Bijlage Aanvraag Opname Plan van nieuwe scholen basisonderwijs 2022-2025 - Advies PVG

2021/13192

Advies Stichting Islamitische Basisscholen Zaanstad 2021 Planning Verband Groningen BV Planning Verband Groningen BV

2

Voorwoord

Dit advies is opgesteld in opdracht van de gemeente Zaanstad. Contactpersoon namens de gemeente was de heer M. van Osch, kennisspecialist onderwijshuisvesting. Drs. J.G. Luursema

mei 2021

3

Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding

1

2. Formele aspecten

1

2.1. De Wet op het primair Onderwijs 2.2. Regeling Modelprognose 2013

2 3

3. Plaatsruimte binnen redelijke afstand

5

4. Conclusie

6

5. Tekst raadsvoorstel Tekst collegevoorstel

8 9

1

1. Inleiding De Stichting Sahar Zaanstad heeft per brief van 27 januari 2021 aan de gemeenteraad van Zaanstad verzocht een nieuwe islamitische basisschool op te nemen op het Plan van scholen 2022-2025. Aanvang bekostiging per 1 augustus 2022. De gemeenteraad heeft op 28 januari 2021 eveneens een verzoek ontvangen van de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaandam voor het opnemen van een islamitische basisschool op het Plan van scholen, datum aanvang bekostiging 1 augustus 2023. In het nagestuurde prognoserapport wordt vermeld dat de datum aanvang bekostiging 1 augustus 2022 zou moeten zijn. Omdat de grondslag van de aanvraag niet kan worden gewijzigd gaandeweg de beoordelingsprocedure, dient de gemeenteraad uit te gaan van de datum die vermeld is in het verzoek van 28 januari 2021, dat is 1 augustus 2023. Per 1 februari 2021 is een wetswijziging geweest waardoor er in de toekomst een stelsel van nieuwe rechtsregels van kracht is geworden voor het schichten van een nieuwe basisschool. In artikel 194e van het overgangsrecht is echter geregeld, dat er nog één maal een Plan van scholen kan worden vastgesteld voor 1 augustus 2021, waarvoor de regels van de oude wetgeving van toepassing zijn. Dat heeft tot gevolg dat de nieuwe wet op geen enkel wijze invloed heeft op dit laatste plan van scholen.

Op beide verzoeken dient de raad van de gemeente Zaanstad dus in ieder geval voor 1 augustus 2021 te beslissen, ofwel tot opneming op het Plan van scholen, ofwel tot het met gegronde redenen mededeling doen aan het schoolbestuur/de schoolbesturen van het niet opnemen op het Plan van scholen. Ter voorbereiding van deze besluitvorming heeft het College van Burgemeester en Wethouders van Zaanstad aan Planning Verband Groningen BV gevraagd een beleidsadvies over de stichtingsverzoeken op te stellen. Dit beleidsadvies vat het juridisch kader samen inzake schoolstichtingen, bespreekt de ingediende prognoses, gaat nader in op de wijze waarop artikel 78 van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) is toegepast en mondt op basis van een analyse van de verschillende onderdelen uit in een advies aan het College van burgemeester en wethouders. 2. Formele Aspecten De wet op het Primair Onderwijs, zoals die gold tot 1 februari 2021, regelt in Afdeling 2 in de artikelen 73 t/m 85 de aanvang van de Bekostiging van basisscholen. Tevens zijn er beleidsregels vastgesteld omtrent de wijze waarop prognoses dienen te worden ingediend. In lid 3 van artikel 75 worden die eisen nader omschreven. In het vierde lid van artikel 75 WPO is bepaald dat bij ministeriële regeling modellen worden vastgesteld voor het verstrekken van de prognose.

De desbetreffende regeling is vastgelegd in de Staatscourant van 30 november 2013 nr. 34734 en heeft als kenmerk OND/ODS-2013/47687 M.

Planning Verband Groningen BV

2 Deze in ieder geval in aantal overzichtelijke rechtsregels zijn aangevuld met jurisprudentie over deze materie. Taak van de gemeenteraad is om de aanvragen van beide stichtingen te toetsen aan de rechtsregels voortvloeiend uit dit juridische kader. Kern van die toetsing is zoals in artikel 77 lid 1 van de wet op het primair onderwijs staat omschreven, of het aannemelijk is dat de nieuw te stichten school binnen 5 jaar vanaf de datum van bekostiging en voorts gedurende 15 jaar na die periode van 5 jaar zal worden bezocht door ten minste het aantal leerlingen dat overeenkomt met de voor de gemeente Zaanstad geldende stichtingsnorm van 285 leerlingen. 2.1. De Wet op het Primair Onderwijs (tot 1 februari 2021) Artikel 74 omschrijft het instrument Plan van nieuwe scholen en bepaalt dat een Plan van scholen elk jaar voor 1 augustus vastgesteld moet zijn. Vervolgens betreft artikel 76 de plaatsing van een bijzondere school op het plan, verwijzend naar artikel 75, dat over de plaatsing van een openbare school gaat, waarin een aantal vormvoorschriften is omschreven. De vraag of beide voorliggende verzoeken ontvankelijk zijn, dient eerst te worden gesteld. De verzoeken zijn ingediend voor 1 februari 2021, de richting van de beoogde scholen en de adressen van de schoolbesturen zijn vermeld.

Door de gemeente Zaanstad zijn verzoeken aan beide schoolbesturen gedaan om aanvullende gegevens te verstrekken. De twee schoolbesturen hebben vervolgens tijdig voor 1 april 2021 de aanvragen aangevuld met stichtingsprognoses waarin een omschrijving van de voedingsgebieden is opgenomen. Beide verzoeken zijn daarmee ontvankelijk en de raad van de gemeente Zaanstad is gehouden de aanvragen te beoordelen op basis van de ingediende gegevens, met de gevraagde aanvullingen. In artikel 75, vijfde lid staan een aantal gegevens vermeld die onderdeel dienen uit te maken van de ingediende prognoses. Vastgesteld dient te worden dat beide ingediende prognoses in afwijking van het gestelde in artikel 75, vijfde lid onder c geen berekeningen vermelden die tot de uitkomst hebben geleid en niet het aantal te verwachten levendgeborenen bevat. Artikel 77 lid 1 stelt dat opneming van een bijzondere school in een Plan van scholen volgt, wanneer het op grond van de overgelegde gegevens aannemelijk is dat de school een periode van tenminste 20 jaar door voldoende leerlingen wordt bezocht. De formulering van dit artikel geeft ruimte tot interpretatie van die gegevens door de gemeenteraad. Er is geen sprake van een automatische opname op het Plan van scholen wanneer aan alle vormvereisten is voldaan.

Daarenboven dient redelijkerwijs aannemelijk te zijn gemaakt dat het onderhavige verzoek resulteert in een school van voldoende omvang. Bevolkinggegevens worden geregistreerd en geprognosticeerd per 1 januari van elk jaar. De berekeningen in de prognoserapporten gelden daarom steeds per 1 januari van de verschillende jaren. Artikel 77 eerste lid en artikel

3 74 WPO tweede lid regelen dat de leerlingenaantallen van de school berekend dienen te worden per 1 augustus van elk jaar. In de prognose die is aangeleverd door de Stichting Sahar staan voor geen enkel jaar resultaten per 1 augustus, in de rapportage namens SIOZ is alleen op 1 augustus 2027 een leerlingenaantal voor de juiste datum vermeld. Artikel 78 geeft als nadere voorwaarde voor opneming op het plan van scholen de afwezigheid van plaatsruimte op een school van dezelfde richting binnen redelijke afstand. Die redelijke afstand kan per situatie verschillen en hoeft niet te worden gelezen als 2 of 3 kilometer. Artikel 79 heeft betrekking op de goedkeuring van het plan door de minister. Materieel zet de minister dezelfde stappen als eerder de gemeenteraad en beoordeelt de minister eveneens aan de hand van het criterium aannemelijkheid. De artikelen 80 tot en met 85 handelen over beroep, nevenvestigingen en rechtsgevolgen van opeenvolgende Plannen van Scholen. Die bepalingen hebben in dit stadium van de beoordeling van dit verzoek geen relevantie. Van bijzonder belang is artikel 76 WPO, dat gaat over de opneming van een bijzondere school op het plan van scholen, en waarin vermeld wordt dat er een prognose van het te verwachten aantal leerlingen, vergezeld dient te gaan van het stichtingsverzoek.

Artikel 76 lid 2 verwijst naar het overzicht van benodigde gegevens uit artikel 75. In artikel 76 lid 2 sub b staat dat de prognoses gegevens bevat omtrent:”indien het betreft een school van een richting waarvoor reeds een school binnen de gemeente aanwezig is: het belangstellingspercentage voor de school of scholen van die richting binnen de gemeente”. Voor de richting Islamitisch, die in de gemeente Zaanstad aanwezig is, geldt deze bepaling.

2.2. Regeling modelprognose primair onderwijs 2013

In deze regeling wordt een prognose voorgeschreven die voldoet aan het Programma van Eisen waarna wordt verwezen in de VNG-modelverordening Voorzieningen in de huisvesting. Het Programma van Eisen is in 1999 gepubliceerd als bijlage bij VNG-brief OCSR/1999004252 en bevat een uitgebreid stelsel aan formules en rekenregels waaraan een leerlingenprognose dient te voldoen. In de Regeling modelprognoses 2013 staan drie modellen vermeld die in ieder geval voldoen aan dit Programma van eisen. Het prognosemodel van Pronexus BV (gebruikt bij de aanvrage van de Stichting Sahar) wordt in die regeling genoemd als één van de drie prognosemodellen die in ieder geval voldoen aan het Programma van Eisen. De namens de Stichting Islamitisch Onderwijs Noord-Holland gebruikte PRIMOS prognose staat daar niet bij. Evenmin is duidelijk gemaakt op welke wijze deze prognose zou voldoen aan de criteria uit voornoemd Programma van Eisen. PRIMOS is volgens het Programma van eisen alleen toegestaan bij de

4 berekening van scholen voor speciaal (basis) onderwijs en voor voortgezet onderwijs. Uit de bijgevoegde omschrijving van de systematiek van de PRIMOS blijkt dat de berekeningen op een geheel andere wijze tot stand komen dan is voorgeschreven in voornoemd Programma van Eisen. Dat het model genoemd is voor het maken van berekeningen voor bestaande scholen voor speciaal- of voortgezet onderwijs betekent niet dat de methode voldoet aan de vereisten voor het stichten van een basisschool. De bijgevoegde uitspraak inzake een school in de gemeente Venray uit 2009 verandert dat niet. Sinds die datum is de Regeling Modelprognose 2013 op een aantal kleine onderdelen gewijzigd. Een van de meest in het oog lopende wijzigingen was het schrappen van PRIMOS uit de regeling. Bovendien blijkt uit de uitspraak niet dat de toepasbaarheid van PRIMOS in 2009 in het geding was. Vastgesteld dient te worden dat de berekening van de omvang van de basisgeneratie op een wijze tot stand is gekomen waarvan niet vaststaat dat dit conform het Programma van eisen voor leerlingenprognoses is geschied. De prognose voldoet daarmee niet aan de Regeling modelprognose primair onderwijs 2013. Op 1 oktober 2020 bezochten in totaal 12.783 leerlingen basisscholen in de gemeente Zaanstad. De islamitische basisschool De Horizon telde op die datum 337 leerlingen.

Het gemeentelijk belangstellingspercentage voor islamitisch basisonderwijs is daarmee 2,64%. Deze wijze van berekenen van het belangstellingspercentage is voorgeschreven in de regeling modelprognose. In de regeling staat ondermeer “Tussen het gekozen voedingsgebied en de gewenste plaats van vestiging van de school dient in zoverre een relatie te bestaan dat aannemelijk moet zijn dat daadwerkelijk en in voldoende mate leerlingen uit het gekozen gebied zullen worden aangetrokken”. De stichting Sahar geeft in de nagezonden stichtingsprognose aan dat het voedingsgebied zal bestaan uit de gemeenten Zaanstad, Oostzaan, Wormerland, Landsmeer, Beverwijk, Heemskerk, Uitgeest en Castricum. Dit is een groot voedingsgebied met een afstand tot de beoogde plaats van vestiging van circa 25 kilometer vanaf het verste punt. In dit voedingsgebied is de islamitische basisschool De Horizon gelegen. Binnen redelijke afstand van dit voedingsgebied liggen verder de islamitische basisschool Al Ihklaas in Haarlem, An Nasr in Alkmaar en negen islamitische basisscholen in de gemeente Amsterdam. De Horizon werd op 1 oktober 2020 vanuit het voedingsgebied bezocht door 310 leerlingen uit Zaanstad en 1 leerling uit de gemeente Heemskerk. AL Ihklaas te Haarlem werd op die datum bezocht door 3 leerlingen uit Heemskerk en 2 leerlingen uit Uitgeest.

De islamitische basisschool An Nasr te Alkmaar telde op 1 oktober 2020, 12 leerlingen uit Beverwijk, 2 uit Castricum, 6 uit Heemskerk en 3 uit Uitgeest. Op de negen Amsterdamse islamitische basisscholen zaten 2 leerlingen uit Landsmeer, 1 leerling uit Oostzaan, 2 uit Uithoorn en 39 uit Zaanstad. Het voedingsgebied van de school die door de stichting SIOZ is aangevraagd, zal bestaan uit de gemeente Zaanstad exclusief de wijken Poelenburg en Zaanstad Zuid, de wijken (buurtcombinaties) Oostzanerwerf, Tuindorp Oostzaan en Kadoelen van de gemeente Amsterdam en de gemeenten Oostzaan,

5 Landsmeer en Wormerland. Ook dit is een groot voedingsgebied, dat van Wormerveer tot aan De Bongerd in Amsterdam zeventien kilometer bestrijkt. De Horizon werd op 1 oktober 2020 door 10 leerlingen uit de gemeente Amsterdam bezocht, waarvan er geen enkele leerlingen in de drie buurtcombinaties woont, die tot het voedingsgebied behoren. Vanuit de gemeenten Landsmeer, Oostzaan en Wormerland bezocht eveneens geen enkele leerling De Horizon. Door de stichting Sahar is een lijst toegevoegd bij de aanvraag met daarop namen en adressen van 135 ouders die kennelijk de aanvraag ondersteunen. In deze lijst zijn de plaatsnamen en postcodes opgenomen van de woonadressen van die ouders. Daaruit blijkt dat één van die ouders in de gemeente Wormerland woonachtig is, 1 ouder in de gemeente Heemskerk, 123 ouders in de gemeente Zaanstad en er zijn 10 ouders die niet in het voedingsgebied van de school wonen. Op 1 oktober 2020 was de gemiddelde afstand tussen woonadres van de leerlingen en de ligging van de schoolgebouwen voor alle 59 islamitische basisscholen in Nederland 3207 meter. Dit zijn DUO-gegevens. De gemiddelde afstand tussen het gebouw van De Horizon en de woonadressen van de leerlingen op 1 oktober 2020 bedraagt 1774 meter. De gemiddelde reisafstand voor de leerlingen van Al Ihklaas is 2432 meter. Voor An Nasr in Alkmaar is dat 4913 meter.

Voor de negen Amsterdamse islamitische basisscholen is de gemiddelde reisafstand 2148 meter. Nu voor de islamitische basisscholen in de omgeving van de gekozen voedingsgebieden een maximale gemiddelde reisafstand van nog geen 2,5 kilometer geldt, valt niet in te zien waarom de aangevraagde scholen in even grote mate leerlingen zouden weten te trekken over een afstand van circa 20 kilometer (Zaandam-rand voedingsgebied), respectievelijk 8,5 kilometer (Peldersveld-rand voedingsgebied) als gebruikelijk is voor bestaande scholen. Voor wat betreft de aanvraag van Sahar wordt die zienswijze bevestigd door de ingediende lijst met woonadressen van ouders. 3. Plaatsruimte binnen redelijke afstand Artikel 78 WPO geeft aan dat bij het berekenen van het aantal leerlingen dat een openbare of een bijzondere school zal bezoeken, niet worden meegeteld leerlingen die wonen binnen redelijke afstand (van een bestaande school) en voor wie op die school plaatsruimte aanwezig is. Er dient hierbij rekening te worden gehouden met de feitelijke plaatsruimte, beschikbaar op het moment van indienen van het verzoek. Blijkens jurisprudentie wordt deze bepaling op twee wijzen geïnterpreteerd.

Enerzijds dienen de leerlingen die onderdak kunnen vinden in een school van dezelfde richting met fysieke leegstand in mindering worden gebracht op de stichtingsprognose met het aantal leerlingen dat in die leegstand kan worden ondergebracht.

6 De islamitische basisschool De Horizon beschikt over een gebouw aan Zuidervaart 2B in Poelenburg met een vloeroppervlakte van 1975m2. Op 1 oktober 2020 telde de Horizon 337 leerlingen. Die leerlingen hebben een ruimtebeslag van 1895 m2 (200 m2 vaste voet en 5,03 m2 per leerling) De genormeerde leegstand in het gebouw bedraagt daarmee 80 m2, waarin 15 leerlingen islamitisch basisonderwijs zouden kunnen ontvangen. Die 15 leerlingen dienen af te worden getrokken van de stichtingsprognoses. SIOZ gaat uit van 347 leerlingen op het moment van aanvragen en een bijbehorende aftrek van 5 leerlingen. Die manier van rekenen past binnen de regels hiervoor. Anderzijds dienen leerlingen die nu al vanuit het voedingsgebied van de nieuw te stichten school een school van die richting bezoeken in mindering te worden gebracht op de geprognosticeerde aantallen in de stichtingsprognose. Blijkens de rapportage namens de Stichting Sahar zijn dat in totaal 382 leerlingen. Dat aantal is correct berekend. In de rapportage die is ingediend door SIOZ wordt voor deze categorie leerlingen een aftrek van 127 leerlingen toegepast. Het juiste aantal is 165 leerlingen, 136 uit Zaanstad minus Zuid en Poelenburg en 29 uit de drie Amsterdamse buurtcombinaties naar Amsterdamse basisscholen. 4.

Conclusie Gelet op het voorgaande, luidt de belangrijkste conclusie: Beide aanvragers hebben het onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de school tussen het 5e en 20e jaar na aanvang van de bekostiging tenminste 285 leerlingen zullen tellen. Er volgt daarom een beargumenteerde afwijzing. De formulering van die afwijzing richt zich op het onvoldoende aannemelijk zijn van de berekende hoogte van het leerlingenaantal. Er zijn een aantal afwijzingsgronden die afzonderlijk en in hun onderlinge samenhang tot het niet plaatsen op een plan van scholen leiden:

1. De ingediende prognose namens SIOZ is opgesteld met behulp van een database/model (PRIMOS) waarvan niet is aangetoond dat het voldoet aan het Programma van Eisen waarnaar wordt verwezen in de Regeling modelprognose 2013. Gevolg daarvan is dat niet te controleren valt of de gepresenteerde uitkomsten tot stand zijn gekomen volgens de rekenregels die zijn voorgeschreven. 2. Voor beide aanvragen geldt dat het niet aannemelijk is gemaakt dat hun toekomstige leerlingen in evenredige mate woonachtig zullen zijn in voedingsgebieden die zich over meerder kilometers uitstrekken. De gemiddelde reisafstand van de woning van de leerling naar een islamitische basisschool is voor De Horizon, voor islamitische scholen in de nabije omgeving en voor alle islamitische basisscholen in Nederland circa 3200 meter. Wanneer we uitgaan van aanzienlijk kleinere voedingsgebieden dan de aanvragers doen, blijven beide scholen ruim beneden de stichtingsnorm. 3. Voor zover de gemeenteraad van mening zou zijn dat beide aanvragen wel op het plan van scholen dienen te worden geplaatst, is het van belang dat hun voedingsgebieden elkaar deels overlappen. Wanneer het

7 overlappende gedeelte (Zaanstad minus Zaandam-Zuid en Poelenburg), Oostzaan, Landsmeer en Wormerland voor de helft naar elk van beide scholen zou worden toegerekend belanden beide scholen, los van het gestelde in de punten 1 en 2 onder de norm. 4. Wanneer de gemeenteraad van oordeel zou zijn dat op grond van de ingediende gegevens beide scholen individueel beoordeeld, op het plan van scholen zouden kunnen worden geplaatst, zouden er twee islamitische basisscholen op het plan van scholen worden geplaatst. Dat betekent dat in elk van de stichtingsprognoses, de berekende stichtingsruimte met 285 leerlingen dient te worden verminderd, waardoor beide stichtingsprognoses beneden de stichtingsnorm uitkomen.

5. Tekstvoorstel Raadsbesluit en Collegevoorstel Raadsbesluit Plan van nieuwe scholen basisonderwijs voor de periode 2022 - 2025 Zaandam, datum 2021

8

De Gemeenteraad van Zaanstad, Gelet op de Wet op het Primair Onderwijs artikelen 74 e.v.,zoals die gold voor 1 februari 2021 en artikel 194e eerste lid Overgangsrecht WPO: Gezien de verzoeken van de besturen van de Stichting Sahar en van de Stichting Islamitisch OnderwijsZaandam; Mede gezien de voordracht van burgemeester en wethouders van datum 2021, (Gemeenteblad afd, nr, blz); Besluit: I

Niet op te nemen een Islamitische basisschool, uitgaande van de Stichting Sahar en te situeren in Zaandam en evenmin een islamitische basisschool uitgaande van de Stichting Islamitisch Basisonderwijs Zaandam in Peldersveld/Hoornseveld op een Plan van nieuwe scholen basisonderwijs 2022 – 2025 en daarmee conform het gestelde in artikel 83 Wet op het Primair Onderwijs (oud) geen Plan van nieuwe scholen vast te stellen. II Burgemeester en Wethouders uit te nodigen, dit besluit binnen 14 dagen na vaststelling van dit besluit toe te zenden aan de verzoekers Aldus besloten door de Gemeenteraad voornoemd In zijn vergadering op datum De Burgemeester De Secretaris

Collegevoorstel Gemeenteblad

afd,nr

Plan van nieuwe scholen basisonderwijs voor de periode 2022 - 2025 Zaandam, datum 2021 Aan de Gemeenteraad,

9

Geachte dames en heren, Burgemeester en Wethouders stellen u voor, niet in te stemmen met twee aanvragen tot plaatsing op een Plan van nieuwe scholen 2022 – 2025 van Islamitische basisscholen in de gemeente Zaanstad uitgaande van de Stichting Sahar en van de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaandam; en gelet op het gestelde in artikel 83 Wet op het primair onderwijs, zoals die luidde tot 1 februari 2021, geen Plan van nieuwe scholen 2022 – 2025 vast te stellen omdat beide ingekomen aanvragen niet voor inwilliging in aanmerking komen en er geen andere verzoeken zijn ingediend, alsmede dit besluit binnen 14 dagen na vaststelling toe te zenden aan voornoemd schoolbesturen. Toelichting 1. Inleiding Per brief van 27 januari 2021 is door de Stichting Sahar Zaanstad een aan de gemeenteraad van de gemeente Zaanstad gericht verzoek ingediend om een islamitische basisschool op te nemen op het Plan van scholen 2022-2025. De gemeenteraad heeft op 28 januari 2021 bovendien van De Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad een aanvraag ontvangen voor het opnemen van een islamitische basisschool op het Plan van scholen. Voor Zaanstad geldt een stichtingsnorm van 285 leerlingen, welk aantal binnen vijf jaar na aanvang van de bekostiging van de nieuwe school moet zijn gerealiseerd.

De daarop volgende 15 jaar moet de school worden bezocht door tenminste het aantal van de voor Zaanstad geldende stichtingsnorm. De aanvragen moeten door de gemeente worden getoetst om te kunnen bepalen of de scholen levensvatbaar zijn. Indien met een verzoek wordt ingestemd betekent dit, dat die school met ingang van het schooljaar 2022-2023, respectievelijk 2023 - 2024 zal starten.

2. Juridisch kader Op grond van het bepaalde in 274e, eerste lid Overgangsrecht, kan uw vergadering nog één maal voor 1 augustus 2021 een Plan van nieuwe basisscholen vaststellen. Bekostiging van een openbare en bijzondere basisschool kan slechts een aanvang nemen, indien zij voorkomt op een door de gemeente van vestiging vastgesteld plan. Het plan bestrijkt drie achtereenvolgende schooljaren, volgende op het jaar van vaststelling en vermeldt in elk geval de scholen die bij de aanvang van het eerste schooljaar van de planperiode voor bekostiging in aanmerking komen alsmede de reden waarom de overige scholen daarvoor niet in

10 aanmerking komen. Een verzoek om opneming in het plan moet conform artikel 76 WPO door het desbetreffende schoolbestuur voor 1 februari zijn ingediend bij en ontvangen door de gemeenteraad. Voorts vermeldt het plan van elke school de plaats van vestiging en de te verwachten omvang. Het plan dient uiteindelijk te worden goedgekeurd door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Uw vergadering dient thans een plan van scholen basisonderwijs voor de periode 2022 – 2025 vast te stellen of te besluiten om geen plan vast te stellen, omdat een verzoek tot plaatsing op het plan van twee bijzondere scholen is ontvangen. Het onderhavige plan heeft derhalve betrekking op de schooljaren 2022/2023 tot en met 2024/2025. De vaststelling gegevens.

van

het

plan

dient

gebaseerd

te

zijn

op

de

volgende

Voor een bijzondere school wordt de richting vermeld, alsmede de adresgegevens van het bevoegd gezag. De prognose die inzicht geeft in het te verwachten aantal leerlingen voor elk jaar van de periode waarop de prognose betrekking heeft wordt onderbouwd met de volgende gegevens: -

statistische gegevens over een tijdvak van 5 jaar de berekeningen die tot de uitkomsten hebben geleid beschrijving van het voedingsgebied; plaats van vestiging; de bevolking in het voedingsgebied van 0 tot en met 14 jaar, verdeeld in leeftijdsgroepen van 1 jaar, alsmede de te verwachten instroom naar en uitstroom uit die bevolking; het te verwachten aantal levend geborenen; het belangstellingspercentage binnen de gemeente

Wat betreft het belangstellingspercentage geldt het volgende. Indien het betreft een bestaande richting, het belangstellingspercentage voor de school van die richting in Zaanstad. Met richting wordt bedoeld een godsdienstige of levensbeschouwelijke visie, niet een onderwijskundige richting of een bepaalde pedagogische methode. In artikel 76 lid 2 sub b staat dat de prognoses gegevens bevat omtrent:”indien het betreft een school van een richting waarvoor reeds een school binnen de gemeente aanwezig is: het belangstellingspercentage voor de school of scholen van die richting binnen de gemeente”. In de richting islamitisch wordt nu basisonderwijs gegeven op De Horizon. Bij ministeriële regeling worden modellen vastgesteld voor het verstrekken van de prognose, aldus artikel 75, lid 4 van de Wet op het primair onderwijs. In de regeling “Modelprognose basisonderwijs 2013”, gepubliceerd in de Staatscourant van 12 december 2013 wordt nader ingegaan op de wijze waarop de prognose door de aanvrager dient te worden opgesteld. Een bijzondere school wordt in elk geval opgenomen, indien aannemelijk is, dat zij binnen vijf jaar vanaf de bekostigingsdatum en vervolgens 15 jaar bezocht zal worden door ten minste het aantal leerlingen volgens de geldende stichtingsnorm (285 leerlingen)

11 Afweging In artikel 79 WPO, vierde lid staat dwingend omschreven in welke situaties uw raad zijn goedkeuring onthoudt. In de regeling Modelprognose primair onderwijs 2013 wordt een prognose voorgeschreven die voldoet aan het Programma van Eisen waarna wordt verwezen in de VNG-modelverordening Voorzieningen in de huisvesting. Doel daarvan is dat aanvragers hun berekeningen opstellen volgens uniforme, controleerbare rekenregels. In de Regeling modelprognoses 2013 staan drie modellen vermeld die in ieder geval voldoen aan dit Programma van eisen. De door de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad gebruikte PRIMOS prognose staat daar niet bij. Evenmin is duidelijk gemaakt op welke wijze deze prognose zou voldoen aan de criteria uit voornoemd Programma van Eisen. PRIMOS is volgens het Programma van eisen alleen toegestaan bij de berekening van scholen voor speciaal (basis) onderwijs en voor voortgezet onderwijs. Vastgesteld dient te worden dat de berekening van de omvang van de basisgeneratie op een wijze tot stand is gekomen waarvan niet vaststaat dat dit conform het Programma van eisen voor leerlingenprognoses is geschied. Die prognose voldoet daarmee niet aan de Regeling modelprognose primair onderwijs 2013. Beide aanvragers geven aan hun toekomstige leerlingen uit een groot voedingsgebied te verwachten.

Het voedingsgebied dat door de Stichting Sahar is omschreven strekt zich uit tot ruim 20 kilometer vanaf de beoogde plaats van vestiging. Het voedingsgebied dat is omschreven door de Stichting Islamitisch Onderwijs Zaanstad heeft een diameter van 17 kilometer. Voedingsgebieden kunnen zich uitstrekken over meerdere gemeenten, voor zover het aannemelijk is gemaakt, dat de leerlingen daadwerkelijk uit het gekozen gebied zullen komen. Voor beide aanvragen geldt dat het niet aannemelijk is gemaakt dat hun toekomstige leerlingen in evenredige mate woonachtig zullen zijn in voedingsgebieden die zich over meerder kilometers uitstrekken. De gemiddelde reisafstand van de woning van de leerling naar een islamitische basisschool is voor De Horizon, voor islamitische scholen in de nabije omgeving en voor alle islamitische basisscholen in Nederland tussen de 1800 en 3200 meter. Wanneer we uitgaan van aanzienlijk kleinere voedingsgebieden dan de aanvragers doen, blijven beide scholen ruim beneden de stichtingsnorm. Voor uw raad van mening zou zijn dat beide aanvragen wel op het plan van scholen dienen te worden geplaatst, is het van belang dat de twee voedingsgebieden elkaar deels overlappen.

Wanneer het overlappende gedeelte (Zaanstad minus Zaandam-Zuid en Poelenburg, Landsmeer, Oostzaan en Wormerland) voor de helft naar elk van beide scholen zou worden toegerekend, in plaats van volledig, belanden beide scholen, los van het hierboven gestelde onder de norm. De boven genoemde gronden zijn zelfstandig en in hun onderlinge samenhang naar onze mening reden om niet in te stemmen met de aanvragen van beide schoolbesturen tot opneming van een islamitische basisschool op het plan van scholen 2022-2025.

12 Uit de toetsing van de overgelegde gegevens blijkt dat het niet aannemelijk is, dat één van beide scholen binnen 5 jaar vanaf de datum van bekostiging en voorts gedurende 15 jaar na die periode van 5 jaar zal worden bezocht door ten minste het aantal leerlingen dat overeenkomt met de voor Zaanstad geldende stichtingsnorm. De aanvragen voldoen daarom niet aan het gestelde in artikel 77, lid 1 van de Wet op het primair onderwijs en conform artikel 83 van de wet op het primair onderwijs, zoals die luidde tot 1 februari 2021, stellen wij voor geen plan van scholen vast te stellen omdat de ingekomen verzoeken niet voor inwilliging in aanmerking komen en er geen andere verzoeken zijn ingekomen. Hoogachtend, , burgemeester , secretaris