Gewijzigde versie Raadsvoorstel Aanpak trillingshinder Dorpsstraat Assendelft (centrum)

2022/4272 (origineel 2021/24779)

Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Aanpak trillingshinder Dorpsstraat Assendelft (centrum) Gevraagd besluit 1. Akkoord te gaan met het overnemen en implementeren van de gedane aanbevelingen in het rapport “Advisering maatregelen Trillingshinder Dorpstraat te Assendelft”, inhoudende; a. maatregelen te nemen met als doel de snelheid en de intensiteit van het (zware) verkeer in de Dorpsstraat te Assendelft te verlagen, zodat het trillingsniveau omlaag gaat; b. daarnaast één of twee proefvakken, in te richten om het effect op de snelheid geluid, stedenbouwkundig beeld en reductie van het vervangen van klinkers door asfalt te meten; c. indien de resultaten van de proefvakken positief zijn volgt een voorlopig ontwerp met een gedetailleerde financiële raming op te stellen en; d. het voorlopig ontwerp met de kostenraming wordt, bij een positief resultaat van de proefvlakken, aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. 2. De financiële consequenties inzake (aanvullende) maatregelen in het centrum van Assendelft , geraamd op circa € 250.000 ten laste te brengen van het MIP openbare ruimte ter voorbereiding van de herinrichting Dorpsstraat fase 2 en 3.

Geheimhouding op grond van de Gemeentewet Openbaar Kernverhaal Gedurende een lange periode (circa 6 jaar) worden er door bewoners woonachtig in het centrum gedeelte van Assendelft (deel tussen de Genieweg en Waterschot) meldingen gedaan van (ernstige) trillings-overlast in de woningen. Met name het busverkeer en het vrachtverkeer veroorzaken trillingen direct in de woningen. Naar aanleiding van de meldingen zijn er diverse acties ondernomen, zoals het uitvoeren van regelmatig herstel van het wegdek, het maken van afspraken met de vervoerder (Connexxion), het maken van afspraken over de bevoorrading van de supermarkten en het instellen van een adviessnelheid voor vrachtverkeer van 20 km/u. Tot nog toe ervaren de bewoners aan de Dorpsstraat van deze maatregelen onvoldoende effect. In november 2020 is een eerste rapportage van onderzoeksbureau Wareco naar de gemeenteraad gezonden met een raadsinformatiebrief waarin een stappenplan is gepresenteerd om de overlast van trillingen te beperken (reg.nr.2020/26351 en 2020/26657). Vervolgens is onderzoek gedaan naar de bodem en de invloed van de materialisatie van het wegdek op de trillingen (asfalt en klinkerverharding). Er ligt nu een uitgebreid onderzoek inclusief bijlagen (met berekeningen). Het hoofdrapport treft u als bijlage aan. De rapportage is op 8 september 2021 door het adviesbureau aan de bewoners gepresenteerd.

Bewoners hebben daarna de tijd gekregen om op het rapport te reageren. Op 11 oktober 2021 heeft opnieuw overleg met de bewoners plaatsgevonden waarbij een mogelijke vervolgaanpak is besproken. Conclusie Toepassing van asfalt in combinatie met toepassing van piepschuim tussen gevel en wegdek lijkt, op basis van (model-)berekeningen, tot een aanzienlijke reductie van trillingen te leiden (factor 10). Toepassing van asfalt (zonder aanpassing van de weg) leidt zonder aanvullende maatregelen tot een hogere snelheid ten opzichte van de huidige klinkerverharding. De kans op ongevallen neemt bij een hogere snelheid toe en asfaltverharding (sec) is niet passend bij de (gemengde) functie van de weg in een dorpskern. De overlast van trillingen kan sterk worden verminderd door de snelheid en de intensiteit van het (zware) verkeer te verlagen. Dit vraagt om een andere inrichting (zowel qua materiaal als wegontwerp) en/of gebruik van het

2022/4272 (origineel 2021/24779) DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/24779

2/6

gemeente Zaanstad

centrumgedeelte van de Dorpsstraat te Assendelft. Maatregelen: De gemeente zal op de korte termijn over overgegaan tot de aanleg van een proefwegvak in het centrum van Assendelft om het effect van andere verharding en funderingsmateriaal te kunnen vaststellen. Aan de hand van het proefwegvak kunnen de consequenties voor de verkeersveiligheid en financiën nader in beeld worden gebracht. Daarnaast gaat de gemeente in samenwerking met partners zoals de Vervoerregio, politie en ondernemers maatregelen nemen om de intensiteit van het (zware) verkeer in het centrum gedeelte van de Dorpsstraat te Assendelft (verder) te reduceren in lijn met het Zaans Mobiliteitsplan. Te zijner tijd zullen de genomen maatregelen worden geëvalueerd. Deze evaluatie zal worden betrokken bij verdere besluitvorming omtrent de uitvoering van de herinrichting van het deel van de Dorpsstraat waar de trillingshinder nu wordt ervaren. Aanleiding Door bewoners in het centrumgedeelte van de Dorpsstraat (met name het gedeelte tussen Waterschot en Twiskelaan) in Assendelft wordt (ernstige) overlast ervaren van trillingen door (vracht-)verkeer. Bij een aantal bewoners is schade aan de woningen ontstaan. Bewoners vermoeden dat deze schade is veroorzaakt door het (zware-) vrachtverkeer.

In opdracht van de gemeente Zaanstad is in het kader van deze schadeclaim vorig jaar onderzoek gedaan naar de trillingen door onderzoeksbureau Wareco (regnr. 2020/26351 en 2020/26657). Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat er geen verband is aangetoond tussen de schade aan de woningen en het (vracht-) verkeer. Wel is er vastgesteld dat er sprake is van hinder en overschrijding van normen voor trilling overlast. In afstemming met de bewoners en op verzoek van de gemeenteraad is in 2021 vervolgonderzoek uitgevoerd om na te gaan op welke wijze de overlast van trillinghinder gereduceerd kan worden. Beoogd resultaat Het verminderen van trillings-hinder in het centrumgedeelte van de Dorpsstraat te Assendelft met als doel de leefbaarheid voor de bewoners te verbeteren en uitvoering te geven aan de inspanningsverplichting van de gemeente om te (gaan) voldoen aan de trillingshinder-richtlijn (SBR). Kader  Zaans Mobiliteitsplan (regnr. 2021/6976)  De identiteit van Zaanstad- Linten, dijken en paden (regnr. 2020/12618)  Onderzoek naar overlast van trillingen door zwaar verkeer op de Dorpsstraat te Assendelft (regnr.2020/26351 en 2020/26657). Argumenten en afwegingen De hinder die bewoners in het centrum van Assendelft dagelijks ervaren van het (zware) wegverkeer is groot.

Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente als wegbeheerder om er voor te zorgen dat het wegdek in goede staat verkeert. Die zorg betreft niet alleen de belangen van de weggebruiker en de verkeersveiligheid, maar ook het belang van een goede leefomgeving waarbij overlast en hinder van trillingen beperkt blijven tot een aanvaardbaar niveau. Uit de rapportage van het onderzoeksbureau Wareco blijkt dat de hinder van trillingen wordt veroorzaakt door een combinatie van het (zware) verkeer, de samenstelling van de bodem, een eerdere demp van een sloot, de afstand van de weg tot de woningen en de aanwezige klinkerverharding. De hinder die bewoners ervaren treedt voornamelijk op in de vroege ochtend en in de avonduren. Op deze tijdstippen is het vanwege weinig ander verkeer

2022/4272 (origineel 2021/24779) DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/24779

3/6

gemeente Zaanstad

mogelijk dat het zware (vracht-) verkeer de adviessnelheid van 20 km/u (fors) overschrijdt. Uit onderzoekrapportages van de Nationale Ombudsman in vergelijkbare casussen komt naar voren dat een gemeente als wegbeheerder haar verantwoordelijkheid moet nemen om de overlast van trillingen te reduceren. De wijze waarop de gemeente haar verantwoordelijkheid neemt is een afweging van belangen (verkeersveiligheid, leefbaarheid, financiën, collectief versus individueel belang). De wegbeheerder kan maatregelen nemen aan de bron (beperking van het zware verkeer en beperken van de snelheid) en maatregelen om de trillingen te absorberen door maatregelen te nemen aan het wegdek en piepschuim toe te passen tussen het wegdek en de woningen. Conclusie en aanbeveling Een andere inrichting van de weg en te kiezen voor een andere materialisatie vergt zowel civieltechnische als maatschappelijke voorbereiding. Gevraagd wordt om de maatregelen om de overlast van (zwaar) verkeer tegen te gaan te intensiveren en een proefwegvak in te richten met (streetprint) asfalt in combinatie met piepschuim (EPS) tussen gevel en wegdek aan te brengen.. Effect is te verwachten van vervangen klinkerverharding door street-printasfalt en reductie van (zwaar) verkeer in combinatie met een daadwerkelijke vermindering van de snelheid.

De wettelijke mogelijkheden voor een wegbeheerder om (zwaar) verkeer te verminderen en/of een lagere snelheid af te dwingen zijn beperkt. De politie heeft geen gespecialiseerde capaciteit beschikbaar om bijvoorbeeld op aslast-beperkingen te handhaven. Assendelft is een lintdorp met als lint de Dorpsstraat. Alternatieve circulatiemogelijkheden zijn er vrijwel niet. Aanbeveling Effect is te verwachten van vervangen klinkerverharding door street-printasfalt en reductie van (zwaar) verkeer in combinatie met een daadwerkelijke vermindering van de snelheid. De wettelijke mogelijkheden voor een wegbeheerder om (zwaar) verkeer te verminderen en/of een lagere snelheid af te dwingen zijn in deze situatie beperkt. De politie heeft geen gespecialiseerde capaciteit beschikbaar om bijvoorbeeld op aslast-beperkingen te handhaven. Assendelft is een lintdorp met als lint de Dorpsstraat. Alternatieve circulatiemogelijkheden zijn er vrijwel niet. Op basis van dit onderzoeksrapport direct te besluiten het centrumdeel van de Dorpsstraat in zijn geheel opnieuw in te richten is daarom zowel op de inhoud als financieel niet verantwoord. Bovendien vraagt een dergelijke herinrichting minimaal twee jaar voorbereidingstijd. Daarom wordt voorgesteld om: 1.

De voorbereiding te starten van de herinrichting van het gebied waar de trillingsoverlast plaatsvindt zodat plannen er in 2024 er liggen om uitgevoerd te gaan worden. 2. Op basis van het rapport van Wareco, in het gebied waar de woningen dicht op de weg staan, een proefvak of twee proefvakken voor te bereiden en in te richten in 2023 of zoveel eerder als maatschappelijk en technisch mogelijk is. Hierbij wordt op dit wegvak van ongeveer 90 meter lengte met circa 8-10 woningen, met een afstand tot de gevel en de weg van minder dan 6 meter, streetprint-asfalt toegepast. Ook wordt piepschuim tussen gevel en wegdek aangebracht. Ook kan overwogen worden om in een deel van het proefwegvak tussen de klinkerverharding en de gevel piepschuim aan te leggen. De effectiviteit van het proefwegvak wordt medio 2023 te geevalueerd. 3. In 2022 verkeersmaatregelen te nemen om conform het Zaans Mobiliteitsplan, in samenwerking met partners (Politie, Vervoerregio, Provincie Noord-Holland en het Rijk) maatregelen voor te bereiden aan de bron van de overlast. (reductie van snelheid en (zwaar) verkeer in de Dorpsstraat van Assendelft (bijvoorbeeld door andere wijze van bevoorrading van de supermarkten. 4. Eind 2023 te beoordelen of de genomen maatregelen, genoemd bij 3) voldoende zijn om de trillings-overlast te reduceren (voldoen aan SBR-trillingsrichtlijn).

2022/4272 (origineel 2021/24779) DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/24779

4/6

gemeente Zaanstad

5. Bij besluitvorming omtrent de herinrichting van de Dorpsstraat waar de trillingsoverlast zich voordoet, zullen de resultaten van de beoordeling zoals genoemd onder punt 4 wordt betrokken. Draagvlak Bewoners aan de Dorpsstraat die dagelijks overlast van trillingen ervaren worden dagelijks geconfronteerd met hinder en verwachten van de gemeente dat er maatregelen worden getroffen die trillingen verminderen. De maatregelen kunnen op voldoende en breed draagvlak rekenen als de verschillende belangen op het gebied van verkeersveiligheid (reductie van de snelheid), goed openbaar vervoer, continuïteit van ondernemingen aan de Dorpsstraat en bevoorrading van de supermarkten proportioneel en op juiste wijze worden afgewogen. Bewoners hebben begrip voor het feit dat de gemeente verschillende belangen moet afwegen. De uitvoering van dit voorstel leidt ertoe dat de problematiek serieus genomen wordt en geeft de bewoners perspectief op verbetering. Aansluiting externe ontwikkelingen Maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid van de fiets, openbaar vervoer, milieu en voetganger komen mogelijk in aanmerking voor BDU-subsidie van de Vervoerregio Amsterdam.

Financiële consequenties De financiële consequenties van € 250.000 onder te brengen bij vervangingsprojecten die gepland staan om de komende jaren in de Dorpsstraat te worden uitgevoerd (Dorpsstraat fase 2 en 3 MIP Openbare Ruimte). Mocht blijken dat maatregelen die in 2022 worden genomen niet effectief zijn, en het proefwegvak wel de gewenste reductie van trillings-overlast aantoont, dient er nog wel in 2024 opnieuw besluitvorming in de gemeenteraad plaats te vinden om extra middelen hiervoor vrij te maken. Het criterium hiervoor is voldoen aan de SBR-trillings-richtlijn. Dit zal te zijner tijd betrokken moeten worden bij de integrale afwegingen in het kader van de P&C cyclus.Het gaat in dit geval om een flinke investering in maatregelen waarvan op voorhand niet zeker is dat deze effectief zullen blijken. Er volgt in het geval dat de aanvullende maatregelen niet voldoende zijn en de resultaten van de proefwegvakken positief zijn een nieuw weegmoment voor het college en de raad met beperkte ruimte om die inzet dan niet te prioriteren. Dat betekent dat het gaat om besluitvorming die ingrijpende financiële gevolgen kan hebben voor de gemeente. Het college kan daarom in dit geval volstaan met het vragen van een zienswijze aan de raad op grond van art.

169 lid 4 gemeentewet, maar de gemeentewet belet het college niet om er voor te mogen kiezen om de afweging ter besluitvorming voor te leggen aan raad. Met die mogelijkheid moet wel prudent worden omgegaan omdat dit de dualiseringsambitie die de wetgever heeft neergelegd in de gemeentewet, doorkruist. Het college kiest voor het laatste met name omdat het een maatschappelijk zeer gevoelig onderwerp is waarvoor vanuit de gemeenteraad veelvuldig aandacht is gevraagd en omdat de voorliggende inzet het voornoemde risico impliceert voor het budgetrecht van de raad. Juridische consequenties Uit rapportages van de Nationale Ombudsman en jurisprudentie komt naar voren dat de gemeente verplicht is om zich in te spannen/te voldoen aan de SBR-trillings-richtlijn. Indien de gemeente geen of onvoldoende maatregelen neemt om de overlast van trillingen van (zwaar) verkeer te verminderen bestaat het risico op een gerechtelijke uitspraak of een uitspraak van de Nationale ombudsman waarbij wordt verzocht om (aanvullende) maatregelen te treffen waardoor de overlast van omwonenden wordt beperkt. Vanwege de specifieke bodemgesteldheid (veenbodem) is er op meer plekken in de Zaanstreek kans op overlast van trillingen door (zwaar)verkeer. Ook zijn er op meerdere plekken in de stad meldingen, zoals bijvoorbeeld op het Zuideinde in Westzaan of de Lagedijk in Zaandijk.

De situatie in het centrumdeel van de Dorpsstraat Assendelft onderscheidt zich wel door een unieke combinatie van factoren, zoals de zeer geringe afstand van de woningen tot de weg, korte paalfunderingen van de woningen, de intensiteit van het (zware)wegverkeer,

2022/4272 (origineel 2021/24779) DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/24779

5/6

gemeente Zaanstad

de specifieke bodemsamenstelling en de verstoring van de bodem door de aanwezigheid van een demp van een voormalige wegsloot. Maar het risico van precedentwerking is echter aanwezig. Communicatie/vervolgtraject Bewoners ervaren al lang overlast van trillingen. De uitgevoerde maatregelen hebben nog onvoldoende effect gehad. Na besluitvorming wordt een project opgestart (projectleider met projecteam) met als opdracht de verkeersmaatregelen, het proefvak + evaluatie voor te bereiden en uit te voeren. De opdracht bestaat uit:  Opstarten en uitvoering van een voorstudie naar het inrichten van een proefwegvak in het centrumgedeelte van de Dorpsstraat (2022 en 2023).  Effectmeting van één of twee proefwegvakken, evaluatie en een kostenraming ter voorbereiding van besluitvorming over het tracé in het centrum van Assendelft (medio 2023) en ter voorbereiding van de herinrichtingen van de Dorpsstraat fase 2 en 3.  In 2022 starten met - in samenwerking met de Vervoerregio- uitvoering van de toepassing van lichter busmaterieel en harde afspraken met de vervoerder over de snelheid (maandelijks uitlezen en controle + tranparante controle van de rijsnelheid (transparante communicatie over de rijsnelheden).  Afspraken over de logistiek/bevoorrading van de supermarkt en instellen van beperkingen voor het (zware) vrachtverkeer. Opsteller: Vries, R. de (20SB) Versie: 21-2-2022 10:54:00

2022/4272 (origineel 2021/24779) DOCUMENTNUMMER

PAGINA

2021/24779

6/6

gemeente Zaanstad

Raadsbesluit De gemeenteraad van Zaanstad, Besluit: 1. Akkoord te gaan met het overnemen en implementeren van de gedane aanbevelingen in het rapport “Advisering maatregelen Trillingshinder Dorpstraat te Assendelft”, inhoudende; a. maatregelen te nemen met als doel de snelheid en de intensiteit van het (zware) verkeer in de Dorpsstraat te Assendelft te verlagen, zodat het trillingsniveau omlaag gaat; b. daarnaast één of twee proefvakken, in te richten om het effect op de snelheid geluid, stedenbouwkundig beeld en reductie van het vervangen van klinkers door asfalt te meten; c. indien de resultaten van de proefvakken positief zijn volgt een voorlopig ontwerp met een gedetailleerde financiële raming op te stellen en; d. het voorlopig ontwerp met de kostenraming wordt, bij een positief resultaat van de proefvlakken, aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. 2. De financiële consequenties inzake (aanvullende) maatregelen in het centrum van Assendelft , geraamd op circa € 250.000 ten laste te brengen van het MIP openbare ruimte ter voorbereiding van de herinrichting Dorpsstraat fase 2 en 3. In de vergadering van …………………..…….-…………………..…………………………...- 2022 De griffier,

De voorzitter,