20210914 CES NZKG raadsinformatiebijeenkomstIJmondZaanstad v3 (003)

Cluster Energie Strategie NZKG

Raadsinformatiebijeenkomst Ijmond/Zaanstad 15 september 2021

Inhoud 1. Aanleiding, doel en aanpak Cluster Energie Strategie NZKG 2. Inventarisatie vraag en aanbod 3. Investeringsagenda 4. Uitvoeringsprogramma 5. Vraag en antwoord

Klimaatakkoord 2019

Wat is een Cluster Energie Strategie • Ambitie Industrie (transitiepaden 2030-2050) • Inzicht in vraag en aanbod van energie • Inzicht in benodigde infrastructuur (doorrekening netbeheerders)

• Projectenlijst (nationaal/regionaal belang) • Investeringsagenda/programmering Versnelling in procedures en behalen doelstellingen

Aanpak CES NZKG CES in het NZKG opgesteld namens het Bestuursplatform Energietransitie NZKG Fase

Status

1

Inventarisatie vraag en aanbod bedrijven d.m.v. interviews. Vergelijking van de resultaten met investeringsplannen en scenario’s van de netbeheerders

“Bouwsteen CES” 1 april opgeleverd

2

Investeringsagenda voor de projecten van landelijke belang (MIEK)-projecten op basis van onderbouwde nut en noodzaak

“Addendum CES” 1 juli opgeleverd

3

Investeringsagenda en uitvoeringsprogramma voor de landelijke en regionale programma’s, inclusief eerste indicatie voor inpassing ruimte en milieu

“CES 1.0” Opleveren 15 september

Inhoud 1. Doel en aanpak Cluster Energie Strategie NZKG 2. Inventarisatie vraag en aanbod 3. Investeringsagenda 4. Uitvoeringsprogramma 5. Vraag en antwoord

Inventarisatie vraag en aanbod energie

Resultaten – vraag en aanbod elektriciteit Grote verwachte toename van de vraag naar elektriciteit (van ~500 MW in 2020 naar 1300 tot 2200 MW in 2030). Grote afname verwacht in het aanbod van elektriciteit (van ~11 TWh in 2020 naar 4 TWh in 2030). Conclusie: NZKG wordt grote importeur i.p.v. exporteur van elektriciteit

Resultaten – vraag en aanbod waterstof • Grote verwachte toename van de vraag naar waterstof (tot 1000 MW in 2030) • Ontwikkeling aanbod in lijn met ontwikkeling vraag.

Conclusie: het NZKG is potentieel een geschikt waterstof cluster

Tata Steel scenario’s CCS/CCU -route

Direct Reduced Iron (DRI)-route

Elektriciteit

4-6 TWh verbruik

2,2 TWh meer inkoop in 2030

Gas

-

Eerst meer gasverbruik (25-30 PJ)

Waterstof

100 kton waterstof productie

tot 400 kton waterstof gebruik (in 2050)

CO2-afvang

5,5 MT CO2-afvang

1 MT CO2-afvang

Verzwaring elektriciteitsnet, waterstofnet en CO2-infrastructuur nodig om te verduurzamen. De benodigde CO2- en waterstofinfrastructuur is afhankelijk van het scenario dat gekozen wordt.

Resultaten – gas, warmte en CO2 • Geen knelpunten in het gasnet verwacht • Bedrijven hebben interesse in afname warmte/stoom • Potentie restwarmtelevering • Het aanbod van CO2 zal veel groter zijn dan de vraag (CCU)

Resultaten voor klimaat en milieu 1. Met de voorgenomen plannen in 2030 45-55% minder CO2-uitstoot van industrie en energiecentrales in het NZKG (nu 18,3 Mton/jaar) 2. Naar verwachting 35% reductie NOx en fijnstof-emissies van de industrie in het NZKG gebied → Om dit te realiseren is het belangrijk dat de juiste energie-infrastructuur aanwezig is.

Inhoud 1. Doel en aanpak Cluster Energie Strategie NZKG 2. Inventarisatie vraag en aanbod 3. Investeringsagenda 4. Uitvoeringsprogramma 5. Vraag en antwoord

Energie-infrastructuurprojecten NZKG Landelijk belang (MIEK)

Regionale programmering

1. ‘Verzwaring van het elektriciteitsnet’

1. Stoomnet in de haven

2. ‘Regional Integrated Backbone’ (RIB) waterstof

2. Lokaal waterstofnet in de haven (H2avennet)

3. Systeem voor afvang en distributie van CO2

3. Waterstofnet voor Zaandam (ZaannetH2) 4. Regionale verzwaring van het elektriciteitsnet 5. (Rest)warmtenet van de industrie IJmond

Inhoud 1. Doel en aanpak Cluster Energie Strategie NZKG 2. Inventarisatie vraag en aanbod 3. Investeringsagenda 4. Uitvoeringsprogramma 5. Vraag en antwoord

Ambitie NZKG

Nadere uitwerking en besluitvorming omtrent projecten • CES 1.0 is aangeboden aan GS en Colleges, BPF, PS, Raden, Rijk • Nadere ruimtelijke en milieu uitwerking per project • Nadere afwegen van belangen in kader Verstedelijkingsstrategie/Novi-gebied • De besluitvorming over ruimtelijke inpassing per project- bestaande planologische procedures (incl MER-procedures). • Per afzonderlijk project besluitvorming – in de meeste projecten Rijk/Provincie bevoegd gezag, vaststelling in raden en staten.

Uitvoeringsprogramma Energietransitie NZKG

Inhoud 1. Doel en aanpak Cluster Energie Strategie NZKG 2. Inventarisatie vraag en aanbod 3. Investeringsagenda 4. Uitvoeringsprogramma 5. Vraag en antwoord

Bijlagen Extra informatie over de MIEK-projecten

1. Verzwaring elektriciteit Trekker: TenneT en Alliander Projecten 1. Nieuw 380/150kV-station (Beverwijk-Vijfhuizen, op een nader te bepalen locatie ten zuiden van het Noordzeekanaal) 2. Twee nieuwe 150kV stations in Westelijk havengebied (incl. 150kVverbindingen) 3. Vervanging en uitbreiding huidig 150kV-station Hemweg 4. Uitbreiden 380kV-station Oostzaan met een vierde 380/150kVtransformator (incl. verzwaren 150kV-verbinding Hemweg – Oostzaan) 5. Nieuw 150 kV landstation voor aansluiting Wind op Zee in Velsen (na 2030) 6. Netuitbreiding (380kV) kop van Noord-Holland 7. Nieuw 150kV-station Oostzaan

1. Verzwaring elektriciteit Energietransitie-projecten die het faciliteert: - Aanlanding Wind-op-Zee (2,1 GW + extra 0,7 GW) - Elektrificatie industrie - Elektrolysers voor waterstof productie - Uitfasering gascentrales - Decentrale opwek Operationeel: continu proces Verwachte investering: 500 – 750 €M

2. Regionale backbone waterstof Trekker: Port of Amsterdam/Gasunie Transitieprojecten die het faciliteert: - H2-productie Tata Steel (‘Everest’) - Electrolyse (o.a. H2ermes) - Productie synthetische brandstoffen - Waterstof bijstook in gascentrales - Waterstof voor hoge temperatuur industrie - Overschakeling Tata Steel op waterstof Operationeel: 2026 Verwachte investering: nog niet bekend

3. Afvang en distributie CO2 Trekker: Athos (Tata Steel, PoA, EBN en Gasunie) Energietransitie-projecten die het faciliteert: - CO2-afvang bij Tata Steel - CO2-gebruik voor productie synthetische brandstoffen - CO2-afvang bij AEB (optioneel) - OCAP (levering CO2 aan tuinders – optioneel) Operationeel: 2027 Verwachte investering: 800 – 1200 €M