20220920 Brief Reactie opm. zienswijzen jaarstukken 2021 begrotingsw. 2022 en begroting 2023 GGD GZ

BBS

Gelderland-Zuid

Aan de raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid

ons kenmerk: GGD/DIR/22/2513/MP/JvW uw kenmerk: 20 september 2022 datum: onderwerp: Opmerkingen zienswijzen jaarstukken GGD 2021, begrotingswijziging 2022 en programmabegroting GGD 2023

afdeling: Directiebureau contactpersoon: Jules van Wijngaarden doorkiesnummer: (088) 144 7245 e-mail: ivanwiinaaarden@aadaelderlandzuid.nl

Geachte Raad, Op ons verzoek heeft u dit voorjaar uw zienswijze geleverd op onder andere de Jaarstukken GGD 2021, de begrotingswijziging 2022 en op de Programmabegroting GGD 2023, waarvoor onze hartelijke dank. Graag reageren wij hieronder op een aantal opmerkingen van verschillende gemeenten. Daarnaast delen wij in deze brief de besluiten van het Algemeen Bestuur (in de vergaderingen van 30 juni en 1 september 2022) aan u mee met betrekking tot de Jaarrekening GGD 2021, de begrotingswijziging 2022 en de Programmabegroting GGD 2023. Vanzelfsprekend gaat de GGD aan de slag met de uitvoering van de genomen besluiten. Ontwikkelingen Coronavirus COVID-19

Allereerst danken wij u hartelijk voor de waardering die u uitspreekt voor de werkzaamheden die de GGD heeft verricht in deze crisistijd. De situatie met betrekking tot de coronabestrijding is momenteel rustig. Na een toename van het aantal besmettingen vanaf eind juni, is het aantal coronatesten weer gedaald. De testorganisatie is grotendeels afgeschaald, al houdt de GGD rekening met het scenario dat een ziekmakende coronavariant kan ontstaan. Als zelftesten onvoldoende blijken te werken, zal de GGD - op verzoek van de minister van VWS - weer opschalen. Er zijn tussen de GGD'en en het Ministerie van VWS afspraken gemaakt over omvang van dienstverlening en opschalingssnelheid, waarbij een voorbehoud bestaat ten aanzien van de beschikbaarheid van personeel. Vanaf juli bereidt de GGD zich voor op het zetten van herhaalvaccinaties. De planning is dat op 19 september de eerste prikken met een vernieuwd coronavaccin worden gezet. De door COVID-19 ontstane hogere lasten in 2021 zijn vanuit het Rijk gecompenseerd. Ook voor 2022 zal het Rijk alle kosten vergoeden via de meerkostenregeling.

Centraal postadres

Postbus 1120

Hoofdvestigingen GGD Gelderland-Zuid

6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl

Regio Nijmegen (Nijmegen)

info@ggdgelderlandzuid.nl

Rivierenland (Tiel)

/iso\ rgooiy

Bezoekadres

Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80

BIC/SWIFT: RABONL2U

(HKZ>

IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724

datum: 20 september 2022 ons kenmerk:GGD/DIR/22/2513/MP/3vW pagina 2 van 5

Jaarrekening GGD 2021

Het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van 30 juni jl. de Jaarstukken GGD 2021 vastgesteld en ingestemd met de resultaatbestemming, te weten: het toevoegen van € 149.000 aan de algemene reserve van de GGD. Hierdoor stijgt de algemene reserve tot € 1.696.000 wat overeenkomt met 50% van de streefwaarde. De algemene reserve dekt daarmee 45% van de gekwantificeerde risico's af. In de vergadering van 30 juni jl. heeft het Algemeen Bestuur besloten het uitgangspunt om het positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve als deze nog niet de streefwaarde heeft bereikt te hanteren conform afgesproken spelregels. Een ambtelijke werkgroep buigt zich met de GGD in 2022 over de opbouw van de P&C documenten en de methodiek van het vormen van weerstandsvermogen. Het advies van deze werkgroep zal t.z.t. worden besproken in het Algemeen Bestuur. Zienswijzen In bijlage 1 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Jaarstukken 2021. Hierin ziet u een zeer grote mate van overeenkomst. Drie gemeenten zijn - in de zienswijzen - niet akkoord met het toevoegen van de algemene reserve aan het weerstandsvermogen. Resultaten per gemeente In het inhoudelijk jaarverslag 2021 wordt toegelicht welke werkzaamheden GGD Gelderland-Zuid in 2021 heeft verricht voor de 14 gemeenten en welke resultaten ze daarbij heeft geboekt.

Eén gemeente mist de behaalde resultaten op gemeenteniveau en verzoekt dit in te toekomst weer toe te voegen. Ook verzoekt deze gemeente om in het vervolg op beknopte wijze meer duiding aan te brengen in de cijfers. GGD Gelderland-Zuid wil het inhoudelijk jaarverslag beknopt houden en zal om deze reden niet apart de behaalde resultaten vermelden per gemeente. Wel worden de facultatieve taken (per subsidie) aan de betreffende gemeente apart (inhoudelijk en financieel) verantwoord. Rapportage van de facultatieve taken In het jaarverslag en de jaarrekening worden de uniforme taken van de GGD verantwoord. De GGD kan op verzoek facultatieve taken verrichten voor één of meerdere gemeenten. Drie gemeenten verzoeken (in de zienswijze) om ook de resultaten van de facultatieve taken te rapporteren in het jaarverslag/jaarrekening, met name met betrekking tot MMK/Omgevingswet. De inhoudelijke en financiële resultaten van facultatieve taken/projecten worden aan de betreffende gemeente(n) verantwoord per subsidie. Het vormt geen onderdeel van het jaarverslag en de jaarrekening. Interne dienstverlening Drie gemeenten volgen de Adviesfunctie in de opmerking over de manier waarop over de interne dienstverlening verslag wordt gedaan. In de facultatieve taken wordt de interne dienstverlening niet apart gepresenteerd maar is deze verwerkt in de post 'personeel'.

In de uniforme taken wordt de totale interne dienstverlening gepresenteerd, samen met de overhead van de uniforme taken. GGD Gelderland-Zuid neemt het advies van de Adviesfunctie ter harte en zal de interne dienstverlening in de toekomst transparanter verwerken. Veilig Thuis Eén gemeente merkt op dat, hoewel deze gemeente zeer content is met het resultaat dat Veilig Thuis presenteert, dit hoger had kunnen liggen uitgaande van pxq realisatiecijfers en kostprijzen. Mocht dit een structurele ontwikkeling blijken, dan zal deze gemeente voorstellen de Veilig Thuis-begroting aan te passen naar reële aantallen tegen vaste kostprijzen. In reactie hierop geeft Veilig Thuis aan te begroten op basis van reële aantallen en kostprijzen. Begrotingswijziging 2022

In de vergadering van 30 juni jl. is het Algemeen Bestuur akkoord gegaan met de begrotingswijziging 2022. Deze bestaat uit een aantal onderdelen, te weten: ■ Verhoogde instroom bij Bijzondere Zorg (€ 295.669); ■ Concerntroller (€ 60.000); ■ Prenataal huisbezoek (€ 64.474);

datum: 20 september 2022 ons kenmerk:GGD/DIR/22/2513/MP/JvW pagina 3 van 5

■

Toezicht Kinderopvang/gastouderopvang (€ 120.349).

Daarbij moet worden opgemerkt dat de post 'verhoogde instroom bij Bijzondere Zorg' alleen incidenteel gehonoreerd is voor 2022 (begrotingswijziging) en 2023. Voor 2022 neemt centrumgemeente Nijmegen de kosten voor haar rekening; zij bekostigt dit vanuit de doeluitkering Beschermd Wonen. Zienswijzen In bijlage 2 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de begrotingswijziging 2022. Het gaat om een aantal posten, die ook opgenomen zijn in de conceptbegroting 2023. Met de kosten voor de concerncontroller gaan alle 14 gemeenten akkoord. Ook m.b.t. het Prenataal huisbezoek gaan alle gemeenten die het betreft akkoord, tot het maximum van de Rijksbijdrage voor iedere betrokken gemeente. Ook gaan alle gemeenten akkoord met het ophogen van de inspecties van de gastouderopvang van 5 naar 50%, incl. de bijbehorende kosten tot het maximum van de Rijksbijdrage voor iedere betrokken gemeente. Ten aanzien van de verhoogde instroom Bijzondere Zorg zien we de volgende zienswijzen: • 3 gemeenten gaan akkoord met de structurele budgetophoging; • 10 gemeenten willen het extra budget dat gemoeid is met deze stijging enkel voor de jaren 2022 en 2023 toekennen; • 1 gemeente onthoudt zich van stemming, omdat zij dit product niet afneemt van de GGD. Proarammabearotina GGD 2023

Het Algemeen Bestuur heeft in de vergaderingen van 30 juni en 1 september jl. ingestemd met de Programmabegroting GGD 2023, met uitzondering van: ■ Informatiegestuurd werken. De bijdrage van € 175.000 is alleen voor 2023 toegekend. • Structurele doorwerking begrotingswijziging 2022 Bijzondere Zorg van € 295.669; de bijdrage is incidenteel voor 2023. ■ Versterken inkoopfunctie € 67.000 om te voldoen aan wet- en regelgeving (waaronder rechtmatigheid). Het Algemeen Bestuur heeft in de vergaderingen van 30 juni en 1 september jl. ingestemd met: * Een indexering van 0,45% in 2023; dit komt overeen met een stijging van de lasten van € 113.330; ■ Het verminderen van het inwonersaantal gemeente Beuningen en de financiële consequentie hiervan (€ 28.000) te verdelen over alle deelnemende gemeenten; ■ Een daling van de kosten in 2023 als gevolg van besparingen van € 155.000; ■ Een daling van de lasten van Veilig Thuis met € 314.079; ■ Een stijging van de lasten van Veilig Thuis met € 312.376; ■ Een daling van de lasten t.b.v. het Rijksvaccinatieprogramma van € 59.490; » Een daling van de lasten t.b.v. Toezicht Kinderopvang van € 47.739; ■ Stijgende lasten t.b.v. informatiebeveiliging en Arbo ten bedrage van circa € 89.000. De bovengenoemde besluiten van het Algemeen Bestuur (dd.

30 juni en 1 september 2022) zijn verwerkt in de bijgaande herziene Programmabegroting GGD 2023 (versie 2.0), die vastgesteld is door het Algemeen Bestuur. Zienswijzen In bijlage 3 treft u het overzicht aan van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Programmabegroting GGD 2023. Hierin ziet u een grote mate van overeenkomst. De zienswijzen zijn door het Algemeen Bestuur betrokken bij de behandeling en vaststelling van de Programmabegroting 2023 in de AB-vergaderingen van 30 juni en 1 september jl.

datum: 20 september 2022 ons kenmerk:GGD/DIR/22/2513/MP/JvW pagina 4 van 5

Begroting Veilig Thuis 12 gemeenten geven in hun zienswijze aan niet akkoord te gaan met de begroting Veilig Thuis. Ze zijn van mening dat de GGD/Veilig Thuis moet uitgaan van de realisatie 2021, ook bij de meldingen. In de door het Dagelijks Bestuur voorgelegde begroting 2023 is voor alle diensten (waaronder adviezen, Voorwaarden&Vervolg, Onderzoek) uitgegaan van de realisatie 2021, met uitzondering van de dienst meldingen. Hiervoor zijn twee argumenten: • 2021 was een bijzonder jaar als gevolg van corona. In de maanden oktober en november was in het aantal meldingen een trendbreuk te zien. Hierdoor eindigde het aantal meldingen in 2021 uiteindelijk lager. Deze trendbreuk was niet verklaarbaar. • Op verzoek van de gemeenten investeert Veilig Thuis in voorlichting aan het onderwijs over de meldcode, aangezien het aandeel 'onderwijs' slechts 4% van het aantal meldingen bedraagt. Verwacht wordt dat bij een hogere bewustwording in het onderwijs het aantal meldingen zal stijgen. Het Dagelijks Bestuur is daarom voor de conceptbegroting 2023 voor het onderdeel Veilig Thuis uitgegaan van het aantal meldingen in de begroting 2022 (en niet van de realisatie 2021). De door de Adviesfunctie voorgestelde - en in de zienswijzen van 12 gemeenteraden overgenomen wijziging van de begroting zou resulteren in een feitelijke bezuiniging van ruim €300K.

De consequenties van deze bezuiniging zouden de volgende zijn: • Afschalen van de personele capaciteit in 2022 met 4 fte om de bezuiniging in 2023 te kunnen realiseren. Door de reeds strakke formatie/bezetting van Veilig Thuis zal onvoldoende geanticipeerd kunnen worden op ontwikkelingen, zoals hogere instroom van meldingen en adviezen. • Een lagere formatie zal leiden tot oplopende doorlooptijden, (verdere) overschrijding van wettelijke termijnen en een stijgende werkvoorraad. Hiermee wordt het risico op onveilige situaties verhoogd. • Opschalen boven de begroting zal leiden tot begrotingsonrechtmatigheid. Dit kan worden ondervangen door een begrotingswijziging, maar dit lost niet op dat tussentijds moet worden afgeschaald, omdat de begrotingswijzigingsprocedure een lange doorlooptijd kent. Realisatie 2022: stijging van aantal meldingen In het eerste kwartaal 2022 was de instroom t.o.v. 2021 meldingen minus 2%, maar daarna is het aantal meldingen t.o.v. 2021 gestegen: in april +11%, in mei +24%, juni + 27%, juli +10%. Vanwege bovengenoemde argumenten is het Algemeen Bestuur in de vergadering van 1 september jl. akkoord gegaan met de oorspronkelijke begroting 2023 van Veilig Thuis, te weten: • Een stijging van de lasten van € 312.376 (met name veroorzaakt door meer meldingen); • Een daling van de lasten van € 314.079, doordat Veilig Thuis gaat sturen dat er op 26% i.p.v.

28% van de meldingen een vervolgdienst wordt ingezet. Met andere woorden: overall is er geen uitzetting van de begroting Veilig Thuis 2023 t.o.v. de begroting 2022.

Bijzondere Zorg Bij Bijzondere Zorg is er sprake van autonome groei van zwaardere trajecten én een forse groei van lichte trajecten. De GGD is het vangnet en heeft geen invloed op de instroom van trajecten. De gemeenten hebben dat wel. Geen van der partijen verwacht de stijging volledig terug te kunnen dringen. In de zienswijzen gaan 4 gemeenten geheel akkoord, 5 alleen voor het jaar 2023 (dus niet structureel); 4 gemeenten gaan niet akkoord en 1 gemeente onthoudt zich van stemming, omdat ze het product niet afneemt van de GGD. Een aantal gemeenten is van mening dat de eigen lokale structuur in het voorveld de stijging zal gaan beperken. In de zienswijzen wordt aangedrongen in het eerste kwartaal van 2023 met een analyse van de meldingen te komen en financieel te onderbouwen wat minimaal noodzakelijk is. Mede op grond van de zienswijzen, heeft het Algemeen Bestuur besloten om de bijdrage ten behoeve van Bijzondere Zorg incidenteel toe te kennen voor het jaar 2023 en na evaluatie in het eerste kwartaal van 2023 een besluit voor het vervolg te nemen.

datum: 20 september 2022 ons kenmerk: GGD/DIR/22/2513/MP/JvW pagina 5 van 5

Informatiegestuurd werken Bij de begrotingsbespreking 2022 vroeg de GGD akkoord te gaan met een financieringsperiode van 2 jaar. Dat is toen niet gehonoreerd. In de huidige begrotingscyclus gaat één gemeente akkoord met de structurele begroting informatiegestuurd werken, één niet en stellen 12 gemeenten voor de begroting voor 2023 (incidenteel) toe te kennen, met een evaluatie in het eerste kwartaal van 2023. Daarbij is het verzoek de meerwaarde voor de gemeenten duidelijk aan te geven. Om als GGD door te kunnen ontwikkelen op dit vlak is, naar de mening van het Dagelijks Bestuur, een structurele investering in data-specialistische kennis en infrastructuur van belang. Voor de begroting 2024 zullen wij nader afstemmen met gemeenten en inzicht geven in de ontwikkelrichting van informatiegestuurd werken. En bovenal welke resultaten voor de gemeenten hiermee geboekt kunnen worden. Hierdoor vertrouwt het Dagelijks Bestuur erop het strategisch thema 'Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven' uit de meerjarenstrategie van de GGD voor de gemeenten (structureel) te kunnen neerzetten en ontwikkelen. Inkoopfunctie Tien gemeenten geven in de zienswijzen aan niet akkoord te gaan met de uitzetting van de kosten voor de doorontwikkeling/professionalisering van de inkoopfunctie.

De accountant heeft aangegeven dat de inkoopfunctie uitgebreid zou moeten worden om te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving (zoals rechtmatigheid). Het Algemeen Bestuur is niet akkoord gegaan met de versterking van de inkoopfunctie en wacht hiervoor de constateringen van de concerncontroller af. Het Dagelijks Bestuur geeft in reactie aan dat de inkoopfunctie, mede n.a.v. het advies van de accountant, doorontwikkeld moet worden om rechtmatigheidsrisico's te beperken. Hierbij zal worden ingezet op signalering en betere vastlegging van gekozen procedures. Dit kan niet, zoals enkele gemeenten opperden, belegd worden bij de concerncontroller omdat deze toetst op de naleving van procedures en omwille van functiescheiding (en tijd) niet uitvoerbaar is. Gezien het belang van de inkoopfunctie zal dit onderwerp wederom terugkomen in de Kaderbrief 2024.

Planning jaarrekening 2022 en begroting 2024 Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid, zullen de jaarrekening 2022 en de ontwerpbegroting 2024 aan de raden van deelnemende gemeenten worden gezonden vóór 1 april 2023. Met het RAO is afgesproken een extra overleg in april in te plannen, dit voor bespreking van de conceptjaarstukken en conceptbegroting. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan het verzoek meer'in gesprek' te zijn over de concept-jaar- en begrotingsstukken. Wij vertrouwen erop u met deze informatie van dienst te zijn. Met vriendelijke groet,

Voorzitter

Bijlagen: 1. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Jaarstukken 2021 2. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten begrotingswijziging 2022 3. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Programmabegroting GGD 2023 4. Vastgestelde Programmabegroting GGD 2023 (versie 2.0).