Raadsvoorstel Strategie bedrijventerreinen

2021/6564

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Strategie bedrijventerreinen Gevraagd besluit Akkoord te gaan met het voorstel ‘Strategie Bedrijventerreinen’ inhoudende:  Creëren van voldoende ruimte voor bedrijven door:  Selectieve uitgave van de schaarse ruimte  Maximaal wordt ingezet op mengen van wonen en werken op die locaties die daarvoor zijn aangewezen, waaronder met name de volgende keuzes van betekenis zijn: o Van het totale areaal van 29 binnenstedelijke bedrijventerreinen er 19 terreinen een bestemming gemengd gebied of bestemming wonen gaan krijgen conform de in de bijlage weergegeven tabel. o Het bedrijventerrein Molletjesveer bestemd blijft als bedrijventerrein. o Voor de noordzijde van bedrijventerrein Zuiderhout een nadere stedenbouwkundige verkenning wordt gemaakt. o Voor de zuidzijde van het bedrijventerrein Zuiderhout (Balkenhaventerrein) wordt uitgegaan van de bestaande bestemming terwijl de concrete invulling nader wordt uitgewerkt in de gebiedsvisie voor deze locatie.  Het juiste bedrijf op de juiste plek  Maximale intensivering als uitgangspunt bij uitgifte van grond  De kracht en verscheidenheid van de MRA te benutten.  De bestaande bedrijventerreinen verduurzamen en versterken.  Blijvende aandacht voor het flankerend beleid als vestigingsvoorwaarde voor bedrijven in Zaanstad.

Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal Ruimte wordt in Zaanstad, steeds schaarser. Met de groei van de bevolking is de vraag naar woonruimte explosief gestegen terwijl in de afgelopen jaren er slechts beperkt woningen zijn bijgebouwd. En ook andere functies claimen ruimte voor zorg, onderwijs, recreatie en natuur. Het college van Zaanstad zet met Maak Zaanstad in op verdere verstedelijking: de ambitie is om tot 2040 20.000 woningen te realiseren. Met deze keus voor verdere verstedelijking binnen de bebouwde omgeving kwamen/komen een heel aantal werklocaties/ bedrijventerreinen in beeld voor transformatie naar gemengde woon-werk locaties of woonlocaties. Naast de keus voor verdere verstedelijking kiest Zaanstad voor een tweede belangrijk uitgangspunt; Zaanstad kiest nadrukkelijk om een inclusieve stad te zijn, een stad waarin er voor alle burgers kansen zijn zich te ontplooien, waar voldoende banen beschikbaar zijn voor de beroepsbevolking en een stad waarin zowel gewoond als gewerkt wordt. De groei van de welvaart moet omgezet worden kansengelijkheid voor iedereen. Het hebben van werk is hierin cruciaal. Met de transformatie van bedrijventerreinen ontstaat een verplaatsingsvraag van bedrijven en daarmee een toenemende vraag naar nog beschikbaar bedrijventerrein op andere locaties. Het aanbod bedrijventerrein beperkt.

Uitgaande van het huidige uitgiftetempo is het aanbod aan bedrijventerrein over 7 jaar op. Dat is een rem op de economische groei, een rem op de groei van werkgelegenheid en een rem op de verstedelijking van Zaanstad. Doel van de strategie bedrijventerreinen is om binnen de bredere ontwikkeling van de stad, en de regio, voldoende ruimte te scheppen en te behouden voor bedrijven en werkgelegenheid. Zaanstad behoud een diverse economie met een inclusieve arbeidsmarkt, duurzaam en aantrekkelijk voor ondernemers.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/6564

2/5

gemeente Zaanstad

Aanleiding Zoals aangegeven wordt de ruimte wordt in Zaanstad, voor de vele functies die de stad moet herbergen, steeds schaarser. Met de groei van de bevolking is de vraag naar woonruimte explosief gestegen terwijl er in de afgelopen jaren slechts beperkt woningen zijn bijgebouwd. En ook andere functies claimen ruimte voor zorg, onderwijs, recreatie en natuur. Het college van Zaanstad zet daarom in op verdere verstedelijking: de ambitie is om tot 2040 20.000 woningen te realiseren. Waar de stadsuitbreidingen in het verleden vaak aan de stadsranden plaatsvonden, wordt de ruimte nu veelal in de bestaande bebouwde contour van de stad gevonden. De Zaanse gemeenteraad heeft bouwen in de groene randen van de stad nadrukkelijk uitgesloten voor de verdere verstedelijking. Met deze keus zijn een heel aantal werklocaties/ bedrijventerreinen in beeld voor transformatie naar gemengde woon-werk locaties of woonlocaties. Zaanstad is ook een stad met gelijke kansen voor iedereen, ook op het vinden van een baan. Voldoende aanbod van werkgelegenheid is hierin een belangrijke sleutel, in Zaanstad en in de regio. Tot slot verandert de economie. Ruimtelijk vertaalt zich dit in een soort dubbele trend; grootschaligheid vooral in de distributie en toenemende kleinschaligheid. De Zaanse economie wordt geleidelijk meer divers.

En we staan op de drempel van een nieuwe economie met groei van ICT-functie, circulaire economie en de energietransitie. Een herbezinning op de bedrijventerreinen en een nieuwe strategie voor de nog beschikbare ruimte voor economische activiteiten op bedrijventerreinen ligt voor de hand, is een maatschappelijk vraagstuk en is noodzakelijk. Deze strategie bedrijventerreinen dient op haar beurt als beleidscontour en input voor de omgevingsvisie, visie Noordzeekanaalgebied en verstedelijkingsstrategie. Deze beleidswijziging wordt met dit voorstel voorgelegd aan de raad. Beoogd resultaat De verstedelijking van Zaanstad, de transformatie van bestaande bedrijventerreinen naar woon- werklocaties, het schaarser worden van ruimte en een aanhoudende vraag naar vestigingslocaties voor bedrijven leiden ertoe dat er scherpere keuzes gemaakt moeten worden. Scherpere keuzes voor de beschikbare ruimte voor bedrijven gecombineerd op woon/werklocaties en voor bedrijven op bedrijventerreinen. Dit zijn keuzes binnen Zaanstad zelf en keuzes samen met de Metropoolregio Amsterdam als het gaat om de regionale planning voor werklocaties.

Het doel van deze bedrijvenstrategie is bij te dragen aan een duurzaam aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven door voldoende passende ruimte te behouden en realiseren, de kwaliteit van de terreinen te waarborgen, en daarmee Zaanse en MRA-ambities te ondersteunen. Hieraan gerelateerd zijn de 4 hoofdopgaven:  Maximale inzet om bedrijvigheid met wonen te mengen  Intensiveren, verduurzamen en versterken van bestaande bedrijventerreinen  Het juiste bedrijf op de juiste plek laten vestigen.  Kracht en verscheidenheid MRA benutten. Kader De strategie bedrijventerreinen is gerelateerd aan de beleidsdocumenten: Zaans Evenwicht (2009) Ruimtelijke Structuurvisie (2013) Economische Structuurvisie (2013) Maak Zaanstad (2017-2018) Beleidskaders provincie Noord-Holland (bedrijventerreinen) Visie Noordzeekanaal gebied. (2014) Input voor omgevingsvisie, actualisering visie Noordzeekanaalgebied en de verstedelijkingsstrategie Metropoolregio Amsterdam

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/6564

3/5

gemeente Zaanstad

Argumenten en afwegingen De vraag naar bedrijventerrein is groot en wordt bepaald door de verplaatsingsvraag (bedrijven verplaatsen uit transformatiegebieden), door de uitbreidingsvraag (bedrijven bereiden uit of vestigen zich nieuw in Zaanstad) of door de ruimtevraag vanuit de nieuwe economie. (Ruimtevraag energietransitie, datacentra en circulaire economie). Het uitgiftetempo is hoog. Uitgaande van het actuele uitgiftetempo op de Zaanse bedrijventerreinen zal Zaanstad tussen 5 en 10 jaar geen bedrijventerrein meer uit te geven hebben. Daarom ontstaat een omvangrijk knelpunt. Het tekort aan uitgeefbaar bedrijventerrein is niet alleen een rem op de verdere economische groei. Het is ook een rem op de verdere verstedelijking van Zaanstad. Immers de transformatie van bijvoorbeeld de Achtersluispolder slaagt alleen als er een aantal, meer milieubelastende bedrijven, verplaatsen naar een andere locatie. Doordat er geen uitgeefbare grond meer beschikbaar is ontstaat ook stilstand in de verplaatsing van deze bedrijven. Zaanstad wil voortgang boeken in de verdere verstedelijking. Om stilstand in de verstedelijking te voorkomen worden een aantal sporen uitgezet: strikter profileren van de terreinen, selectieve uitgifte, maximaal mengen in de transformatiegebieden, gerichte inzet publiek- en privaatrechtelijke instrumenten en intensivering regionale samenwerking.

Zaanstad zal in de vraag naar bedrijventerrein grond blijven uitgeven maar ook bedrijven verwijzen naar de bedrijventerreinen van de haven Amsterdam, in Purmerend en een nieuw te ontwikkelen terrein in Edam-Volendam. Zaanstad is niet de enige gemeente die deze samenwerking versterkt. Ook de gemeente Amsterdam gaat 200 tot 300 hectare bedrijventerrein transformeren en ook hieruit komt een regionale ruimte vraag voort. Goede afstemming is daarom essentieel. Draagvlak De strategie bedrijventerreinen is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de gemeente Amsterdam- Economische zaken waar in een parallel proces de strategie bedrijven Amsterdam is geschreven. Voor externe consultatie is de strategie verspreid onder ondernemers/ bedrijventerreinverenigingen BVNM, OVZZ en ABIN, ondernemersvereniging ORAM, extern deskundigen, provincie Noord-Holland, VNO-NCW, programmateam Noordzeekanaal gebied en haven Amsterdam. Voorts is de strategie ter consultatie voorgelegd aan de gemeenten in de MRA. Kern van de consultatie is:  Goed dat er in de verdergaande verstedelijking aandacht is voor de positie van de bedrijventerreinen en het aanbod van ruimte op deze bedrijventerreinen.  Zorg om/ kritische beschouwing op de sterkte terugloop van het areaal aan bedrijventerrein in Zaanstad.

 Positief over de inzet op kwaliteit van de terreinen en verdere verduurzaming  Ondersteunend pleidooi voor versterking van de samenwerking in Zaanstreek Waterland en Noordzeekanaalgebied. Aansluiting externe ontwikkelingen De strategie bedrijventerreinen sluit aan op de strategie werklocaties van de MRA (Plabeka), en is afgestemd voor de omgevingsvisie, visie Noordzeekanaalgebied en de verstedelijkingsopgave MRA. Vraag en aanbod bedrijventerreinen zijn onderzocht door bureau STEC ten behoeve van de Achtersluispolder en voor de vraag en aanbodraming werklocaties MRA door de adviesbureaus Buiten en BCI international. Financiële consequenties Aan de uitvoering van de strategie bedrijventerreinen zijn kosten verbonden. De strategie bedrijventerreinen wordt gefinancierd vanuit bestaande budgetten waar nog geen verplichting op ligt.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/6564

4/5

gemeente Zaanstad

Juridische consequenties De juridische consequenties van de strategie bedrijventerreinen zijn dat in de uitvoering per actie gekeken wordt welke juridische handelingen nodig zijn. Voorbeelden zijn: de transformatie van binnenstedelijke bedrijventerreinen wordt voor de bestemmingswijziging meegenomen in de afzonderlijke gebiedsontwikkelingen. Of bij een oprichting van een BIZ (Bedrijfs-investerings-Zone) moet een BIZ-verordening opgesteld worden. Communicatie/ vervolgtraject Interne communicatie: Na besluitvorming van de raad wordt de strategie bedrijventerreinen bij verschillende afdelingen en medewerkers toegelicht. Extrene communicatie: Na besluitvorming van de raad wordt de strategie verspreidt onder de Zaanse bedrijven terrein organisaties, de MRA, en andere regionale belanghebbenden. Opsteller: Canne, C. de Versie: 20-4-2021 14:02:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/6564

5/5

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: Akkoord te gaan met het voorstel ‘Strategie Bedrijventerreinen’ inhoudende:  Creëren van voldoende ruimte voor bedrijven door:  Selectieve uitgave van de schaarse ruimte  Maximaal wordt ingezet op mengen van wonen en werken op die locaties die daarvoor zijn aangewezen, waaronder met name de volgende keuzes van betekenis zijn: o Van het totale areaal van 29 binnenstedelijke bedrijventerreinen er 19 terreinen een bestemming gemengd gebied of bestemming wonen gaan krijgen conform de in de bijlage weergegeven tabel. o Het bedrijventerrein Molletjesveer bestemd blijft als bedrijventerrein. o Voor de noordzijde van bedrijventerrein Zuiderhout een nadere stedenbouwkundige verkenning wordt gemaakt. o Voor de zuidzijde van het bedrijventerrein Zuiderhout (Balkenhaventerrein) wordt uitgegaan van de bestaande bestemming terwijl de concrete invulling nader wordt uitgewerkt in de gebiedsvisie voor deze locatie.  Het juiste bedrijf op de juiste plek  Maximale intensivering als uitgangspunt bij uitgifte van grond  De kracht en verscheidenheid van de MRA te benutten.  De bestaande bedrijventerreinen verduurzamen en versterken.  Blijvende aandacht voor het flankerend beleid als vestigingsvoorwaarde voor bedrijven in Zaanstad.

In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2021 De griffier,

De voorzitter,