hypotheekverstrekkers

10

Vergunningverlening bouw American Roadhouse Zaltbommel. Inmiddels gesloopt. Veel asbest, veel woningen in omgeving Door gemeente opgekocht i.v.m. andere invulling locatie ODR bijgedragen bij plannen locatie, vergunningverlening en toezicht (integraal bouw, milieu, enz.) 11

Vergunningverlening bouw

Benzinestation en wasstraat firma Van Dijkhuizen Veemarkt Tiel. 7 verschillende asbestbronnen Goede samenwerking met gemeente Tiel

12

Vergunningverlening bouw

13

Vergunningverlening bouw • Woningwet -> volksgezondheid en veiligheid • Wabo • Het gaat om Bouwen en verbouwen, Reclame, Inrit, Kap en Sloop (BRIKS) • Sterke focus op dienstverlening (snel, hulp bieden) • Welstand en bestemmingsplannen • Maar ook Natuurbeschermingswet, archeologie • Beleid gemeenten op technische aspecten is vooral gericht op constructie en brandveiligheid en minder op energiebesparing, duurzaamheid, etc.

14

Rol en verantwoordelijkheid gemeenten / ODR

• • • • • •

Als een aanvrager iets wil bouwen of een gebouw wil gaan gebruiken, kan dat soms niet volgens het bestemmingsplan ODR vraagt dan aan de RO afdeling van de gemeente een standpunt over wel of niet meewerken (gemeentelijk beleid) De kleine ontheffingen handelt ODR vaak zelf af (snelheid) ODR vraagt altijd aan de gemeente advies/instemming voor het aanleggen van een inrit of kappen ODR vraagt aan de brandweer advies op gebied van brandveiligheid ODR huurt voor de beoordeling van de constructieve veiligheid expertise in

15

Vergunningverlening bouw • Vergunningverlening is ook de start informatiestroom gebouwde omgeving (BAG, WOZ, OZB) • Er worden leges geheven. ODR zorgt voor de berekeningen, facturen. De gemeente int de leges. Het is dus geen inkomstenbron voor ODR. • Leges zijn een vergoeding voor verrichte werkzaamheden en mogen alleen voor de kosten ingezet worden. • De gemeenteraad bepaalt de tarieven, ODR past deze toe in berekeningen • Als de ODR meer moet doen, dan mogen er meer leges worden geheven. Als de ODR minder moet doen, dan moeten er minder leges worden geheven

16

Actualiteiten bouw Omgevingswet Bouwhausse Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Woningbouwopgave Moeilijke arbeidsmarkt Opvang vluchtelingen en arbeidsmigranten Versnelde wens energiebesparing bij inwoners, ondernemers en overheid • Hogere eisen aan dienstverlening (snelheid, hulp bij invullen OLO, etc.) • Toename bouwwensen die niet in bestemmingsplan passen • • • • • • •

17

Vergunningverlening, een aantal feiten op een rijtje • Aantal zaken 2022: 8.500 (begroot) • Aantal fte: 53, kosten ca. 6.000.000 euro • Resultaten KlantTevredenheidsOnderzoeken (KTO) • Aantal formele klachten 2022: tot op heden 1 • Leges opbrengsten 2021: ca. 12.000.000 euro • De KTO resultaten, het aantal klachten en kosten zijn in vergelijking met andere Omgevingsdiensten goed

18

De Omgevingswet

KTO resultaten vergunningverlening 2022 19

Nog paar feiten • Door de schaal en dus ook het aantal medewerkers is de ODR robuust voor de wet VTH • De schaalgrootte geeft ook financiële voordelen en een grotere mate van professionaliteit op het gebied van kwaliteit en dienstverlening • Kwaliteit voor bouw- en milieutaken • Kwaliteit inhoudelijk, juridisch • ODR heeft op alle vlakken kennis in huis en kan dus integraal afwegen en gemeenten adviseren • Die integraliteit (bouw-milieu) heeft geeft veel synergie

20

De Omgevingswet

Zwarte lijn: 50 meter grens spuitzone boomgaard Opvang Oekraïense vluchtelingen in schuur? Huisvesting arbeidsmigranten in schuur? (Voorbeeld niet uit deze regio)

21

De Omgevingswet

22

De Omgevingswet

• Het doel van de Omgevingswet • Mega operatie, niet alleen juridisch teksten en instrumenten als omgevingsvisie, omgevingsplan, vergunningen. Maar ook integraler werken, meer dienstverlening, meer digitaal (nieuw omgevingsloket/DSO), snellere procedures, minder regels, meer verantwoordelijkheid inwoners en ondernemers, meer participatie • Invoeringsdatum Omgevingswet • Gemeenten mogen er 9 jaar over doen om te implementeren. Dus gaan we 9 jaar veranderen

23

Samenwerking Gemeenten en ODR werken bijna op alle instrumenten en doelen samen: - ODR geeft inhoudelijke input (omgevingsplan, beleidskeuzes, leges, BAG, inrichting) - ODR verzorgt het beheer van het DSO voor lokale regels voor de meeste gemeenten - ODR helpt processen en werkprocessen te veranderen

24

Waar lopen we samen tegen aan? • Het is heel veel • Landelijk is veel nog onduidelijk, nog niet af of werkt nog niet goed (DSO) • Het is allemaal nieuw • De krapte op de arbeidsmarkt • Onzekerheid over invoeringsdatum. We horen het in november (15 november?) En ook: • Gemeenten hebben veel beleidskeuzes nog niet gemaakt • Gemeenten maken andere keuzes, geen uniformiteit

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)

26

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) • Het doelen van de Wkb: hogere kwaliteit tegen aanvaardbare meerkosten door cultuuromslag bouw, minder betrokkenheid overheid en meer aansprakelijkheid aannemer • Gefaseerde invoer, eerst “gevolgklasse 1” • Invoeringsdatum Wkb 1 januari 2023? • Flinke operatie. Niet alleen op het gebied van juridisch teksten en instrumenten • Omgevingwet en Wkb zijn inhoudelijk verweven. De Omgevingswet kan wel zonder de Wkb, maar niet andersom • Uiteindelijk betekent dit een kleinere en andere rol voor overheden bij bouwactiviteiten als de gemeente Tiel en de ODR • Kwaliteitsborger krijgt een rol, betaald door initiatiefnemer • Er vervallen taken, maar komen ook taken bij. Per saldo minder taken en minder uit leges te betalen 27

Samenwerking ODR neemt het voortouw. M.u.v. Tiel, daar wordt samengewerkt - ODR geeft inhoudelijk input: leges, BAG, beleidskeuzes toezicht en handhaving en aanpak - ODR helpt processen en werkprocessen te veranderen

28

Waar lopen we tegenaan? • Het is nieuw, dus pionieren • De wetgeving is niet klaar en de invoeringsdatum is onzeker • In juli had landelijk 16% van de ondernemers bouw zich voorbereid. Dat geldt ook voor onze regio. • Kleine bouwactiviteiten worden duurder en grote bouwactiviteiten goedkoper (kosten leges+kwaliteitsborger) • Krapte op de arbeidsmarkt

Wij gaan ondernemers helpen • We organiseren een Webinar voor het regionale bedrijfsleven (veel animo) • We maken communicatiemateriaal, dat gemeenten ook kunnen gebruiken op hun website, gemeentepagina of kunnen verspreiden via de bedrijfscontactfunctionarissen • Zo helpen we het bedrijfsleven en daarmee ook hun klanten (inwoners en ondernemers) • Hierdoor wordt het voor ODR en de gemeenten makkelijker om zaken snel te blijven afhandelen Vraag is wel of er voldoende kwaliteitborgers zijn in Nederland en in de regio Rivierenland

30

Omgevingswet en Wkb de komende maanden

31

Wat gaan we de komende maanden doen voor de Omgevingswet en Wkb? We blijven ons voorbereiden op invoering per 1 januari 2023. We houden de berichtgeving over de ingangsdatum in de gaten Als de wetten niet ingaan op 1 januari 2023: • Stoppen of vertragen we de invoering

32

Uitkomst vergunningcheck bij een casus: bouwen paardenstalletje in het buitengebied waarbij er een boom moet worden gekapt. 33

Wat gaan we de komende maanden doen voor de Omgevingswet en Wkb? Als de wetten wel ingaan op 1 januari 2023: • Krijgen ODR en gemeenten vanaf november 2022 veel vragen van inwoners en bedrijven • Functioneert het DSO en dus het Digitaal Omgevingsloket niet goed Na het doen van een vergunningcheck ziet de aanvrager ‘bel uw gemeente’ • Het DSO is simpelweg te moeilijk voor aanvragers • Hierop anticipeert ODR door extra menskracht in te zetten voor vragen van inwoners en ondernemers en ondersteuning voor gemeenten. We starten deze maand met de werving • In december zullen er veel (onvolledige) aanvragen binnenkomen, vanwege onbekendheid met de Omgevingswet. Dit brengt een piek in het werk met zich mee voor gemeenten en ODR • In het 1e half jaar verwachten we minder aanvragen en meldingen, maar wel meer werk. Want het is voor iedereen nieuw 34

Vragen?

35

Bedankt voor jullie aandacht!