Presentatie Omgevingsvisie 11dec 2025 raadsinfo avond.pdf

RAADSINFORMATIEBIJEENKOMST OMGEVINGSVISIE WOUDENBERG 11-12-2025

Rho adviseurs

WELKOM

• Omgevingsvisie als instrument / proces Woudenberg • Opbrengst participatie • Kern van de nota van uitgangspunten • Te maken keuzes • Korte vooruitblik

WAT IS EEN OMGEVINGSVISIE? Integrale en toekomstgerichte blik op de toekomst ➢ Verplicht (Omgevingswet) ➢ Vormvrij ➢ Visie op hoofdlijnen > hoog abstractieniveau ➢ Uitwerking in programma’s en omgevingsplan

WAT IS EEN OMGEVINGSVISIE - VOORBEELD

WAT IS VAN BELANG

1.

Woudenberg als uitvoeringsgerichte gemeente

2.

Zorgen voor de kwaliteiten van Woudenberg

3.

Buitengebied in balans: landbouw, natuur en recreatie

4.

Ligging en bereikbaarheid als kans en opgave

5.

Samenhang in bestaand beleid

6.

Participatie met meerwaarde

PLAN VAN AANPAK- IN 3 FASES Fase A. Raamwerk en nota van uitgangspunten

Fase B. Ontwerp Omgevingsvisie

Fase C. Inspraak, overleg en vaststelling

VERSCHILLENDE ROLLEN

PARTICIPATIE

DE ENQUÊTE

COMMUNICATIE RICHTING INWONERS • Webpagina Omgevingsvisie met link naar de enquête (QR-code) • Posters verspreid in het dorp o.a. bij huisartsen, tandartsen, supermarkt, verschillende winkels, Cultuurhuis en De Camp • Advertentie in de krant (fysiek en online) • Column wethouder met onderwerp Omgevingsvisie • Oproep in het gemeentenieuws (meerdere malen) – fysiek en digitaal te lezen • Digitale nieuwsbrief (meerdere malen) • Sociale media: Facebook, Instagram en LinkedIn • Digiborden en nieuwskast bij het gemeentehuis Verrijkte participatie - jongeren (vanwege achterblijven doelgroep jonger 25 jaar) - flyeren bij de sport (zaterdag).

ENQUÊTE – RESPONS • 656 bezoekers en 313 compleet ingevulde enquêtes

ENQUÊTE –RESPONS • Over verschillende leeftijden → aandachtspunt jongeren • Over verschillende wijken en in het buitengebied Leeftijd van respondenten

CBS 2025

Respons enquête

Kern Woudenberg

89%

83,7%

Buitengebied Woudenberg

10,5%

15,1%

Bedrijventerrein

0,5%

1,2%

Verdeling respons enquête t.o.v. inwoners per type gebied Woonwijk respondenten

ALS IK AAN WOUDENBERG DENK, DAN DENK IK AAN … • Woondorp • Veel natuur, rust, groen • Agrarische gemeente • Betrokken inwoners

IDENTITEIT VAN WOUDENBERG

MINST EN MOOISTE PLEKKEN WOUDENBERG

MINST EN MOOISTE PLEKKEN WOUDENBERG

TROTS OP WOUDENBERG

TROTS OP WOUDENBERG

TOEKOMST PER TYPE GEBIED: KERN WOUDENBERG

TOEKOMST PER TYPE GEBIED: BUITENGEBIED

TOEKOMST PER TYPE GEBIED: BEDRIJVENTERREIN

OPGAVEN VOOR DE TOEKOMST • Bouw van woningen • Mobiliteit: drukte op wegen, openbaar vervoer • Herinrichting centrum • Behoud van voorzieningen • Behoud van groen en natuur

VOLDOENDE GROEN IN KERN WOUDENBERG

NIEUWE LOCATIES BEDRIJVEN?

ENERGIE-OPWEK?

KLANKBORDGROEP

KLANKBORDGROEP Welke onderwerpen zijn belangrijk? Wonen als maatschappelijk vraagstuk • Betaalbaarheid • Doorstroming • Levensloopbestendigheid • Duurzaamheid • Diversiteit in woonbehoeften Samenleven in nieuwe gebieden Sterk MKB Energieneutraal Centrum

KLANKBORDGROEP Welke kansen worden er gezien voor de omgevingsvisie? Inzichten van bewoners meer meenemen Frisse blikken van jongeren benutten Plekken als place to be Innovatie meer ruimte geven

Meer samenwerking tussen verenigingen → bijvoorbeeld op gezondheid (sporten) Nadenken hoe we slimme combinaties kunnen maken, bijvoorbeeld in gebruik van de buitenruimte Binding met Woudenberg begint op de kleuterschool

KLANKBORDGROEP Wat moeten we in ieder geval meenemen? • • • • • • •

Meer woningen én meer groen Klimaat, bodem, duurzaamheid Kwetsbare groepen: jongeren, ouderen, vluchtelingen Lokale oplossingen via regionale samenwerking Bewoners aan het stuur Mengen van functies waar mogelijk Vooruitkijken: nieuwe oplossingen vragen om nieuwe vormen van samenwerking

UITGANGSPOSITIE PER THEMA

1) WONEN EN VOORZIENINGEN

• Dorp is snel gegroeid • Focus op betaalbaarheid 30-30-40 -> starters en senioren • Toekomstbestendige woonvoorraad • Fijne woonomgeving mét voorzieningen - Dorpshart - Ontmoetingsplekken Participatie: • Zorgen over verlies dorps karakter • Wens voor bruisender centrum

2) GEZONDE EN SOCIALE LEEFOMGEVING • Positieve gezondheid centraal • Fysieke leefomgeving van belang: groen, prettig wonen, voorzieningen dichtbij en een goed ingerichte, veilige, openbare ruimte • Inwoners krijgen de kans om mee te doen • Stimuleren gezonde en actieve leefstijl • Spelen, sporten en ontmoeten Participatie • Rust en veiligheid zeer belangrijk • Behoefte aan goede openbare ruimte

3) BEDRIJVIGHEID EN RECREATIE • Behoefte aan ruimte voor (lokale) bedrijven • Circulariteit en innovatie • Inzetten op een vitaal dorpshart. Woudenberg als boodschappendorp-plus • (Verblijfs)recreatie geclusterd rond Henschotermeer, verkennen naar Vallei en Grebbelinie • Natuur en cultuurhistorie beschermen, maar ook voor inwoners beleefbaar maken Participatie • Ondersteuning lokale economie

4) MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID

• Mobiliteit = toegang tot samenleving: veilig en inclusief voor iedereen • STOMP-principe: meer aandacht voor fietsers en voetgangers • Stimuleren deelmobiliteit • Druk op provinciale wegen

Participatie: • Zorgen over verkeersdruk • Dorpshart minder auto-dominant

5) LANDBOUW, BUITENGEBIED, NATUURGEBIEDEN EN GROEN

• Sterke landschappelijke kwaliteit • Behoud agrarisch gebruik. Nieuwe economische dragers in landelijk gebied (VAB-beleid) • Groen als drager voor klimaat en gezondheid • Beschermen natuur en biodiversiteit

Participatie: • Behoud van bestaand groen zeer belangrijk • Waardering voor rust, landschap en natuur

6) ENERGIETRANSITIE EN KLIMAATADAPTATIE

• Willen bijdragen aan energietransitie • Zon op dak als uitgangspunt • Netcongestie beperkend • Water en bodem sturend • Klimaatrobuuste inrichting • Stimuleren van bewonersinitiatieven Participatie • Landschap en woonkwaliteit mogen niet worden aangetast • Steun voor kleinschalige en collectieve oplossingen

AFSLUITING THEMA’S

• Zijn er nog vragen?

TE MAKEN KEUZES

1) TEMPO VAN GROEI • Sterke groei afgelopen jaren, en nu nog met Hoevelaar fase 3 en bedrijventerrein Laagerfseweg • Toekomstige groei: geleidelijk en zorgvuldig kiezen nieuwe locaties - Behoud dorps karakter - Compacte groei: inbreiding dmv optoppen, transformeren bestaande bouw, hoger bouwen • Balans tussen wonen, werken en (beleving van) het groen

1) TE MAKEN KEUZES TEMPO VAN GROEI We maken een keuze over • Of we kiezen voor aangepast tempo van groei. • Waar gaan wij dit realiseren, welke locaties zijn er op termijn in beeld? • Hoe om te gaan met verdichting, invullen van groen in de kern en mogelijk bouw in het dorp?

Inzichten vanuit de participatie

Bij nieuwe woningen aandacht voor leefbaarheidsthema’s, sociale cohesie en dorpsgevoel

• Welke typen: meer appartementen en minder eengezinswoningen tuin.

Respondenten uiten zorgen over afnemende sociale samenhang door groei en instroom

• Welke vorm van hoogbouw past bij een grotere verdichting; meer bouwen in 4 lagen of ook 10 hoog als uitgangspunt gaan nemen?

Zorgen over omvang en snelheid van de groei i.r.t. dorps karakter, groen en leefomgeving → aandacht voor inbreiding, behoud van kwaliteit en leefbaarheid Behoud van groen is belangrijk bij in- en uitbreiding.

2) EVENWICHTIGE INRICHTING VAN DE OPENBARE RUIMTE

• In de openbare ruimte spelen diverse thema’s: groenvoorziening, waterbeheer, speelgelegenheden, toegankelijk en klimaatadaptatie • Combineren van functies

2) TE MAKEN KEUZES EVENWICHTIGE INRICHTING VAN DE OPENBARE RUIMTE

We maken een keuze over • Hoe het combineren van functies eruit kan zien; koppelkansen.

• Waar er kansen liggen om bewegen en ontmoeten te stimuleren (denk aan: speelvoorzieningen, wandel- en fietspaden, rustplekken). • Welke keuze per wijk nodig en daarbinnen Prioritering van de auto ten opzichte van andere functies in de openbare ruimte in de bestaande wijken. • Hoe fysieke ruimte optimaal in te zetten voor sociale interactie en cohesie. • Meer ontmoetingsruimten voor de jeugd vs. overlast van hangjongeren.

Inzichten vanuit de participatie

Inwoners geven aan dat op meerdere plekken het niet prettig fietsen of wandelen is in/ buiten het dorp

Aandacht voor behoud rust en natuur Verbeteringen gewenst in infrastructuur, voorzieningen (bredere fietspaden, bewegwijzering, bankjes, passende horeca, ontmoetingsplekken) Veiligheid en toegankelijkheid belangrijk: meerdere typen weggebruikers, smalle paden en aanwezigheid van de wolf

3) CONCENTRATIE OF SPREIDING VAN VOORZIENINGEN

• Ouderen en kwetsbare inwoners blijven langer zelfstandig thuis wonen • Nu zijn voorzieningen veelal geclusterd; sommige wijken hebben nauwelijks voorzieningen • Opgave in het centrum

• Ruimtelijke puzzel: centraliseren of spreiden van voorzieningen?

3) TE MAKEN KEUZES CONCENTRATIE OF SPREIDING VAN VOORZIENINGEN

Inzichten vanuit de participatie

We maken een keuze over • Hoe om te gaan met voorzieningen voor verschillende doelgroepen.

Een aantal functies (zoals supermarkten en scholen) worden als voldoende ervaren, maar de bereikbaarheid verschilt

• Welke voorzieningen we centraliseren en welke voorzieningen idealiter dichtbij inwoners moeten worden gerealiseerd (detailhandel in ieder geval in het centrum).

Voorzieningen voor jongeren worden als onvoldoende gezien

• We bepalen wat dit betekent voor de concentratie/spreiding van woningtypen. • Hoe zorgen wij voor een sterk Dorpshart. • Kunnen bedrijven meer in de woonwijken of juist niet.

Er is vooral onvrede over het beperkte en weinig diverse winkelaanbod (met name vrijetijdswinkels) en leegstand Het centrum wordt als ongezellig en onaantrekkelijk ervaren, met onvoldoende ontmoetingsplekken en tekort aan horeca.

Voorzieningen moeten ook afgestemd worden op de regio

4) VERKEERSDRUK VERSUS LEEFBAARHEID IN HET DORP

• Druk van omliggende regio’s op de provinciale wegen • Zorgen over verkeersveiligheid • Sturen op auto-dorp of ook stimuleren van alternatieven?

4) TE MAKEN KEUZES VERKEERSDRUK VERSUS LEEFBAARHEID IN HET DORP

Inzichten vanuit de participatie

We maken een keuze over • Hoe zorgen voor alternatieven voor auto gebruik.

De autobereikbaarheid kan beter volgens inwoners

• Hoe invloed kan worden uitgeoefend op het gebruik van de provinciale wegen en kan worden voorkomen dat doorgaand verkeer buiten de provinciale wegen om gaat.

Zorgen over toenemende drukte, verkeersonveiligheid. Bijvoorbeeld drukke doorgaande wegen, hoge snelheden en gevaarlijke/ onoverzichtelijke kruispunten en oversteekplaatsen

• Het verbeteren van de verblijfskwaliteit van het dorpshart en woonwijken vs bereikbaarheid.

Parkeerproblemen in het centrum

• Toename wonen en werken vs. effecten van auto gebruik.

Het openbaar vervoer wordt ervaren als onvoldoende, onbetrouwbaar en tijdrovend

• Inzet op langzaam verkeer (wandelen en fietsen). Niet langer de auto centraal in ruimtelijk ontwerp, maar de mens (STOMP-methode).

Inwoners ervaren luchtvervuiling door bijvoorbeeld fijnstof, houtstook en verkeer.

5) DE TOEKOMST VAN HET BUITENGEBIED • Ligging tussen Utrechtse Heuvelrug en Gelderse Vallei • Recreatiedruk rondom Henschotermeer; toenemende vraag naar recreatie in het buitengebied • Park van de regio vs behouden eigen agrarische karakter en de landschappelijke, ecologische en culturele waarden • Duurzaamheidsvraagstukken in het buitengebied

5) TE MAKEN KEUZES TOEKOMST VAN HET BUITENGEBIED

We maken een keuze over • Welk gedeelte van het buitengebied we primair willen behouden voor agrarische activiteit en welke vormen van duurzame landbouw stimuleren (natuur inclusieve landbouw, biobased bouwen, agroforestry en/ of voedselbossen). • In hoeverre en waar we (verblijfs)recreatie willen faciliteren in het buitengebied.

Inzichten vanuit de participatie

De meningen over uitbreiding van verblijfsrecreatie zijn verdeeld. Velen geven de voorkeur aan kleinschalige, natuurvriendelijke voorzieningen boven grootschalige toeristische ontwikkeling.

Er zijn zorgen over commercialisering en de impact op de groenbeleving.

• In hoeverre Woudenberg functies in het verlengde van de regio wil toestaan in het buitengebied bijv. (woon)zorg.

Inwoners maken graag meer gebruik van het buitengebied om te verblijven en te ontspannen.

• Hoe om te gaan met waterberging, ruimte voor de energietransitie in het buitengebied.

Agrariërs willen graag de beperkte ruimte agrarisch kunnen blijven benutten.

6) DUURZAME BRONNEN (WATER/ENERGIE/WARMTE)

• Beperkte energiebronnen en ligging aan het einde van energienet • Opgave: verduurzamen energievoorziening en duurzame opwek

5) TE MAKEN KEUZES DUURZAME BRONNEN (WATER/ENERGIE/WARMTE)

We maken een keuze over • Of Woudenberg meer moet bijdragen aan het opwekken van duurzame energie, doormiddel van windturbines, zon op land of anderszins, hoe en waar. Dilemma schaarste bronnen en elektra kabels • Of moet de oplossing komen uit besparen en kleinschalige collectieve projecten. • Of het mogelijk om meer zelfvoorzienend te worden: opwek en gebruik van warmte en energie lokaal. • Of meer hergebruik van andere grondstoffen de basis kan worden.

Inzichten vanuit de participatie

Respondenten reageren verdeeld op het thema energietransitie.

Inwoners hebben grote twijfels of grootschalige duurzame opwek past binnen de gemeente met name grootschalige zonneparken of windturbines in het buitengebied. Landbouwgrond en natuurgebieden moeten niet gebruikt worden voor energieopwekking; het dorpse karakter, het uitzicht en de leefomgeving moeten behouden blijven.

AFSLUITING TE MAKEN KEUZES

• Zijn er nog vragen?

VERVOLG

VAN UITGANGSPUNTEN NAAR ONTWERPVISIE

• Variantenstudies voor 2040–2050 • Toetsing op: - Milieu & klimaat - Ruimtelijke kwaliteit - Sociale & economische vitaliteit - Draagvlak en uitvoerbaarheid

• Gebiedsgerichte uitwerking per deelgebied • Intensieve participatie blijft leidend

VERVOLG

BEDANKT!

WWW.RHO.NL