raadsinfo 27 juni 2024 VAB DEF.pdf

Regionaal Afwegingskader Functieverandering vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen (VAB) 27 juni 2024

Inhoud

• Regionale aanpak • Wat is regionaal functieveranderingsbeleid? • Doelstelling • Reikwijdte • Opbouw beleid

Regionale aanpak • Evaluatie functieveranderingsbeleid Gelders Foodvalley • VAB-aanpak provincie Utrecht • VAB programma Foodvalley • Gezamenlijk project regio’s Foodvalley en Amersfoort

Wat is regionaal functieveranderingsbeleid? Het afwegingskader functieveranderingsbeleid 2024 is een kader. Waarin op interregionale schaal afspraken zijn opgenomen om op een gelijke wijze om te gaan met sloopmeters, voorwaarden voor herbestemming (functieverandering) en kwaliteitsverbetering van het landelijk gebied. In het afwegingskader functieveranderingsbeleid 2024 is duidelijk onderscheid gemaakt in de gezamenlijke kaders en de ruimte voor de gemeentelijke uitwerkingen.

Doelstelling • Verhogen ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied • Ondermijning tegengaan • Ruimte bieden aan nieuwe economische dragers en andere gebruiksfuncties (vitaliseren van het buitengebied) • Ontstening van het buitengebied

Reikwijdte regionale afwegingskader • Het kader is van toepassing voor agrarische functies in het landelijk gebied.

• Voor het Natuurnetwerk Nederland en de Natura 2000 gebieden en Grebbelinie gelden beperktere ontwikkelmogelijkheden. • Gemeenten kunnen doormiddel van lokale uitwerkingen zelf aanvullende keuzes maken die passen bij de lokale situatie. Denk hierbij aan locatiekeuzes voor nieuwe functies. • Ook voor ontwikkelingen van woon- of werkfuncties op een locatie elders dan de voormalige bedrijfslocatie zijn de mogelijkheden en voorwaarden vanuit het functieveranderingsbeleid van toepassing. • Functieveranderingsbeleid heeft eigen doelstelling (tactisch/operationeel beleid) • Het functieveranderingsbeleid is instrumentarium om bij te dragen aan hogere gebiedsdoelen.

• Gezien de vele Landelijk ontwikkelingen is voorgaande extra relevant geworden. • Om grip te houden op koers van het buitengebied is overkoepelend beleid op het buitengebied noodzakelijk (denk aan structuurvisie, omgevingsvisie, visie op het buitengebied).

Opbouw van het regionale beleid 1.

Inwinning (hoe kom je aan de sloopmeters?)

2.

Registratie en uitwisselbaarheid (hoe houden we zicht op de verhandeling van sloopmeters)

3.

Inzetbaarheid voor nieuwe ontwikkelingen: wonen/werkfuncties (hoe zetten we sloopmeters in?)

4.

Basis voorwaarden: Landschappelijke inpassing

5.

Lokale gemeentelijke uitwerkingen

6.

Stroomschema

1 Inwinning /sloopmeters bepalen • Berekening aan de hand van voetprint legaal aanwezige (voormalige) agrarische bebouwing (inmeting) • Met afroming werken we aan ontstening van het landelijk gebied • Ingemeten bebouwing - standaardrecht - afroming = inzetbare sloopmeters. • Registratie in het gemeentelijke sloopmeterregistratiesysteem

2 Registratie en uitwisselbaarheid • Inzetbare sloopmeters kunnen zelf worden gebruikt of worden verkocht (sloopmetermarkt, binnen de deelnemende gemeenten). • Elke deelnemende gemeente dient een sloopmeterregistratie voor haar eigen gemeente bij te houden. •

Afstemming tussen gemeenten bij interregionaal verhandelen noodzakelijk (beide lokale registraties actueel houden).

• Overlegstructuur: Coördinatiegroep Functieverandering

3 Basisregeling inzetbaarheid Basisregeling voor wonen:

Basisprincipes: max. 1 woonvolume + compact erf gedachte

Basisregeling voor werken:

4 Basis voorwaarden: • Landschappelijke inpassing

Verbrede inzetbaarheid: • Nieuw woningen • Grotere woninginhoud • Woningsplitsing • Legalisatie • Uitbreiding werkfuncties

Een Voorbeeld Sloopmetersystematiek – casus Wonen • Functieverandering van Agrarisch naar Wonen • Een agrarisch bedrijf met één bedrijfswoning. • 3.600 m2 aan (agrarische) bebouwing en privébijgebouwen aanwezig. • Op de ontwikkellocatie wordt één woning toegevoegd. • 300 m2 aan bedrijfsbebouwing is illegaal aanwezig.

Sloopmetersystematiek – casus Wonen, bepalen wat er staat in tekening staat een foutje bij gebouw 1 • Gebouw 1 : 850 m2 • Gebouw 2 : 1.500 m2 • Gebouw 3 : 800 m2 • Gebouw 4 : 300 m2 illegaal • Gebouw 5 : 150 m2 privébijgebouw + • Totaal : 3.600 m2

Sloopmetersystematiek – casus Wonen, welke meters inzetbaar

Gebouw 1 : 850 m2 Gebouw 2 : 1.500 m2 Gebouw 3 : 800 m2 Gebouw 4 : 300 m2 illegaal Gebouw 5 : 150 m2 privébijgebouw Totaal : 3.300 m2

Sloopmetersystematiek – casus Wonen, aftrek privé

Gebouw 1 : 850 m2 Gebouw 2 : 1.500 m2 Gebouw 3 : 800 m2 Gebouw 4 : 300 m2 illegaal Gebouw 5 : 150 m2 privébijgebouw Totaal : 3.150 m2

Sloopmetersystematiek – casus Wonen, afroming

Totaal aanwezige sloopmeters = 3.150 m2 Afroming: Bebouwing > 2000 m2 (-50%) = - 575 m2 ((3.150 – 2.000m2) x 50% = 575 m2) Bebouwing 2.000 - 1.000 m2 (-25%) = - 250 m2 ((2.000-1.000) x 25% = 250 m2) Bebouwing < 1000 m2 (0%) = 0 Totaal inzetbare sloopmeters = 2.325 m2

Sloopmetersystematiek – casus Wonen, inzet op de eigen locatie

Totaal inzetbare sloopmeters : 2.325 m2 Benodigde sloopmeters : 1.200 m2 – (woonrecht: 300 + (600 m3 x 1.5)) Teveel aan sloopmeters : 1.125m2

5 Lokale gemeentelijke uitwerkingen Regionaal de basis: sloopmeters en basisprincipe VAB naar wonen en werkfuncties. Beleid biedt ‘haakjes’ voor gemeentelijke uitwerkingen: ❑ Mogelijkheden groencompensatie ipv inzet sloopmeters, met objectieve kaders ❑ Ruimtelijke afweging locaties voor wonen en werken (waar wel/niet landen) ❑ Verbrede toepassingen binnen wonen/niet-agrarische bedrijvigheid (bijv. woningdifferentiatie) ❑ Verbrede toepassing systematiek inwinning en inzetbaarheid sloopmeters naar andere gebruiksfuncties (bijv. Recreatie of bedrijfsbestemmingen) ❑ Mogelijkheid bijdrage ontwikkelfonds.

Uitwerking nodig in Woudenberg • Lokale uitwerking nodig om vanuit actuele visie op het buitengebied te kunnen sturen op: - Waar wel of niet VAB woningen, eventueel clustering van VAB woningen - Waar wel of niet en welke type ander type bedrijf - Diversiteit en bijzondere woonvormen • Bezien mogelijkheden voor ontwikkelfonds landelijk gebied

Voordelen voor ondernemer en gemeente: • Eenduidiger beleid • Sneller kunnen schakelen • Minder maatwerk • Handel in sloopmeters over locaties en gemeentegrenzen heen • Geen adviesvraag meer naar provincie • Duidelijk wat regionaal, generiek is en waar lokale uitwerking

Vervolg • Raadsvoorstel september: instemmen met nieuw VAB beleid, bestaande uit regionale systematiek en enkele lokale uitwerkingspunten: • mogelijkheid extra groen tbv tekort aan m² sloop (geobjectiveerd • verbreding reikwijdte (inzet systeem voor niet agrarische functies) • Streven start systeem in Woudenberg 1 oktober 2024, zodat piekbelasters er gebruik van kunnen maken. • Voor overige onderdelen lokale uitwerking • waar wel/niet woningen • waar wel/niet woningdifferentiatie • waar wel/niet bedrijfsfuncties gewenst

Uitwerkingsvisie nodig: gestart met Renswoude en Leusden om bureau hiervoor te selecteren, begin september duidelijk welk bureau en welke aanpak. Zolang die uitwerking er is niet geldt het huidige beleid van het bestemmingsplan Buitengebied 2010/2013

Provinciale omgevingsverordening anno 2024 Omgevingsverordening provincie Utrecht (4/4) Functiewijziging van Agrarisch naar Wonen (ruimte voor ruimte of rood voor rood) • 750 m2 sloop voor 1 woning • Vanaf 2.500 m2, 2 woningen afwijking mogelijk met maatwerk •Vanaf 4.000 m2, 3 woningen –Andere stedelijke functie Sloopeis in principe 50%, tenzij: –Kleinschalige woonzorgvoorziening – Bijdrage aan recreatieve beleving of recreatief gebruik – Hervestiging bedrijven die elders ruimtelijk obstakel vormen – Landelijk gebied gerelateerde bedrijven