Verslag raad 22 maart 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE ZAANSTAD d.d. 22 maart 2022

1.

Opening De voorzitter: Goedenavond, dames en heren. Het is tien voor twee volgens de klok hier, maar het is ruim over zeven uur. Dus allemaal van harte welkom op deze bijzondere avond. Wederom een bijzondere avond, want we hebben vanavond het duidingsdebat tussen de lijsttrekkers van de partijen die meededen aan de gemeenteraadsverkiezingen en dat doen we op 22 maart 2022 om zeven uur. Een mooie datum. Fractievoorzitters zitten in de eerste ring. Zij voeren zo direct het woord. Welkom allemaal in deze bijzondere vergadering voor het duidingsdebat. U heeft allen drukke en bewogen tijden achter de rug. Er is hard campagne gevoerd, er is veel energie en tijd in gaan zitten. De kiezer heeft gesproken en de verkiezingsuitslag is gisteren vastgesteld. Een aantal van u was er ook bij. Vanavond kunt u het debat met elkaar voeren over de vraag wat de verkiezingsuitslag volgens u betekent en hoe u met elkaar verder wil. Afwezigheidsmeldingen hebben we van de heer Heida van BVNL en de heer Van Haasen van de PVV. Wij wensen hem vanaf hier van harte beterschap. We begrepen dat hij weer thuis is, dat is fijn en hij wordt vandaag vervangen door mevrouw Cornelisse, welkom.

2.

Duidingsdebat verkiezingsuitslag De voorzitter: Daarmee denk ik dat we kunnen beginnen met het duidingsdebat over de verkiezingsuitslag en dan is de vraag wie wil als eerst het woord? Ja, we hebben niet daar echt een protocol voor, dus het is een beetje de vraag … De heer van der Laan (POV): Nou, voorzitter … De voorzitter: Mijnheer Van der Laan? De heer Van der Laan (POV): Laten we eens gek doen dan. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij zijn blij. Een winst van twee zetels, van vier naar zes, dat hadden we eerlijk gezegd niet verwacht, maar wel gehoopt en dat is best mooi, zijn we heel erg blij mee. Ook zijn we blij met de overwinning in Wormerland, daar zijn we van twee naar vijf zetels gegaan, dus ook daar zijn we heel blij mee en ik ben best trots op het team wat we hebben. Groot team hier in Zaanstad en in Wormerland, want met z'n allen hebben wij het gedaan. Iedereen heeft zich keihard ingezet, dus hulde voor al die klanten en ook dat ze het met mij vol kunnen houden, dat is ook wel wat waard. Ik wil ook iedereen bedanken die de moeite heeft genomen om naar het stemlokaal te gaan en de stem op de Partij voor de Ouderen en Veiligheid uit te brengen. Enorm bedankt voor het vertrouwen. We gaan er alles aan doen om te zorgen dat we dat om kunnen zetten in daden.

Felicitaties aan alle fracties die er een zetel bij hebben gekregen, zoals de Partij van de Arbeid, fracties die gelijk gebleven zijn of zelfs fracties die hebben verloren of zijn verdwenen. We hopen dat ze over het verlies heen kunnen komen. Het is natuurlijk een naar gevoel als je verliest in de verkiezingen, maar we hopen dat iedereen zich op kan laden voor de komende periode. Als winnaar van de verkiezingen nemen wij graag het voortouw in de gesprekken die kunnen of zullen leiden tot een eventuele nieuwe coalitie. Wij willen graag alle partijen uitnodigen voor deze gesprekken, ook al hebben enkelen zich al uitgesproken tegen elke vorm van samenwerking. Ons streven is een ruime coalitie. Een coalitie waar een stevige basis wordt gelegd voor de

komende vier jaar en hopelijk langer, maar ook een coalitieakkoord waarin een rol wordt neergelegd voor de nieuwe gemeenteraad die volgende week wordt geïnstalleerd, dat die daar een rol in gaat spelen, dat alle geluiden erin terugkomen en wat de POV betreft kan het snel. De startgesprekken willen we graag doen ondersteund door een externe informateur, los van de organisatie en los van politieke kleur. Dat maakt het wat neutraler en transparant, maar ook op wat vaste momenten dat iedereen het in kan plannen, ook wat werk betreft. Dat geeft rust en dat kan of zal het proces eventueel versnellen. Eveneens hebben we aanbod gehad van de griffie voor de ondersteuning en dat aanbod nemen we graag aan. We zien uit naar gesprekken en we horen graag vanavond wat andere partijen van deze verkiezingsuitslag vinden. Daar zijn we benieuwd naar en dan, voorzitter, ik hou het gewoon wel twee minuten, vind ik mooi, wil ik toch nog even terugkomen op vier jaar terug. Toen werd u hier in deze zaal aangesproken door de fractievoorzitter van de VVD over het feit dat het in de APV zo dichtgetimmerd is dat campagnevoeren bijna niet meer mogelijk is en toen is er gevraagd misschien dat u daar een rol in kan spelen en dat daar verandering kan komen. Toen werd er nog gezegd iets met borden om lantaarnpalen.

Want, voorzitter, met een opkomst van 45 procent en daar hebben wij best wel een beetje pijn in onze buik van, is de opkomst echt bedroevend laag en dat is jammer. Waar het in zit, dat gaan we hier niet uitdistilleren vanavond, maar het vertrouwen in de politiek is niet verbeterd en vier jaar terug sprak u over het feest van de democratie. Dat hoor ik u vaker zeggen, maar het zou mooi zijn als er meer ruimte komt voor alle partijen die ook niet zo'n groot budget hebben om hele grote campagnes te voeren, om meer ruimte te krijgen in die APV en daar wat mee te doen en ons verzoek is om dat snel op te pakken en daar niet nog vier jaar mee te wachten. Dank u wel. De voorzitter: Wie wil als tweede? De heer Tuijn. De heer Tuijn (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik dacht nou, laten we het rijtje maar gewoon afgaan net als de vorige keer, misschien wel zo leuk. Hier zit een hele blije PvdA-lijsttrekker en dat heeft te maken met onze zetelwinst en daar zijn heel trots op en ik wil iedereen die daaraan bijgedragen heeft bedanken. Dat geldt voor onze hele lijst die keihard heeft gewerkt en die zijn bijdrage heeft geleverd en ik denk dat we ook een hele goede campagne hebben gevoerd afgelopen vier jaar. Ook nette prestaties hebben neergelegd, dus ik zie dit als een beloning voor ons. Daarnaast natuurlijk de felicitaties voor de grote winnaar, de POV.

Twee zetels winst, niet gering, maar ook de Partij voor de Dieren en Democratisch Zaanstad, van harte proficiat met een mooie stijging in het zetelaantal. Waar er winnaars zijn, zijn er natuurlijk ook verliezers en ik denk dat we allemaal weten dat als je keihard gewerkt hebt in zo'n campagne dat dat pijn doet en dat het een tegenvaller is, maar wat mooi is, is denk ik dat alle partijen die in 2018 zetels behaalden gewoon in deze raad aanwezig blijven en dat is goed voor de stabiliteit denk ik van deze stad. Versnipperd landschap, maar het blijft toch op deze manier stabiel. Kijkend naar het politieke landschap ben ik heel blij dat de verhouding links-rechts in deze raad ongeveer in stand blijft en zeker ook dat de linkse coalitiepartijen eigenlijk allemaal een groei laten zien, weliswaar niet in zetelaantal, maar wel in kiezers en ik denk dat dat ook positief is, want ik weet als linkse partij dat besturen je niet altijd in dank wordt afgenomen, maar ik denk dat hier het tegendeel bewezen is dat het ook heel goed kan en dat je dat op die manier ook voort kunt zetten. Zoals genoemd, POV de grootste partij. Mijnheer Van der Laan zei het zelf, hij wil graag het voortouw nemen in het vormen van een nieuwe coalitie. Wij kunnen dat ondersteunen. Ik denk dat als de kiezers deze uitslag neerleggen, dat dat een logisch gevolg is.

Dus wij wachten de gesprekken af en daarbij zullen wij ook zeker een bijdrage willen leveren als onderwerpen die voor ons belangrijk zijn daar ook een nadrukkelijke bijdrage in hebben. Als het bijvoorbeeld gaat om wonen, kansengelijkheid, betaalbare energietransitie, een gezonde gemeentelijke organisatie, want daar hebben we volgens mij ook nog wel wat te doen, maar zeker ook gezinnen die moeten kunnen leven in gezondheid en met een goede financiële basis. Dus, zoals gezegd, we kijken uit naar de gesprekken. De heer Van der Laan zal ons dus uitnodigen, dat is prettig en er werden in de gespreksnotitie nog wat vragen gesteld

over op welke manier, formateur, ik denk dat dat de heer Van der Laan is en of het gaat om kosten denk ik dat we allemaal in deze raad ons heel bewust zijn van wat er binnen de gemeente speelt, dus dat we daar allemaal voorzichtig mee om zullen gaan. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD): Dank u wel, voorzitter. Een zetel verliezen is altijd pijnlijk, maar wij zien ook dat we het vertrouwen hebben gekregen van de kiezer voor vijf zetels en daarom wil ik beginnen met een enorm woord van dank aan die kiezers die ons wederom het vertrouwen hebben gegeven. Wij hebben een mooi team klaarstaan wat staat te popelen om aan de slag te gaan en net als de heer Tuijn wil ik me graag aansluiten bij de felicitaties. Om te beginnen uiteraard de felicitatie aan de POV met een overduidelijke en mooie winst, maar uiteraard ook aan de Partij van de Arbeid, aan DZ en aan de Partij voor de Dieren. Voorzitter, dan moet ik even kijken, want mijnheer Van der Laan heeft eigenlijk al een vrij uitdrukkelijk voorstel gedaan en daar kan ik me eigenlijk wel goed bij aansluiten. Ook wij denken dat het verstandig is om te beginnen met een verkennende ronde.

Wij hebben ook inderdaad gezien dat een aantal partijen, misschien wel in tegenstelling tot wat je zou verwachten als je kijkt naar de verkiezingsuitslag die zij hebben gekregen, andere partijen uitsluiten en ik denk dat het verstandig is om te kijken in een verkenningsfase welke partijen er serieus bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen. Het zal u niet verbazen dat de VVD één van die partijen is, maar wij realiseren ons ook dat het niet aan ons is. Wij kunnen ons er zeker in vinden dat de POV de lead neemt, al hadden wij ons ook kunnen voorstellen, gezien de uitslag, dat zij dit samen zouden doen met Partij van de Arbeid, maar dat laten wij volledig aan de Partij van de Arbeid en de POV. Dan ga ook ik het redelijk kort houden. Voordat ik ga vooruitkijken wil ik ook terugkijken, want wij nemen afscheid van een aantal fractieleden en vanaf hier wil ik ook hun bedanken voor het werk dat zij de afgelopen jaren hebben gedaan voor onze partij en dan ga ik eindigen waar ik eigenlijk mee begon. Wij zijn heel dankbaar voor de zetels die we hebben gekregen en wij kijken uit naar de periode die voor ons ligt. De voorzitter: Ja, volgende week nemen we natuurlijk ook nog uitgebreid afscheid van de oude raad. Wie kan ik daarna het woord geven? Mevrouw Rot. Mevrouw Rot (DZ): Ja, dank u wel.

Voorzitter, allereerst willen wij de POV feliciteren met hun overwinning bij de gemeenteraadsverkiezingen en zijn we benieuwd naar hun visie voor de gemeente en het nieuwe bestuur. Wij wensen hun veel succes en wijsheid bij de vormgeving van het nieuwe bestuur van de gemeente Zaanstad toe, want er is veel werk te verzetten. Dat hebben we bijvoorbeeld kunnen zien aan de lage opkomst van mensen die hun stem hebben uitgebracht. Het is dus aan ons allen de taak om het vertrouwen van onze inwoners te verdienen als antwoord op die lage opkomst, excuses, hetgeen een duidelijk signaal is. Democratisch Zaanstad voelt zich ook een echte winnaar dankzij alle mensen die met hun stem voor onze groei hebben gezorgd. Vanaf deze plaats danken wij hen nogmaals hartelijk. Wij zijn trots dat wij onze visie vanaf nu nog duidelijker kunnen laten horen en daar beginnen wij nu meteen mee, want verandering begint met daadkracht. We willen het proces om een nieuw bestuur te vormen inspireren. We noemen dit hashtag formatie-inspiratie. Zoals u weet is een belangrijke doelstelling van Democratisch Zaanstad om de huidige bestuurscultuur te veranderen. Onder deze cultuur verstaan wij onder andere de omgang met onze inwoners en ondernemers, slechte of gebrekkige participatie, het gemeentelijk uitgavenpatroon en een gebrek aan zicht op wat er leeft en speelt in onze gemeente.

Al deze aspecten dragen in negatieve zin rechtstreeks bij aan het gebrek aan vertrouwen in de lokale overheid. Dat moet en kan anders. Het formatieproces zou volgens Democratisch Zaanstad om te beginnen een openbaar proces moeten zijn, waarbij onze inwoners en ondernemers ook hun stem kunnen laten horen. Een nieuw bestuur moet in onze ogen in tegenstelling tot de

vorige besturen niet alleen gedragen worden door een democratische meerderheid, maar vooral door de gemeenschap. Door het formatieproces in openbaarheid plaats te laten vinden en inwoners en ondernemers in de gelegenheid te stellen om hun visie kenbaar te maken en daarmee invloed uit te oefenen op de proces, vergroot het draagvlak van het nieuwe bestuur. Een voorschot op een nieuwe bestuurscultuur werd door Democratisch Zaanstad in de afgelopen raadsperiode al genomen. We hebben een vijftal afspraken gemaakt met het toenmalige college over de bestuurscultuur, participatie, ondernemerschap, het gemeentelijk uitgavenpatroon en het aangaan van juridische procedures. Een dergelijke overeenkomst is in groter verband ook mogelijk binnen de gemeenteraad en zorgt voor gemeenschappelijkheid en verzakelijking van politieke belangen. Het dienen van de gemeenschap moet het doel worden en zijn en niet partijpolitiek. Daarom is loyaliteit volgens Democratisch Zaanstad je aan je afspraken houden en niet het beschermen van politieke posities en belangen. U hoort het, Democratisch Zaanstad heeft de zaken goed doordacht en is klaar om te besturen in nieuwe vormen, samen met onze inwoners en ondernemers en gericht op het herwinnen van vertrouwen. Het verdienen van vertrouwen is een lastig proces dat veel investering vraagt.

Het is een arbeidsintensief proces van vallen en opstaan, uitproberen en volhouden. Daarom denken wij dat het van groot belang is om zo snel mogelijk de wijkraden, inclusief bijbehorend budget, weer nieuw leven in te blazen. Wijkraden zijn belangrijke en toegankelijke organen voor onze inwoners en ondernemers. Bijkomend belangrijke waarde van deze raden is dat de gemeente weer beter bekend raakt met wat er leeft en speelt en sneller handelend op kan treden. Deze wijkraden moet de gemeente volgens ons als gelijkwaardige partners behandelen, evenals andere georganiseerde bewoners en ondernemersgroepen. Het wordt tijd dat de gemeente leert samen te werken met de gemeenschap en daar ook midden in gaat staan. De feitelijke kluft, het Zaanse woord voor heuvel, waarop het gemeentehuis gebouwd is, staat inmiddels symbool voor de letterlijke hoogte waarop de gemeente zich bevindt, ten opzichte van de lokale bevolking. Die heuvel moet het nieuwe bestuur afgraven, gemotiveerd en gesteund door inwoners en ondernemers. Die helpende handen krijgt het bestuur alleen als het aantoonbaar maakt naast onze inwoners en ondernemers te staan. Als het aantoonbaar is dat het bestuur werkt in dienst van deze inwoners en ondernemers en hem niet buitenspel zet door geen of gebrekkige participatie, juridische heksenjachten of hen het lokale ondernemerschap onmogelijk maakt, is een belangrijke stap gezet.

Voorzitter, nog een klein stukje. Democratisch Zaanstad beseft dat ons betoog veelomvattend en diepgaand is en daarbij ook dat veranderingen langzaam gaan. We zijn realistisch over hetgeen in de raadsperiode bereikt kan worden. Onze boodschap is daarom om de doelstellingen die wij en anderen genoemd hebben vanavond met elkaar vast te leggen om uit te spreken dat ingezien wordt dat deze zaken van belang zijn om het vertrouwen van onze inwoners te verdienen. Om vertrouwen te herwinnen, misschien wel. Datzelfde geldt ook voor Democratisch Zaanstad. In ons vindt u allen een betrouwbare en loyale groep mensen die het beste voor heeft met deze gemeente. Afspraak is afspraak bij ons, dat blijkt uit de investering die we hebben gedaan in een nieuw samenwerkingsverband met de toenmalige coalitie, maar ook uit de vele, soms afwijkende, maar altijd constructieve voorstellen en ideeën in de loop van de jaren. Daarbij bestaan we in november twintig jaar. Twintig jaar als lokale vaste waarde in de Zaanse politiek. Een belangrijk feit om heel erg trots op te zijn in een bijzonder grillig politiek landschap. We kijken uit naar voorstellen van andere partijen om het nieuwe bestuur vorm te geven en zijn nieuwsgierig naar het vervolg. Dank u wel. De voorzitter: Wie? Mevrouw Groothuismink. Mevrouw Groothuismink (ROSA): Dank u wel.

Allereerst wil ik alle ROSA-stemmers hartelijk bedanken voor hun vertrouwen. We hebben wat gewonnen, net, en onze zetels behouden en net als de coalitie van de afgelopen periode en daarmee is ROSA een stabiele Zaanse partij en met vier zetels is ROSA ook een grote partij in Zaanstad. Natuurlijk felicitaties, ook van onze kant aan alle winnaars en Partij voor de Dieren is zelfs verdubbeld, een enorme prestatie en natuurlijk ook ja, de verliezers is het natuurlijk zuur, maar ik ben wel

heel blij net als mijnheer Tuijn dat alle partijen er wel weer inzitten en ik hoop op een goede samenwerking raadsbreed met alle fracties. De verkiezingsuitslag laat namelijk zien dat we nog steeds een verdeeld landschap hebben, maar mijnheer Tuijn zei het al, er zit wel een verdeeldheid in qua links en rechtse afspiegeling en ook een lokale afspiegeling is duidelijk te zien en wat ROSA betreft zou een coalitie moeten komen die in die afspiegeling, dus links-rechts en lokaal, terugkomt in het college. Volgens mij moeten we zoeken naar een uitkomst waar dat goed tot zijn recht komt en ROSA wil daar een verantwoordelijkheid in nemen, net als vier jaar geleden. Dus staan we open voor deelname aan gesprekken en wat ons betreft is dat prima dat de POV daar het voortouw inneemt. Het lijkt ons logisch als grootste partij en we gaan graag de gesprekken aan. Voorzitter, mevrouw Rot had het er ook al over, de uitslag laat ook zien dat veel mensen niet gestemd hebben en dat baart ons zorgen en welk college er ook komt, het is aan ons politici en aan de hele raad en aan het hele nieuwe college om mensen betrokken te houden bij de politiek en mevrouw Rot, ik vind hashtag formatie-inspiratie een goed idee. Dus ik nodig Zaankanters ook uit om de onderhandelaars, wie het ook zijn, daarvan gebruik te maken.

Ik vind het ook passen bij deze stad dat we onze partners, onze bondgenoten, op wat voor manier dan ook betrekken bij de formatie. ROSA is geen voorstander van openbare onderhandelingen, maar ik zou mijnheer Van der Laan willen adviseren om deze oproep van mevrouw Rot te kijken hoe hij die kan toepassen, het betrekken van de maatschappelijke partners in de stad bij het formatieproces. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Even kijken wie dan. De heer Breunesse. De heer Breunesse (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter. De kiezer die heeft gesproken en ik denk dat het goed is om ook te beseffen dat we tegen de achtergrond van een oorlog in Europa het mooie is dat wij in onze vrijheid het kiesrecht konden uitoefenen vorige week. Het is goed om daarbij stil te staan op dit moment en tegen diezelfde achtergrond is ook de lage opkomst een zorg en mevrouw Groothuismink zei dat al, het is een verantwoordelijkheid van ons allemaal om in de komende periode te investeren in het vertrouwen in de politiek en ik denk dat het goed is dat de raad of een groep uit de raad, zich ook over dat thema omarmt en daar ook onderzoek naar doet en met aanbevelingen komt hoe we die brug met de niet-stemmers kunnen overbruggen en oversteken en ik denk dat dat verder gaat dan alleen maar verkiezingsborden aan lantaarnpalen. Dan de uitslag.

De hartelijke felicitaties natuurlijk aan alle winnaars die hier aanwezig zijn. POV natuurlijk als grootste partij. Mijn buurvrouw en de partij die daarbij hoort, DZ, de Partij van de Arbeid en de Partij voor de Dieren, allemaal van harte gefeliciteerd. Maar ook de diversiteit in de raad heeft gewonnen en dat is ook een felicitatie waard, zeker als het gaat om de man-vrouwverhouding in de raad. Volgens mij bestaat een meerderheid straks van de raadsleden uit vrouwen en natuurlijk valt er op het thema diversiteit nog heel veel winst te boeken, op andere thema's, maar dit is een mooi resultaat waar we als GroenLinks ook graag een bijdrage aan hebben geleverd. Dan de uitslag van de verkiezingen. Die leveren wat GroenLinks betreft meerdere reflecties op. Duidelijk is in ieder geval dat lokale partijen winnen. POV, DZ, maar ook ROSA met een bescheiden winst. Ook duidelijk is dat de huidige coalitie een meerderheid heeft behouden en ook nog wat wint. Tegelijkertijd is de verhouding tussen linkse en rechtse politiek stabiel gebleven, mede door de winst van de Partij van de Arbeid en de Partij voor de Dieren en van de coalitiepartijen winnen met name de linkse coalitiepartijen, PvdA, ROSA, GroenLinks, in totaal vier procent.

Daar trekken wij in ieder geval de conclusie uit dat ook groene en linkse keuzes voor Zaanstad een duidelijke stem hebben behouden en ook weer hebben gekregen en dat ondanks het feit dat GroenLinks de afgelopen twee jaar in de coalitie heeft gezeten het door ons gevoerde beleid ook door de kiezer wordt gesteund. Dat gezegd hebbende, voor GroenLinks is ook duidelijk dat de POV als winnaar en als grootste partij het voortouw heeft in de verkenning. Vinden we een logische stap en we hebben ook vertrouwen in, ook gezien de aanpak die de heer Van der Laan hier schetst, dat de partij daar goed en zorgvuldig mee omgaat en ik zou bijna zeggen, u kunt dat doen met

een verkenner, u kunt dat ook zelf doen, maar u heeft daar al een voorstel in gedaan en het is belangrijk om alle partijen te horen en te spreken en ook hier weer met elkaar terug te koppelen om vervolgens conclusies te trekken over de volgende stap. Wat ons betreft houden we daar ook de snelheid in, dus laten we snel die gesprekken voeren in de verkenning om daarna snel ook inhoudelijke gesprekken te voeren over de vorming van een mogelijke coalitie. Dus niet te lang stilstaan bij de vraag wie met wie. Dat is denk ik ook een les uit de vorige formatieperiode. Een nieuwe coalitie zou wat ons betreft links en rechts moeten verbinden, dat doet recht aan de uitslag en wat ons betreft verdient Zaanstad met de vele uitdagingen en vraagstukken die er liggen op het gebied van betaalbaar wonen, op het gebied van klimaatverandering, op het gebied van een groene en gezonde leefomgeving en op het gebied van gelijke kansen ook een stabiele coalitie met een ruime meerderheid, waarbij links en rechts in evenwicht zijn. Als dat kan met minder partijen dan in de huidige coalitie dan heeft dat voor GroenLinks ook een voorkeur. Wij zijn in ieder geval bereid om met al deze constateringen en dat zijn er best wel wat geworden, inhoudelijk de gesprekken te voeren en wij zullen ons daarin constructief gedragen en ons daarin ook opstellen. Dus van harte bereid.

De voorzitter: Ik dacht eerst mevrouw Cornelisse, maar ik begrijp dat u een beetje in de grootte van partijen wil reageren. Dan lijkt het mij terecht dat we eerst mevrouw Cornelisse aan het woord laten. Mevrouw Cornelisse (PVV): Dank u wel, voorzitter. Allereerst willen wij de POV, de VVD, DZ en Partij voor Dieren feliciteren met het behalen van hun winst. Wij zijn natuurlijk licht teleurgesteld dat wij onze geroofde zetels niet terug hebben weten te veroveren, maar de kiezer heeft gesproken en dat moeten wij respecteren. We hebben inmiddels weer één zetel meer dan twee weken geleden. Dit duidingsdebat is natuurlijk een theaterstukje. We zijn al ver voor de verkiezingen door een aantal partijen uitgesloten. Dus wat wij duiden gaat waarschijnlijk het ene oor in en het andere oor uit. Democratie anno 2022. Wij maken met onze twee zetels natuurlijk een pas op de plaats en hopen dat meer fracties en personen die klappen hebben gehad dezelfde conclusie trekken. Als twee wethouders van het huidige college samen nog geen vijfentwintig stemmen halen dan kan je echt beter thuis de planten water gaan geven. Als je als wethouder van een door links-populair verklaarde duurzaamheid-energietransitiepartij zeven stemmen haalt dan kun je ook beter naar je eigen woonplaats buiten Zaanstad blijven.

Zeker als je ook nog een verklaring van voorgenomen vestiging hebt ondertekend om op de kieslijst te komen die je als wethouder niet eens bereid was om na te komen. Maar we zijn positief, we hebben de laatste paar weken de lijsttrekkers kiezersbeloften horen maken waar Zaanstad mee vooruit kan. Veel dingen die ook op ons wensenlijstje staan. We hopen dat dat geen loze beloftes blijken te zijn. We gaan er vanuit dat de Partij van de Ouderen en Veiligheid de eerste paar mogelijkheden krijgt om een centrumrechts college te volgen. De heer Van der Laan heeft onze twee zetels ruggensteun om zo nog steviger aan de onderhandelingstafel deel te gaan nemen. Mocht hij ergens tijdens de informatie of de formatie onze zetels nodig hebben dan weet hij ons te vinden. Verder moet ik namens onze fractievoorzitter Peter van Haasen iedereen bedanken voor het daverende applaus op de uitslagavond toen bekend werd dat Belang van Nederland niet genoeg stemmen had voor één zetel. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Dank u wel, voorzitter. Ja, voor D66, het zal niemand ontgaan zijn, is dit een teleurstellende verkiezingsuitslag. We zijn van drie zetels teruggegaan naar twee zetels, terwijl er wat peilingen rondgingen en wij het gevoel hadden dat er meer in zat bij deze verkiezingen, dus dat was best een onaangename verrassing voor ons.

De eerste korte analyse laat zien dat van de vele kiezers die op D66 gestemd hebben bij de Tweede Kamerverkiezingen er heel veel mensen kennelijk gewoon thuis zijn gebleven en het is meteen één van de eerste taken die wij hebben als fractie en als partij om dat goed te analyseren en

om daarmee aan de slag te gaan, om het vertrouwen van die kiezers weer terug te winnen. Ik heb al een aantal keren gezegd, ook voor de verkiezingen, je kan als politici het vertrouwen van je inwoners alleen terugkrijgen door zelf ook als politiek het vertrouwen in je inwoners niet alleen in woord, maar ook in daad uit te spreken, dus dat is een taak, een schone taak denk ik, die voor ons allen hier ligt. Ook gezien de hele lage opkomst en het is ook al door een aantal andere mensen aangehaald. Ook van ons uiteraard de felicitaties aan de partijen die zetels hebben gewonnen: de Partij voor Ouderen en Veiligheid, de PvdA, Democratisch Zaanstad, Partij voor de Dieren. Van harte gefeliciteerd daarmee. Ik denk dat wij op dit moment niet heel erg gaan analyseren wat nou precies de verschillen en overeenkomsten tussen alle partijen zijn. Op dit moment hoor je te zeggen als D66 ons past bescheidenheid. We hebben een kleine rol te spelen. We zijn natuurlijk wel een constructieve partij. We zijn altijd bereid om verantwoordelijkheid te dragen omdat wij het lot en het welzijn van Zaanstad hoog in ons vaandel hebben staan en dat hebben we voor de verkiezingen gedaan en dat doen we na de verkiezingen ook weer. Dus wij steunen het voorstel van de heer Van der Laan van de POV om hem het initiatief te gunnen om nu een eerste verkenning te doen.

Wij zullen ons daar constructief in opstellen en we zien wel hoe dat dan verder gaat uitpakken en hier wou ik het eigenlijk bij laten. De voorzitter: De heer Slegers. De heer Slegers (CDA): Dank u, voorzitter. Zaanstad heeft gekozen en een recht dat wij ook gezamenlijk hier in heel Zaanstad dienen te koesteren. Dat we recht hebben om te stemmen, ten aanzien van alles wat er gebeurt in de wereld denk ik dat wij daar heel blij mee moeten zijn. Daarnaast wil ik de organisatie ontzettend bedanken voor het besturen van deze verkiezingen en voor hun tomeloze inzet om de vlekkeloze tellingen en de uitslag daarin naar voren te halen, want ik weet dat is geen sinecure om daar met zo weinig mensen deze uitslagen naar voren te halen. Dan wil ik ook het vertrouwen uitspreken naar onze standvastige CDA-kiezers, die trouw weer op het CDA hebben gestemd, ondanks het feit dat de landelijke trend ons toch wel aardig omlaag heeft gehaald, zijn we toch op hetzelfde resultaat gebleven, zelfs met een klein plusje. We hadden natuurlijk op meer gehoopt, maar gezien deze landelijke trend denk ik dat wij uitermate tevreden zijn.

Daarnaast natuurlijk zeker de felicitaties naar de Partij voor Ouderen en Veiligheid met deze enorme winst, die de lokale partijen natuurlijk ook in de peilingen, daar zagen we ook wel dat dit aan de hand was, maar desalniettemin denk ik wel dat ook ten aanzien van de opkomst, 45 procent, dat wij het vertrouwen in de politiek aardig kwijt aan het raken zijn en dat 55 procent wat dus niet heeft gestemd, dat we daar ook onze inzet op moeten brengen. Tevens wil ik ook natuurlijk de andere winnaars als PvdA, DZ en de Partij voor de Dieren van harte feliciteren met hun winst die zij hebben geboekt, maar natuurlijk ook de partijen die gelijk zijn gebleven, dat zijn voornamelijk ook de landelijke partijen en desbetreffend ook natuurlijk, kop op voor de partijen die verloren hebben. We zitten hier in een democratisch gestel en ik hoop ook dat deze partijen hun wonden heel snel kunnen likken en vandaar ook weer de schouders eronder kunnen zetten om gezamenlijk voor Zaanstad weer klaar te staan.

Daarnaast wil ik ook de nieuwe raadsleden feliciteren, want we hebben natuurlijk ook een aantal nieuwe raadsleden in onze gelederen en ook daarin een aantal jonge raadsleden, die naar mijn mening een heel mooie toekomst tegemoet gaan om hier in deze Zaanse politiek, in deze arena, hun stem te laten horen en van daaruit ook hun mening naar voren te brengen en gezamenlijk met ons allen een mooie toekomst tegemoet zien. Het geeft ons een nieuwe dynamiek. Een nieuwe dynamiek en een nieuwe samenwerking, denk ik, tussen alle fracties en zoals mijnheer Breunesse al zei, ook nog eens een keer in een balans van twintig vrouwen en negentien heren. Dus daar kan het niet aan liggen en is ook een mooie afspiegeling van deze raad. Het bewijst maar weer dat na deze verkiezingen we heel snel naar de verkenning moeten, er snelheid in moeten maken, want de kiezers hebben er recht op dat wij snel tot een coalitieakkoord kunnen komen en een nieuw college kunnen presenteren. Dus vandaar ook dat het CDA graag de handschoen

opraapt die de POV ons geeft om de verkennende gesprekken aan te gaan en we zullen er als CDA ook open in staan. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Pancar. Mevrouw Pancar (DENK): Dank u wel, voorzitter. Allereerst willen wij onze 2500 kiezers die hun vertrouwen hebben uitgesproken in DENK in het bijzonder bedanken. Daarna willen wij de grootste partij, Partij voor Ouderen en Veiligheid, feliciteren met het behaalde resultaat. Ook de overige partijen willen we feliciteren met hun behaalde zetels. Ondanks de lage opkomst hebben Zaankanters laten zien dat DENK een blijver is in de Zaanse gemeenteraad en daar zijn wij ontzettend trots op. Met al onze strijders hebben we dag in dag uit keihard gestreden om het woord van DENK te verkondigen voor een samenleving zonder tweedeling en kansenongelijkheid. We hebben ons zetelaantal van twee weten te behouden. Dat is een stabiel resultaat en tegelijkertijd ook een bijzondere prestatie in een tijd waarin het vertrouwen in de politiek zijn dieptepunt heeft bereikt. Toen wij vier jaar terug voor het eerst in deze raadzaal stonden zagen wij helaas veel vergrijzing. We zien gelukkig nu een ander beeld. Jonge raadsleden die zorgen voor een frisse blik en kunnen kijken vanuit verschillende perspectieven. Daarom moeten we meer jongeren stimuleren om politiek actief te worden. Zij zijn immers onze toekomst.

Om raadslid te worden hoef je geen hoge opleiding, universiteit of hbo te studeren. Om raadslid te worden moet je liefde hebben voor je eigen wijk, stad of gemeente. Zaanstad staat voor grote opgaves. Als het gaat om woningcrisis, jeugdzorg, veiligheid, vergunningaanvragen die jaren duren, maar ook grote uitdagingen als kansenongelijkheid. De opgave als het gaat om de wijdte van samenwerking in het stadhuis, maar ook in de stad, is doorgaan op het ingezette pad, maar ook leren van de afgelopen vier jaar, de stad betrekken in al zijn schakeringen en diversiteit, op zoek gaan naar verbindingen, het sluiten van maatschappelijke allianties met de stad en met het bedrijfsleven, om de hoge ambities en doelen die deze stad heeft en nastreeft waar te maken. Dat betekent in gesprek gaan op buurt- en wijkniveau en soms die kleine paaltjes in initiatieven die er zijn, maar die langzaam tot bloei komen te helpen. Maar wij zien een versplinterde gemeenteraad. Dat brengt uitdagingen voor onze mooie stad met zich mee. Het is vooral van belang dat er een goed bestuur kan worden geformeerd dat recht doet aan deze verkiezingsuitslag van woensdag. Tot slot nog even over de onderhandelingen. Als DENK willen wij transparant onderhandelingen. Niet achter gesloten deuren. Laat de burger zien wat er wordt besproken en hoe de onderhandelingen verlopen.

Informeer de raad structureel en niet alleen op hoofdlijnen, maar ook op details. Wij willen een transparante overheid. We zien uit naar de komende transparante formatiegesprekken en naar de samenwerking de komende vier jaar. De voorzitter: Dank u wel. De heer Mattens. De heer Mattens (Partij voor de Dieren): Dank, voorzitter. Allereerst willen wij alle gekozen partijen, maar in het bijzonder ook de POV, DZ en de PvdA, feliciteren met hun behaalde raadszetels en dat geldt eigenlijk voor alle 39 gekozen raadsleden. Samen gaan we van Zaanstad de komende vier jaar een betere stad maken voor al onze inwoners. Tevens zijn we verheugd met ons eigen mooie resultaat want we zijn verdubbeld en daarvoor willen we onze kiezers heel hartelijk bedanken en toch, voorzitter, ondanks toenemend extreem weer, ook in landen waar we als Nederland verbondenheid meevoelen, zoals in Duitsland, Australië en Canada, ondanks het zesde zeer alarmerende klimaatrapport van het IPCC en ondanks gestegen grondstofprijzen, zoals van koffie door mislukte oogsten, kiezen in absolute aantallen niet serieus veel meer kiezers voor groene partijen, zoals GroenLinks, ROSA en D66 en PvdA, maar ook voor hun donkergroene anker, de Partij voor de Dieren. Veel van onze inwoners zijn hier niet mee bezig terwijl het een grotere bedreiging voor onze veiligheid vormt dan COVID.

We constateren dat het huidige college, waarin GroenLinks, ROSA, D66 en de PvdA de

meerderheid vormden, de urgentie niet voldoende heeft uitgedragen. In het afgelopen halfjaar heeft het college tijdens de raadsvergadering het woord klimaat niet gebruikt, laat staan het woord klimaatcrisis en keer op keer blijkt het college geen idee te hebben van de kosten van het niet nemen van maatregelen om voor 2030 klimaatneutraal te zijn. Raadsvoorstellen komen steevast zonder klimaatparagraaf en technische vragen hierover leveren ook weinig op. We roepen deze partijen op om de urgentie van de klimaatcrisis de komende periode veel serieuzer uit te dragen en keihard aan de slag te gaan met maatregelen om de klimaatverandering, om de bijdrage van Zaanstad aan de klimaatverandering, te stoppen. Ook als ze in een college stappen. Het zou een harde voorwaarde moeten zijn, want anders kunnen deze partijen zich echt niet meer sociaal en groen blijven noemen. Het is dus duidelijk, de uitdagingen voor de komende periode zijn groot en op de korte termijn kan de oorlog in Oekraïne leiden tot hogere inflatie en zelfs tot voedselschaarste, bijvoorbeeld in het Midden-Oosten, die afhankelijk zijn van de Oost-Europese graanschuur. Het scenario wordt steeds reëler dat de huidige vluchtelingenstroom daarom slechts nog maar een begin is. Want op dit moment gaat ruim de helft van de Europese granen en peulvruchten naar koeien, varkens en andere dieren in de veeindustrie.

Als we die gronden gebruiken om mensen rechtstreeks te voeden kunnen we vier keer zoveel mensen voeden. We zullen daarom snel veel minder vlees moeten gaan heten en de veestapel terugbrengen om niet nog meer gemeenschappen elders te verwoesten en te zien instorten door voedseltekorten. Dat het minder consumeren van vlees en zuivel ook nog positieve effecten heeft op de gezondheid, op het milieu, op het klimaat en dierenwelzijn, kan ook niet vaak genoeg en luid genoeg onder de aandacht worden gebracht. Op de iets langere termijn hebben we te maken met de nog steeds verdere escalerende klimaat- en biodiversiteitscrisis en de Partij voor de Dieren staat open voor samenwerking met elke partij die uitgaat van de huidige klimaatwetenschappelijke kennis en de urgentie van de klimaat- en biodiversiteitscrisis inziet en onderschrijft. We hebben geen tijd te verliezen in het belang van de veiligheid van jonge en toekomstige generaties. Specifiek willen wij zoals gezegd de POV feliciteren, maar ook een appel op ze doen. In hun verkiezingsprogramma bagatelliseert de POV de invloed van mensen op klimaatverandering en we zien nu al de gevolgen van de klimaatcrisis en de kosten van sociale en economische schade worden alleen maar hoger als we niks doen.

De komende raadsperiode wordt beslissend of we in staat zullen zijn om jonge en toekomstige generaties voldoende te beschermen en hopelijk staat de POV dus niet alleen voor de veiligheid van de ouderen, maar ook voor de veiligheid van jongeren. Voorzitter, wij denken dat de drie grootste partijen, namelijk de POV, PvdA en VVD het voortouw zouden moeten nemen om tot een uitwerking van een nieuw bestuursmodel te komen. Ik noem hier expliciet niet het woord coalitie, omdat de grote tegenstellingen tussen de partijen en het grote aantal partijen in onze raad een traditioneel model van coalitie en oppositie eigenlijk niet langer rechtvaardig. Samenwerken op basis van wisselende meerderheden voorkomt dat een dichtgetimmerd coalitieakkoord, dat waarschijnlijk vrij lastig tot stand gaat komen, Zaanstad de komende vier jaar in gijzeling houdt. Ruimte voor goede ideeën ontstaat wanneer ook het college zijn best moet doen om onderwerpen een meerderheid in de raad te vinden en het maakt de vorm van samenwerking tussen fracties en college intensieve en daardoor komen we gezamenlijk tot betere besluiten. Het vinden van een nieuw bestuursmodel is ook de reden dat wij het verstandig vinden om een onafhankelijk persoon aan te stellen, wat de POV terecht aangaf, maar ook een informateur die openstaat voor vernieuwende bestuursideeën, ook op het gebied van samenwerking.

Nieuwe externen hoeven wat ons betreft niet direct te worden ingehuurd, maar dat laten we bij de formeren de partijen. Tot slot zijn we geschrokken van de bijzonder lage opkomst. Elke vier jaar lijkt het opkomstpercentage verder terug te lopen en de trend moet in de komende periode echt gekeerd worden. Uit onderzoek is gebleken dat een gebrek aan interesse en niet weten waarop te stemmen belangrijk zijn om thuis te blijven. Kortom, de raad moet relevanter worden voor de stad en één van de manieren om dat te doen is door verder te professionaliseren. Raadsleden en steunraadsleden hebben niet alleen een hoge vergaderdruk, maar ook gaat er veel tijd zitten in allerlei administratieve taken en de organisatie. De griffie helpt, maar gegeven dat weinig raadsleden veertig uur in dit mooie beroep kunnen

steken is er nog een groot gat. Een duidelijk voorbeeld hiervan is dat het een zeldzaamheid is dat raadsleden hun eigen initiatiefvoorstel indienen. Grote steden hebben daarom fractie-ondersteuning geprofessionaliseerd door fracties eigen ondersteuning te geven en raadsleden en steunfractieleden kunnen daardoor vaker met eigen voorstellen komen die ook kwalitatief beter zijn en uiteindelijk hebben we daardoor als raad meer tijd om te luisteren naar onze inwoners en daar daadwerkelijk wat mee te doen en met ze in gesprek te gaan. Dat maakt het raadswerk leuker en bevordert het contact met de stad. Wat ons betreft is deze nieuwe periode een goede reden om dus een impuls te geven aan de fractieondersteuning. Dank. De voorzitter: Dank u. Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot (SP): Dank u wel, voorzitter. Allereerst natuurlijk de hartelijke felicitaties aan alle partijen die een grote overwinning geboekt hebben tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van vorige week en toch ook nog even vanaf deze plaats, de SP-kiezers toch bedankt dat zij ook deze keer weer voor ons gekozen hebben, maar laat ik gaan naar het duidingsdebat. De SP heeft in Zaanstad ernstig verloren tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022. Woorden schieten tekort om dit verlies en de gevolgen ervan te beschrijven. De SP in Zaanstad is hier diep van onder de indruk.

De komende vier jaar zal de SP moeten opereren met slechts één raadslid en twee steunfractieleden. Dat is niet onmogelijk. In de gemeenteraad hebben al vele jaren succesvolle eenpersoonsfracties gefunctioneerd, maar vooralsnog is de SP bezig de wonden te likken. Genoeg over onszelf. Onze taak is nu om te duiden waar de verkiezingsuitslag toe zal leiden en daar heel Zaanstad in te betrekken. We zijn best wel geschrokken van de verkiezingsoverwinning van de POV en alhoewel het inderdaad steeds gebruikelijker wordt dat lokale partijen een sterke positie in gemeentebesturen innemen vinden wij het een bedenkelijke zaak dat Zaanstad in de komende periode over rechts zal worden bestuurd, tenminste als er niks anders gebeurt. Immers, partijen als de POV gaan voor de korte termijn, zonder veel acht te slaan op de grote problemen die ons in de verdere toekomst zullen overkomen als we nu niet ingrijpen.

Wat moeten we met een mening als wij geloven dat er inderdaad een klimaatverandering plaatsvindt, maar komt dit echt alleen maar door het gedrag van de mens of is dit een natuurlijk proces dat niet tegen te houden is? Wat moeten we met een bestuur dat straks van mening is dat mensen, gevlucht uit hun moederland en daardoor in Nederland en Zaanstad de uiterste bescherming krijgen, geen voorrang krijgen op een fatsoenlijke woning? Wat moeten wij met een bestuur dat straks bedrijven naar Zaanstad laat komen die alleen kunnen draaien op grote hoeveelheden mensen met flexcontracten die geen duurzame arbeid kunnen krijgen? Moeten wij niet vooral bedrijven aantrekken waar werknemers duurzaam werk kunnen krijgen met een langjarig arbeidscontract en een goed loon? Nu is er de kans om het een en ander recht te zetten op de arbeidsmarkt en een einde te maken aan uitbuiting en wat moeten we met nog meer autoverkeer? Zaanstad kan dit probleem nu al niet aan. Extra autoasfalt en verbindingen lossen dit probleem niet op. Overigens gelden een aantal van deze bezwaren ook als de VVD weer gaat meebesturen, zeker in combinatie met de POV. Maar, de SP heeft met de eenmansfractie weinig te zeggen over de formatie en over de partijen die gaan formeren. We hebben echter grote zorgen. Aan de andere kant, de inwoners van Zaanstad hebben wel gekozen en dit is dus ook democratie.

Is er een rol weggelegd voor de SP in de formatie? Nou, dat lijkt er in de verste verte niet op. De SP is gedecimeerd en zal dus moeten slikken wat er op de SP afkomt. Natuurlijk gaan wij voor een bestuur in Zaanstad dat zich inzet voor schone lucht, schoon water, schone bodem en gezonde inwoners en natuurlijk gaan wij voor een bestuur dat zich inzet om de tweedeling in Zaanstad te verminderen of zelfs op te heffen en natuurlijk gaan wij ervoor om een bestuur dat ervoor gaat zorgen dat de wachtlijsten voor sociale huur verdwijnen en dat dus heel veel sociale huurwoningen gebouwd gaan worden. Natuurlijk gaan wij voor een bestuur dat ervoor gaat zorgen dat iedereen in Zaanstad ruime zorg op maat krijgt en natuurlijk gaan wij voor een bestuur dat elke inwoner van Zaanstad geeft wat nodig is en dientengevolge zien wij liever een bestuur waarin ROSA, Partij van de Arbeid, GroenLinks en de Partij voor de

Dieren plaats nemen dan een bestuur met POV, PVV en VVD. Bij het eerste zou de SP nog een bescheiden rol kunnen vervullen, bij het tweede wil de SP op geen enkele wijze aan een coalitie deelnemen. Maar vooralsnog zien wij voor ons, de SP, geen enkele andere rol weggelegd dan in de oppositie. Een plek waar wij onze wonden kunnen likken en kunnen werken aan onze terugkeer in het centrum van de macht. Want Zaanstad heeft de SP nodig, ook al lijkt dit nu even niet zo. En natuurlijk willen wij ook deelnemen aan de gesprekken. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Veurink: Mevrouw Veurink (ChristenUnie): Dank u, voorzitter. Voorzitter, de ChristenUnie is na deze verkiezingsuitslag dankbaar en bescheiden. Dankbaar voor de kans om ook de komende vier jaar vanuit overtuiging het christelijke geluid te laten horen in deze raad. Bescheiden vanwege de kleine plek die we innemen, maar met grote passie om ons te blijven inspannen om met elkaar recht te doen in Zaanstad. Voor we daaraan gaan beginnen past allereerst een felicitatie voor ieder die een zetel heeft gekregen. Wij mogen de Zaanse samenleving hier vertegenwoordigen en niet alleen onze kiezers, maar alle inwoners van Zaanstad. We feliciteren de partijen die gegroeid zijn. Alhoewel de POV de grootste fractie mag vormen, moeten we ons realiseren dat er geen enkele fractie echt groot is.

Meer dan ooit zullen we moeten luisteren naar elkaar en de samenwerking zoeken. Onze voorkeur qua vorm gaat daarbij uit naar een coalitieakkoord dat steunt op een meerderheid. Hoewel de bestaande coalitie door zou kunnen past het de POV om de formatiehandschoen op te pakken. De genoemde broodnodige samenwerking in het achterhoofd houdend, zal dit op een constructieve en verbindende manier moeten gaan plaatsvinden, in dienst van onze inwoners. De keuze voor een hierbij passende informateur laten we graag aan de POV. Transparantie hebben wij hoog in het vaandel. Toch denken we dat formatiegesprekken gezien de kwetsbare aard van het proces beter achter gesloten deuren plaats kunnen vinden. Met regelmatig een tussentijdse update over de stand van zaken, dat wel. We hopen dat er goede dingen die de afgelopen jaren zijn ingezet en die een lange adem vragen ook in de komende jaren doorgang gaan vinden en ik denk dan aan Pact Poelenburg. Laten we de lijn die daar is begonnen blijven volgen. Ook denk ik aan wonen. Met onze vele en mooie bouwplannen moeten we ruimte houden voor voorzieningen, voor groen om op adem te komen, voor sportaccommodaties, voor ontmoetingsplekken die een buurt een hart geven. Tenslotte denk ik aan kwetsbare groepen. Nieuwkomers, inwoners die in armoede leven, kinderen in de jeugdzorg, ouderen, mensen die in allerlei vormen met discriminatie te maken krijgen.

We moeten blijvend aandacht voor hen hebben en een stem geven aan wie niet spreekt. De komende jaren wachten ons grote uitdagingen. Energietransitie en isolatie van woningen, woningtekort, armoede, jeugdzorg, Wmo. In het afgelopen jaar waarin ik heb meegedraaid heb ik de POV leren kennen als een partij die scherp ziet waar het misgaat. Nu ligt de bal bij hen om een oplossing te zoeken hoe het wel moet, in samenwerking met een coalitie. Een plek voor de ChristenUnie ligt daarin niet erg voor de hand, al staan we, zoals u ons kent, altijd open voor gesprek. Ik wens ons allen veel wijsheid toe. De voorzitter: Zo, dan hebben alle lijsttrekkers het woord gevoerd. Dan kijk ik in eerste instantie naar de heer Van der Laan of hij behoefte heeft om nog te reageren. Dat geldt ook voor anderen. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, dank u wel. Nou, dank voor het vertrouwen in het voortouw nemen. We gaan daar hard mee aan de slag. We proberen zo snel mogelijk met de informateur te komen en wat we wel graag willen en dat heb ik gehoord, om een goede rol weg te leggen voor de gemeenteraad, dus dat er niet een van tevoren kneiterhard, dichtgetimmerd college-akkoord ligt, waar je dan vier jaar tegen aan moet gaan lopen rennen. Dat is volgens mij niet goed. Dat betekent dat er wel een andere rol in dat proces gevoerd kan worden door de gemeenteraad, dat hoor ik mensen zeggen.

Daar gaan we naar kijken en het lijkt

ons ook een goed idee. Want de gemeenteraad gaat erover en er is een hele nieuwe gemeenteraad en die kan een grote rol spelen daarin. Dus dat nemen we mee, dank u wel en diverse updates. Ja, het lijkt wel voor de hand te liggen, maar ook dat vinden wij prettig, dat het in elk geval ook wat sneller en wat opener gaat dan vier jaar terug. Dus daar gaan wij mee aan de slag, voorzitter en we komen zo snel mogelijk met de verdere berichten naar buiten hoe wij denken dat we met andere partijen door kunnen. Tot zover. De voorzitter: Wie wil daar nog op reageren? Niemand? Ik wil zelf nog iets kwijt over de opkomst, want ik ben net als u daar heel bezorgd over en ik vind ook dat er een taak ligt de komende vier jaar voor ons allemaal, ik zal het u volgende week bij de installatie van de nieuwe raad iets over zeggen, maar het vertrouwen in de lokale politiek is een groot goed en ja, eigenlijk moeten we met elkaar toch streven naar minimaal vijftig procent opkomst. Dat is echt het minimum, vind ik en daar zijn we onder gezakt. Dus dat was schrikken en ik vind dat dat inderdaad en een aantal van u geeft daar mooie voorstellen voor, dus ik denk ook dat we daar echt aan moeten werken om de komende tijd te zorgen dat we de verbinding met de samenleving versterken.

Dat we die volksvertegenwoordigende rol ook van de nieuwe raad voluit vormgeven, maar dat we er ook als gemeente alles aan doen om dat vertrouwen terug te winnen. Want het is natuurlijk buitengewoon zorgelijk en ik voel me daar ook als burgemeester zeer verantwoordelijk voor. Dus ik wil ook graag met u en ik vind het fijn dat u er allemaal aandacht aan besteedt, zeer hard aan werken om daar echt een slag in te maken, want dit is onaanvaardbaar wat mij betreft. Dat wil ik toch even kwijt, want ik deel die zorg die u ook allemaal uit. Volgens mij moeten we hier dan met elkaar concluderen dat er nu volgende stappen worden gezet en dat we daarvan bericht krijgen van de POV. Dat we morgen … Nee, donderdag een formulierenmarkt hebben die om zeven uur begint en die is bedoeld voor alle benoemde raadsleden die dan ook worden verwacht op de formulierenmarkt hier ten stadhuize. Dan hebben we 29 maart de afscheidsraad om half acht met een diner vooraf om vijf uur. Bent u allemaal voor uitgenodigd en dan de installatieraad zal plaatsvinden woensdag 30 maart om zeven uur. 3.

Sluiting De voorzitter: Daarmee kunnen we de vergadering voor nu sluiten en wens ik u wel thuis en een fijne avond. Tot snel.

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 21 april 2022

Griffier,

Voorzitter,