Aanbiedingsbrief raad Inwerkingtreding Vermakelijkhedenretributie (VMR) Zaanse Schans per 1 februari 2021

*2020031158* 2020/31158

gemeente Zaanstad Burgemeester & Wethouders

De leden van de gemeenteraad Zaanstad Stadhuisplein 100 1506 MZ Zaandam Postbus 2000 1500 GA Zaandam Telefoon 14 075 www.zaanstad.nl

PORTEFEUILLEHOUDER

15-12-2020 2020/30290 1 0650693316 H. Krieger

ONDERWERP

Inwerkingtreding Vermakelijkhedenretributie (VMR) Zaanse Schans per 1 februari 2021

DATUM ONS KENMERK BIJLAGE(N) DOORKIESNUMMER

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u bijgaande stukken aan voor1: Besluitvorming Geheimhouding op grond van de Wet openbaarheid van bestuur

 ja

1

 N.V.T.  bijlage

Onderwerp:

Inwerkingtreding Vermakelijkhedenretributie (VMR) Zaanse Schans per 1 februari 2021

Wat wordt gevraagd

1. Kennis te nemen van het feit dat conform raadsbesluit 2020/22049 van 8 oktober 2020, de Vermakelijkhedenretributie Zaanse Schans per 1 februari 2021 in werking treedt. 2. Akkoord te gaan met het voorstel aan de raad om uit te spreken dat terwijl de VMR geldt, de partijen op de Schans toch in de gelegenheid blijven om het duurzaam exploitatiemodel als alternatief voor de VMR verder uit te werken. Wanneer dit model gereed is voor implementatie wordt de raad daarover geïnformeerd en in staat gesteld te besluiten over de omgang met dit model in relatie tot de VMR.

Bij stukken aangeboden voor besluitvorming of zienswijze zal de agendacommissie van de raad beoordelen wanneer en hoe agendering in het Zaanstad Beraad plaatsvindt. U ontvangt wekelijks een agenda van het eerstvolgende Zaanstad Beraad en wordt verzocht de stukken te bewaren en bij de betreffende agenda te voegen. Op stukken aangeboden voor kennisname volgt geen actie van de agendacommissie. Zonodig kunt u aanvullende informatie inwinnen bij de behandelend ambtenaar. Wenst u naar aanleiding van de informatie een politieke discussie met de wethouder en/of raadsfracties, dan kunt u bij de agendacommissie om agendering verzoeken mits onder vermelding van “wat u vraagt aan wie” inclusief een korte concrete toelichting.

ONDERWERP

PAGINA

Inwerkingtreding VMR Zaanse Schans per 1 februari 2021

2/3

Toelichting

gemeente Zaanstad

In november 2019 heeft de gemeenteraad het voorstel voor invoering van een vermakelijkhedenretributie (VMR) op de Zaanse Schans aangenomen (2019/21590). Bij het besluit tot invoering van de VMR per 1 april 2020 (besluit november 2019) heeft de raad in Amendement K uitgesproken ‘‘alle belanghebbenden op de Schans nog 1 kans te geven zelf met een voorstel te komen’’ als alternatief voor de VMR, omdat de retributie als oneerlijk werd ervaren. Hierop hebben de erfgoedpartijen toenadering tot elkaar gezocht en zijn gestart met de ontwikkeling van een duurzaam exploitatiemodel. De opbrengsten uit de VMR zijn bedoeld om de gemeentelijke kosten ten behoeve van de Zaanse Schans te dekken. De heer Remkes heeft in zijn advies (2019/11168) aangeraden de discussie over het ‘verdienmodel’ te beëindigen en te werken aan duurzame exploitatiescenario’s. In de besluitvorming over de VMR is helder gemaakt dat de VMR geen verdienmodel is en de opbrengst uit de VMR niet elders in de gemeente kan worden geïnvesteerd. Gezien de constructieve aard van de gesprekken van de erfgoedpartijen over de ontwikkeling van het duurzaam exploitatiemodel, heeft de raad in maart, juli en oktober 2020 besloten invoering van de VMR uit te stellen. De VMR treedt op basis van het raadsbesluit van 8 oktober 2020 in werking op 1 februari 2021 (2020/22049).

In december is de raad door middel van een raadsinformatiebrief (2020/30204) geïnformeerd over de stand van zaken omtrent de ontwikkelingen van het duurzaam exploitatiemodel. Ondanks herhaalde pogingen is het erfgoedpartijen en vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen niet gelukt met elkaar in gesprek te komen over aansluiting van ondernemers(verenigingen) op het exploitatiemodel dat de erfgoedpartijen in hun intentieovereenkomst hebben uiteengezet. De erfgoedpartijen hebben de afgelopen periode samen gewerkt aan een Plan van aanpak. Dit is eind november afgerond. Voor ieder van de uit te werken projectonderdelen (narratief, juridische onderbouwing, ticketing, marketing & sales, organisatie, financiële uitwerking) is een trekker aangewezen en zijn binnen de verschillende erfgoedorganisaties medewerkers toegevoegd. Per projectonderdeel worden bijeenkomsten belegd om een verdere analyse te maken en dit op papier uit te werken. Dit wordt vervolgens samengevoegd tot één document dat aan de verschillende besturen en vervolgens aan de gemeente zal worden voorgelegd. De erfgoedpartijen hebben aangegeven dat opnieuw wordt bekeken of een gesprek kan plaatsvinden met de ondernemersverenigingen. Dit gesprek zal open gevoerd worden, maar gezien de bereikte resultaten willen de erfgoedpartijen niet dat het de snelheid en het doel van bovenstaand proces beïnvloedt.

Met de ontstane situatie zijn de volgende scenario’s denkbaar: 1. De invoering van de VMR wordt uitgesteld tot een nader te bepalen moment in 2021. Hoewel het tot op heden niet is gelukt een alternatief exploitatiemodel uit te werken en te ontwikkelen in een samenwerkingsovereenkomst en juridische entiteit waar erfgoedpartijen en ondernemers achter staan, worden de samenwerking tussen de erfgoedpartijen en het uitzicht op een alternatief exploitatiemodel omarmd als een belangrijke stap voorwaarts. Hiermee wordt afgeweken van (de mijlpalen in) het raadsbesluit van

ONDERWERP

PAGINA

Inwerkingtreding VMR Zaanse Schans per 1 februari 2021

3/3

gemeente Zaanstad

8 oktober 2020. 2. De VMR treedt in werking per 1 februari 2021, conform het raadsbesluit van 8 oktober 2020. De partijen op de Zaanse Schans hebben niet voldaan aan de door de raad gestelde mijlpaal van de inhoudelijke en juridische uitwerking van het duurzaam exploitatiemodel en oprichting van een juridische entiteit voor 1 februari 2021. 3. De VMR treedt in werking per 1 februari 2021. Tegelijkertijd blijft de raad de partijen op de Schans de ruimte bieden om aan het duurzaam exploitatiemodel te werken als alternatief voor de VMR. Wanneer dit model gereed en in werking is, wordt de raad daarover geïnformeerd en in staat gesteld te besluiten over de omgang met dit model in relatie tot de VMR. Het college stelt voor te handelen naar het derde scenario. De partijen op de Zaanse Schans voldoen niet aan de door de raad gestelde mijlpaal van de inhoudelijke en juridische uitwerking van het duurzaam exploitatiemodel en oprichting van een juridische entiteit voor 1 februari 2021. Op dit moment is er nog geen zicht op een concrete datum van het in werking zijn van het duurzaam exploitatiemodel. Tegelijkertijd houden de partijen op de Zaanse Schans de mogelijkheid om dit model verder uit te werken en kan dit model, wanneer het gereed is, voorgelegd worden aan de raad. Op dat moment kan beoordeeld worden hoe met dit model kan worden omgegaan in relatie tot de VMR.

Het college informeert de raad over relevante ontwikkelingen bij de uitwerking en totstandkoming van het duurzaam exploitatiemodel. Een omstandigheid die vooraf niet werd voorzien, maar wel een rol speelt in de afweging tussen voorgaande opties, is het feit dat de vervoers- en bezoekersstromen op de Zaanse Schans enorm zijn teruggelopen ten gevolge van de Coronacrisis. Tussen maart en mei 2020 waren er zelfs in het geheel geen toeristen. Het herstel is ook daarna nog trager dan aanvankelijk werd verwacht. Opdrachtge ver

D. Beekhuis d.beekhuis@

Bijgaande stukken

Raadsvoorstel Inwerkingtreding Vermakelijkhedenretributie (VMR) Zaanse Schans per 1 februari 2021

2020/31084

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zaanstad, drs. J. Hamming, burgemeester Digitaal ondertekend door burgemeester drs. J. Hamming op 15-12-2020 drs. F.H.M. Apeldoorn, gemeentesecretaris Digitaal ondertekend door gemeentesecretaris drs. F.H.M. Apeldoorn op 15-12-2020