Raadsvoorstel Aanvraag Opname Plan van nieuwe scholen basisonderwijs 2022-2025

2021/13193

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Aanvraag Opname Plan van nieuwe scholen basisonderwijs 2022-2025 Gevraagd besluit 1. Niet in te stemmen met de aanvraag van de Stichting Sahar voor opname van een school met een Islamitische richting in het plan van nieuwe scholen 2022 – 2025; 2. Niet in te stemmen met de aanvraag van de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad voor opname van een school met een Islamitische richting in het plan van nieuwe scholen 2022 – 2025; 3. Geen Plan van nieuwe scholen 2022 – 2025 vast te stellen omdat beide ingekomen aanvragen niet voor inwilliging in aanmerking komen en er geen andere verzoeken zijn ingediend. Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal De Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad en de Stichting Sahar hebben allebei een aanvraag ingediend voor het stichten van een nieuwe basisschool binnen de gemeente Zaanstad. Om op het Plan van Scholen te komen, moet een schoolbestuur aantonen dat de school levensvatbaar is: dat voldoende leerlingen de school gaan bezoeken. Dit gebeurt op grond van leerlingenprognoses. Het aantal leerlingen moet minimaal de door het Rijk vastgestelde stichtingsnorm zijn, welke per gemeente kan verschillen. Voor Zaanstad geldt een stichtingsnorm van 285 leerlingen, welk aantal binnen 5 jaar na aanvang van de bekostiging van de nieuwe school moet zijn gerealiseerd.

De daarop volgende 15 jaar moet de school worden bezocht door tenminste het aantal van de geldende stichtingsnorm. De beide aanvragen zijn door de gemeente getoetst om te kunnen bepalen of de school levensvatbaar is. Hierbij is door de gemeente extern, deskundig, advies gevraagd. Zowel uit de eigen als de externe beoordeling komt naar voren dat te verwachten valt dat geen van beide nieuwe scholen tussen het 5e en 20e jaar na aanvang van de bekostiging tenminste de stichtingsnorm halen en elk jaarlijks 285 leerlingen zullen tellen. Vorig jaar hebben wij op vergelijkbare gronden ook al aanvragen van Stichting Sahar en S.I.O. Noord-Holland afgewezen. Aanleiding Per brief van 27 januari 2021 is door de Stichting Sahar Zaanstad een aan de gemeenteraad van de gemeente Zaanstad gericht verzoek ingediend om een islamitische basisschool op te nemen op het Plan van scholen 2022-2025. De gemeenteraad heeft op 28 januari 2021 bovendien van De Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad een aanvraag ontvangen voor het opnemen van een islamitische basisschool op het Plan van scholen. Indien met de verzoeken zou worden ingestemd betekent dit, dat de nieuwe scholen met ingang van het schooljaar 2022-2023 zullen starten.

Een nieuwe basisschool kan alleen in aanmerking komen voor bekostiging door het Rijk (en vervolgens ook zorgplicht van de gemeente) als deze onderdeel uitmaakt van het Plan van Scholen. Dit plan betreft een overzicht van nieuw op te richten scholen binnen een gemeente en bestrijkt drie achtereenvolgende schooljaren volgende op het jaar van de vaststelling. Dit plan dient vastgesteld te worden door de raad. Om op het Plan van Scholen te komen, moet een schoolbestuur aantonen dat voldoende leerlingen de school gaan bezoeken. Dit gebeurt op grond van leerlingenprognoses. Het aantal leerlingen moet minimaal de stichtingsnorm halen.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/13193

2/5

gemeente Zaanstad

Procedure De aanvraag voor een nieuwe school moet op grond van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) door het schoolbestuur vóór 1 februari, van het jaar voorafgaande aan het eerst volgende schooljaar dat voor bekostiging in aanmerking dient te komen, te zijn ingediend bij de gemeente. Vóór 1 maart van het desbetreffende jaar laat de gemeente weten of zij aanvullende informatie verlangt. Vóór 1 april van dat jaar dient het schoolbestuur de eventuele aanvullende gegevens te verstrekken. Op grond van artikel 75, lid 1 WPO gaat het hierbij om de volgende specifieke gegevens:  Een prognose van het te verwachten aantal leerlingen.  Een beschrijving van het voedingsgebied (het gebied, vastgesteld door de prognose opsteller, waaruit minimaal 70% van de leerlingen van de school afkomstig is).  Een aanduiding van de plaats in de gemeente waar het onderwijs moet worden gegeven.  Datum van ingang van de bekostiging. Beide aanvragen zijn voor 1 februari 2021 ingediend. Beide aanvragen waren in eerste instantie niet volledig, aangezien ze nog niet waren voorzien van de juiste bijlagen en andere in de wet vereiste gegevens. Allebei de aanvragers hebben de aanvullende gegevens voor 1 april 2021 aan de gemeente verstrekt.

In navolging van de aanvraag plus de aanvullende gegevens dient de raad vóór 1 augustus 2021 te beslissen of de aangevraagde scholen geplaatst worden op het Plan van Scholen 2022-2025 of niet. Binnen twee weken na de vaststelling van het Plan van Scholen wordt het ter goedkeuring aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) gestuurd. De minister beslist vervolgens vóór 1 januari 2022 of het Plan van Scholen wordt goedgekeurd of niet. Op basis van de goedkeuring van de minister van OCW kan het betreffende schoolbestuur een aanvraag bij de gemeente indienen voor het bekostigen van de huisvesting en de eerste inrichting van het betreffende gebouw. Beoogd resultaat Een beslissing op de aanvragen van de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad en de Stichting Sahar voor het stichten van een nieuwe basisschool binnen de gemeente Zaanstad. Kader  Wet op het Primair Onderwijs, artikelen 74 t/m 85.  Regeling ‘Modelprognose basisonderwijs 2013’ zoals gepubliceerd in de Staatscourant d.d. 12 december 2013.  De Algemene wet bestuursrecht. Argumenten en afwegingen De aanvragen zijn getoetst, waarbij tevens een extern advies is opgevraagd bij het ‘Buro Planning Verband Groningen BV’, dat voor de gemeente en de schoolbesturen ook de jaarlijkse leerlingenprognoses levert.

Uit zowel de gemeentelijke toets als de externe beoordeling is gebleken dat te verwachten valt dat geen van beide te stichten scholen tussen het 5e en 20e jaar na aanvang van de bekostiging tenminste de stichtingsnorm haalt en jaarlijks 285 leerlingen zal tellen. NB. Voor de duidelijkheid, om de aanvragen toe te wijzen moeten beide scholen dus elk minimaal de stichtingsnorm van 285 leerlingen per jaar halen. 1. De ingediende prognose namens SIOZ is opgesteld met behulp van een database/model waarvan niet is aangetoond dat het voldoet aan het Programma van Eisen dat de wetgever hiervoor hanteert. 2. Voor beide aanvragen geldt dat ze uitgaan van een veel groter voedingsgebied dan aannemelijk is. Het valt niet te verwachten dat hun toekomstige leerlingen in

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/13193

3/5

gemeente Zaanstad

evenredige mate woonachtig zullen zijn in voedingsgebieden die zich over meerdere kilometers uitstrekken. De gemiddelde reisafstand van de woning van de leerling naar een islamitische basisschool is voor De Horizon, voor islamitische scholen in de nabije omgeving en voor alle islamitische basisscholen in Nederland respectievelijk circa 1.800, 2.400 en 3.200 meter. Wanneer we uitgaan van aanzienlijk kleinere voedingsgebieden dan de aanvragers doen - namelijk 8.500 (SIOZ) en 20.000 (Sahar) meter -, blijven beide scholen ruim beneden de stichtingsnorm. 3. De voedingsgebieden van beide aanvragen overlappen elkaar deels. D.w.z. dat beide aanvragen hun verwachte aantal leerlingen gedeeltelijk uit hetzelfde voedingsgebied toerekenen. Wanneer het overlappende gedeelte (Zaanstad minus Zaandam-Zuid en Poelenburg, Landsmeer, Oostzaan en Wormerland) voor de helft naar elk van beide scholen zou worden toegerekend, in plaats van volledig, komen beide scholen, los van het hierboven gestelde, uit onder de norm. De conclusie is dat er, op grond van de bestaande wetgeving, niet voldoende leerlingen te verwachten zijn voor de stichting van de 2 aangevraagde nieuwe Islamitische scholen. Ook indien er slechts een enkele aanvraag voor de stichting van een nieuwe Islamitische school zou liggen, zou er sprake zijn van onvoldoende te verwachten leerlingen.

Zowel los van elkaar als samengevoegd komen de scholen onder de norm uit. De berekening daarvan gaat uit van een vastgesteld belangstellingspercentage voor een Islamitische richting en een aannemelijk gemotiveerde verwachting qua voedingsgebied. Vorig jaar zijn de aanvragen voor nieuwe islamitische basisscholen (ingediend door Stichting Sahar en Stichting Islamitisch Onderwijs Noord-Holland) op grond van vergelijkbare redenen als in bovenstaande genoemd, afgewezen. Draagvlak Door beide stichtingen is onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de nieuwe scholen de stichtingsnorm halen en levensvatbaar zullen zijn. Beide stichtingen rekenen echter op de opname van de aangevraagde scholen op het Plan van Scholen en zullen een afwijzing hiervan niet onderschrijven. Te verwachten valt dat één of beide stichtingen opnieuw een aanvraag zullen indienen, op het moment dat de nieuwe procedure voor het stichten van een school (zie “Aansluiting externe ontwikkelingen”) van start is gegaan. Aansluiting externe ontwikkelingen Afgelopen 19 mei is het wetsvoorstel Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen aangenomen door de Eerste Kamer. Met de nieuwe wet wordt de stichtingsprocedure voor het oprichten van een nieuwe school aangepast. Met deze wet wil de regering het scholenaanbod beter laten aansluiten bij de wensen en behoeften van ouders en leerlingen.

Omdat de bestaande procedure de belangstelling van ouders veronderstelt op basis van het bestaande onderwijsaanbod, is het bijzonder lastig om een nieuwe school te starten (die door de overheid wordt bekostigd). In de nieuwe procedure moet de initiatiefnemer op basis van ouderverklaringen en demografische gegevens berekenen of de school op lange termijn in staat is om voldoende leerlingen aan zich te binden. De nieuwe procedure voor de start van een nieuwe school gaat in op 1 juni 2021. Dit betekent dat initiatiefnemers die hun initiatief op 1 juni 2021 kenbaar maken bij het succesvol doorlopen van de procedure in het schooljaar 2023/2024 kunnen starten met de nieuwe school. NB. Dit betekent dat op de eerstvolgende aanvraagronde (bekostiging voor schooljaar 2022/2023) de bestaande procedure nog van toepassing is.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/13193

4/5

gemeente Zaanstad

Nu Stichting Sahar twee keer tevergeefs een poging heeft gedaan tot opname op het Plan van Scholen, is het denkbaar dat zij dit nog een keer binnen de nieuwe procedure zullen proberen. Uw raad zal in dat geval nader advies ontvangen hoe hiermee om te gaan. Financiële consequenties N.v.t. Juridische consequenties Op grond van de WPO moet het bevoegd gezag een aanvraag tot het stichten van een bijzondere school voor basisonderwijs indienen bij de raad. In de wet is opgenomen welke informatie het bevoegd gezag bij de aanvraag moet overleggen. Binnen twee weken na de vaststelling van het Plan van Scholen, dan wel weigering tot inwilliging van het verzoek, wordt het aan verzoeker toegezonden. Indien de raad een verzoek tot opneming in het Plan van Scholen heeft geweigerd, kunnen de verzoekers administratief beroep instellen bij de minister van OCW. De termijn voor het indienen van administratief beroep bij de minister van OCW is op grond van artikel 6:7 van de AWB 6 weken. Op het moment dat de minister vaststelt dat een basisschool alsnog op het Plan van Scholen moet worden opgenomen, maakt de minister dit besluit binnen 2 weken bekend aan het bevoegd gezag dat het verzoek heeft ingediend. Het besluit van de minister betekent dan dat de raad de basisschool, die voor het bekostigen in aanmerking komt, ten onrechte niet heeft opgenomen op het Plan van Scholen.

De raad dient de aanvraag dan op te nemen in het eerstvolgende vast te stellen Plan van Scholen. Tegen het besluit van de minister van OCW staat beroep open bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Communicatie/vervolgtraject De stichtingen zijn mondeling geïnformeerd over het traject en voorgenomen besluit. Na het formele raadsbesluit zal een schriftelijke weigering worden gestuurd aan beide stichtingen. Opsteller: Veenendaal, M. van Versie: 17-6-2021 13:56:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/13193

5/5

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: 1. Niet in te stemmen met de aanvraag van de Stichting Sahar voor opname van een school met een Islamitische richting in het plan van nieuwe scholen 2022 – 2025; 2. Niet in te stemmen met de aanvraag van de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad voor opname van een school met een Islamitische richting in het plan van nieuwe scholen 2022 – 2025; 3. Geen Plan van nieuwe scholen 2022 – 2025 vast te stellen omdat beide ingekomen aanvragen niet voor inwilliging in aanmerking komen en er geen andere verzoeken zijn ingediend. In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2021 De griffier,

De voorzitter,