Raadsvoorstel Uitvoeringsovereenkomst AVANT (Thorbeckeweg)

2020/31531

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Uitvoeringsovereenkomst AVANT (Thorbeckeweg) Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van de financiële consequenties van het ondertekenen van de Uitvoeringsovereenkomst (UOK) AVANT, inhoudende een preprioritaire overschrijding ad € 1,415 miljoen (€ 0,692 miljoen voor een aanvullende risicobuffer en € 0,723 miljoen voor uitvoeringskosten); 2. Akkoord te gaan met het voorstel de financiële consequenties te verwerken in de eerstvolgende actualisatie van het Investeringsfonds; 3. Een zienswijze te geven op het ondertekenen van de UOK AVANT, inhoudende o.a. dat Zaanstad namens de partners de aanbestedende partij wordt en een zienswijze te geven op het ondertekenen van de met de UOK samenhangende intentieovereenkomst met Shell over de verplaatsing van het Shell tankstation naar een nieuwe locatie verder naar het oosten langs de N516. Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal Met het project AVANT wordt de doorstroming van auto, openbaar vervoer (bus) en fiets op en rond de Thorbeckeweg in Zaanstad-Zuid structureel verbeterd. Samen met andere integrale bereikbaarheidsmaatregelen zoals het project Guisweg is AVANT cruciaal voor het realiseren van de ambities die Zaanstad heeft met MAAK.Zaanstad.

Uitvoering van het project AVANT is de eerste grote (infrastructurele) stap in Zaanstad-Zuid om de grootscheepse ontwikkelingen mogelijk te maken. Andere (toekomstige) bereikbaarheidsen ruimtelijke projecten zullen hierop (moeten) aanhaken om tot het gewenste eindbeeld te kunnen komen. Voor de zomer van 2019 hebben de Vervoerregio Amsterdam, de Provincie Noord-Holland en de gemeenten Oostzaan en Zaanstad – op basis van de Planstudie waarin verschillende alternatieven zijn onderzocht – het definitieve voorkeursalternatief aanpak Thorbeckeweg (AVANT) vastgesteld. Daarna is dit voorkeursalternatief in de zg. Planuitwerkingsfase nog gedetailleerder uitgewerkt. Ook is er door de partners een concept Uitvoeringsovereenkomst (UOK) AVANT opgesteld. In deze overeenkomst worden het uitgewerkte definitieve voorkeursalternatief, de scope van het project en diverse (financiële) afspraken tussen de partners ten aanzien van de het nader uitgewerkte voorkeursalternatief en de realisatie ervan vastgelegd. Na het college is nu ook de gemeenteraad van Zaanstad akkoord gegaan met de dekking van de financiële consequenties van de UOK AVANT en heeft de raad tevens een positieve zienswijze gegeven op het ondertekenen van de UOK zelf. Ondertekening van de UOK door alle partners is eind maart 2021 gepland. Oplevering van het project AVANT is in 2025 voorzien (realisatiefase start in 2021).

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

2/11

gemeente Zaanstad

Aanleiding De Uitvoeringsovereenkomst (UOK) AVANT is in concept gereed (zie bijlage). Voordat de UOK AVANT door de partners getekend kan worden, worden deze UOK en de financiële consequenties daarvan eerst voorgelegd aan het daartoe geëigende bestuur. Voor Zaanstad zijn dat het college van B&W en de gemeenteraad. Beoogd resultaat Het beoogde resultaat van dit besluit is het kunnen ondertekenen van de Uitvoeringsovereenkomst (UOK) AVANT door alle partners waarmee de Realisatiefase kan starten en dit project gerealiseerd kan worden. Kader Raadsbesluit ‘Definitief voorkeursalternatief aanpak Thorbeckeweg (AVANT)’ d.d. 28 mei 2019 (2019/8996) Bestuurlijke overeenkomst MIRT Verkenning Corridor Amsterdam-Hoorn (20 november 2019) Koersnota Zaans Mobiliteitsplan (2020) Zaans Verkeer en Vervoer Plan (2009) MAAK.Zaanstad (2016) Argumenten en afwegingen AVANT belangrijke eerste grote (infrastructurele) stap in MAAK.Zaanstad Zuid Met de uitvoering van het project AVANT (Aanpak Thorbeckeweg) wordt de doorstroming voor auto, openbaar vervoer en fiets in dit deel van Zaanstad substantieel verbeterd en een belangrijke conditie geschapen voor de realisatie van MAAK.Zaanstad (Zuid). Het is hier de eerste grote (infrastructurele) stap om de grootscheepse ontwikkelingen mogelijk te maken.

Andere (toekomstige) bereikbaarheids- en ruimtelijke projecten zullen hierop (moeten) aanhaken om tot het gewenste eindbeeld te kunnen komen. Met wat er nu in AVANT zit, wordt voor Zaanstad op dit moment het maximaal haalbare resultaat geboekt binnen het beschikbare budget (zie verder). Het definitieve voorkeursalternatief is in de Planuitwerking verder uitgewerkt Op 28 mei 2019 is de gemeenteraad van Zaanstad (net als de partners in diezelfde periode) akkoord gegaan met het definitieve voorkeursalternatief AVANT. In de Planuitwerkingsfase is het definitieve voorkeursalternatief verder uitgewerkt en is er een definitief ontwerp opgesteld. Enkele belangrijke inhoudelijke uitwerkingen zijn het verplaatsen van het Shell tankstation naar een nieuwe locatie verder naar het oosten langs de N516 (zie hieronder), het uitkopen van het Esso tankstation in Oostzaan en het verlagen van de maximum snelheid tot 70 km/h op het hele traject (zie figuur 1). De totale kosten van het project bedragen nog steeds €83,3 miljoen (het beschikbare budget). Hierbij is uitgegaan van een post onvoorzien van 14%, hetgeen in deze fase acceptabel is.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

3/11

gemeente Zaanstad

Figuur 1: Definitief voorkeursalternatief AVANT (incl. verplaatsen/uitkoop tankstations), v=70 Km/h

Verdere optimalisering ontsluitende functie Thorbeckeweg is volgende stap (ZMP) De groei van de haven gebonden / bedrijfsmatige activiteiten in het Noordzeekanaalgebied en de woningbouw in het zuiden van Zaanstad leiden allebei tot meer autoverkeer. Ook als daarbij volop wordt ingezet op lopen, fiets en OV. De investeringen in het kader van AVANT leggen een goede basis voor de toekomst. Maar op langere termijn, ook gekoppeld aan een eventuele betere aansluiting van Poelenburg op de Thorbeckeweg, ontstaat er behoefte aan verdere optimalisering van de ontsluitende functie van de Thorbeckeweg. Dit moet dan wel hand in hand gaan met maatregelen om de inpassing en de aanhechting van Achtersluispolder aan Zaandam-Zuid/Poelenburg te verbeteren. Enerzijds om de hinder (met name ook geluid) van het toenemende (vracht)autoverkeer te beperken, anderzijds omdat een betere ruimtelijke verbinding lopen en fietsen vanzelfsprekender maakt. Ook een goede aanhechting met Amsterdam is van belang. De nabije ligging van Amsterdam biedt hierin grote kansen voor de fiets, het HOV en voor het vervoer over water. E.e.a. is ook beschreven in het Zaans Mobiliteitsplan (ZMP) in wording. Zie figuur 2 met AVANT als cruciale schakel in de verkeerstructuur.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

4/11

gemeente Zaanstad

Figuur 2: AVANT als cruciale schakel in de verkeersstructuur (bron: Toelichtende notitie voor ZMP-sessie 2: Netwerken (2020/24858))

Partners hebben een concept uitvoeringsovereenkomst opgesteld In de concept Uitvoeringsovereenkomst (UOK) AVANT (zie bijlage) zijn diverse (financiële) afspraken tussen de partners vastgelegd ten aanzien van het nader uitgewerkte voorkeursalternatief en de realisatie ervan. Op 17 december 2020 is tijdens een bestuurlijk overleg tussen de partners overeenstemming bereikt over de hoofdlijnen van die UOK. De belangrijkste punten uit de concept UOK AVANT worden hieronder nader toegelicht. Zie verder de UOK zelf. Shell tankstation wordt verplaatst naar nieuwe locatie langs N516 Bij de vaststelling van het Voorkeursalternatief is reeds aangegeven dat er als gevolg hiervan planschades voor de tankstations (Shell en Esso) optreden en dat hierover in de Planuitwerkingsfase nadere afspraken gemaakt dienen te worden. In de planuitwerking is m.b.t. het Shell tankstation gebleken dat verplaatsing, naast andere opties zoals handhaven op de bestaande locatie (uitvoering project fysiek niet mogelijk) en uitkoop (Shell zal hier nooit mee instemmen c.q. de hoofdprijs vragen), de beste optie is. Er is eigenlijk maar één optie voor een alternatieve locatie en dat is de locatie ter hoogte van de plek waar ooit het tankstation langs de Thorbeckeweg heeft gestaan (een stukje oostelijker langs de N516, zie figuur 1, grond voormalig tankstation is eigendom Shell).

Dit heeft te maken met de noodzakelijke afstand tussen de nieuwe onderdoorgang bij de Vijfhoekkruising en de inrit van het tankstation en de afstand tussen de uitrit van het tankstation en de nieuwe afslag bij De Vlinder.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

5/11

gemeente Zaanstad

De verplaatsing van het tankstation naar de nieuwe locatie geniet draagvlak van omgevingspartijen. De huidige locatie komt vrij en kan weer teruggegeven worden aan het park, waardoor het een beter stedenbouwkundig onderdeel kan worden van de stad. Het Vijfhoekpark krijgt hierdoor een nieuwe en goed zichtbare toegang en wordt zodoende meer onderdeel van de stad. Het park zal zo beter bereikbaar en beleefbaar zijn voor de bestaande stad en de transformerende Achtersluispolder, mede door het versterken van het groene en recreatieve karakter. Het tankstation krijgt op de nieuwe locatie een groter oppervlak en wordt goed ingepast in de omgeving. De mate waarin het Vijfhoekpark zelf geraakt wordt, is beperkt en op de oude locatie komt weer ruimte vrij ten gunste van de entree van het park (zie figuur 3 met inrichtingsschetsen en zie ook de tekeningen in de intentieovereenkomst, zie hieronder). Om de verplaatsing mogelijk te maken is een aanpassing van het bestemmingsplan Achtersluispolder nodig. Voor de nieuwe plek is een wijziging van de functie groen en park naar bedrijventerrein nodig en voor de huidige plek geldt het omgekeerde.

Figuur 3: Herinrichting huidige locatie/ inpassing nieuw tankstation (concept inrichtingsschets, Sweco)

Mede ten aanzien van de inpassing van het tankstation is een beeldkwaliteitsplan (BKP) AVANT in de maak dat toeziet op de kunstwerken en andere elementen. De komende tijd zal aanvullend door de gemeente een BKP+ worden gemaakt en vastgesteld dat toeziet op de landschappelijke inpassing van de weg en tankstation. Dit BKP+ is de onderlegger voor het bestemmingsplan en zal samen met het BKP kaderstellend zijn voor de vergunningverlening. Intentieovereenkomst met Shell over de verplaatsing van het tankstation ligt voor Er is inmiddels een intentieovereenkomst met Shell opgesteld ten aanzien van de verplaatsing alsmede de daarbij behorende uitruil en aankoop van grond (zie bijlage). Shell heeft de intentieovereenkomst reeds getekend. Het ondertekenen van de intentieovereenkomst door Zaanstad wordt nu bestuurlijk voorgelegd. NB. Het Esso tankstation ligt op het grondgebied van Oostzaan. De gemeente Oostzaan gaat dan ook een intentieovereenkomst met Esso tekenen (betreffende uitkoop). Met UOK AVANT gaat project over naar Zaanstad / het blijft een gezamenlijk project Mede gezien het feit dat het zwaartepunt van de uitvoering van het project AVANT in de gemeente Zaanstad ligt, is er door de partners voor gekozen om het project in de Realisatiefase ‘over te dragen’ aan Zaanstad. In concreto betekent dit dat Zaanstad namens de partners de aanbestedende partij wordt.

Wel blijft het een gezamenlijk project, waarbij de (bestuurlijke) samenwerking wordt gecontinueerd en risico’s gedurende het verdere traject worden gedeeld.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

6/11

gemeente Zaanstad

Er wordt een aanvullende risicobuffer gecreëerd ad € 4 miljoen Voor het geval het beschikbare budget in de realisatiefase, in geval van overmacht, toch niet toereikend blijkt, is er in de concept UOK AVANT opgenomen dat er – naast de post onvoorzien van 14% - door de partners een aanvullende risicobuffer ad € 4 miljoen wordt gecreëerd. De omvang van deze aanvullende buffer is bepaald op basis van ervaringscijfers waarbij wordt uitgegaan van circa 5% van het investeringsbudget. De aanvullende risicobuffer wordt voor 65% door de Vervoerregio Amsterdam gefinancierd; de gemeente Zaanstad en de Provincie Noord-Holland doen een gelijkwaardige bijdrage van 17,32% en de gemeente Oostzaan neemt een aandeel van €15.000. Voor Zaanstad betekent dit dat er aanvullend op de Zaanse bijdrage ad € 9 miljoen nog eens € 692.800 in het Investeringsfonds gereserveerd moet worden. Het betreft voor alle duidelijkheid een extra risicobuffer die alleen wordt aangesproken indien de post onvoorzien onverhoopt ontoereikend blijkt. Apparaatskosten zitten niet in het project / deze zijn voor eigen rekening Algemene apparaatskosten, anders dan de kosten van het integraal projectmanagementteam, maken geen onderdeel uit van de projectkosten. Het gaat dan bijvoorbeeld om de inzet van beleidsmedewerkers, het begeleiden van bestemmingsplanprocedures, inzet van wegbeheerders, management en overige ondersteuning.

Dit is in lijn met de afspraken uit de BOK CAH. In de concept UOK AVANT is opgenomen dat de apparaatskosten voor eigen rekening zijn. In totaal gaat het om ca. € 2,6 miljoen. Voor Zaanstad betreft het € 0,723 miljoen. Dit is aanvullend op de € 9 miljoen in het Investeringsfonds. Dit betreft dekking voor uitvoeringscapaciteit waarvoor in de begroting geen middelen zijn geregeld. De in de begroting opgenomen capaciteit is nodig om de overige door de raad vastgestelde begrotingsprestaties te realiseren. Legeskosten maken wel onderdeel uit van het project In de concept UOK AVANT is opgenomen dat de legeskosten in het project worden meegenomen. Gemeenten hebben namelijk een legesverordening die juridisch gezien gevolgd moet worden (in Zaanstad betreft het 2% van de bouwkosten). Bestemmingsplanprocedures worden de komende tijd al opgestart De bestemmingsplanprocedures worden de komende tijd – vooruitlopend op het ondertekenen van de UOK AVANT eind maart 2021 – reeds opgestart. Ontsluiting ontwikkellocaties Sportpark/RWZI wordt bekeken / Zaanstad wel initiator Met het project AVANT komt er op de Thorbeckeweg een T-aansluiting ter hoogte van busbrug De Vlinder voor auto en openbaar vervoer van/naar de Achtersluispolder (e.v.). Voor het openbaar vervoer betreft het de bussen die nu via de Noorder IJ- en Zeedijk van/naar de Vijfhoekkruising rijden.

De huidige busbrug De Vlinder over de Thorbeckeweg blijft intact (ten behoeve van bussen en fietsers). Het sportpark en de Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) worden in de huidige situatie per auto ontsloten vanaf de straat Poelenburg (i.c. het vanaf de Noorder IJ- en Zeedijk op de Thorbeckeweg doodlopende stukje). Als deze locaties ontwikkeld worden, moeten deze bij een bepaalde omvang direct vanaf de Noorder IJ- en Zeedijk ontsloten worden (mogelijkheid en kosten zijn nog niet onderzocht). Het verkeer is anders niet meer goed af te wikkelen op de (doorgaande) zuidelijke tak van de te realiseren T-aansluiting bij De Vlinder. Op korte termijn wordt op het sportpark Poelenburg een project gerealiseerd met tijdelijke woningen (10-15 jaar). De gemeente Zaanstad heeft hiervoor een bijdrage van het rijk ontvangen. Volgens planning start de bouw van dit complex in 2021. Deze eerste ontwikkeling van 200-250 woningen is naar verwachting verkeerstechnisch nog wel te verwerken. Het exacte moment waarop een nieuwe ontsluiting nodig is en kosten die

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

7/11

gemeente Zaanstad

daarbij horen zijn nog niet onderzocht. De nieuwe ontsluiting van de ontwikkellocaties is een aanvulling op AVANT. De gemeente Zaanstad is hiervoor initiatiefnemer. De optimalisatie en kwaliteit van de aansluitingen op de Thorbeckeweg wordt wel als onderdeel van de aanbesteding AVANT meegenomen. Dit wordt als selectiecriterium of als een aanvullende vraag in de aanbesteding verwerkt. Draagvlak Het draagvlak voor dit besluit is naar verwachting groot. Met de uitvoering van het project AVANT wordt de doorstroming voor auto, openbaar vervoer en fiets in dit deel van Zaanstad substantieel verbeterd en een belangrijke conditie geschapen voor de realisatie van MAAK.Zaanstad (Zuid). Er hebben tijdens de Planuitwerking verschillende vormen van participatie plaatsgevonden, hetgeen tot de corona crisis vooral in fysieke vorm was, en daarna op basis van digitale methoden zoals MS Teams. Hieronder zijn de belangrijkste participatievormen beschreven. Er hebben Begeleidingsgroep bijeenkomsten plaatsgevonden met omgevingspartijen die een direct belang hebben bij het project. Het gaat hier om bewonersverenigingen Poelenburg, Zaanstad Zuid en Zijkanaal-H, bedrijvenverenigingen Achtersluispolder, Zaandam Zuid, Ambacht, Contactgroep Bedrijven Oostzaan en Zaans Ondernemers Netwerk, de Fietsersbond en Connexxion.

Gedurende de looptijd van de Planuitwerking hebben er 3 begeleidingsgroepbijeenkomsten plaatsgevonden. In de klankbordgroep konden geïnteresseerde burgers en bedrijven participeren. Er waren 3 soorten Klankbordgroepen, namelijk Bewoners & Bedrijven Omgeving Vijfhoek, Bewoners & Bedrijven Omgeving Vlinder/ Ambacht en één thema groep genaamd, Klankbordgroep Groen (gericht op flora & fauna). Met deze groepen is in meerdere sessies meegedacht over het ontwerp, over de resultaten van de gehouden onderzoeken en is gekeken naar het draagvlak van het voorkeursalternatief. In totaal hebben er gedurende de Planuitwerking 8 klankbordgroepen plaatsgevonden. Daarnaast zijn er elke eerste vrijdag van de maand inloopspreekuren gehouden, waarop eenieder bij de Omgevingsmanager van het project vragen heeft kunnen stellen. Tevens heeft er een inloopbijeenkomst plaatsgevonden op 26 februari 2020 in Wijkcentrum De Poelenburcht. Hiervoor zijn bewoners en bedrijven gevestigd in de omgeving van de N516Thorbeckeweg uitgenodigd. De uitnodigingen zijn verspreid onder circa 5.000 huishoudens en bedrijven en is aangekondigd in lokale media. Bezoekers konden langs komen om het ontwerp te aanschouwen en vragen te stellen. Gemiddeld werden deze bijeenkomsten druk bezocht met circa 150 tot 175 bezoekers en diverse ingevulde reactieformulieren.

Tevens konden bewoners en omgevingspartijen in juni- juli 2019 hun zienswijzen indienen op het voorkeursalternatief. Samengevat waren de grootste zorgen veiligheid voor de fietser, het effect op bomen & groen en geluidsoverlast, waarop verschillende wijzen aan tegemoet is gekomen binnen het voorkeursalternatief. Op de wijze van participeren is door een aantal direct omwonenden en belanghebbenden teruggeblikt. Hun beoordeling over de wijze van participeren is over het algemeen genomen positief en is terug te vinden op de volgende website: https://thorbeckeweg.zaanstad.nl/nieuws/tevreden-over-samenwerking Aansluiting externe ontwikkelingen Het project AVANT maakt (net als het project Guisweg) onderdeel uit van het Multimodale Mobiliteitspakket `Corridorstudie Amsterdam-Hoorn' waarover op 20 november 2019 door alle partners (o.a. Rijk, Provincie, Vervoerregio Amsterdam en gemeenten) de Bestuurlijke overeenkomst MIRT Verkenning Corridor Amsterdam-Hoorn (BOK CAH) is ondertekend. Hierin zijn diverse (financiële) afspraken gemaakt over de uitvoering van dit pakket.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

8/11

gemeente Zaanstad

Financiële consequenties Voor het project AVANT is op dit moment vanuit het Investeringsfonds (IF) een gemeentelijke bijdrage begroot van € 9,5 miljoen plus indexatie (als onderdeel van de totale Zaanse bijdrage aan het pakket Multimodale Mobiliteitspakket ‘Corridorstudie Amsterdam-Hoorn' ad € 23,5 miljoen). In de nu voorliggende Uitvoeringsovereenkomst (UOK AVANT) zijn ten opzichte van de financiële afspraken uit de BOK CAH aanvullend noodzakelijk gebleken kosten opgenomen. Voor Zaanstad gaat dat om € 1,415 miljoen, waarvan ca € 0,7 miljoen voor de aanvullend benodigde risicobuffer en € 0,7 miljoen voor apparaatskosten (voor toelichting zie ‘Argumenten’)). Het gevolg van de gevraagde inpassing in het Investeringsfonds is dat er geherfaseerd zal moeten worden met de projecten in de “Wensenlijst” en met de Reserveringen naar achteren in de tijd. NB. Er zijn binnen het programma Bereikbaarheid en Mobiliteit twee opties verkend voor dekking binnen het Investeringsfonds (deze zijn niet opgenomen in het voorstel): 1. Inzet van de overgebleven HOV middelen (ad € 0,6 miljoen) 2. Het laten vervallen van de verkeersveiligheidsmiddelen (ad €0,5 miljoen, fase 2, wens) Voordeel van punt 1 is dat er direct dekking wordt gevonden, zij het nog niet voldoende. Nadeel van punt 1 is dat deze gelden waren voorzien t.b.v.

het Zaans mobiliteitsplan (ZMP) dat hiermee in die zin deels zou worden geblokkeerd. Punt 2 vergoot helaas nog niet direct de dekkingsmogelijkheden, omdat het een wens in het Investeringsfonds betreft en er voor wensen nog geen middelen gereserveerd worden binnen het Investeringsfonds. Het zorgt er wel voor dat het aantal projecten op de wensenlijst afneemt, waardoor de kans voor honorering van de overige wensen toeneemt. Preprioritair De gemeentewet legt het budgetrecht bij de raad (artikel 189 Gemeentewet). De gemeentewet vereist dat er een deugdelijke programmabegroting wordt opgesteld (art. 186 e.v. Gemeentewet). Daarnaast verplicht de gemeentewet (art. 212) ook om afspraken tussen raad en college vast te leggen omtrent een solide budgetbeleid. In de Financiële Verordening 2019 heeft de raad afspraken gemaakt met het college over onder andere een goed functionerende meerjarige p&c cyclus waaronder het opstellen van een jaarlijkse Voorjaarsnota en Begroting ten behoeve van een integrale afweging. Het college maakt op grond van de Gemeentewet de afweging of al dan niet sprake is van een acute tussentijdse noodzaak tot budgetinzet. In de begrotingsregels die door het college zijn vastgesteld, is ook expliciet geregeld dat alle financiële besluiten integraal worden afgewogen bij Voorjaarsnota en Begroting, tenzij het voorstel om urgente redenen niet kan wachten.

Het strikt volgen van de kaders zou betekenen dat dit voorstel aangehouden moet worden tot de Voorjaarsnota en dat de Uitvoeringsovereenkomst dus niet eind maart 2021 met alle partners getekend kan worden. Het is echter urgent om de UOK AVANT nu te ondertekenen en niet te wachten tot de Voorjaarsnota (waarmee afgeweken kan worden van de begrotingsregels). Nu is namelijk het momentum om het bereikte resultaat met de partners (die ook extra gaan bijdragen) te verzilveren en de voortgang in dit complexe en omvangrijke project te houden. Vertraging in het project en daarmee gepaard gaande nog hogere kosten zijn (richting de partners) in dit kader ongewenst. Toelichting bij de planning AVANT en noodzaak preprioritair besluit: Het onderhandelingsresultaat tussen de partners ten aanzien van de aanvullende benodigde middelen, was niet op tijd gereed om nog meegenomen te kunnen worden bij de begrotingsbesprekingen van de gemeente. Hoewel onwenselijk vanuit de optiek van goede financiële sturing en beheer is het beleidsbelang en het momentum om hierin nu sterke stappen te kunnen zetten zodanig dat dit voorstel tot de ad hoc preprioritaire besluitvorming toch wordt voorgelegd.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

9/11

gemeente Zaanstad

In de masterplanning van AVANT is opgenomen dat eind maart 2021 de UOK getekend wordt. Ook is in deze planning opgenomen dat de bestuurlijke besluitvorming bij de partners om de ondertekening mogelijk te maken medio/eind februari 2021 (gelijktijdig) plaatsvindt. Wordt de UOK eind maart 2021 niet getekend dan heeft dat gevolgen voor de uitvoeringsfase en dan vooral voor de contractering van de hoofdaannemer. Belangrijk punt is daarbij ook dat de partners voor hun bestuurlijke besluitvorming (eerst) naar Zaanstad kijken als de partner die de aanbesteding gaat trekken. Als dat gebeurt, schuift de ondertekening minstens 3 maanden (regioraad vergadert bijvoorbeeld 4 keer per jaar) wat een groot risico meebrengt dat de partners gaan afwachten en de gezamenlijke focus op realisatie van de oplossing voor een strategisch knelpunt voor Zaanstad c.q. realisatie van een structuurversterkende voorwaarde voor het realiseren van MAAK.Zaanstad en Maatschappelijke Visie verslapt. De partners hebben zich in het bestuurlijk overleg op 17 december 2020 bovendien gecommitteerd aan de masterplanning. Dat betekent dat Zaanstad daardoor ook als een onbetrouwbare partner kan worden gezien met vergaande gevolgen voor de realiseerbaarheid van deze belangrijke beleidsambitie. Risico behorende bij dit voorstel Om tot een sluitende projectbegroting (m.u.v.

van de twee eerder genoemde posten, zijnde de aanvullende risicobuffer en de apparaatskosten) te komen, is er in de planuitwerkingsfase bezuinigd in het project waardoor er uiteindelijk een post onvoorzien van 14% is ontstaan. Het is moeilijk in te schatten of de bezuinigingen later een risico vormen. Op basis van onderzoek van VRA/Sweco is in elk geval geconcludeerd dat als gevolg van het hoge uitwerkingsniveau en de diverse aanvullende onderzoeken die hebben plaatsgevonden om risico’s te mitigeren en te beperken, het verantwoord is om van een risicoreservering uit te gaan van 14%. De kosten voor een nieuwe ontsluiting voor de nog te ontwikkelen locaties sportpark Poelenburg en Rioolwaterzuiveringsinstallatie zijn nog niet begroot. Ook is nog onduidelijk wanneer deze precies optreden. De kosten van de nieuwe ontsluiting zitten niet in het project AVANT en komen daarmee t.z.t. voor rekening van Zaanstad. In het investeringsfonds is hier nog geen rekening mee gehouden. Ter informatie:  Het totale beschikbare budget voor de Planuitwerkings- en Realisatiefase AVANT bedraagt € 83,3 miljoen. Zaanstad draagt hier € 9 miljoen plus indexatie aan bij (als onderdeel van de totale Zaanse bijdrage aan het pakket Multimodale Mobiliteitspakket ‘Corridorstudie Amsterdam-Hoorn' ad € 23,5 miljoen). Zie raadsinformatiebrief 2019/14203.

Daarnaast is er bij de actualisatie van het investeringsfonds nog eens afgerond € 0,5 miljoen voor Zaanstad bijgekomen. 

De huidige masterplanning van het project AVANT is met één jaar verlengd waardoor voor de diverse processen (o.a. bezwarenprocedure) extra tijdbuffers zijn ingebouwd. Dit betekent dat de oplevering van het project nu eind 2025 is gepland. Mocht er een bezwaarprocedure aan de orde zijn, dan wordt op dat moment ingeschat hoeveel vertraging dit oplevert. Dit zal voor de definitieve inschrijving (door de aannemer) voor het hoofdcontract bekend zijn en zodoende kan daarin rekening worden gehouden met eventuele vertraging in de start uitvoering. In het investeringsbudget is de verlenging verwerkt en in de risicoreservering is budget voor mogelijke vertragingskosten opgenomen.

Juridische consequenties De juridische consequentie van dit voorstel is dat zowel de UOK AVANT als de Intentieovereenkomst met Shell namens de gemeente Zaanstad ondertekend kunnen worden.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

10/11

gemeente Zaanstad

UOK AVANT De juridische consequenties van ondertekening van de UOK zijn dat Zaanstad akkoord gaat met de afspraken die partijen in de UOK maken over de uitvoering van het project AVANT. Het gaat daarbij om afspraken over onder meer:  De governance van het project  De verdeling van kosten en risico’s over partijen  Uitvoering van de Realisatiefase door Zaanstad  De inspanningsverplichtingen van partijen om publiekrechtelijke procedures tijdig te verlenen Ondertekening van de UOK laat de publiekrechtelijke verplichtingen van Zaanstad onverlet. Intentieovereenkomst met Shell De intentieovereenkomst tussen Shell en de Gemeente Zaanstad bevat de intentie van partijen om het Shell tankstation te verplaatsen. Het college is bevoegd tot het aangaan van privaatrechtelijke overeenkomsten, zoals de UOK AVANT en de intentieovereenkomst met Shell. Als het aangaan van een overeenkomst ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente, neemt het college pas een besluit nadat de raad in de gelegenheid is gesteld haar wensen en bedenkingen aan het college kenbaar te maken. Dit is opgenomen in art. 169 lid 4 van de Gemeentewet. Gelet op de (financiële) omvang van het project AVANT is het college van mening dat het bij het ondertekenen gaat om een overeenkomst bedoeld als in art. 169 lid 4 en wordt de overeenkomst voor een zienswijze voorgelegd aan de raad.

Communicatie/ vervolgtraject Indien de raad akkoord gaat met dit voorstel en een positieve zienswijze geeft kunnen de UOK AVANT en de intentieovereenkomst met Shell getekend worden. Opsteller: Niet, E. de Versie: 26-1-2021 23:24:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2020/31531

11/11

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: 1. Kennis te nemen van de financiële consequenties van het ondertekenen van de Uitvoeringsovereenkomst (UOK) AVANT, inhoudende een preprioritaire overschrijding ad € 1,415 miljoen (€ 0,692 miljoen voor een aanvullende risicobuffer en € 0,723 miljoen voor uitvoeringskosten); 2. Akkoord te gaan met het voorstel de financiële consequenties te verwerken in de eerstvolgende actualisatie van het Investeringsfonds; 3. Een zienswijze te geven op het ondertekenen van de UOK AVANT, inhoudende o.a. dat Zaanstad namens de partners de aanbestedende partij wordt en een zienswijze te geven op het ondertekenen van de met de UOK samenhangende intentieovereenkomst met Shell over de verplaatsing van het Shell tankstation naar een nieuwe locatie verder naar het oosten langs de N516. In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2021 De griffier,

De voorzitter,