Raadsvoorstel Verordening tot wijziging van de Woonschepenverordening 2010

2021/20557

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Verordening tot wijziging van de Woonschepenverordening 2010 Gevraagd besluit 1. Vast te stellen het voorstel tot wijziging van de Woonschepenverordening 2010. 2. Vast te stellen de gewijzigde toelichting op de Woonschepenverordening. Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal De huidige Woonschepenverordening Zaanstad 2010 is aan actualisering toe. Volgens de veranderde rechtspraak moeten de meeste woonschepen in de Nederlandse wateren als bouwwerk worden beschouwd. Ze hebben daarom een omgevingsvergunning nodig, waar dat eerder niet hoefde. De geactualiseerde regels voor woonschepen kunnen vervolgens worden overgenomen in het Omgevingsplan, horend bij de Omgevingswet die naar verwachting op 1 juli 2022 in werking treedt. Aanleiding In de Zaanse woonschepenverordening worden woonboten niet als bouwwerk aangewezen. Sinds 2014 is in de rechtspraak het uitgangspunt dat de meeste woonboten – mits ze op 1 plaats blijven – wel bouwwerken zijn. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft als gevolg hiervan in 2015 geoordeeld dat de verordening inderdaad niet van toepassing is op het overgrote deel van de Zaanse woonschepen. De voorgestelde actualisatie heeft als primair doel dit gebrek in de verordening te verhelpen.

Dit houdt in dat we nu onder andere geen ligplaatsvergunningen kunnen uitgeven en er niet kan worden gehandhaafd. De gevolgen: Op basis van de huidige verordening kunnen aan de meeste woonschepen geen ligplaatsvergunningen meer worden verstrekt, aangepast of nadere voorwaarden worden gesteld. Maar ook kan niet handhavend worden opgetreden als de verboden van de Woonschepenverordening overtreden worden. Immers, ‘de woonboot’ in kwestie valt niet (meer) onder de reikwijdte van de Woonschepenverordening. Een tweede gevolg van genoemde jurisprudentie is dat de Woonschepenverordening voor zover die ziet op omgevingsrechtelijke aspecten van het plaatsen van woonschepen, juridisch niet meer houdbaar is. Dit komt omdat de gemeente geen regels mag stellen in een verordening over een onderwerp dat door hogere wet en regelgeving wordt beheerst (WABO).De passages die zien op de omgevingsrechtelijke aspecten van het plaatsen van woonschepen dienen daarom aangepast te worden. Daarbij gaat het meestal om activiteiten die als “bouwen” gezien kunnen worden. Deze worden beheerst door het omgevingsrecht. Beoogd resultaat Geactualiseerde regels voor woonschepen. Kader Verordenende bevoegdheid (artikel 124 Grondwet jo artikel 150 en 109 van de Gemeentewet) Woonschepenverordening 2010 (2010/44896) en woonschepennota 2010 (2010/44955) Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/20557

2/5

gemeente Zaanstad

Welstandsnota (2008/15964) Algemeen plaatselijke verordening Bouwbesluit “Water als Bouwgrond” (2009/154227) Argumenten en afwegingen Wat is de toegevoegde waarde van de vernieuwde Woonschepenverordening? De toegevoegde waarde van de regels die overblijven in de verordening zal bestaan uit regels die niet onder het ruimtelijk toetsingskader als genoemd in de huidige Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo) en de toekomstige Omgevingswet vallen. Dan wel regels waarover twijfel bestaat of ze op dit moment reeds zijn geregeld binnen het ruimtelijk recht. Te noemen vallen; ordening op het water, het nautische verkeer, het milieu, waterhuishouding, openbare orde etc. Voor de duidelijkheid: deze regels hebben dus ook betrekking op woonschepen tevens bouwwerken, maar het ruimtelijk recht vereist niet dat regels die zien op deze onderwerpen in het Omgevingsplan moeten worden opgenomen. Een klein deel van de woonschepen is niet te zien als bouwwerk, bijvoorbeeld omdat er regelmatig mee wordt gevaren.. Voor deze schepen geldt het toetsingskader van de Wabo niet, maar gelden de eisen uit de Woonschepenverordening onverkort. Resumerend zal de toekomstige situatie dus als volgt zijn: 1. Woonschepen, tevens bouwwerken: het Omgevingsplan is leidend voor wat betreft bouw en ruimtelijke ordening.

De Woonschepenverordening kan voor de categorie slechts regels stellen die niet door het omgevingsrecht worden bestreken, dan wel waarvan opname in een omgevingsplan niet verplicht lijkt (ordening op het water, milieu, veiligheid, nautische aspecten, waterhuishouding, openbare orde). 2. Woonschepen, geen bouwwerk: de Woonschepenverordening is leidend, want deze schepen vallen niet grotendeels onder het omgevingsrecht. De Woonschepenverordening geldt hier onverkort, voor alle onderwerpen. Uitzondering hierop zijn de technische eisen voor varende woonschepen, langer dan 20 meter. Hier heeft de binnenvaartregelgeving voorrang op de verordening. Inhoudelijke wijzigingen van de verordening (voor nadere toelichting zie was/wordt lijst) Welstandsnormen en veiligheids-en inrichtingseisen voor woonschepen. Eisen aan het uiterlijk van woonschepen (zijnde bouwwerken) moeten opgenomen worden in de welstandsnota van de gemeente en worden daarmee onderdeel van het ruimtelijk recht. Veiligheids-en inrichtingseisen eisen kan de gemeente alleen nog stellen aan woonschepen die geen bouwwerken zijn (zie artikel 11). Nadere regels De nadere regels die het college kan stellen zijn aangevuld met de belangen; nautisch verkeer, waterhuishouding en afmetingen (art 5), zie beslispunt 4. Dit laatste is gedaan zodat op dit vlak meer maatwerk geleverd kan worden.

Het belang ‘openbare orde’ wordt hier gehandhaafd. Indien de regels uit de woonschepenverordening overgaan naar de verordening fysieke leefomgeving, moet hier naar gekeken worden omdat openbare orde geen onderdeel uitmaakt van de fysieke leefomgeving. Ligplaatsvergunning Een ligplaatsvergunning is persoonsgeboden en kan worden overgedragen (art 4). De verordening is aangevuld met procedurele bepalingen ten behoeve van het overschrijven. In artikel 6 zijn wat extra indieningsvereisten opgenomen. Bij de weigeringsgronden in artikel 7 is de tekst zo gewijzigd dat per geval kan worden afgewogen of er reden is om de vergunning te weigeren. Verder zijn de weigeringsgronden verruimd en in meer algemene bewoordingen gesteld. Het intrekken van een ligplaatsvergunning is uitgebreid met de mogelijkheid om de vergunning ook te kunnen schorsen en wijzigen. Dat geeft iets ruimere

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/20557

3/5

gemeente Zaanstad

bevoegdheden en minder vergaande opties. De redenen om te kunnen intrekken of wijzigen zijn iets verruimd door de toevoeging van andere regelgeving en verandering van omstandigheden. Repareren, (ver)bouwen etc. Hierin zijn enkele procedurele wijzigingen opgenomen t.b.v. de ontheffingsvergunning en wordt expliciet de relatie met het ruimtelijke wettelijke kader gelegd, omdat voor woonschepen die bouwwerken zijn, de WABO het toetsingskader is. Overige wijzigingen De mogelijkheid dat het college aanwijzingen geeft is iets verruimd met de belangen van nautisch verkeer, waterhuishouding en werkzaamheden. Het kan voorkomen dat bijvoorbeeld (tijdelijke) verplaatsing van een woonschip noodzakelijk is voor het uitvoeren van werkzaamheden (bv. baggeren, werkzaamheden aan de kade). Het gebruik van woonschepen voor bedrijfsmatige activiteiten is nog wel gehandhaafd ondanks dat gebruik thuishoort in het ruimtelijke recht. Het is onzeker of alle huidige bestemmingsplannen adequate regels ten aanzien van de ligplaatsen voor woonschepen bevatten. Hierbij dient wel bedacht te worden dat de ruimtelijke regels altijd voorrang hebben op de regels uit deze verordening. Woonschepenbeleid Het actualiseren van de woonschepenverordening is een eerste stap om het dossier woonschepen intern beter op orde te krijgen.

Het college wil benadrukken dat een visie/beleid op dit onderwerp een logisch vervolg is na de actualisatie van de verordening. Hier zal capaciteit en budget voor nodig zijn. Nadat beleid en omgevingsplannen op orde is zal het onderwerp woonschepen beter zijn ingebed in de organisatie en voor de verschillende afdelingen duidelijk zijn hoe om te gaan met onder andere vergunningen en handhaving. Draagvlak De actualisatie van de woonschepenverordening heeft een technisch/juridisch karakter. Definities worden aangepast zodat de verordening straks (weer) een bruikbaar document zal zijn. Er wordt geen inspraak georganiseerd omdat de impact voor huidige woonschepen eigenaren minimaal is. Aansluiting externe ontwikkelingen Een geactualiseerd juridisch kader dat in lijn is met de huidige stand van de wettelijke bepalingen en jurisprudentie is voor een gemeente noodzakelijk om lopende en toekomstige ligplaatsvergunningen te kunnen verstrekken en om te kunnen handhaven op situaties die in strijd zijn met de verordening. Financiële consequenties Het vaststellen van een geactualiseerde Woonschepenverordening heeft geen financiële consequenties. Juridische consequenties Zonder deze actualisatie is het niet mogelijk om nog ligplaatsvergunningen af te geven en voorwaarden te stellen aan woonschepen (die bouwwerken zijn).

Aangezien er weinig vrije ligplaatsen ter beschikking zijn, voelt dit probleem niet urgent. Echter een illegaal neergelegd woonschip kan zonder de actualisatie ook niet op grond van de huidige verordening aangepakt worden. De actualisatie is noodzakelijk om juridisch te kunnen sturen op de inrichting van het openbare water. Een geactualiseerde verordening leidt op zichzelf genomen niet tot het oplossen van alle bestaande situaties op het water die op dit moment juridisch niet kloppen. In die dossiers is vaak sprake van een complexe context en een historie waarbij sprake kan zijn van een (impliciete) toezegging. Ook vraagt het oplossen van deze situaties om intensieve(re) handhaving waarvoor beperkte capaciteit beschikbaar is.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/20557

4/5

gemeente Zaanstad

Met vaststellen van de onderhavige geactualiseerde Woonschepenverordening zijn nog niet alle aspecten rondom woonschepen die bouwwerken zijn, geregeld. De voorschriften of regels ten aan zien van het uiterlijk van de woonschepen (welstand), welke zijn opgenomen in de Nota woonschepen 2010, dienen nog een vertaalslag te krijgen in de Zaanse Welstandsnota omdat dit het kader is waaraan getoetst wordt in het kader van de omgevingsvergunning. Communicatie/vervolgtraject  Na vaststellen in de gemeenteraad verordening bekendmaken en publiceren op de gebruikelijke wijze. Opsteller: Evers, E. Versie: 1-2-2022 12:06:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/20557

5/5

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: 1. Vast te stellen het voorstel tot wijziging van de Woonschepenverordening 2010. 2. Vast te stellen de gewijzigde toelichting op de Woonschepenverordening.

In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2022 De griffier,

De voorzitter,