20220713 Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022 v5
Tekst van het document
bestuursrapportage
2022
2
1 Inhoud 1 2 3 4 5
6 7 8 9
Inhoud Voorwoord Managementsamenvatting Doelstellingen Programma’s 5.1 Programma bestuur en beleid 5.2 Programma participatie 5.3 Programma Wet sociale werkvoorziening 5.4 Programma beschut werk 5.5 Programma inkomensvoorziening 5.6 Overhead 5.7 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Begrotingswijziging Reserves en voorzieningen Meerjareninvesteringsoverzicht Bijlagen 9.1 Bijlage 1: Gemeentelijke bijdrage 9.2 Bijlage 2: Ontwikkeling aantallen per gemeente 9.3 Bijlage 3: Lijst met afkortingen
3 4 7 10 12 12 15 20 23 25 28 30 32 33 35 36 38 40 48
Succes verhalen Riek en zeepfabriek Siderius Een echt Kruitvatmeisje Ahmed heeft de wind in de zeilen Dit is dé baan voor Merry
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
6 20 31 42
3
2 Voorwoord Regio Rivierenland maakt de inclusieve arbeidsmarkt stap voor stap waar. Onze regio onderscheidt zich op positieve wijze. De benchmark Werk & Inkomen van Divosa onderbouwt dat. Deze benchmark vergelijkt in- en uitstroom, re-integratie, participatie, handhaving en financiën van meer dan 220 gemeenten. In Rivierenland hebben we een relatief hoog percentage mensen vanuit de uitkering naar werk kunnen begeleiden. En maakt ruim 16 procent van de klanten van Werkzaak gebruik van een loonkostensubsidie. Het benchmarkgemiddelde is 6,2 procent (2021). De samenwerking van werkgevers, opleiders, gemeenten, maatschappelijke organisatie en Werkzaak Rivierenland maken deze resultaten mogelijk.
“Iedereen heeft talent en verdient een kans op ontwikkeling daarvan”
4
Investeren aan de voorkant, bespaart op uitkeringen We hebben aangetoond dat investeren aan de voorkant zorgt voor besparingen aan de achterkant. Ik heb het dan over investeren in de ontwikkeling van werkzoekenden. En investeren in gerichte partnerschappen zoals betrokken werkgevers. Investeren in mensen loont altijd. Met onze coaching en gerichte en onderbouwde inzet van instrumenten vinden, en stimuleren we de ontwikkelmogelijkheden bij werkzoekenden. Soms gaat dat snel, vaak kost dat tijd. Tijd die nodig is om op de langere termijn voor duurzame uitstroom uit de uitkering te zorgen. Uit de Divosa benchmark blijkt ook dat ons ‘draaideur’ gehalte laag is. Dus als mensen aan het werk zijn blijven ze ook werken. We kennen vele voorbeelden die zich goed doorontwikkelen en groeien. Er zijn ook mensen die blijvend begeleiding vanuit Werkzaak nodig hebben. Die bieden we en ook dat voorkomt dat mensen op het werk uitvallen en weer terug in de uitkering komen. We investeren ook in gerichte partnerschappen zoals werkgevers. We bereiden de plaatsing van werkzoekenden voor, bieden ondersteuning en training aan en werken dus veel met de loonkostensubsidie. Deze samenwerkingen bieden ook de mogelijkheden om samen te innoveren en ook voor de toekomst invulling te geven aan de inclusieve arbeidsmarkt. Maatschappelijke impact Naast groei heeft een baan hebben maatschappelijke impact.
De bonus van een baan is groei van zelfvertrouwen, waardering en hoop voor de toekomst van het talent, zijn kinderen én de mensen in zijn omgeving. Dit levert de maatschappij betrokken burgers op die zelf in hun onderhoud voorzien. Mensen die weer meedoen naar hun vermogen zijn meer in verbinding en in staat zijn om zich verder te ontwikkelen. Zij komen tot bloei en dat zien we ook terug in de Rivierenlandse maatschappij. Investeren in simpel uitvoeren Kwetsbare mensen hebben te maken met veel loketten zoals een zorgtoeslag, huurtoeslag en armoedebestrijding. Het is ingewikkeld om er optimaal gebruik van te maken. Weet je wat er gebeurt als iemand gaat werken en daardoor 50 euro meer beschikbaar heeft? Dan moet de huur- en zorgtoeslag aangepast worden. De inwoner moet dit zelf regelen. En als je dat niet doet, wil dezelfde overheid het teveel uitgekeerde geld in een keer terug hebben. We ontzorgen met elkaar al de inwoner van Rivierenland die het niet zelf kan. De Simpel Switchen aanpak van de overheid ondersteunt deze gedachte. We hebben hier de komende jaren een opdracht om het nog simpeler te maken. Naast het investeren in de ontwikkeling van mensen gaan we ook investeren in de wet simpel uitvoeren zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn. Elfriede Boer, directeur Werkzaak Rivierenland
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
5
Riek en zeepfabriek Siderius Riek is 60 plus en zocht werk. Dat bleek niet eenvoudig. Te oud kreeg ze vaak te horen. Tot ze de kans kreeg bij Zeepfabriek Siderius. Dat was een schot in de roos. Riek is helemaal op haar plek en daar is haar nieuwe werkgever het helemaal mee eens. Directeur Siderius: “Het is voor ons voor het eerst dat we iemand vanuit Werkzaak in ons bedrijf krijgen. De ervaringen zijn positief en we staan zeker open voor meer mensen vanuit Werkzaak.”
6
3 Managementsamenvatting Realisatie ambities Onze ambitie is: Iedereen doet mee in de samenleving. Daar geloven wij in. Onze resultaten laten zien dat we onze ambities ook kunnen realiseren. We versterken de ontwikkeling van werkzoekenden en medewerkers en realiseren daarmee een win-win situatie. We hebben oog voor risico’s en kansen en ontwikkelen onze dienstverlening door te innoveren. Ondanks de (economische) onzekerheden blijven we vasthouden aan onze doelen zoals verwoord in ons Meerjarenbeleidsplan 2020-2023. Financiering begroting Voor de uitvoering van de begroting betalen de deelnemende gemeenten een bijdrage. Dit gebeurt in de vorm van specifieke uitkeringen (subsidieresultaat) en een bijdrage voor de uitvoering (bedrijfsvoeringsresultaat). Subsidieresultaat Gemeente ontvangen een rijksvergoeding voor BUIG, Bijstand voor zelfstandigen (Bbz), bijzondere bijstand en Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De directe kosten van Werkzaak staan hiertegenover. Het saldo is het subsidieresultaat. De prognose is dat het subsidieresultaat elk jaar positiever wordt. De reden hiervan is dat jaarlijks de bijdrage per Wsw-er groeit. Op basis van de prognose voor 2022 wordt een voordeel op het subsidieresultaat verwacht van 1,903 miljoen euro. Subsidieresultaat Begroting 2022
Berap 2022
Verschil
-290.800
-784.200
493.400
BBUIG BBZ
30.000
-34.800
64.800
Bijzondere Bijstand
281.000
225.000
56.000
SW
-250.500
-1.539.400
1.288.900
Subsidieresultaat
-230.300
-2.133.400
1.903.100
Resultaat BUIG (voordeel 0,493 miljoen euro) Op 29 april 2022 publiceerde de rijksoverheid het voorlopige macrobudget voor 2022. De bijstelling van het macrobudget is een tussenstand waarin de realisaties van vorig jaar en recente inschattingen van de conjuncturele situatie (CEP, CPB) zijn verwerkt. Het macrobudget 2022 gaat van 6,446 miljard euro naar 6,073 miljard euro (bijstelling van – 373 miljoen euro). Voor de deelnemende gemeenten van Werkzaak Rivierenland zal de bijstelling van het macrobudget een daling van 2,613 miljoen euro bedragen. De verdeling per gemeente is in de onderstaande tabel te zien. De verlaging van het macrobudget houdt verband met de landelijke ontwikkeling van de aantallen bijstandsontvangers. Deze week af van de verwachting dat door corona het aantal zou stijgen. Dit leidt voor alle gemeenten tot een lagere BUIG-bijdrage. Resultaat BUIG Buren
Culemborg
Maasdriel
Neder
Tiel
Betuwe Wijziging macrobudget
-538.000
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
-316.700
-
-888.500
West
West Maas Zaltbommel
Betuwe
en Waal
-448.400
-205.300
Totaal
-215.400 -2.612.700
7
Een belangrijke wijziging is dat met ingang van 2022 gemeenten niet meer via het objectief verdeelmodel voor loonkostensubsidie (LKS) worden gefinancierd, maar op basis van de laatst bekende realisaties. Bij de vaststelling van het voorlopig budget is de verdeling van het LKS-budget gebaseerd op de LKS-realisaties in 2020. In de voorlopige budgetten is het LKS-aandeel gebaseerd op de voorlopige realisaties voor 2021 (Beeld van de Uitvoering). Bij de definitieve vaststelling van de budgetten (in september 2022) zal de verdeling gebaseerd worden op de definitieve realisatiecijfers voor 2021 (SiSa) (Rijksoverheid, 2022).(1 Het positieve resultaat op de BUIG is het resultaat van lagere bijstandsuitgaven dan verwacht. De verwachte stijging door corona heeft zich niet voorgedaan. Op de BUIG vindt een herverdeling plaats conform de bestuurlijke agenda. Daarbij wordt 25% van het resultaat op de BUIG, dat is 0,196 miljoen euro, herverdeeld via het bedrijfsvoering resultaat. Feitelijk wordt er daardoor minder afgerekend met de gemeenten. Eind september wordt het macrobudget definitief vastgesteld. Het is aannemelijk dat het macrobudget verder wordt verlaagd. Landelijk is er namelijk een daling te zien van het aantal mensen in de bijstand.
Dit stond eind maart 2022 zelfs op het laagste niveau in achtenhalf jaar tijd.(2 De daling van het aantal bijstandsgerechtigden is ook terug te zien in de cijfers van Werkzaak. Resultaat Bbz (voordeel 0,065 miljoen euro) Door een stijging van de aflossingen en terugvorderingen is er een voordeel ontstaan op de Bbz. Hierdoor ontstaat er een voordeel van 0,065 miljoen euro bij de Bbz. Resultaat bijzondere bijstand (voordeel 0,56 miljoen euro) Het voordeel op de bijzondere bijstand wordt veroorzaakt door een daling van het aantal uitkeringen en baten uit verhaal. Resultaat Wsw (voordeel 1,289 miljoen euro) Op de Wsw lijkt volgens de prognose een voordeel te ontstaan. Dit voordeel komt enerzijds door een hogere rijksvergoeding doordat de jaarlijkse bijdrage per Wsw-er groeit. Tegelijkertijd dalen de loonkosten omdat het aantal Wsw-ers lager is dan begroot. Verrekening voorschotten Tozo 2021 Gemeenten hebben voorschotten op de rijksvergoeding ontvangen om zo uitvoering te kunnen geven aan de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) over 2021. Daarbij is gebleken dat de hoogte van de voorschotten in verschillende gevallen afwijkt van de door de gemeente gemaakte kosten.
Op 20 juni 2022 gaf de rijksoverheid in een nieuwsbericht aan een voorlopige verrekening van de voorschotten door te voeren, op basis van de voorlopige gegevens die de gemeenten hebben vermeld in het beeld van de uitvoering over 2021. De gemeenten ontvangen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een specificatie van de voorlopige verrekening die omstreeks eind juni 2022 plaatsvindt. De basis voor de voorlopige verrekening is geregeld in artikel 21, tweede lid, van de Tozo. Later in het jaar vindt de definitieve verrekening van de voorschotten met de rijksvergoeding op basis van de SiSa-verantwoording plaats. We hebben van de informatie over de verrekening van de voorschotten voor de Tozo over 2021 kennisgenomen en gaan een voorstel voor de afrekening voorleggen aan de gemeenten. Daarbij komt een nadere bepaling over hoe de terugbetaling wordt geregeld.
8
Bedrijfsvoeringsresultaat Het bedrijfsvoeringsresultaat valt op basis van de bestuursrapportage afgerond 0,170 miljoen euro ongunstiger uit dan in de begroting 2022 was voorzien. Meerdere aspecten verklaren dit. Er is een beperkte toename van de organisatiekosten. De ramingen van de inhuur doelgroepprofessionals, inleenvergoedingen en omzet wijzigen. Per saldo ontstaat hier een nadeel. De inschatting van de inleenvergoedingen was te positief. De externe en interne bruto omzet (ter dekking van de inhuur doelgroepprofessionals) zijn juist weer gunstiger. Het gegeven dat we achterblijven op de landelijke taakstelling voor beschut werken vormt een risico. Om te voldoen aan die taakstelling zullen de kosten van inleenvergoedingen stijgen, waardoor het bedrijfsvoeringsresultaat ongunstiger wordt. Daar staat tegenover dat we besparen op de verstrekte uitkeringen. Bedrijfsvoeringsresultaat Salarissen Doelgroepprofessionals Kosten hallen Poppenbouwing Materiële kosten Projecten
Begroting 2022
Berap 2022
Verschil
19.245.800
19.214.000
31.800
0
624.500
-624.500
736.000
736.000
0
4.253.400
4.169.000
84.400 84.400
-981.500
-1.065.900
Totaal overhead
23.253.700
23.677.600
Participatiebudget
-3.740.600
-3.919.800
179.200
682.400
689.900
-7.500
Directe kosten Inkomen Inleenvergoeding
1.927.300
2.671.600
-744.300
Omzet
-7.512.500
-7.922.100
409.600
Reserve
-100.000
-321.000
221.000
-196.000
196.000
Herverdeling 25% resultaat BUIG Toe te rekenen
-8.743.400
-8.997.400
Bedrijfsvoeringsresultaat
14.510.300
14.680.200
-169.900
Financieel resultaat Per saldo ontstaat ten opzichte van de begroting 2022 een voordeel van 1,540 miljoen euro. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de voorliggende bestuursrapportage niet structureel is doorgerekend. Deels doordat uitgaven een incidenteel karakter kennen en in belangrijke mate ook doordat de gevolgen voor de rijksvergoeding op de lange termijn niet goed te bepalen zijn. De economische situatie kent veel onzekerheden die in de loop van dit jaar door kunnen werken in de financiële resultaten van Werkzaak. Financieel resultaat Bedrijfsvoeringsresultaat Subsidieresultaat Totaal
Begroting 2022
Berap 2022
Verschil
14.510.300
14.680.200
-169.900
-230.300
-2.133.400
1.903.100
14.280.000
12.546.800
1.733.200
1)
Rijksoverheid. (2022, mei 31). Nader voorlopige Macrobudget 2022 (informatie voor gemeenten). Opgehaald van rijksoverheid.nl
2)
CBS. (2022, mei 31). 407 duizend mensen in de bijstand: laagste aantal in achtenhalf jaar. Opgehaald van cbs.nl
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
9
4 Doelstellingen
45%
400
380
Hieronder presenteren we huidige doelen en de realisatie tot en met april 2022. Doelen 2022 Instroom-
Detacheringen
percentage
Loonkosten-
Duurzame
plaatsingen
uitstroom
Doelstelling
45,0%
400
380
Realisatie
42,6%
393
382
Prognose
43,0%
390
390
10
landelijk gemiddelde 52 landelijk gemiddelde
Instroompercentage We realiseren deze doelstelling door het continueren van de huidige aanpak, aangevuld met een experiment aan de poort om werkzoekenden direct naar werk te begeleiden vanuit de intakegesprekken. De ontwikkelingen in de Oekraïne hebben gevolgen voor de economie en waarschijnlijk ook voor de instroom. Op dit moment is daarover niets met zekerheid te zeggen. We monitoren de ontwikkelingen. Detacheringen Het gaat hier om detacheringen en plaatsingen bij werkgevers in Rivierenland en inzet in onze eigen organisatie. Traditioneel zien we veel mutaties (in/uitstroom) op deze doelstellingen. En er is natuurlijk verloop, vooral bij de plaatsingen vanuit de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Loonkostenplaatsingen We verwachten dat de gestage groei van de loonkostenplaatsingen doorzet. Dit draagt bij aan onze ultieme doelstelling van duurzame uitstroom van werkzoekenden. Het is zinvol om hierop in te blijven zetten en te investeren. Uitstroom met een externe loonkostenplaatsing leidt voor de gemeente per saldo tot een voordeel op de rijksfinanciering Buig. Vooral omdat de financiering van de loonkostensubsidie vanaf 2022 op daadwerkelijke realisatie wordt gebaseerd. Duurzame uitstroom De doelgroep werkzoekenden die een beroep doet op Werkzaak bestaat voor een steeds groter deel uit mensen met multiproblematiek.
Er is intensievere begeleiding en meer tijd nodig om deze mensen een stap te laten zetten. Op het moment dat ze een werk hebben blijft er ook ondersteuning nodig. Het effect hiervan is een wat lagere uitstroom naar werk. Met behulp van onze Keuzehulp Instrumenten EVA kiezen werkzoekende en werkcoach samen het instrument dat het beste aansluit bij wat nodig is om duurzaam uit te stromen naar werk. We zetten sinds kort het instrument Individuele Plaatsing en Steun (IPS) in voor mensen met ernstige psychische kwetsbaarheid. Behandeling door de GGZ en begeleiding naar en op het werk gaan hier hand in hand. We verwachten dat meer mensen met een psychische beperking aan het werk kunnen met deze evidence-based methodiek. Ook binnen de huidige proef textiel recyclen (als onderdeel van het project Cirtex) zien we volop kansen om 30 betaalde werkplekken te realiseren, waardoor we het aantal detacheringen, loonkostenplaatsingen en de uitstroom verder kunnen verbeteren.
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
11
5 Programma’s 5.1 Programma bestuur en beleid Het programma bestuur en beleid richt zich op de beleidsontwikkelingen en de bestuurlijke verantwoording van de planning- en controlcyclus. Wat willen we bereiken? Werkzaak ontwikkelt haar dienstverlening continu met oog voor de kansen die de toekomst biedt. We geloven dat investeren in ontwikkelingen onze dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers ten goede komt. Daarmee geven we uitvoering aan de Participatiewet en Wet sociale werkvoorziening en ons meerjarenbeleidsplan. We werken en innoveren volgens de koers uit het Meerjarenbeleidsplan. Die inhoudelijke koers werkt en kunnen we ook in 2022 en daarna volgen: • Onze ambitie ‘Iedereen doet mee’ vormt de basis. • We blijven investeren in de actielijnen en zeven strategische thema’s. • Onze drie VN-doelen blijven ons inspireren bij het verder verhogen van de kwaliteit van onze dienstverlening: het bieden van waardig werk, het aangaan van partnerschappen om doelstellingen te bereiken en het bieden van kwaliteitsonderwijs. Dit gedachtegoed dragen we ook proactief uit. Wat gaan we daarvoor doen? Technologie Met de toekenning van Regio Deal subsidie hebben we de mogelijkheid om de inzet van technologie die inclusie bevordert te onderzoeken. We doen dit in samenwerking met werkgevers, technologie ontwikkelaars, TNO en Kennisalliantie Inclusie en Technologie (KIT).
We proberen technologieën die leren en werken ondersteunen uit, zoals de methodische inzet van een VR-bril voor beroepenoriëntatie. Andere voorbeelden zijn het gebruik van een Fitbit om activiteit te meten en meer inzicht te krijgen in de veroorzakers van langdurige stress en de inzet van een app om dagelijks op de werkvloer kort bezig te zijn met het oefenen van werkvaardigheden. Ook experimenteren we met de inzet van technologie die taakgericht ondersteunt, zoals het exoskelet en het gebruik van een vertaalapparaat in de gesprekken met anderstaligen. In samenwerking met TNO en andere sociale leer- werkbedrijven (Senzor) zijn we gestart met de inzet van cognitief ondersteunende technologie zoals digitale werkinstructies en de aanschaf van een Operation Support System. De komende maanden worden de eerste resultaten bekend. De opzet van een technohub voor regio Rivierenland is gestart. In het vierde kwartaal wordt het plan van aanpak opgesteld. We doen dit in samenwerking met KIT en de bestaande technohub in Apeldoorn. Sociaal ondernemerschap Sociaal ondernemers zijn belangrijke samenwerkingspartners om onze ambitie te verwezenlijken. Zij sluiten naadloos aan op het gedachtengoed van inclusie en het bieden van kansen aan kwetsbare werkzoekenden.
Dit leidt tot mooie privaat-publieke samenwerkingen in de regio, waarbij de ontwikkeling van werkzoekenden en begeleiding van kwetsbare werkenden meer en meer een plaats krijgt in de maatschappij.
12
Circulaire economie Een circulaire economie is de toekomst. Wetgeving dwingt ons hiertoe en ook in de samenleving groeit steeds meer het besef van de noodzaak hiertoe. Werkzaak omarmt deze ontwikkeling en ziet kansen voor werkzoekenden om duurzaam aan het werk te gaan. Werkzaak neemt actief deel aan projecten en initiatieven op dit gebied. Een mooi voorbeeld is Cirtex, een volledig circulaire textielketen in onze regio. Avri, 2Switch en Werkzaak zijn dit project gestart en inmiddels hebben vele bedrijven zich aangesloten bij dit project dat zich op dit moment in een pilotfase bevindt. Het heeft zelfs landelijke aandacht. Onlangs heeft gedeputeerde Helga Witjes de pilot bekeken en haar waardering uitgesproken. Welvaartverdeling De afgelopen maanden is het leven steeds duurder geworden: boodschappen, brandstof en energieprijzen blijven stijgen. Die impact is voelbaar, vooral bij mensen die al weinig te besteden hebben. Dat merken we binnen onze doelgroep. De uitvoering van het armoedebeleid en schuldhulpverlening ligt bij gemeenten en in gezamenlijkheid werken we aan vroegsignalering, het geven van voorlichting en een integrale aanpak tijdens een brede intake. Geluk We willen het aanbod IPS in de regio versterken.
In dit project werken Werkzaak, gemeenten, UWV en GGZ-instellingen in de regio samen aan de ambitie om meer mensen met een psychische kwetsbaarheid aandoening te bemiddelen naar werk en te begeleiden op het werk. Het plan van aanpak is in het eerste kwartaal van dit jaar door de bestuurders van alle deelnemende partijen getekend. De eerste tien IPS-trajecten vanuit de Participatiewet zijn inmiddels gestart. Werkzaak is penvoerder voor dit regionale project dat met extra middelen vanuit het Rijk en ambulantiseringsgelden wordt gefinancierd. Landelijk maakt onze regio deel uit van de kopgroep en wordt onze regionale aanpak als succesvol gedeeld. Groepsgerichte werkintake Dit innovatieproject bevindt zich in de implementatiefase. Werkzoekenden brengen in groepsverband kracht en kwetsbaarheid van hun eigen leefwereld in kaart. Denk hierbij aan thema’s als fysieke en mentale gezondheid, financiën, leren en ontwikkelen, sociaal netwerk, zingeving, participatie. Samen met de werkcoach maken ze vervolgens een plan van aanpak gericht op werk krijgen en duurzaam aan het werk blijven. Deze aanpak versterkt het eigenaarschap en gevoel van verantwoordelijkheid bij cliënt, vergroot empowerment van cliënten (eigen regie) en vergroot daarmee duurzame arbeidsparticipatie. Leven lang leren De wereld om ons heen verandert steeds sneller.
Om duurzaam werk te vinden en duurzaam aan het werk te blijven is het ontwikkelen van de 21e eeuwse vaardigheden van groot belang. We bieden we werkzoekenden de mogelijkheid concrete vakvaardigheden te leren én te blijven ontwikkelen. Dat kan op de werkvloer en in ons Leerlab, een plek waar werkzoekenden zowel individueel als in groepsverband kunnen leren. Daarbij werken we intensief samen met onze onderwijspartners in de regio. Veel werkzoekenden die we begeleiden naar werk hebben moeite met het verwerven van een diploma in het regulier onderwijs. Op dit moment ontwikkelen we een aanpak om praktijkverklaringen te verstrekken. Een praktijkverklaring toont (toekomstige) werkgevers de verworven competenties en vaardigheden, vergroot het zelfvertrouwen van kandidaten en biedt kandidaten een grotere baankans.
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
13
Door gelijktijdig aan de werkgever de training mentorwijs aan te bieden en aan zijn werknemers de training werknemersvaardigheden, verwachten we uit beide trainingen meer rendement te kunnen halen en de leercultuur binnen de organisatie van de werkgever te versterken. In het eerste kwartaal 2022 zijn we gestart met het ontwikkelen van deze aanpak. Voor statushouders en migranten voegen we als extra component oefenen en kennis opdoen van vaktaal en de Nederlandse werk(cultuur) toe. Wij doen mee in het regionaal samenwerkingsverband CircuLEREN om Leven lang ontwikkelen te bevorderen. Hiervoor is subsidie uit het Regionaal investeringsfonds (RIF) ter beschikking gesteld. Ook op het gebied van herkennen en aanpakken van laaggeletterdheid werken we vanuit het taalakkoord intensief samen met partners in de regio (zoals ROC, gemeenten, stichting Lezen en Schrijven, taalhuizen). Migratie We zien steeds meer instroom van statushouders. Daarop acteren we door het bieden van taalonderwijs in samenwerking met het ROC, het inzetten van vertaalapparaten en andere specifieke ondersteuning. Bij de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering merken we nog de nodige aanloopproblemen. De regie ligt bij de gemeenten en nieuwe organisaties nemen onderdelen van de begeleiding op zich. Om te ontzorgen en schuldenproblematiek te voorkomen houdt Werkzaak de huur in op de uitkering.
Rechtmatigheidsverklaring Sinds 2023 is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverklaring. Dit is een verplichting die bij de accountant belegd was. Omdat we de controles willen ombouwen van gegevensgericht naar procesgericht willen we dat eind 2022 veel processen geoptimaliseerd zijn vanuit de invalshoeken rechtmatigheid, klantwaarde en efficiency. Wat mag het kosten? bedragen in * € Begroting 2022
Berap 2022
Lasten
142.500
142.500
-
Baten
-
-
-
142.500
142.500
-
-
-
-
142.500
142.500
-
Saldo van baten en lasten
Mutatie Berap
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
Op het programma bestuur en beleid doen zich geen wijzigingen voor.
14
5.2
Programma participatie
Wij maken geen onderscheid in de dienstverlening op basis van achtergrond van de doelgroep. De doelstellingen voor dit programma en de programma’s Wet sociale werkvoorziening en beschut komen daarom overeen. De programmatekst nemen we op in dit programma; bij de overige programma’s verwijzen we hiernaar. Wat willen we bereiken? We begeleiden werkzoekenden uit onze regio naar duurzame uitstroom zodat ze zo regulier en duurzaam mogelijk aan het werk gaan en er een inclusieve arbeidsmarkt komt. Het hebben van een startkwalificatie is hierbij belangrijk. Werkzaak is een vangnet en springplank voor doelgroepers die ondersteuning nodig hebben om deze stap te maken. De ambities voor 2022 voor onze stakeholders zijn onder andere: strategisch partnerschap, aanpassen van het machinepark, duurzaam aan het werk en jobcoaching voor andere doelgroepen. Door onze instrumenten in te zetten en te participeren in andere projecten en andere kansen maken we dit waar. Als er mogelijkheden zijn om de instrumenten te ontwikkelen, pakken we die op. Wat gaan we daarvoor doen? Strategisch partnership Strategisch partnership is een belangrijke actielijn uit het Meerjarenbeleidsplan, die inzet op het bedienen van de markt en het verbinden van de werkgever en werkzoekende. Hieraan koppelen we het continu meten van onze klantwaarde (klantwaarde onderzoek).
Wij sturen op verandering van het orderportfolio en richten ons met name op de strategische thema’s Circulaire economie en een Leven lang leren. We voerden jarenlang dezelfde werkpakketten uit waarmee we concurreren op prijs in een scherpe markt. We zijn van plan een aantal bestaande kort-cyclische opdrachtgevers te vervangen door langdurige strategische partners. Denk aan regionale opdrachtgevers die actief zijn op het gebied van de maakindustrie zoals kantoormeubilair of elektrische palletwagens en aan in initiatieven als Cirtex. Bij verandering van werkpakketten speelt het economische klimaat en de aanwezigheid van geschikte opdrachtgevers in de regio een rol. Aanpassen machinepark na onderzoek en businesscase Als duidelijk is op welke orders we ons richten, passen we onze machines hierop aan. We willen meer concurreren op handig handwerk en minder op prijs. Hiervoor hebben we andere productiemiddelen nodig. Denk hierbij aan de inzet van inclusieve technologie. Deze aanpak ontwikkelen we vanuit het Regio Deal project Technologie en Inclusie. De aanpak staat beschreven in 5.1. Duurzaam aan het werk Blijvend investeren in de (door)ontwikkeling van de doelgroep naar een zo zelfstandig mogelijke positie voor baan- en inkomensmogelijkheden. Dit begint bij de aanvraag voor een uitkering.
Mensen die zich melden voor een uitkering bezoeken een groepsplaatsing en gaan hier bij geschiktheid direct aan het werk. We willen de door- en uitstroom vanuit groepsplaatsingen naar andere detacheringen, loonkostenplaatsingen en uitstroom naar regulier werk in beeld hebben. We creëren onder andere ontwikkellijnen binnen bestaande en nieuwe relaties waarin werkzoekenden kunnen doorstromen naar betaald werk (trainingslijn K&N, Cirtex).
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
15
Werk als instrument We zetten meer in op werk als instrument. Mensen starten bij ervaringsplekken (met behoud uitkering) in een werksetting bij een plek voor sociale activering om daarna een vervolgstap te kunnen maken. Dit zijn afgebakende trajecten in tijd en concrete leerdoelen. Het zorgt er ook voor dat ons bestand goed in beeld is en blijft. Op die manier brengen we vraag en aanbod steeds beter bij elkaar. Voor veel doelgroepen gebruiken we de Keuzehulp instrumenten EVA. Hierdoor willen we meer evidence-based instrumenten inzetten die bewezen effectief zijn voor bepaalde mensen in en op bepaalde momenten in het traject naar werk. Leerwerkroutes Om de effectiviteit te blijven ondersteunen zijn de leerwerkroutes herijkt. De leerroutes staan nu in een stevig werkproces en we hebben een voorfase ingericht zodat het passend is voor meer mensen. Ook zijn we actief bezig met het inrichten van praktijkroutes en praktijkcertificeringen. We doen dit in samenwerking met ROC/ werkgevers. Werkgeversservicepunt (WSP) Het samenwerkingsverband van de publieke werkgeversdienstverlening in de regio opereert vanaf mei 2022 onder de naam WerkgeversServicepunt (WSP) Rivierenland. Er was al een intensieve samenwerking tussen UWV, gemeenten Buren en Neder-Betuwe en Werkzaak op het gebied van de werkgeversdienstverlening.
Door deze samenwerking samen te brengen onder de naam WSP Rivierenland, voldoen we aan de Suwi-wet. Het WSP is gestart en verantwoordelijk voor de publieke werkgeversdienstverlening binnen de arbeidsmarktregio Rivierenland. Marktontwikkelingen Werkzaak zet activiteiten in die direct of indirect bijdragen aan onze doelen. We richten ons op de begeleide participatie (sociale werkvoorziening en beschut) en op de arbeidsparticipatie (Participatiewet en werkgeversdienstverlening). Er is grote krapte in de arbeidsmarkt, ook in Rivierenland. Dit biedt kansen en kent risico’s. Werkgevers zijn op dit moment bereid om breder te kijken naar beschikbare aanbod (kans). We zien ook we er een groter beroep wordt gedaan, op mensen met een kwetsbaarheid die al aan het werk zijn waardoor het risico van uitval stijgt. Bij de inzet van activiteiten en de organisatie van evenementen en ontmoetingen combineren we deze doelgroepen regelmatig. We werken steeds intensiever in de keten samen op het gebied van preventie en een naadloze aansluiting. Het komende jaar ronden we pilots af voor WIA en vso-pro jongeren. Op basis van deze pilots wordt gekeken wat de toegevoegde waarde is.
Iris, deelnemer leerwerkroute Horeca
“Vooral aan mijn leermeester Jos heb ik veel te danken. Met hem heb ik altijd goed kunnen praten en hij heeft me geleerd het beste uit mezelf te halen. Maar ook de hulp van de werkcoaches van Werkzaak zal ik nooit vergeten!”
16
Diverse ontwikkelingen zorgen voor een instabiele markt. Denk hierbij aan de nasleep van de corona crisis die nog steeds merkbaar is in de regio waardoor veel bedrijven leveranciersproblemen hebben. Ook Werkzaak merkt dit bij bedrijven waarnaar we medewerkers detacheren en in onze eigen productie. Dit belemmert de uitstroom van medewerkers, vertraagt productie en zet de omzet onder druk. Tot slot is het onduidelijk in welke mate corona in het najaar de kop op steekt. We zien al een toename in de problematiek van jongeren en een toename van het aantal statushouders. Uit onderzoek blijkt dat zij op den duur grotere kans hebben om in de bijstand te komen vanwege het ontbreken van diploma’s. We blijven onze aanpak, gericht op het realiseren van tenminste een startkwalificatie, doorontwikkelen. Daar waar een startkwalificatie niet mogelijk is onderzoeken we of we praktijkverklaringen kunnen inzetten. Projecten Om dienstverlening aan onze doelgroepen en stakeholders te verbeteren werken we mee met projecten in het kader van de Regio Deal, ZonMW, de ESF, het RIF en de React EU Op Oost. Ontwikkeling aantal dienstverbanden Het gemiddelde aantal dienstverbanden voor doelgroepen (intern én extern met een loonkostensubsidie) is in de begroting geraamd op 1297 als totaaltelling over de programma’s Participatie, Wet sociale werkvoorziening en Beschut. De realisatie is iets lager.
Er is landelijk een daling van ongeveer 5 procent van de Wsw. De daling bij Werkzaak bedraagt circa 6,5%. Voorheen zijn we erin geslaagd om deze daling te compenseren door een stijging (een derde) van het aantal dienstverbanden in de doelgroep beschut en participatie en door groei (twee derde) van Participatiewetters met een loonkostensubsidie bij werkgevers. De huidige samenstelling van de doelgroep uit Participatiewet zorgt ervoor dat de ontwikkeling van het aantal dienstverbanden achterblijft. De doelgroep kenmerkt zich door een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Deze doelgroep vraagt een intensievere begeleiding, waardoor de daling van de Wsw niet leidt tot een verhoudingsgewijze zelfde afname van de interne capaciteit. Momenteel is de ontwikkeling van het totaal aantal dienstverbanden als volgt: Aantallen Begroting 2022
31-12-2021
Stand Berap
Prognose
Dienstverbanden P-wet
125
121
127
133
Dienstverbanden beschut
65
80
81
83
Dienstverbanden WIW
4
4
4
4
Loonkostensubsidie
274
278
291
301
Subtotaal
468
483
503
521
737
696
677
657
Participatiewet
Sociale werkvoorziening Dienstverbanden SW Loonkostensubsidie
92
94
91
88
Subtotaal
829
790
768
745
1.297
1.273
1.271
1.266
Totaal
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
17
De ontwikkeling laat zien dat de groei vooral in het aantal loonkostensubsidieplaatsingen blijft zitten. We zien wel dat de groei afvlakt. Het aantal dienstverbanden voor het programma Participatie ((inclusief WIW) blijft stabiel op 137. Wat mag het kosten? bedragen in * € Lasten
Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
7.463.000
14.403.900
6.940.900
Baten
4.510.300
5.818.970
1.308.670
Saldo van baten en lasten
2.952.700
8.584.930
5.632.230
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
50.000
215.300
165.300
50.000
215.300
165.300
2.902.700
8.369.630
5.466.930
Toelichting Het programma resultaat wordt beïnvloed doordat we in dit programma ook de personeelskosten van de Wsw en Beschut verantwoorden (een verschuiving van 5,2 miljoen euro). De prognose is aangepast aan de systematiek in de begroting 2023. De lasten en baten zijn aangepast op de uitvoeringen van de projecten Cirtex, Sterk door Werk, ESF en de uitvoering van de dienstverleningsovereenkomst Klantprofiel 4 (gemeente West Maas en Waal). Dit betreft een aanpassing van circa 0,9 miljoen euro en een extra onttrekking aan de reserves om in te kunnen blijven spelen op externe ontwikkelingen. Omzet en Inleenvergoedingen Het realiseren van omzet is geen doelstelling op zich. Het draagt bij aan de doelstelling duurzame plaatsing van werkzoekenden. In de omzet verwerken we ook de gevolgen van de doorbelasting van de interne omzet voor doelgroepprofessionals. Invloed van externe/autonome ontwikkelingen De netto-netto omzet blijft dalen. Dit komt door de daling van het aantal Wsw-ers én doordat de afstand tot de arbeidsmarkt van werkzoekenden uit de Participatiewet én de beschutregeling steeds groter wordt. Minder werkzoekenden hebben meer begeleiding nodig. Deze ontwikkeling én de krapte op de arbeidsmarkt leidt in sommige gevallen tot het weigeren en afstoten van opdrachten en ook tot stijging van kosten.
Deze ontwikkelingen proberen we op te vangen door ons nog meer te richten op duurzame samenwerking met strategische partners.
18
Prognose In deze tabel met de prognose van de ontwikkeling van de netto-netto omzet over de programma’s zijn de externe/autonome ontwikkelingen zichtbaar: bedragen in * € Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
Participatie
1.017.222
1.620.100
602.878
Beschut
631.018
688.200
57.182
WSW
6.447.760
6.449.100
1.340
Bruto-omzet
8.096.000
8.757.400
661.400
Kosten omzet
583.500
835.300
251.800
Netto-omzet
7.512.500
7.922.100
409.600
Participatie
1.382.800
1.747.300
364.500
Beschut
544.500
924.300
379.800
Totaal inleenvergoeding
1.927.300
2.671.600
744.300
Netto-netto-omzet
5.585.200
5.250.500
-334.700
Inleenvergoeding
De bruto omzet stijgt ondanks de daling van het aantal dienstverbanden. Dit komt door de doorbelasting van de interne omzet (circa 510.000 euro) én een hogere externe omzet (circa 150.000 euro). De stijging van de externe omzet komt door de krapte op de arbeidsmarkt waardoor de prijzen stijgen. Hier staat tegenover dat we rekening houden met een stijging van de kosten van de omzet, waardoor de netto omzet per saldo stijgt. In vergelijking tot de begroting zijn de kosten van de inleenvergoedingen 744.000 euro hoger dan begroot omdat: 1. De prognose aangepast is aan het hoger aantal dienstverbanden binnen de beschutregeling. 2. De berekening van de inleenvergoedingen aangepast is aan de gerealiseerde loonwaardes. Voor de doelgroep binnen het programma Participatie is dat circa 65% (begroot 50%). Voor beschutmedewerkers gaan we uit van een loonwaarde van ca 55% (begroot 35%). Plaatsing van werkzoekenden in een dienstverband resulteert in besparingen in het programma Inkomen omdat de uitkeringslast lager wordt. Het restant van de loonkosten komt terug als loonkostensubsidie bij het programma Inkomen.
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
19
5.3
Programma Wet sociale werkvoorziening
Wat willen we bereiken? Zoals geschreven, maakt Werkzaak geen onderscheid gemaakt tussen de doelgroepen en zijn de doelen voor de programma’s daarom gelijk. We begeleiden werkzoekenden uit onze regio naar duurzame uitstroom zodat ze zo regulier mogelijk aan het werk gaan en er een inclusieve arbeidsmarkt komt. Startkwalificatie is hierbij belangrijk. Werkzaak is een vangnet voor werkzoekenden die ondersteuning nodig hebben om deze stap te maken. De ambities voor 2022 voor onze stakeholders zijn onder andere: strategisch partnerschap, aanpassen van het machinepark, duurzaam aan het werk en jobcoaching voor andere doelgroepen. Door onze instrumenten in te zetten en te participeren in onder andere projecten en andere kansen maken we dit waar. Mogelijkheden die we zien om de instrumenten te ontwikkelen pakken we op. Wat gaan we daarvoor doen? De beleidsmatige ontwikkelingen zijn opgenomen in het programma Participatie. Aantal dienstverbanden blijft dalen De landelijke aanname is dat de Wsw doelgroep 5% per jaar daalt. Deze aanname is ook zo in de begroting 2022 verwerkt voor de dienstverbanden en voor de Wsw doelgroep met een loonkostensubsidie. In de prognose hebben we rekening gehouden met een grotere daling van 6,5%. Hieronder staat de ontwikkeling van het bestand. Aantallen Begroting 2022
31-12-2021
Stand Berap
Prognose
696
677
657
Sociale werkvoorziening Dienstverbanden SW
737
Loonkostensubsidie
92
94
91
88
Totaal
829
790
768
745
Wat mag het kosten? bedragen in * € Lasten
Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
25.263.400
19.603.400
-5.660.000
Baten
26.699.900
27.341.000
641.100
Saldo van baten en lasten
-1.436.500
-7.737.600
-6.301.100
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
-
-
-
-1.436.500
-7.737.600
-6.301.100
Toelichting Zoals aangegeven bij het programma Participatie zijn in dat programma ook de ambtelijke personeelskosten van de programma’s Beschut en Sociale werkvoorziening opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat in de prognose alleen de directe kosten van de doelgroep zijn opgenomen. De prognose van de baten betreft de rijksvergoeding Wsw en het aan de Wsw toe te rekenen deel van de omzet. Op de Wsw lijkt volgens de prognose een voordeel te ontstaan. Dit voordeel komt enerzijds door een hogere rijksvergoeding doordat de jaarlijkse bijdrage per Wsw-er groeit. Tegelijkertijd dalen de loonkosten omdat het aantal Wsw-ers lager is dan begroot.
20
Een echt Kruitvatmeisje
Michelle uit Heerenwaarden volgde de opleiding Detailhandel & Retail op de Praktijkschool de Brug. Ze had in het verleden moeite met leren. Werkzaak hielp Michelle bij het vinden van een geschikte stageplek. Ze ging aan de slag bij de Kruidvat in Kerkdriel. Waar ze nu in dienst is en zich volop ontwikkelt. Michelle maakte op jonge leeftijd heel veel mee. Haar doorzettingsvermogen is indrukwekkend. Bij Kruidvat zijn ze trots op haar en hopen ze dat Michelle het nog veel verder gaat schoppen. Werkcoach van Werkzaak: “Ik gun iedere werkzoekende de match die Michelle bij het Kruidvat gevonden heeft!”
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
21
Afspraken bestuurlijke agenda Conform de afspraken in de bestuurlijke agenda worden de werkelijke kosten doorbelast naar de deelnemers op basis van het profijtbeginsel. Deze vertaling leidt tot de volgende effecten. bedragen in * € Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
Kosten WSW
20.365.200
19.603.400
-761.800
Rijksvergoeding WSW
20.615.700
21.142.800
527.100
Saldo
-250.500
-1.539.400
-1.288.900
Bedrijfskosten
6.566.200
7.022.800
456.600
Bedrijfsopbrengsten
5.979.300
6.198.200
218.900
Bedrijfsresultaat
586.900
824.600
237.700
Resultaat Wsw
336.400
-714.800
-1.051.200
Dimitri, werkt in productiehallen van Werkzaak
“Ik ben blij dat dit soort plekken bestaan, omdat het voor mensen met een handicap moeilijk is om werk te vinden.”
22
5.4
Programma beschut werk
Wat willen we bereiken? Zoals geschreven wordt binnen Werkzaak geen onderscheid gemaakt tussen de doelgroepen en zijn de doelen voor de programma’s daarom gelijk. We begeleiden werkzoekenden uit onze regio naar duurzame uitstroom zodat ze zo regulier mogelijk aan het werk gaan en er een inclusieve arbeidsmarkt komt. Startkwalificatie is hierbij belangrijk. Werkzaak is een vangnet voor doelgroepers die ondersteuning nodig hebben om deze stap te maken. De ambities voor 2022 voor onze stakeholders zijn onder andere: strategisch partnerschap, aanpassen van het machinepark, duurzaam aan het werk en jobcoaching voor andere doelgroepen. Door onze instrumenten in te zetten en te participeren in onder andere projecten en andere kansen maken we dit waar. Mogelijkheden die we zien om de instrumenten te ontwikkelen pakken we op. Wat gaan we daarvoor doen? De maatregelen staan in het programma Participatie. Aantal dienstverbanden blijft groeien De doelgroep beschut groeit de komende jaren en hebben we goed in beeld. Een derde van de afname van de Wsw wordt opgevangen door de groei in de doelgroep beschut. Op basis van deze groei ontwikkelen de kosten en baten zich. De inzet van interne capaciteit verschuift van de Wsw doelgroep naar beschut. Voor de doelgroep beschut ontvangen we een rijksvergoeding die gebaseerd is op de taakstelling voor deze doelgroep.
Het werkelijke aantal beschutters met een dienstverband is op dit moment lager dat de taakstelling 2022. Om te voldoen aan de taakstelling moeten we meer medewerkers in dienst nemen in de beschutregeling dan nu opgenomen in de prognose. Aantallen Begroting 2022
31-12-2021
Stand Berap
Prognose
Dienstverbanden beschut
65
80
81
83
Totaal
65
80
81
83
Wat mag het kosten? bedragen in * € Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
Lasten
1.572.600
1.209.100
-363.500
Baten
2.062.600
2.168.830
106.230
Saldo van baten en lasten
-490.000
-959.730
-469.730
-
-
-
-490.000
-959.730
-469.730
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
Toelichting Zoals aangegeven bij het programma Participatie zijn in dat programma ook de ambtelijke personeelskosten van de programma’s Beschut en Sociale werkvoorziening opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat in de prognose alleen de directe kosten van de doelgroep zijn opgenomen. Voor de raming van de kosten van de inleenvergoedingen gaan we uit van bovenstaande aantallen met een gemiddelde loonwaarde van circa 55%. Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
23
Aangezien we zoveel mogelijk moeten voldoen aan de taakstelling beschut is hier sprake van een financieel risico door stijging van de inleenvergoedingen. Dit nadeel wordt voor een deel gecompenseerd door een voordeel op BUIG. Als het aantal mensen in de beschutregeling stijgt naar het niveau van onze taakstelling komen we financieel gezien te kort op de specifieke rijksvergoeding. De prognose van de baten betreft het aan programma beschut werk toe te rekenen deel van de omzet en het toegerekende deel van het externe participatiebudget.
Mark, ging met hulp van Werkzaak weer aan het werk
“Het is geen schande om in de bijstand te zitten. Juist als je in de bijstand zit krijg je hulp”
24
5.5
Programma inkomensvoorziening
Wat willen we bereiken? Wij bieden bestaanszekerheid aan mensen die niet in staat zijn werk te verrichten waarmee ze volledig in hun bestaan kun voorzien. Dit gebeurt in de vorm van een uitkering of als loonkostensubsidie. Het verstrekken van een uitkering gebeurt langdurig bij een vrijstelling van de arbeidsplicht of tijdelijk als overbrugging. Voor sommige mensen blijkt vrijwilligerswerk het maximaal haalbare. Degenen die parttime werken ontvangen een aanvullende uitkering. Mensen die nog ver van de arbeidsmarkt staan begeleiden we richting de arbeidsmarkt. In 2022 verwachten we een groei van het bestand. Om de dienstverlening op peil te houden zetten we in op digitalisering en waar nodig op extra capaciteit. Andere pijlers zijn de samenwerking met gemeenten op het gebied van schuldenproblematiek en het handhavingsbeleidsplan. Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening Het proces inkomstenverrekening heeft blijvende aandacht. We onderzoeken de mogelijkheden om collectief dit ingewikkelde onderwerp op te pakken. We bereiden een groepsgewijze voorlichting voor uitkeringsgerechtigden voor die starten met een parttime baan. De volledige digitalisering van het aanvraagproces bevindt zich in de afrondende fase. De koppeling aan de andere applicaties moet nog worden voltooid.
Het klantwaarde onderzoek onder werkzoekenden is in mei 2022 uitgevoerd en de resultaten daarvoor worden in juli bekend gemaakt. Nalevingsbeleidsplan Er is een visie document over naleving opgesteld. De teams Inkomen en Werk zijn inmiddels met elkaar gestart om concrete invulling aan dit nieuwe nalevingsbeleid te geven. Indicatoren Indicatoren Concrete doelstelling
Activiteiten
Rechtmatige en doelmatige verstrekking van bijstand
Werkzoekenden met recht op Participatiewetuitkering die
en salaris aan mensen die hier recht op hebben
per 1ste van de maand voldoen aan de verplichtingen, ontvangen uitkering uiterlijk 10de van de maand
Instroompercentage
Doel
100%
Actief inzetten op het toeleiden van mensen naar werk en hen de inkomensvoorziening of uitkering laten ontvangen waarop ze recht hebben (zoals WW)
Besparing realiseren op inkomensdeel uit opgegeven
Zoveel mogelijk werkzoekenden met een PW/IOAW-
inkomsten
uitkering (gedeeltelijk) aan het werk helpen. Het resultaat is besparing op BUIG-gelden.
Onterecht verstrekte bijstand, al dan niet door
Terugvordering van te veel en ten onrechte verstrekte
gepleegde fraude terugvorderen
uitkeringen
45%
1,7 miljoen 1,1 miljoen
We liggen op dit moment bij alle indicatoren op koers.
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
25
Conjunctuur Het aantal werkzoekenden is gedaald. Vergeleken met de begroting voor 2022 blijkt het aantal mensen met inkomensondersteuning fors minder te zijn dan verwacht. Het gaat dan om ongeveer 480 mensen. Dit heeft voornamelijk te maken met de toename die in de begroting voor 2022 is verwerkt en werd verwacht door de coronapandemie. Deze toename blijkt er echter niet te zijn. De inflatie, de ontwikkelingen van de energie- en brandstofprijzen en de crisis in de Oekraïne leiden tot consequenties. Een goede inschatting is op dit moment (nog) niet te maken. Alle extra ondersteunende regelingen voor ZZP-ers/ondernemers zijn intussen gestopt, we zien nu nog geen grote stijging voor de reguliere regeling Bijstand voor zelfstandigen (Bbz). We zien een lichte daling van ons Participatiewet bestand ten opzichte van 2021. We merken dat de mensen die een beroep doen op de bijstand, op steeds meer leefgebieden problemen ondervinden. Aantallen Begroting 2022
31-12-2021
Stand Berap
Prognose
Gemiddelde aantal uitkeringen
2.965
2.530
2.487
2.487
Totaal
2.965
2.530
2.487
2.487
Begroting 2022
31-12-2021
Stand Berap
Prognose
Loonkostensubsidies Aantallen Participatiewet Dienstverbanden P-wet
125
121
127
133
Dienstverbanden beschut
65
80
81
83
Loonkostensubsidie
274
278
291
301
Subtotaal
464
479
499
517
De ontwikkeling van de aantallen voor loonkostensubsidies is toegelicht in het programma participatie. Wat mag het kosten? De recente ervaringen leren ons dat het onzeker is hoe de arbeidsmarkt en andere externe factoren zich ontwikkelen. Dat maakt het afgeven van een realistische prognose lastig. Door de koppeling aan de rijksvergoeding en maandelijks monitoren verwachten we in control te zijn. Voor het resultaat tussen de rijksvergoeding en de kosten nemen we een stelpost op in de begroting zodat de impact op de begroting gedempt wordt. Natuurlijk zal een bestandstoename ook (tijdelijk) extra personele capaciteit vragen, mocht dit nodig zijn dan financieren wij deze uit de stelpost. Onze opgave is om het minstens zo goed te doen als het landelijk gemiddelde. bedragen in * € Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
Lasten
56.900.200
52.776.000
-4.124.200
Baten
49.815.700
46.439.600
-3.376.100
Saldo van baten en lasten
7.084.500
6.336.400
-748.100
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
26
-
60.000
60.000
-
60.000
60.000
7.084.500
6.276.400
-808.100
Toelichting
De verwachte stijging van het aantal werkzoekenden door de coronapandemie is niet terug te zien in de cijfers. Daardoor vallen de kosten lager uit dan begroot. Doordat deze verwachte stijging van het aantal werkzoekenden landelijk ook niet terug te zien is heeft de rijksoverheid bij de voorlopige budgetten het macrobudget verlaagd. Voor de deelnemende gemeenten is dit een verlaging van in totaal 2,613 miljoen euro op het macrobudget. De begroting voor 2022 bevat vier scenario’s voor de ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen voor de periode 2020 tot met 2025. Het scenario waarbij het aantal werkzoekenden in 2022 stijgt met 11% ten opzichte van 2020 en daarna daalt met 1% per jaar en de Rijksvergoeding meebeweegt met de stijgende uitkeringslasten is als uitgangspunt genomen. Dit scenario wordt losgelaten omdat de verwachte stijging van het aantal werkzoekenden door de coronapandemie niet terug te zien is in de cijfers. In de bestuursrapportage gaan we uit van het aantal werkzoekenden tot met april 2022. Er wordt geen uitspraak gedaan over de cijfers voor het einde van het jaar. De onzekerheden door de oorlog in de Oekraïne en de economische ontwikkelingen, zoals de inflatiecijfers en de recessie, maken een voorspelling van het aantal werkzoekenden moeilijk.
In de prognose is er rekening gehouden met het invoeren van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente West Maas en Waal voor de schuldhulpverlening en bijzondere bijstand. Dit wordt afzonderlijk met de gemeente West Maas en Waal afgerekend. In de begroting staat een stelpost voor het saldo tussen de rijksvergoeding en de kosten BUIG en inleenvergoeding. Voor 2022 bedroeg deze 2,925 miljoen euro volgens de begroting maar deze is bijgesteld naar, 2,762 miljoen euro. Met de stelpost is er voldoende ruimte om eventuele verdere bijstellingen van het macrobudget op te vangen. Er is gekozen om een deel van het resultaat op de BUIG vrij te laten vallen. Dit is dan het resultaat van het verschil tussen de rijksvergoeding en de netto-lasten minus de stelpost. Het resultaat op de buig na de stelpost is in totaal 0,748 miljoen euro. Om uitvoering te geven aan het bestuursbesluit over de bestuurlijke agenda is er 0,196 miljoen euro gemarkeerd als herverdeling. Volgens het bestuursbesluit wordt in 2022 25% van het BUIG-resultaat afgerekend op basis van solidariteit (naar rato van het aantal werkzoekenden) en 75% op basis van afrekening per gemeente. In 2023 wordt 50% van het BUIG-resultaat op basis van solidariteit afgerekend, in 2024 75% en vanaf 2025 volledig.
Voor het saldo tussen de rijksvergoeding en de kosten BUIG en inleenvergoeding is een stelpost in de begroting opgenomen. Voor het jaar 2022 bedroeg deze 2,925 miljoen euro volgens de begroting maar deze is bijgesteld naar 3,546 miljoen euro. Mocht door kostenstijging of een lagere rijksvergoeding dit voordeel dalen dan heeft het geen effect op de gemeentelijke bijdrage. In deze stelpost is ook een raming opgenomen, welke rekening houdt met de gevolgen van een eventueel groeiend bestand. We spannen ons in om de verwachte stijging van programmaresultaat binnen deze kaders op te vangen.
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
27
5.6
Overhead
Tot overhead behoren de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de inhoudelijke programma’s. Wat willen we bereiken? Ondersteunen van de uitvoering van de voorgaande programma’s door bij te dragen aan de beleidsvorming en informatievoorziening. Dit stelt ons in staat om te ontwikkelen vanuit de klant- en organisatievraag en zo vorm te geven aan onze besturingsfilosofie van zelfredzaamheid. Wat gaan we daarvoor doen? Binnen bedrijfsvoering zien we de volgende ontwikkelingen in het lopende jaar: Personeel Het vinden van voldoende kwalitatief personeel wordt een steeds grotere uitdaging. Tot dusverre slaagt Werkzaak er in haar vacatures in te vullen maar de doorlooptijden worden steeds langer. Dat leidt tot meer inhuur. Dat we ten opzichte van veel andere organisaties nog veel goede medewerkers aan ons kunnen binden is vooral te relateren aan de maatschappelijke missie die Werkzaak heeft. Ook goed werkgeverschap is een factor: vertrouwen, ruimte, balans werk/privé. ICT Werkzaak heeft een complex applicatielandschap. Dat is deels het gevolg van de vele regelingen die we uitvoeren en deels ontstaan door de voortdurende druk op de uitvoering waardoor vaak tijdrovende implementatie van meer geïntegreerde en onderling beter communicerende applicaties is uitgesteld.
Hand in hand met verplichte aanbestedingen omdat contractperiodes met ICT-leveranciers tegen het einde lopen, wordt het applicatielandschap gemoderniseerd. Huisvesting Bij de herbouw van het pand Poppenbouwing in 2017 is het bestaande dak blijven liggen en dat wordt nu vervangen. Met name het dak bij de ontwikkel- en productiehallen vertoont inmiddels mankementen zoals lekkages. Bovendien is nodig het dak te verstevigen om tot uitbreiding te komen van het aantal zonnepanelen. Deze investering verdient zich binnen afzienbare tijd terug. Financiën De afgelopen jaren is fors geïnvesteerd in het verbeteren van de Planning & Controle stukken en de financiële informatievoorziening. Zo is onder andere een maandrapportage geïntroduceerd waarmee de interne organisatie, bestuur en gemeenten een actueel overzicht hebben van de ontwikkelingen binnen de belangrijkste geldstromen.
28
Wat mag het kosten? bedragen in * € Lasten
Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
6.752.400
8.528.060
1.775.660
Baten
14.905.600
16.511.657
1.606.057
Saldo van baten en lasten
-8.153.200
-7.983.597
169.603
914.000
914.000
1.059.700
959.700
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutatie reserves Totaal
100.000 100.000
145.700
45.700
-8.253.200
-8.129.297
123.903
Toelichting In het programma overhead zijn enkele wijzigingen. In omvang zijn de overhevelingen tussen reserves de grootste. Daarnaast zijn er diverse effecten door de kostenverdeling en de ingroei van de bestuurlijke agenda. Beleidsinhoudelijk zijn de kosten voor de Wet open overheid verwerkt, waarbij het bij rekening 2021 bestemde resultaat wordt ingezet.
Gert
“Dankzij deze lift kan ik werken op de shovel”
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
29
5.7
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Onder de algemene dekkingsmiddelen valt treasury. Wat willen we bereiken? Een structureel dekkende begroting. Wat gaan we daarvoor doen? Wij werken aan een gezonde financiële positie met verantwoorde gemeentelijke lasten. Wat mag het kosten? De structurele lasten worden in principe gedekt door structurele baten. Algemene dekkingsmiddelen bedragen in * € Begroting 2022
Berap 2022
Lasten
50.800
50.800
-
Baten
50.800
80.800
30.000
-
-30.000
-30.000
Saldo van baten en lasten
Mutatie Berap
Toevoeging aan reserves
-
Onttrekking aan reserves
-
Mutatie reserves
-
Totaal
-
-30.000
-30.000
Begroting 2022
Berap 2022
Mutatie Berap
50.000
50.000
De aanpassing betreft de raming van het dividend van Dariuz. Onvoorzien bedragen in * € Lasten Baten Saldo van baten en lasten
-
50.000
50.000
-
Toevoeging aan reserves
-
Onttrekking aan reserves
-
Mutatie reserves
-
Totaal
30
50.000
50.000
-
Ahmed heeft de wind in de zeilen
Ahmed: Werkgever Martin
“Ik hoop dat Ahmed hier altijd blijft werken. We kunnen en willen nu al niet meer zonder hem!”
In 2021 vlucht Ahmed met zijn vrouw en 4 kinderen naar Nederland. Het gezin komt in Dreumel terecht. Via Werkzaak krijgt Ahmed werkcoach Rami. “Ik kan mij de eerste ontmoeting met Ahmed nog goed herinneren. Hij wilde gelijk beginnen!” Directeur van Van der Werff zeilmakers is blij met Ahmed: “Ahmed startte met een proefplaatsing. Het was een leerzame periode. Wat werkt hij hard en netjes. Ahmed leert snel en is áltijd positief. Dat is goed voor de werksfeer.”
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
31
6 Begrotingswijziging bedragen in * € Bestuur en Beleid
Lasten
Baten
Saldo
-
-
-
Participatie
6.940.900
1.308.670
5.632.230
Sociale Werkvoorziening
-5.660.000
641.100
-6.301.100
Beschut werk
-363.500
106.230
-469.730
-4.124.200
-3.376.100
-748.100
-
30.000
-30.000
1.775.660
1.606.057
169.603
-1.431.140
315.957
-1.747.097
Inkomensvoorziening Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Totaal Nieuwe kredieten
Bedrag Krediet leerlab
489.600
Krediet dak Poppenbouwing (zonnepanelen)
369.400
Vervanging ERP
222.600
Totaal
32
1.081.600
7 Reserves en voorzieningen De stand en het gespecificeerde verloop van de reserves en voorzieningen is als volgt. bedragen in * € 01-01-2022
Begroting 2022
Mutatie bestuursrapp.
Berap
Mutatie
toevoeging onttrekking
2022
31-12-2022
Reserves Algemene reseve
2.100
2.100
Reserve onderhoud
236
236
Reserve innovatiefonds
307
-50
257
Reserve personeel
290
-100
190
Reserve Regiodeal
438
438
-59
379
Reserve Tozo afwikkeling
75
75
-60
15
Reserve noodzakelijke investeringen
784
784
-757
27
Reserve afschrijvingen
-
-
Reserve projecten
253
Totaal Reserves
4.483
2.100 56
4.333
106
-126
131 190
858
253 -150
-186
914
858 -137
116
-1.325
3.922
Toelichting Algemene reserve De algemene reserve dient als buffer voor het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten en onvoorziene ontwikkelingen. In de bestuursrapportage zijn hierin geen wijzigingen. Reserve huisvesting De reserve huisvesting dient voor grootschalig onderhoud aan de locatie Poppenbouwing. Een actueel onderhoudsplan wordt nog opgesteld. Daardoor wordt nu gewerkt met een bestemmingsreserve in plaats van een voorziening. Voor onderhoud vindt een onttrekking plaats van 186.000 euro, terwijl een dotatie plaatsvindt van 56.000 euro zodat de reserve in de toekomst voldoende omvang heeft. Reserve innovatiefonds De reserve innovatiefonds biedt Werkzaak de mogelijkheden om vanuit haar primaire opdracht nieuwe initiatieven te ontwikkelen. In 2022 wordt hiervoor een beroep gedaan voor 100.000 euro en 26.500 euro. Deze onttrekking vindt plaats voor de Regio Deal. In de begroting 2022 was al een onttrekking geraamd van 50.000 euro. Reserve personeel De reserve personeel wordt benut voor het opvangen van WW-verplichtingen. In de begroting 2022 is hiervoor een onttrekking geraamd van 100.000 euro. Reserve regiodeal Het doel van deze reserve is het bekostigen van de cofinanciering van de project Regio Deal. Voor de Regio Deal vindt een onttrekking op deze reserve plaats voor 59.000 euro.
Werkzaak Rivierenland bestuursrapportage 2022
33
Reserve Tozo Het doel van deze reserve is om de uitvoering van de Tozo te bekostigen. In 2021 is hieraan minder onttrokken dan begroot. In 2022 doen zich nog wel kosten voor. In deze Bestuursrapportage schatten we een bedrag van 60.000 euro nodig te hebben. Reserve noodzakelijke investeringen Deze reserve is in 2020 bij resultaatbestemming gevormd voor procesoptimalisatie, investeren huisvesting en uitvoering Tozo. Ter dekking van de afschrijvingskosten huisvesting is een overheveling gedaan naar de reserve afschrijvingen (757.000 euro). Reserve afschrijvingen De reserve is op niveau gebracht vanuit de reserve noodzakelijke investeringen. De jaarlijkse afschrijvingslasten die worden onttrokken betreffen 24.528 euro vanaf 2023. Reserve projecten Bij rekening is vanuit het resultaat een toevoeging gedaan voor de projecten Keuzehulp instrumenten EVA en Taaltrainer. Daarnaast is voor de Wet open overheid een bedrag aan deze reserve toegevoegd voor 75.000 euro. Deze bedragen worden in 2022 ingezet en zijn daarom deze bestuursrapportage verwerkt.
34
8 Meerjareninvesteringsoverzicht De volgende nieuwe investeringen en afschrijvingskosten zijn in de meerjarenbegroting verwerkt. Overzicht lopende en nieuwe kredieten Krediet
Uitgaven
Restantkrediet
Besluit
Afschr.termijn
820.000
99.700
720.300
Besrap 2021
40 jaar
Vervanging dak
760.900
88.580
Pl. zonnepanelen
361.500
Telefonie
100.000
Vervanging hardware
Realisatie leerlab
Boekwaarde 1/1
672.320
Besrap 2021
30 jaar
361.500
Besrap 2022
20 jaar
11.540
88.460
Besrap 2019
5 jaar
400.000
222.207
177.793