PowerPoint Maaibeleid 1
Tekst van het document
Nota maaibeleid gemeente Zaanstad Mogelijkheden voor meer biodiversiteit in de gemeente
Agenda
1. 2. 3. 4.
2
Doel (ecologisch) maaien Biodiversiteit / natuur Mogelijke soorten maaibeheer Motie Beter Maaien Ambitie / financiële middelen: scenario’s
Beter maaien
Wat is biodiversiteit? WUR (Wageningse Universiteit) definitie: Biodiversiteit is kortweg de verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied – van een waterdruppel tot een compleet bos of zelfs de aarde als geheel. Biodiversiteit omvat alle soorten planten, dieren en microorganismen, maar ook de enorme genetische variatie binnen die soorten en de variatie aan ecosystemen waar ze deel van uitmaken, van moerassen tot woestijnen.
3
Beter maaien
Wat is biodiversiteit?
Van de 359 wilde bijensoorten in NL staat meer dan de helft op de Rode lijst van bedreigde diersoorten. Van de vlinders zijn de populaties sinds 1990 met 30 procent geslonken. Op het platteland hebben de insecten weinig te zoeken, want de uitgestrekte grasvelden zijn beplant met één soort: Engels raaigras. Rijk aan voedingsstoffen voor koeien, maar insecten kunnen er niets mee. Daarom hebben veel bijen en vlinders hun toevlucht genomen tot de stad. Maar ook daar houdt het aantal plekken met wilde bloemen niet over.
4
Beter maaien
Natura 2000
5
Beter maaien
Natura 2000 Polder Westzaan / Kalverpolder
H4010B Vochtige laagveenheiden H7140B Veenmosrietland H91D0 Hoogveenbos Bittervoorn Noordse Woelmuis Kleine modderkruiper Meervleermuis
6
Beter maaien
In de bebouwde kom • Zaanstad is omringd door natuurgebieden en wordt doorsneden door watergangen, spoorlijnen en wegen. deze structuren bieden de mogelijkheid om de biodiversiteit de stad in de krijgen en ook om vanuit de stad de biodiversiteit naar het landschap te verspreiden. • In het stedelijke gebied is de meeste biodiversiteit te vinden op de plaatsen waar de ene soort groen overgaat in een andere. We moeten dus inzetten op zoveel mogelijke geleidelijke overgangen tussen de verschillende typen groen in de stad.
7
Beter maaien
Structuurrijk Structuurrijk is het tegenovergestelde van eentonig. Een structuurrijke begroeiing heeft veel variatie en afwisseling: minder begroeide plekken wisselen elkaar af, net als hoge en lage begroeiingen, zonnige plekjes en delen met juist veel schaduw. Deze grote variatie geeft dieren veel mogelijkheden. Een goed voorbeeld van een structuurarme plek is een gazon. De begroeiing is daar eentonig en voor dieren heeft het vrijwel geen waarde. Met het juiste maaibeheer kan meer structuur bereikt worden in onze bermen en gazons, waardoor deze veel aantrekkelijker worden voor insecten. 8
Beter maaien
Soorten maaibeheer Gazon - Gazon is een korte vegetatie die voornamelijk uit gras bestaat; - Gazons hebben in het bijzonder een beeld- en gebruiksfunctie. Het is een groen vlak waardoor andere elementen beter uitkomen (bomen, ruimte, beplanting, water). Er mag op gelopen, gerecreëerd en gespeeld worden. Honden kunnen er uitrennen. Zwerfvuil moet makkelijk op te ruimen zijn. Het moet daarom kort en netjes zijn. Gazon wordt 20x-25x per jaar gemaaid, tussen half maart – half november; - Het maaisel wordt niet afgevoerd. Oppervlakte nu circa 200 ha. Mogelijk extensiever: 50 ha = 25%. Kosten gazon maaien 0,30 - 0,35 per m2 per jaar.
9
Beter maaien
Soorten maaibeheer Ruige berm - Gericht op instandhouding van de bestaande situatie (toename ruigtekruiden/ probleemsoorten Ridderzuring, Brandnetel, Akkerdistel, Riet wordt geaccepteerd); - Functie voor verkeersveiligheid en beperking kosten; - Ruige berm wordt 1-4x per jaar geklepeld, (bv. mei-juli-september) waarbij het maaisel wordt verhakseld en blijft liggen; - Zwerfvuil wordt zoveel mogelijk voor het maaien opgeruimd; - Zeer beperkte natuurwaarde. Oppervlakte nu circa 175 ha. Kosten 0,06 - 0,11 per m2 per jaar.
10
Beter maaien
Soorten maaibeheer Bloemrijke berm - Ecologisch beheer / hooilandbeheer - Het veld of de berm wordt eerst gemaaid (vingerbalk of cirkelmaaier). Vervolgens wordt enkele dagen later (bij droog weer) het maaisel verzameld en afgevoerd = bij niet al te voedselrijke berm: verschraling. - Belangrijke ecologische functie voor zeldzame soorten, stapsteen door de stad - De bloemrijke berm wordt 1 tot 2x per jaar gemaaid en het maaisel wordt afgevoerd (juli-augustus en 1 oktober) Oppervlakte nu circa 40 ha Kosten tussen 0,10 - 0,20 per m2 (schraal hooiland) en 1,20 1,25 per m2 (bloemenlinten) 11
Beter maaien
Soorten maaibeheer Sinusbeheer - Gefaseerd - Delen van één berm of terrein worden overgeslagen en later in het jaar – of in het volgende jaar – gemaaid - Insecten en andere dieren kunnen in ruigte / holle stengels overwinteren
12
Beter maaien
A
A
B
Nog meer soorten bermbeheer
Schapen Bloemenlinten (bollen/ingezaaide mengsels) – elke 2 a 3 jaar omwoelen/zaaien Maaizuigcombinatie 4x (bloemrijk maar meteen hakselen/afvoeren) – uitzicht verkeer Rietoevers
13
Beter maaien
Motie ‘Beter maaibeleid’
14
Beter maaien
Ambitie Onze ambitie: Het gras is lang waar het kan, kort waar het moet en veiligheid komt op de eerste plaats •
De veranderopgave ligt in het natuurvriendelijker en meer biodivers maaien;
•
Met het maaibeheer nadrukkelijk rekening te houden met de leefomstandigheden van planten en dieren en de oppervlakte natuurlijke bermen uit te breiden;
•
De kansen voor natuur zoveel mogelijk te benutten;
•
Een balans te vinden in de verkeersveiligheid, gebruikswaarde en beleving van de openbare ruimte en het ecologisch beheer;
•
Gedurende meerdere jaren toewerken naar een zo hoog mogelijk biodiversiteitsniveau;
•
Financiering te vinden voor het ecologisch maaibeheer
•
Het beheersbaar houden van overlast veroorzakende planten (Japanse duizendknoop, Reuzenberenklauw, Grasaren) in bermen;
•
Bewoners te informeren over ons natuurvriendelijk maaibeheer in de stad;
•
De vitaliteit van de natuur in de stad te blijven volgen om tijdig te signaleren of bijsturing nodig is (meetnet biodiversiteit). 15
Beter maaien
Scenario’s
16
Beter maaien