Raadsvoorstel Deelname experiment centrale stemopneming

2022/2044

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Deelname experiment centrale stemopneming verkiezingen Gevraagd besluit Akkoord te gaan met deelname aan het experiment centrale stemopneming van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij de gemeenteraadsverkiezing op 16 maart 2022. Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal Op 16 maart 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Daarnaast kan er op 14 en 15 maart 2022 een stem vervroegd uitgebracht worden op een aantal locaties in de gemeente. Aan het experiment centrale stemopneming van het ministerie is al eerder mee gedaan. Dit was bij de Provinciale Statenverkiezing en de Waterschapverkiezing in maart 2019 en bij de verkiezing van het Europees Parlement in mei 2019. Afgelopen Tweede Kamerverkiezing is ervoor gekozen om niet aan het experiment mee te doen. Er was op dat moment teveel onduidelijk rondom de coronapandemie om dit op een goede manier te kunnen organiseren. Voor de gemeenteraadsverkiezingen wil Zaanstad graag weer deelnemen aan het experiment. De ervaringen in 2019 waren positief. Na afloop van de verkiezingsdag worden de stemmen op het stembureau op lijstniveau geteld. Er kan een voorlopige uitslag bekend worden gemaakt. De volgende dag worden alle stemmen op de centrale stemopneming op een locatie op kandidaat niveau geteld.

Op deze dag zijn er nieuwe, frisse krachten die de telling uitvoeren. Daarnaast staan deze krachten los van het stemproces op de woensdag. Het doel is om het telproces betrouwbaarder, transparanter en beter controleerbaar te maken. Uit ervaring is gebleken dat de telling rustiger en overzichtelijker verloopt. Eventuele fouten kunnen op een goede manier hersteld worden. Aanleiding - De uitnodiging van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om mee te doen met het experiment. - Vooruitlopend op de wetswijziging centrale stemopneming om ervaring op te doen met deze telmethode. - De evaluatie van de Provinciale Statenverkiezing 2019 en de verkiezing voor het Europees Parlement 2019. Beoogd resultaat Het beoogd resultaat is om een transparant, controleerbaar telproces van de stembiljetten te hebben en een betrouwbare uitslag te waarborgen. Kader Voor de gemeenteraadsverkiezing is de Kieswet van toepassing. Voor de centrale stemopneming is de Tijdelijke experimentenwet stembiljetten en centrale stemopneming van toepassing. Argumenten en afwegingen De argumenten om deel te nemen aan het experiment centrale stemopneming zijn:

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2022/2044

2/3

-

-

gemeente Zaanstad

Door de stembiljetten door nieuwe telteams te laten uitvoeren is de kans op fouten kleiner, dan dat de telling op de stembureaus gebeurt door leden die daar soms al 14 uur actief zijn geweest. Daarnaast worden de stemmen door twee verschillende teams geteld. Werken met frisse teams komt de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van de uitslag ten goede. De verkiezingsorganisatie heeft bij een centrale stemopneming beter zicht op het telproces en kan direct hulp bieden als dit nodig is. Het telproces is beter controleerbaar en transparanter. Omdat de telling van alle bureaus op een locatie plaatsvindt, is de telling makkelijk bij te wonen voor geïnteresseerden.

Afweging - Het krijgen van voldoende vrijwilligers is ieder jaar een uitdaging, en bij een CSO zijn méér tellers nodig dan bij het doortellen op de stembureaus. De gemeente Zaanstad heeft echter door een landelijke campagne voor vrijwilligers nu een groot bestand aan stembureauleden. Draagvlak Deelname aan het experiment centrale stemopneming van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties laat zien dat de gemeente Zaanstad stappen onderneemt om tot de meest efficiënte, transparante en controleerbare manier te komen om de stemmen te tellen. Met de centrale stemopneming betrekt de gemeente haar inwoners nog beter bij het proces van stemopneming. De gehele telling is op één locatie in de gemeente en is daarom makkelijk voor geïnteresseerden te volgen. Bij een reguliere verkiezing, kan een belangstellende maar bij de stemopneming in een stembureau aanwezig zijn Aansluiting externe ontwikkelingen n.v.t. Financiële consequenties De kosten voor deelname aan het experiment centrale stemopneming worden geraamd op circa € 25.000, -. Het betreft o.a. huur van de centrale tellocatie, inrichting van de ruimte, beveiliging en instructies voor alle deelnemers. Daarnaast zal de gemeente voorzien in de maatregelen rondom het coronavirus. Dit zullen mondkapjes, handschoenen en andere hygiënemiddelen zijn.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft een vergoeding beschikbaar van circa € 20.000, - om deelname aan het experiment te stimuleren. Daarnaast ontvangt de gemeente nog een extra compensatie om de verkiezingen te organiseren in de huidige epidemiologische situatie. Voor zover nodig worden de uiteindelijke kosten van deelname aan het experiment centrale stemopneming verder gedekt uit het reguliere budget voor verkiezingen. Juridische consequenties Op basis van het Tijdelijke experimentenwet stembiljetten en centrale stemopneming is een besluit van de raad nodig over het toepassen van de Centrale stemopneming. Communicatie/vervolgtraject Het raadsbesluit zal worden medegedeeld aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. 1. Opsteller: Riteco, I. Versie: 25-1-2022 17:03:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2022/2044

3/3

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: Akkoord te gaan met deelname aan het experiment centrale stemopneming van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij de gemeenteraadsverkiezing op 16 maart 2022. In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2022 De griffier,

De voorzitter,