Raadsbesluit Beleidskader jeugd 2021-2030

2021/30274 (origineel 2021/26556)

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Beleidskader jeugd 2021-2030 Gevraagd besluit Akkoord gaan met een breed ingestoken beleidskader jeugd met een looptijd van 2021 – 2030, waarin we kijken naar het ecologisch systeem van kinderen en jongeren, we voor het creëren van inzicht en overzicht in de leefwereld van kinderen en jongeren gebruik maken van de Kansencirkel, hier ook de ambities aan koppelen en de activiteiten die bijdragen aan deze ambities vertalen naar een integrale agenda Zaanse jeugd. Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal Het huidige beleidskader jeugd (Oog voor jongeren, zie hier) had een looptijd van 2011 tot 2016. Het is daarom tijd voor een nieuw beleidskader. We hebben uiteraard afgelopen jaren niet stilgezeten. Diverse visies, plannen, projecten, proeftuinen, etc. zijn opgesteld en uitgevoerd om dichterbij de ambities te komen die in 2011 zijn vastgesteld. Een deel van de ambities die we destijds hadden opgeschreven, gebruiken we ook in dit beleidskader jeugd. Er is behoefte aan een nieuw beleidskader jeugd. Enerzijds, omdat Zaanstad bezig is met een nieuwe maatschappelijke visie. Deze maatschappelijke visie gaat over de zes opgaven waar Zaanstad voor staat. Dit beleidskader is een verdere uitwerking van de maatschappelijke visie, specifiek voor jeugd.

Anderzijds, is er de behoefte om alles wat we doen voor kinderen en jongeren in Zaanstad bij elkaar te brengen. Alles wat je doet voor de kinderen en jongeren in de stad, heeft invloed op elkaar. Het onderwijs, de kinderopvang, de sportvereniging, de ouders, GGD, de jeugdhulporganisatie, etc., allen hebben invloed op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Deze kun je daarom niet los van elkaar zien. Juist het samenspel tussen deze partijen biedt de meerwaarde boven de som der delen. Het integraal beleidskader jeugd brengt alle facetten bij elkaar en faciliteert het samenspel. Om die samenhang te benadrukken, gebruiken we in het beleidskader de ecologische systeemtheorie van Uri Bronfenbrenner als uitgangspunt. Deze theorie stelt dat persoonlijkheid, ontwikkeling en gedrag van een kind, vooral begrepen en verklaard kunnen worden door de wisselwerking met de omgeving. Volgens Bronfenbrenner heeft die sociale omgeving verschillende ‘subsystemen’: van heel dichtbij (microsysteem), het gezin, de woonwijk en de school tot groter en omvattender, de macrocontext met wetten, normen en waarden en media, gestoeld op de dimensie van geschiedenis en cultuur. De interactie tussen die subsystemen zijn van invloed op hoe een kind opgroeit. Voor het creëren van inzicht en overzicht in de leefwereld van kinderen en jongeren maken we gebruik van een theoretisch model, de Kansencirkel.

Dit is een model, opgesteld door het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) en gebaseerd op het gedachtengoed ‘Getting it right for every child’ (GIRFEC). De Kansencirkel gaat uit van een inclusieve samenleving waarin iedereen erbij hoort en kansen verdient. In het model staan daarom de ontwikkeling en kansen van kinderen centraal. In het model worden acht aandachtsgebieden onderscheiden die bij de ontwikkeling van kinderen en jongeren belangrijk zijn. Alle thema’s zijn van gelijke waarde en hangen met elkaar samen. In het beleidskader is elk thema’ uitgewerkt in waar het thema voor staat, een omschrijving waarom we dit belangrijk vinden, de ambities die horen bij het thema, en waar de gemeente voor staat.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/26556

2/5

gemeente Zaanstad

Hieronder de thema’s met bijbehorende ambities: Thema Geborgen zijn en gekoesterd worden Veilig zijn Ontplooiing; leren en talenten ontwikkelen Gezond zijn Erbij horen

Actief zijn

Gerespecteerd en gehoord worden Verantwoordleijkheid nemen

Ambitie 1. Ieder kind/jongere geniet een optimale opvoeding en kan zorgeloos opgroeien. 2. Adequate ondersteuning bij opgroeien en ontwikkelen. 3. Alle kinderen en jongeren groeien op in een veilige thuissituatie. 4. Ieder kind heeft optimale en brede ontwikkelingskansen. 5. Ouders, kinderen en jongeren weten hoe zij gezond kunnen leven en de omgeving helpt hen om gezonde keuzes te maken. 6. Alle kinderen en jongeren in Zaanstad horen erbij en voelen zich geaccepteerd, ongeacht hun achtergrond, beperking, geloof of seksuele geaardheid. 7. Ieder kind en elke jongere in Zaanstad kan actief talenten ontdekken en ontplooien op het gebied van sport, cultuur, en andere activiteiten die bijdragen aan een brede ontwikkeling. 8. Kinderen en jongeren hebben een stem in gemeentelijk beleid 9. Kinderen, jongeren en hun ouders hebben zeggenschap over de hulp en ondersteuning die hen wordt geboden 10. Kinderen en jongeren worden in Zaanstad gestimuleerd, ondersteund en aangesproken om verantwoordelijkheid te nemen op een manier die past bij hun leeftijd. 11. Kinderen en jongeren nemen actief hun verantwoordelijkheid voor hun eigen welzijn en het effect van hun handelen op dat van anderen.

De ambities geven de richting aan die we op willen. Het kader is een toetssteen voor ieders inzet, een basis voor het gesprek tussen gemeente en partners over de bijdrage die ieders inzet levert aan de ambities in dit document. Tot slot geven we aan welke aanpalende programma’s, aanpakken, plannen er zijn. Naast dit kaderstellend stuk komt er een Agenda Zaanse jeugd. Dit betreft een uitvoeringsagenda. Hierin wordt benoemd wat we met de partners in de stad de komende 2 à 3 jaar gaan doen op de thema’s van de Kansencirkel om dichterbij de ambities te komen die we in het beleidskader hebben geformuleerd. Deze agenda wordt gevuld samen met de partners binnen de huidige samenwerkingen. In Q1 2022 starten we met de eerste agenda Zaanse jeugd. Aanleiding Er is behoefte aan een nieuw beleidskader jeugd. Het vorige beleidskader had een looptijd van 2011 tot 2016. Dit was voor de decentralisatie, daarom is het tijd voor een nieuw beleidskader. Natuurlijk, hebben we sinds 2011 niet stilgezeten. Diverse visies, plannen, projecten, proeftuinen, etc. zijn opgesteld en uitgevoerd om dichter bij de ambities te komen die we destijds met elkaar hadden vastgesteld. Een deel van de ambities die we destijds hadden, gebruiken we ook in het nieuwe beleidskader jeugd.

We willen bijvoorbeeld nog steeds dat jongeren veilig en gezond opgroeien en dat jongeren kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen. Toch is er behoefte aan een nieuw beleidskader. Dit komt, omdat Zaanstad bezig is met een nieuwe maatschappelijke visie. Dit beleidskader is een uitwerking, specifiek voor jeugd, van de maatschappelijke visie. De maatschappelijke visie gaat over de zes opgaven waar Zaanstad voor staat. Dit zijn:  Verduurzaming  De verdichting en verstedelijking van de stad  Een dynamische economische ontwikkeling  Het bevorderen van de gezondheid van de inwoners  Het tegengaan van de groeiende kansenongelijkheid  Het bevorderen van de veiligheid

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/26556

3/5

gemeente Zaanstad

Deze opgaven zijn ook van invloed op keuzes die wij maken voor de zorg en ondersteuning voor de jeugd. Bijvoorbeeld de opgave kansengelijkheid. De middelen die de gemeente heeft willen we inzetten bij die kinderen en jongeren die de minste kansen hebben. We willen ook een nieuw beleidskader jeugd, omdat we een document missen waarin alles wat we doen voor kinderen en jongeren in Zaanstad bij elkaar komt. Het vorige beleidskader jeugd was smaller ingestoken. Alles wat we doen voor de kinderen en jongeren in de stad heeft invloed op elkaar. Het onderwijs, de kinderopvang, de sportvereniging, de ouders, GGD, jongerenwerk, Sociaal Wijkteam, de jeugdhulporganisatie, etc, hebben invloed op de kinderen en jongeren, dat kun je niet allemaal los van elkaar zien. Het gaat om het samenspel tussen deze partijen. We willen daarom een integraal beleidskader, dat een integrale blik biedt op wat we gezamenlijk doen, vanuit het perspectief van het kind. Beoogd resultaat Een vastgesteld beleidskader jeugd voor de gemeente Zaanstad met een looptijd van 2021 tot 2030. Kader Vanuit de Jeugdwet dient de gemeenteraad een periodiek plan vast te stellen, dat richting geeft aan de door de gemeenteraad en het college te nemen beslissingen betreffende preventie en jeugdhulp, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering.

Argumenten en afwegingen Als theoretisch kader voor dit beleidskader wordt gebruik gemaakt van de Ecologische systeemtheorie van de Amerikaanse ontwikkelingspsycholoog Uri Bronfenbrenner. Daarin stelt hij dat de ontwikkeling van een kind geen lineair proces is, het is dynamisch. Het kind ontwikkelt zich in relatie tot de omgeving en de ervaringen met die omgeving, bijvoorbeeld op basis van hoe die omgeving reageert op het kind. Die omgeving is breed en veelzijdig. In verschillende subsystemen is de overheid, lokaal en landelijk, op veel verschillende manieren van invloed. Maar ook de partners waar de overheid mee samenwerkt, denk aan het onderwijs, jeugdhulporganisaties, bibliotheek, GGD, sportverenigingen, etc., zijn van invloed. We willen daarom ook met al deze partners werken aan dezelfde ambities. Deels doen we dit al, maar dit beleidskader zal daar nog meer richting aan geven. Het kader is een toetssteen voor ieders inzet, een basis voor het gesprek tussen gemeente en partners over de bijdrage die ieders inzet levert aan de ambities in dit document. Voor het creëren van inzicht en overzicht in de leefwereld van kinderen en jongeren maken we gebruik van de Kansencirkel. Dit is een model, opgesteld door het Nederlands Jeugdinstituut (NJI), op basis van het gedachtengoed ‘Getting it right for every child’ (GIRFEC), ontwikkeld in Schotland.

De Kansencirkel gaat uit van een inclusieve samenleving waarin iedereen erbij hoort en kansen verdient. In het model staan daarom de ontwikkeling en kansen van kinderen centraal. In Schotland hebben ze positieve ervaringen met het model, doordat zowel de overheid, het onderwijs en organisaties, gebruik maken van de uitgangspunten in de kansencirkel. In de Kansencirkel worden acht aandachtsgebieden onderscheiden die bij de ontwikkeling van kinderen/jongeren belangrijk zijn. Alle thema’s zijn van gelijke waarde en hangen met elkaar samen. De acht thema’s zijn uitgewerkt in waar het thema voor staat, een omschrijving waarom we dit belangrijk vinden, de ambities die horen bij het thema, en waar de gemeente voor staat. De ambities geven de richting aan die we op willen. Het kader is een toetssteen voor ieders inzet, een basis voor het gesprek tussen gemeente en partners over de bijdrage die ieders inzet levert aan de ambities in dit document. Tot slot geven we aan welke aanpalende programma’s, aanpakken, plannen er zijn.

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/26556

4/5

gemeente Zaanstad

Draagvlak Enige tijd geleden zijn we gestart met het opstellen van het beleidskader jeugd. Destijds hebben we gesprekken gevoerd over de invulling van dit beleidskader met diverse partners in de stad. Vervolgens is in een bijeenkomst met diverse belangrijke partners in de stad, zoals het onderwijs, de kinderopvang, Sociaal wijkteam, jeugdteam, GGD, Straathoekwerk, etc. de afgeronde versie ter kennisname voorgelegd. Omdat het beleidskader integraal is opgezet, zijn ook interne collega’s van aanpalende beleidsonderwerpen gevraagd feedback te leveren op het beleidskader. Dit is op meerdere momenten gedaan. Te denken valt aan openbare orde en veiligheid, gezondheid, cultuur. Dit beleidskader is niet aan inwoners van Zaanstad voorgelegd, omdat het document erg abstract is. We hebben het vooral over theorieën en modellen. De ambities die we formuleren zijn richtingen die we op willen gaan. In de agenda Zaanse jeugd gaan we keuzes maken over hoe we dichterbij die ambities kunnen komen. Deze agenda zal wel worden voorgelegd aan inwoners van Zaanstad, omdat dit document concreter zal zijn. Aansluiting externe ontwikkelingen Het beleidskader jeugd staat zeker niet op zichzelf. De ambities zijn onder andere een voortvloeisel uit andere beleidsdocumenten en landelijke ontwikkelingen.

Het landelijk beleid rondom jeugd is momenteel in ontwikkeling, mede door de toenemende vraag naar jeugdhulp. Onlangs heeft het Rijk besloten dat gemeenten veel meer geld krijgen voor de jeugdhulp. Dit extra geld is gekoppeld aan de vraag aan gemeenten om bepaalde maatregelen in te voeren. Bij het opstellen van de agenda Zaanse jeugd zullen wij onder andere rekening houden met deze maatregelen. Financiële consequenties Het beleidskader jeugd betreft de richting en insteek waarmee de activiteiten in de bestaande meerjarenbegroting worden uitgevoerd. Wanneer de inzet op de agenda Zaanse jeugd dient te worden gewijzigd of verbreed, zal daarvoor aparte besluitvorming aan college en raad moeten worden voorgelegd. Juridische consequenties Artikel 2.2.lid 1 t/m 3 van de Jeugdwet geeft aan dat de gemeenteraad periodiek een plan vaststelt dat richting geeft aan de door de gemeenteraad en het college te nemen beslissingen betreffende preventie en jeugdhulp, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Communicatie/vervolgtraject Wanneer u als college instemt met dit beleidskader jeugd, dan leggen we het beleidskader ter instemming voor aan de raad. Dit beleidskader is een document van de Zaanse gemeenteraad. Hierin staan de kaders die zij de uitvoering meegeeft voor het beleid betreffende kinderen en jongeren in Zaanstad.

Dit document zal vooral door beleidsmedewerkers en managers gelezen worden, omdat het hun richting gaat geven aan de keuzes die zij gaan maken. Het is geen document dat door inwoners van de stad gelezen gaat worden. In oktober 2021 is het beleidskader reeds ter kennisname voorgelegd aan belangrijke partners in de stad. De adviescommissie clientparticipatie wordt betrokken bij het proces om de Uitvoeringsagenda (vervolg proces van het beleidskader) voor te leggen aan inwoners. Halverwege de looptijd van dit beleidskader wordt het beleidskader geëvalueerd. Opsteller: Bulthuis, M. Versie: 20-12-2021 9:49:00

DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/26556

5/5

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: Akkoord gaan met een breed ingestoken beleidskader jeugd met een looptijd van 2021 — 2030, waarin we kijken Haar het ecologisch systeem van kinderen en jongeren, we voor het creeren van inzicht en overzicht in de leefwereld van kinderen en jongeren gebruik maken van de Kansencirkel, Kier ook de ambities aan koppelen en de activiteiten die bijdragen aan deze ambities vertalen Haar een integrate agenda Zaanse jeugd. In de vergadering van De griffier,

Q.

.. ...-....2.~...~Q.~:~r~............. ... ......- 202, De voorzitter,