Raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG) 21 1

2021/5839

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG) 21.1 Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van het Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG) 21.1 en de geheime bijlage; 2. De werkwijze vaststellen dat de in de voorbereidende fase van grondexploitaties uit het PRI budget gefinancierde kosten, evenals bij particuliere grondexploitaties terugvloeien naar het PRI budget waarmee dit ook voor gemeentelijke grondexploitaties een revolverend karakter krijgt en deze invulling van art. 6a. lid 3 Financiële Verordening 2019 bij de eerstkomende gelegenheid te verwerken in de Financiële verordening (of in de nog op te stellen Nota Grondbeleid); 3. Het herziene financiële kader van de grondexploitatie Provily Slibkuil vast te stellen, zie de tabel H2 van de geheime bijlage; 4. Het herziene financiële kader van de grondexploitatie Oostzijderveld vast te stellen, zie de tabel H3 van de geheime bijlage; 5. Het herziene financiële kader van de grondexploitatie Hoogtij vast te stellen, zie de tabel H4 van de geheime bijlage; 6. Het herziene financiële kader van de het project Gasfabriekterrein Krommenie vast te stellen en dit project boekhoudkundig ook als grondexploitatie aan te merken, zie de tabel H5 van de geheime bijlage; 7. De grondexploitatie W.Dreeslaan 10 administratief af te sluiten, zie de tabel H6 van de geheime bijlage.

Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar met vertrouwelijke bijlage (artikel 25/55 Gemeentewet) Reden geheimhouding: financiële belangen van de gemeente (artikel 10 lid 2 sub b Wob) Uit de geheime onderdelen van het MPG kunnen gegevens worden afgeleid die bij onderhandelingen de gemeentelijke positie kunnen schaden. Opheffing geheimhouding van de bijlage bij het MPG 21.1 kan plaatsvinden nadat de daarin genoemde projecten zijn afgesloten. Opheffingsdatum geheimhouding: 31-12-2033. Kernverhaal In 2020 is de ontwikkeling van gebiedsontwikkeling binnen Zaanstad doorgegaan. Financieel is de begrote ophoging van de voorziening voor verliesgevende onderdelen met € 0,1 mln. verwerkt. Daarnaast is een gunstig winst- en verliessaldo van € 0,3 mln. verwerkt voor 2020. De ramingen voor de toekomst geven op langere termijn gunstige verwachtingen voor de algemene reserve grondzaken. Op basis van deze inzichten zou in 2021 € 0,2 mln. uit de algemene reserve grondzaken naar de algemene reserve overgeboekt kunnen worden. Aanleiding Conform de Financiële Verordening wordt het Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG) opgesteld als een halfjaarlijkse voortgangsrapportage, waarin het college de raad informeert over de stand van zaken van de lopende ruimtelijke ontwikkelingsplannen.

Beoogd resultaat Voor het MPG is het beoogde resultaat dat de raad geïnformeerd wordt over de ontwikkelingen in de lopende ruimtelijke ontwikkelingsplannen. Kader - Financiële Verordening 2019 - Nota Reserves en Voorzieningen 2019

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/5839

2/5

gemeente Zaanstad

Argumenten en afwegingen Informatievoorziening MPG (besluitpunt 1) Het MPG is een halfjaarlijkse voortgangsrapportage, waarin het college de raad informeert over de ontwikkelingen in het laatste halfjaar van 2020 en een vooruitblik biedt met betrekking tot de ruimtelijke plannen. De ontwikkelingen worden toegelicht in de vorm van: - de stand van zaken in de lopende ruimtelijke ontwikkelingsplannen; - de meerjarige gevolgen voor de Algemene Reserve Grondzaken (ARG); - de ontwikkeling in de reserve infrastructurele werken en gebiedsoverstijgende kosten; - de financiële stand van zaken met betrekking tot de plannen in voorbereiding. Terugbetaling PRI gelden (besluitpunt 2) Voor de eigen grondexploitatie projecten worden voorbereidingskosten zoals ambtelijke inzet voor het project gedekt uit het PRI budget. Mede hierdoor zijn deze kosten al gedekt tot aan de besluitvorming en is op het moment van besluitvorming de raad niet belast met deze nog te dekken kosten uit het verleden. Inmiddels zijn de boekhoudkundige regels voor grondexploitaties iets gewijzigd op het punt van winstnemen. Deze methode van eerder winstnemen is in de jaarrekening van 2019 en 2020 toegepast. Indien verder niets is besloten dan wordt de winstneming naar de algemene reserve grondzaken (ARG) geboekt. Dit boeken naar de ARG is conform artikel 6a lid 3 van de Financiële verordening.

Dit kan dan ook ertoe leiden dat eerder een PRI bijdrage voor een grondexploitatie was gedaan en bij winstneming direct of indirect PRI gelden worden geboekt naar de algemene reserve grondzaken. Het PRI budget is beperkt en heeft zijn eigen egalisatie reserve. Door bij winstneming eerst PRI gelden intern weer terug te laten vloeien naar de PRI reserve blijven deze budgetten beschikbaar voor (nieuwe) initiatieven voor Gebiedsontwikkeling. Na vaststelling van deze aanvullende regel zal dit bij de eerstkomende gelegenheid worden geïntegreerd met de overige regels in de Financiële verordening (of de nog op te stellen Nota Grondbeleid). Herziening financiële kaders grondexploitaties (besluitpunt 3 t/m 5) Volgens de regels uit de financiële verordening moeten de grondexploitaties Provily Slibkuil, Oostzijderveld en Hoogtij worden herzien. De kosten en/of baten van deze grondexploitaties wijken meer af dan € 0,5 mln. van het laatste vastgestelde financiële kader. De herziening van het financiële kader is te vinden in de geheime bijlage bij het MPG. Gasfabriekterrein Krommenie (besluitpunt 6) De locatie gasfabriekterrein Krommenie is in 2014 aangegeven als pilot ‘Ruimte Geven’. De grond wordt verkocht aan een ontwikkelaar. De door de gemeente gemaakte kosten uit het verleden worden met de grondverkoop terug verdiend.

Naast deze kosten uit het verleden moet openbare ruimte ingericht worden en is conform de berekeningswijze van de nota Gebiedsoverstijgende kosten Zaanstad (GKZ) een bijdrage geraamd aan de nieuwe reserve GKZ. Omdat dit project onderdeel is van de pilot ‘Ruimte Geven’, is er geen formele grondexploitatie begroting vastgesteld. De grondverkoop zou in de begroting worden afgehandeld via programma 5 (beheer en onderhoud openbare ruimte). Vanwege het meerjarige karakter van het project en een benodigde bijdrage voor de hogere geraamde kosten is het wenselijk om dit project in de begroting alsnog als grondexploitatie te gaan verwerken. Hierdoor loopt het project mee in het stelsel van de grondexploitaties en moet volgens dit stelsel het financiële resultaat afrekenen met de ARG. Per saldo is het effect dan dat in 2021 een onttrekking moet worden gedaan voor de kosten die niet gedekt worden uit de grondopbrengsten. In het cijfermateriaal van het MPG 21.1 is deze onttrekking uit de ARG al aangegeven. Afsluiten grondexploitatie (besluitpunt 7) Volgens de financiële verordening moet voor een actieve grondexploitatie waarbij geen lasten en baten meer zijn te verwachten een verantwoording met een voorstel tot afsluiten van de grondexploitatie uiterlijk binnen 12 maanden aan de raad ter besluitvorming worden

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/5839

3/5

gemeente Zaanstad

voorgelegd. Voor de grondexploitatie W.Dreeslaan 10 geldt dat alle inkomsten zijn geboekt, de grond is verkocht. Er worden geen kosten meer verwacht voor de grond. Daarom is het voorstel deze grondexploitatie af te sluiten en is in de geheime bijlage een financieel overzicht met beknopte toelichting opgenomen. In het cijfermateriaal van het MPG 21.1 is de administratieve afsluiting inclusief boeking naar de ARG al verwerkt. Draagvlak N.v.t. Aansluiting externe ontwikkelingen N.v.t. Financiële consequenties De beginstand van de ARG was bij dit MPG € 7,6 mln. Vanuit de ARG is in 2020 € 0,1 mln. gestort in de voorziening voor verliesgevende plannen. Dit bedrag is gelijk aan de raming van het vorige MPG. Vanuit administratieve afsluitingen van plannen met een anterieure overeenkomst is € 0,04 mln. bijgedragen aan de ARG. Dit bedrag komt min of meer overeen met de verwachting die er was bij het vorige MPG. Vanuit de grondexploitaties is per saldo € 0,3 mln. bijgedragen aan de ARG. Dit heeft grotendeels te maken met winstneming vanuit de grondexploitatie HoogTij. Deze winstneming is gebaseerd op gerealiseerde grondverkoop en uitgifte in erfpacht. Per saldo is de ARG in 2020 als gevolg van bovenstaande mutaties met bijna € 0,3 mln. toegenomen en komt deze op € 7,9 mln. per ultimo 2020. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de hoogte van de financiële risico’s.

De hoogte van de ARG moet minimaal 75% van het benodigde weerstandsvermogen zijn. Het benodigde weerstandsvermogen voor het dekken van alle risico’s uit ontwikkelactiviteiten is bij dit MPG berekend op € 5,9 mln. In de ramingen van het MPG staat voor 2021 een onttrekking van € 0,3 mln. begroot voor de ARG. Hiermee komt de ARG in 2021 naar verwachting op € 7,6 mln. Dit is voor circa € 0,3 mln. hoger dan 125% dan het benodigd weerstandsvermogen. Dit bedrag zou daarom dan intern kunnen worden overgeboekt van de ARG naar de algemene reserve van de gemeente. Juridische consequenties Revolverend karakter PRI budget Uit het PRI budget worden voorbereidingskosten voor particuliere en gemeentelijke grondexploitaties bekostigd. Dit budget heeft het karakter van een revolverend fonds. De voorschotten aan particuliere grondexploitaties worden in het fonds teruggestort nadat een exploitatieovereenkomst is afgesloten (tenzij dit zou leiden tot een verlieslatend saldo). Bij gemeentelijke grondexploitaties werden de PRI voorschotten tot op heden nog niet teruggestort. De voornaamste reden was dat er tot voor kort weinig tot geen winstgevende gemeentelijke grondexploitaties waren. Bovendien werd de regel van art. 6a lid 3 onder b. Financiële Verordening zo geïnterpreteerd dat alle resultaten moesten afrekenen met de ARG en er dus niets kon terugvloeien naar het PRI budget.

Inmiddels is het getij qua winstgevendheid van de gemeentelijke grondexploitaties gekeerd en ligt bij deze voor om de bedoelde revolverendheid van het PRI budget expliciet ook vast te stellen voor de gemeentelijke grondexploitaties. Dit betekent dat de eerdere interpretatie van art.6a lid 3 onder b. Financiële Verordening wordt vervangen door de expliciete interpretatie dat de winst vanuit grondexploitaties die resulteert nadat de eerder ontvangen PRI voorschotten zijn teruggestort, afrekent met de ARG.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/5839

4/5

gemeente Zaanstad

Communicatie/ vervolgtraject Het MPG is een rapportage die ter kennisname wordt aangeboden aan de raad. Gelet op de (markt)gevoeligheid van de informatie in de geheime bijlage van het MPG wordt geadviseerd de openbare versie van het MPG aan de raad ter behandeling aan te bieden. De gemeentelijke positie wordt dan niet bij onderhandelingen belast met marktgevoelige informatie. Het bijgaande MPG betreft de uitgebreide MPG rapportage van 2021. Later in dit jaar zal nog een actualisatie 21.2 worden uitgevoerd als financiële doorrekening van de grondexploitaties met de nieuwste financiële inzichten aan de hand van de stand van zaken per 1 juli 2021. De uitkomsten van dit vervolg zijn dan een update van de cijfers van het bijgaande MPG 21.1. Deze cijfermatige uitkomsten zullen in of bij de begroting 2022-2026 worden gepresenteerd. De aanvullende regel over het terugstorten in het PRI-budget vanuit winstgevende grondexploitaties, wordt na vaststelling bij de eerstkomende gelegenheid geïntegreerd met de overige regels in de Financiële verordening (of in de nog op te stellen Nota Grondbeleid). Opsteller: Venema, D. Versie: 28-4-2021 12:52:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/5839

5/5

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: 1. Kennis te nemen van het Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG) 21.1 en de geheime bijlage; 2. De werkwijze vaststellen dat de in de voorbereidende fase van grondexploitaties uit het PRI budget gefinancierde kosten, evenals bij particuliere grondexploitaties terugvloeien naar het PRI budget waarmee dit ook voor gemeentelijke grondexploitaties een revolverend karakter krijgt en deze invulling van art. 6a. lid 3 Financiële Verordening 2019 bij de eerstkomende gelegenheid te verwerken in de Financiële verordening (of in de nog op te stellen Nota Grondbeleid); 3. Het herziene financiële kader van de grondexploitatie Provily Slibkuil vast te stellen, zie de tabel H2 van de geheime bijlage; 4. Het herziene financiële kader van de grondexploitatie Oostzijderveld vast te stellen, zie de tabel H3 van de geheime bijlage; 5. Het herziene financiële kader van de grondexploitatie Hoogtij vast te stellen, zie de tabel H4 van de geheime bijlage; 6. Het herziene financiële kader van de het project Gasfabriekterrein Krommenie vast te stellen en dit project boekhoudkundig ook als grondexploitatie aan te merken, zie de tabel H5 van de geheime bijlage; 7. De grondexploitatie W.Dreeslaan 10 administratief af te sluiten, zie de tabel H6 van de geheime bijlage. In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2021 De griffier,

De voorzitter,